Địa chất sinh thái: topic5 nguyentodaluong nguyendoanhkhoa 29102017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN–ĐH QGHNKHOA ĐỊA CHẤT MÔN HỌC: ĐỊA CHẤT SINH THÁI Bài 5: Ảnh hưởng của sự dư thừa và thiếu hụt nguyên tố đa lượng đến sức khỏe con người và sinh vật Giản

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN–ĐH QGHN

KHOA ĐỊA CHẤT MÔN HỌC: ĐỊA CHẤT SINH THÁI

Bài 5: Ảnh hưởng của sự dư thừa và thiếu hụt nguyên tố đa lượng đến sức khỏe con

người và sinh vật

Giảng viên: T.S Nguyễn Thị Hoàng Hà Sinh viên thực hiện: Nguyễn Doanh Khoa Lớp : K59 Kỹ thuật địa chất

Các nguyên tố đa lượng

NỘI DUNG

Nội

dung

Sự ảnh hưởng của thiếu hụt và dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Ảnh hưởng của sự dư thừa và thiếu hụt nguyên tố đa lượng đến sức khỏe con người

và sinh vật

1 Các nguyên tố đa lượng

nguyên tố có vai trò quan trọng rất cần

cho cơ thể với hàm lượng cao và đảm

bào cho sự phát triển bình thường đối

với con người và sinh vật Ví dụ như

đối với thực vật các nguyên tố đa

lượng bao gồm photpho, các loại muối

khoáng, kali

Các nguyên tố như : Natri, kali,

canxi, photpho, clo, lưu huỳnh, magie,

sắt, đồng, coban, iot, mangan

Nguyên tố đa lượng giúp cây phát triển

1 Các nguyên tố đa lượng

Ảnh hưởng của sự dư thừa và thiếu hụt nguyên tố đa lượng đến sức

khỏe con người và sinh vật

Nhóm nguyên tố đa lượng là nguyên tố mà sinh cảnh cần với khối lượng lớn cho cơ thể sống

11 nguyên tố đa lượng cần thiết đối với động vật bao gồm:

H, O, C, N, Na, K, Ca, Mg, P, S và Cl

96%

4%

Động vật

C, H, O, N

Khác

98%

3%

Thực vật

C, H, O, N

Khác

1 Các nguyên tố đa lượng

Bảng 1: Hàm lượng các nguyên tố vi lượng cần thiết đối

với con người(µg/g)

1 Các nguyên tố đa lượng

Nguyên

tố

(1)Con người

Bảng 2: Hàm lượng các nguyên tố đa lượng cần thiết

đối với sinh vật(%)

Nguyên

lăng

Nguyên

lăng

Bảng 3: Hàm lương trung bình các nguyên tố hóa học trong

thực vật và con người (% trọng lượng khô)

1 Các nguyên tố đa lượng

Dư thừa hay thiếu hụt các nguyên tố ảnh hưởng đến:

• Khả năng đồng hóa thức ăn

• Khả năng hấp thụ và đồng hóa thức ăn

• Tình trạng sức khỏe, bệnh lý của con người

Thiếu iot gây ra bướu cổ Hình ảnh thiếu K ở lá cây

Ảnh hưởng của sự dư thừa và thiếu hụt nguyên tố đa lượng đến sức khỏe con người

và sinh vật

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Canxi (Ca)

• Canxi thuộc những chất cần thiết cho sự sống

• Canxi là thành phần bất biến của máu và dịch mô

• Canxi có trong thành phần của tế bào và có vai trò quan trọng ( hoạt động và phát triển của TB)

• Tham gia vào việc tạo xương mà nó là hợp phần chủ yếu (Trong xương Canxi chiếm 99% tổng lượng của nó trong cơ thể)

 Việc tăng canxi trong máu thường dẫn tới bệnh sỏi thận, cận thị, chứng thừa

Ca (vôi hóa cột sống), mềm mô,…

 Việc thiếu canxi dẫn tới bệnh loãng xương, sâu răng, huyết áp cao,…

 Thiếu canxi làm tăng sự xuất hiện rễ phụ và lông hút, rễ sinh trưởng chậm, các cutin trương phồng lên dẫn đến các vách tế bào bị hóa nhầy và tế bào bị hủy hoại, rễ, lá, và các phần khác của cây đều bị thối và chết. 

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Canxi (Ca)

Hình ảnh sâu răng do

thiếu canxi

Hình ảnh loãng xương do thiếu canxi

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Natri (Na)

 Natri có trong mọi cơ quan, tổ chức và các

dịch sinh học của cơ thể động vật Ion Na+

có đặc biệt nhiều trong huyết thanh máu,

tim, óc và gan

 Natri có vai trò quan trọng trong quá trình

trao đổi nội TB và giữa các mô

 Tham gia tích cực vào quá trình trao đổi

nước

 Trung hòa các axit trong cơ thể

 Thừa natri gây nguy hại với tim mạch và

huyết áp

 Natri trong máu hạ thấp ảnh hưởng trực

tiếp tới não bộ, gây tụt huyết áp, nôn mửa,

co giật, Các biểu hiện như: mệt mỏi, liệt

cơ, kiến bò, chuột rút

 Nếu lượng natri trong máu xuống quá thấp

hiện tượng phù tay

http://hatthocvang.com/thong-tin-bai-viet/benh-thieu-muoi-o-gia-cam-can-trong-neu-khong-ga-se-cham-lon-giam-de-bai-liet-va-chet_675.aspx

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Kali (K)

 Là cation nội bào chủ yếu

 90% cation trong cơ thể tồn tại ở dạng

ion hóa

 Điều khiển sự co cơ, điều chỉnh sự hoạt

động của enzym

 Thúc đẩy quá trình thẩm thấu và cