1.1. Giải pháp 1: Sử dụng một số giải pháp tích hợp trong quá trình dạy học mang lại hiệu quả cao. Cách thực hiện: Để thực hiện giải pháp này bản thân tôi có một số cách tích hợp như sau:+ Cách 1: Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong giới thiệu bài bằng cách tạo tình huống. Mục đích:Tạo sự bất ngờ, gây tình huống cần giải quyết cho học sinh, tạo tâm lí thân thiện, gần gũi, nhẹ nhàng, thoải mái cho học sinh trước khi chuẩn bị tiếp thu kiến thức mới. Nguyên tắc:Vấn đề đặt ra phải mang tính nhẹ nhàng, dễ hiểu và mang tính thực tiễn cao trong cuộc sống; Không sai lệch với nội dung bài học. Phương pháp sử dụng:Sử dụng phương pháp đặt tình huống thực tiễn mang tính gợi mở cho học sinh suy nghĩ trả lời. Sử dụng video về tình huống trong thực tiễn cho học sinh xem và trả lời câu hỏi do giáo viên đặt ra.
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN BẮC YÊN TRƯỜNG THCS MƯỜNG KHOA
SÁNG KIẾN
“ TÍCH HỢP GIÁO DỤC HỌC SINH SỬ DỤNG TIẾT KIỆM ĐIỆN,
TRONG CHƯƠNG TRÌNH MÔN CÔNG NGHỆ 8
Ở TRƯỜNG THCS MƯỜNG KHOA''
TÁC GIẢ: VŨ ĐỨC THỊNH
CHỨC VỤ: GIÁO VIÊN
ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THCS MƯỜNG KHOA
Trang 2Mường Khoa, tháng 5 năm 2018
MỤC LỤC
IV Hiệu quả dự kiến có thể thu được khi áp dụng sáng kiến. 15
PHẦN KẾT LUẬN
1 Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp
dụng sáng kiến.
18
2 Những kiến nghị, đề xuất điều kiện để triển khai, ứng
dụng sáng kiến vào thực tiễn.
18
3 Những kiến nghị, đề xuất điều kiện để triển khai, ứng
dụng sáng kiến vào thực tiễn.
19
Trang 3THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: “ Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm, trong chương trình môn công nghệ 8 ở trường THCS Mường Khoa”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
3 Tác giả:
Họ và tên: Vũ Đức Thịnh Nam
Trình độ chuyên môn: Đại học
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên, trường THCS Mường Khoa
Điện thoại: 0976372188 Email: ngocthinhanhhung@gmail.com
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
4 Đồng tác giả (nếu có)
Họ và tên:……… Nam (nữ)
Trình độ chuyên môn:……
Chức vụ, đơn vị công tác:……
Điện thoại:……… Email…
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến:
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (nếu có)
Tên đơn vị……
Địa chỉ………
Điện thoại……
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường THCS Mường Khoa - Bắc Yên - Sơn La
Địa chỉ: Xã Mường Khoa - Bắc Yên - Sơn La
Điện thoại:
7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Nêu mốc thời gian mà sáng kiến được áp dụng lần đầu tiên trong thực tế, hoặc áp dụng thử
- Trong năm học 2017-2018 Từ tháng 01/2018 đến tháng 5/2018
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
I Bối cảnh của giải pháp:
Hiện nay chúng ta đang sống trong thời đại sử dụng rất nhiều nguồn năng lượng khác nhau, trong đó điện năng là nguồn năng lượng quan trọng được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày Điện năng là nguồn động lực, nguồn năng lượng cho các máy, thiết bị… trong sản xuất và đời sống xã hội Nhờ có điện năng, quá trình sản xuất được tự động hóa và cuộc sống con người có đầy đủ tiện nghi, văn minh hiện đại hơn Nhưng nếu con người chỉ biết sử dụng, mà không biết gìn giữ, bảo vệ thì nguồn năng lượng sẽ bị cạn kiệt, dẫn đến tình trạng thiếu điện, mất điện, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh tế, sinh hoạt và cuộc sống của con người
Theo Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 7/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ "về việc tăng cường tiết kiệm" điện gửi các bộ và cơ quan ngang
bộ, HĐND, UBND các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương N ước ta
sẽ còn gặp nhiều khó khăn trong việc bảo đảm cung cấp điện trong các tháng mùa khô, nhất là khi gặp hạn hán kéo dài, không đủ nước cho các nhà máy thủy điện phát điện Trong khi đó, việc thực hiện tiết kiệm điện trong sản xuất kinh doanh và tiêu dùng còn chưa được triển khai triệt để; tiết kiệm điện chưa được quan tâm thật sự của cộng đồng xã hội, người dân và doanh nghiệp, gây lãng phí tài nguyên của đất nước, ảnh hưởng xấu đến môi trường
Thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các sở giáo dục và đào tạo, các đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp thực hiện nghiêm việc tiết kiệm điện trong đó có nội dung tăng cường giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người học, nhà giáo, cán bộ, nhân viên về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả
Như vậy việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả đang là vấn đề cần thiết và cấp bách hiện nay, không chỉ của một cá nhân, một trường học quan tâm mà đó là vấn đề của cả nước Việt Nam nói riêng và các nước trên thế giới nói chung
Hiện nay, nội dung về giáo dục sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả đã được bước đầu tích hợp vào chương trình cấp THCS Tuy nhiên, giáo viên còn lúng túng khi dạy học tích hợp do tài liệu hướng dẫn chưa có, đội ngũ giáo viên còn gặp khăn về kiến thức, kỹ năng và thái độ khi dạy tích hợp
II Lý do thực hiện giải pháp:
Thực tế trong quá trình dạy học môn Công nghệ, nhất là môn Công nghệ
8, tôi thấy đa số học sinh chưa có ý thức sử dụng điện hợp lí: Từ việc sử dụng điện chiếu sáng, quạt, máy vi tính trong và ngoài giờ học
Đối với trường THCS Mường Khoa là ngôi trường có học sinh bán trú, các em học sinh vừa được học tập, vừa được ăn, ngủ, nghỉ, sinh hoạt tại trường Bên cạnh đó trường còn được đầu tư nhiều trang thiết bị để phục vụ cho giảng dạy và học tập như: máy chiếu, máy vi tính, quạt, đèn điện, tivi… Nên việc sử
Trang 5dụng điện trong một ngày ở trường là rất lớn Bằng tâm huyết với nghề nghiệp, với kinh nghiệm đã được tích lũy trong quá trình dạy học và những kiến thức cơ bản về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã được nắm bắt, tôi thấy cần phải tích hợp giáo dục sử dụng điện tiết kiệm vào môn học Do đó, giáo viên cần phải giáo dục cho học sinh có ý thức sử dụng điện một cách hợp lý sẽ góp phần đảm bảo nhu cầu sử dụng trước mắt và giữ gìn nguồn năng lượng cho tương lai
Chính vì những lý do trên, tôi quyết định chọn sáng kiến “ Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm, trong chương trình môn công nghệ 8 ở trường THCS Mường Khoa” với mong muốn góp phần cùng với nhà trường
giáo dục học sinh có ý thức cao trong việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả
III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
Sáng kiến: “ Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm, trong chương trình môn công nghệ 8 ở trường THCS Mường Khoa” được áp dụng
trong giảng dạy môn công nghệ cho học sinh khối 8 năm học 2017-2018 ở trường THCS Mường Khoa - Bắc Yên
VI Mục đích nghiên cứu:
Thông qua tích hợp trong quá trình dạy học nhằm mục đích:
- Giáo dục học sinh hiểu được lợi ích của điện
- Giáo dục học sinh hiểu được lợi ích của việc sử dụng tiết kiệm điện
- Giáo dục học sinh biết các biện pháp sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.
- Hình thành thói quen sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả
- Ý thức được việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả là ích nước lợi nhà
- Vận dụng kiến thức đã học vào việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong nhà trường, gia đình, cộng đồng, đồng thời các em biết tuyên truyền cho bạn bè, người thân ý thức sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
I Thực trạng của giải pháp đã biết.
* Thuận lợi:
- Trường được đầu tư nhiều trang thiết bị để phục vụ cho giảng dạy và học tập được thuận lợi như: máy chiếu, máy vi tính, quạt, đèn điện…
- Bản thân được ban giám hiệu nhà trường phân công giáo viên giảng dạy đúng chuyên môn ngành nghề đào tạo, có trình độ đạt chuẩn, tâm huyết với nghề, luôn gần gũi, quan tâm học sinh để nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của các em
- 100% gia đình phụ huynh học sinh đều đã được tiếp cận với điện lưới Quốc gia nên việc tiếp cận của các em được dễ dàng
- Nhìn trung các em đều ngoan, ham học hỏi, biết đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ nhau trong học tập
* Khó khăn:
- Xã Mường Khoa một xã thuộc vùng đặc biệt khó khăn của huyện Bắc Yên Một số gia đình học sinh còn khó khăn Đời sống nhân dân chưa cao
- Cơ sở vật chất của nhà trường còn nhiều thiếu thốn như chưa có phòng thực hành riêng, tranh ảnh, các mẫu vật trực quan để giảng dạy còn hạn chế
- Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy nhiều em chưa quan tâm, chưa có ý thức, hành vi tiết kiệm năng lượng điện, chưa hiểu hết được lợi ích của điện là gì? Tiết kiệm năng lượng điện để làm gì? Và làm những gì để tiết kiệm năng lượng điện?
- Hàng tháng nhà trường chi trả tiền điện dao động từ 2.000.000 đồng đến
2.300.000 đồng
- Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc giáo dục và rèn luyện thói quen sử dụng điện tiết kiệm cho các em, bên cạnh đó một số phụ huynh cũng chưa có thói quen và ý thức sử dụng điện tiết kiệm
- Tôi cũng đã đến nhà một số em học sinh lớp 8 ở bản Khoa; bản Phúc (vì các
em đó không ở bán trú tại trường) khảo sát thì số tiền điện hàng tháng phải trả dao động từ 180.000 đồng đến 220.000 đồng
Từ những thực trạng và khó khăn trên tôi đã tiến hành khảo sát về mức độ hiểu được lợi ích của điện và tiết kiệm điện, biết cách sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và có ý thức tiết kiệm điện như sau
Năm học Lớp Tổng số
học sinh
Đã có ý thức tiết kiệm điện
Tỉ lệ Chưa có ý
thức tiết kiệm điện
Tỉ lệ
Trang 7II Nội dung sáng kiến.
1 Bản chất của giải pháp mới.
Với mục tiêu dạy học phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, tạo điều kiện để học sinh “suy nghĩ nhiều hơn, làm việc nhiều hơn” trước mỗi bài học, tôi luôn xác định rõ mục tiêu của bài dạy về các mặt: kiến thức, kỹ năng, thái độ cần đạt được ở học sinh là những gì? Phải chú ý rèn luyện những vấn đề
gì về tình cảm và thái độ của học sinh…Từ đó lập kế hoạch tổ chức cho mỗi hoạt động của học sinh (có thể tổ chức cho học sinh hoạt động cá nhân, hoạt động theo nhóm nhỏ hoặc hoạt động toàn lớp ) nhằm mục tiêu chiếm lĩnh một kiến thức hoặc rèn luyện một kỹ năng cụ thể Xác định rõ trọng tâm của từng bài
để từ đó phân phối thời gian cho các hoạt động hợp lý Trong mỗi hoạt động tùy theo khối lượng kiến thức của bài, giáo viên có thể phát huy tính tích cực học tập của học sinh ở mức độ khác nhau (có thể giáo viên thực hiện, có thể giáo viên điều khiển học sinh tìm tòi thực hiện một vài phần, có thể giáo viên yêu cầu học sinh nghiên cứu để tìm ta câu trả lời…) Mức độ yêu cầu học sinh tăng dần
từ dễ đến khó Trong quá trình nghiên cứu và áp dụng sáng kiến này tùy thuộc vào nội dung cụ thể của từng đơn vị kiến thức mà tích hợp nội dung cho phù hợp Để áp dụng sáng kiến này tôi đã kết hợp sử dụng một số giải pháp sau:
1.1 Giải pháp 1: Sử dụng một số giải pháp tích hợp trong quá trình dạy học mang lại hiệu quả cao.
* Cách thực hiện: Để thực hiện giải pháp này bản thân tôi có một số cách tích hợp như sau:
+ Cách 1: Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong giới thiệu bài bằng cách tạo tình huống
- Mục đích:Tạo sự bất ngờ, gây tình huống cần giải quyết cho học sinh, tạo tâm
lí thân thiện, gần gũi, nhẹ nhàng, thoải mái cho học sinh trước khi chuẩn bị tiếp thu kiến thức mới
- Nguyên tắc:Vấn đề đặt ra phải mang tính nhẹ nhàng, dễ hiểu và mang tính thực tiễn cao trong cuộc sống; Không sai lệch với nội dung bài học
- Phương pháp sử dụng:
Sử dụng phương pháp đặt tình huống thực tiễn mang tính gợi mở cho học sinh suy nghĩ trả lời
Sử dụng video về tình huống trong thực tiễn cho học sinh xem và trả lời câu hỏi
do giáo viên đặt ra
Dùng phương pháp thuyết trình về vấn đề sử dụng điện mang tính thời sự trên thế giới, trong nước hay cụ thể trên địa phương xã Mường Khoa
- Tác dụng, hiệu quả và ý nghĩa của giải pháp:
Trang 8Tạo được tình huống bất ngờ, gây tình huống cần giải quyết cho học sinh, tạo tâm lí thân thiện, nhẹ nhàng, gần gũi, thoải mái cho học sinh Học sinh có hứng thú và tâm thế tốt khi vào bài học mới
Giúp các em hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong việc sử dụng điện tiết kiệm
và hiệu quả một cách thoải mái, tự nhiên, không gò ép
+ Cách 2: Tích hợp giáo dụng sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả ngay trong khi
tổ chức các hoạt động dạy học
- Mục tiêu:
Giáo dục ý thức, kỹ năng cho học sinh về việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả phù hợp với từng hoạt động, phù hợp với phương án tổ chức hoạt động Các em liên hệ được với thực tiễn ở lớp, ở trường, gia đình và nơi công cộng
Làm giảm sự nhàm chán khi phải liên tục làm việc với kiến thức chuyên môn, tránh được mệt mỏi, tránh thái độ thờ ơ đối với hoạt động học kiến thức bộ môn
- Nguyên tắc:
Nội dung tích hợp phải phù hợp với nội dung của từng hoạt động, dễ hiểu mang
và tính thực tiễn cao
Lấy động viên khen ngợi các em là chính, không áp đặt, không bắt buộc các em phải tiếp thu
- Phương pháp sử dụng:
Tùy vào đăc thù từng bài giáo viên có thể sử dụng phương pháp tích hợp toàn phần hay tích hợp bộ phận để nội dung tích hợp được các em tiếp thu một cách
dễ hiểu và dễ vận dụng Hình thức có thể giáo viên nêu vấn đề cho học sinh giải quyết theo cá nhân hoặc theo nhóm, hoặc trình chiếu video cho các em thảo luận rồi nhận xét Cuối cùng giáo viên khẳng định lại vấn đề và đưa ra thông điệp cho học sinh
- Tác dụng, hiệu quả và ý nghĩa của gải pháp:
Học sinh có tâm lý thân thiện, nhẹ nhàng trong quá trình tiếp thu kiến thức mới,
từ đó dễ dàng nắm bắt kiến thức bài học trên lớp
+ Cách 3: Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả thông qua phần củng cố bài học
- Mục tiêu:
Giáo dục ý thức, kỹ năng cho học sinh về khả năng liên hệ, ứng dụng vào thực tiễn ở trường, lớp, gia đình và cộng đồng
Nội dung tích hợp phải cô đọng, gắn với những vẫn đề “nóng” cần giải quyết ở lớp, ở trường, ở gia đình và cộng đồng
Khéo léo trong việc vận dụng tích hợp để học sinh không nhàm chán
- Nguyên tắc:
Trang 9Không được lấy việc tích hợp sử dụng điện tiết kiệm là nội dung chính trong phần củng cố
Đưa nội dung liên hệ thực tế vào tích hợp
- Phương pháp sử dụng:
Hình thức sử dụng phương pháp thuyết trình giao nhiệm vụ hoặc phát vấn
Khi hệ thống bài học giáo viên cho một số học sinh trả lời câu hỏi mang tính thực tế, các em khác nhận xét
Giáo viên khẳng định lại và giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh vận dụng cho bản thân
- Tác dụng, hiệu quả và ý nghĩa của giải pháp:
Năng lực của học sinh về khả năng liên hệ vận dụng vào thực tiễn ở trường, lớp
ở gia đình và cộng đồng được cải thiện đáng kể Các em hiểu rõ hơn vai trò của điện năng đối với con người, biện pháp sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả
- Ví dụ minh họa: Khi tổng kết bài “ Đèn huỳnh quang ” Tôi đặt câu hỏi: Gia đình em hiện đang sử dụng loại đèn nào? Theo em sử dụng loại đèn nào tiết kiệm điện? Qua kiến thức vừa được học các em dễ dàng rút ra, cần sử dụng đèn compac huỳnh quang để tiết kiệm điện năng hay đèn LED huỳnh quang
+ Cách 4:Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong bài thực hành
- Mục tiêu: Thông qua hoạt động thực hành, giáo viên tích hợp để giáo dục học sinh sử dụng năng lượng điện hợp lí như:
Ý thức chuẩn bị đồ dùng hợp lý
Ý thức sử dụng đồ dùng, thiết bị điện năng của phòng học
Ý thức làm việc theo quy trình một công việc
Ý thức bảo vệ của công, bảo vệ môi trường, vệ sinh phòng học
- Nguyên tắc:
Việc tích hợp giáo dục phải gắn với nội dung thực hành
Sử dụng tối đa nội quy, quy định của phòng thực hành để đưa các em đi vào hoạt động có quy trình theo phong cách công nghiệp
- Phương pháp sử dụng:
Với loại bài giảng này tôi thường tích hợp toàn phần Từ việc giới thiệu bài, kiểm tra công tác chuẩn bị đồ dùng của học sinh, đến việc thực hiện theo quy trình Trong việc hướng dẫn ban đầu tôi thường sử dụng câu hỏi nhanh về việc
sử dụng năng lượng điện Những câu hỏi dạng này có ảnh hưởng lớn đến quá trình hoạt động trong phòng thực hành của các em, dần dần hình thành thói quen lao động công nghiệp Trong hoạt động thực hành nói chung tôi thường tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng thông qua việc điều chỉnh hành vi của học sinh, từ
Trang 10tư thế động tác cho đến việc sử dụng đồ dùng, thiết bị đúng yêu cầu kỹ thuật cho mọi đối tượng
Dần dần hình thành cho các em kỹ năng cơ bản trong khi thực hành Góp phần lớn đến việc giáo dục sử dụng năng lượng điện tiết kiệm và hiệu quả
- Tác dụng, hiệu quả và ý nghĩa của giải pháp:
Ý thức chuẩn bị đồ dùng, ý thức sử dụng đồ dùng, thiết bị của học sinh và việc
sử dụng điện năng trong phòng học được nâng lên rõ rệt
Ý thức bảo vệ của công, bảo vệ môi trường và vệ sinh phòng học được nâng cao Các em hiểu rõ hơn về vai trò của điện năng đối với con người, tình hình khai thác và sử dụng năng lượng điện hiện nay Các em biết được nguồn tài nguyên điện năng Điện năng không phải là vô hạn, cũng như sự cần thiết phải
sử dụng tiết kiệm điện năng, các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện có hiệu quả
Từ đó liên hệ vào thực tiễn một cách hiệu quả nhất
+ Cách 5:Tích hợp giáo dục học sinh sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả thông qua kiểm tra đánh giá
- Mục tiêu:
Kiểm tra, đánh giá để khẳng định việc tích hợp giáo dục sử dụng tiết kiệm là đúng đắn, góp phần hình thành nhân cách và ý thức bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên
Giáo viên giúp học sinh củng cố lại kiến thức bộ môn đã học Đồng thời qua đó đánh giá lại thành quả dạy học của mình, đặc biệt là việc sử dụng tiết kiệm có hiệu quả nguồn tài nguyên năng lượng điện
- Nguyên tắc:
Việc tích hợp câu hỏi giáo dục sử dụng điện tiết kiệm có hiệu quả không được vượt quá giới hạn nội dung bài kiểm tra
Câu hỏi phải mang tính liên hệ cao ở địa phương học sinh đang sống
- Phương pháp sử dụng:
Lồng ghép giáo dục sử dụng năng lượng điện vào những câu hỏi bài tập theo chương trình
Sử dụng ở dạng trắc nghệm để kiểm tra được nhiều đơn vị kiến thức
- Tác dụng hiệu quả và ý nghĩa của giải pháp:
Qua quá trình áp dụng giải pháp, các em hiểu rõ hơn về vài trò của điện năng đối với con người, tình hình khai thác và sử dụng nguồn năng lượng điện hiện nay
Học sinh biết được sự cần thiết của việc sử dụng điên tiết kiệm và hiệu quả Biết được các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện Từ đó biết liên hệ thực tế, vận dụng vào thực tiễn ở trường, lớp, ở gia đình và cộng đồng tốt nhất
* Điều kiện để thực hiện giải pháp: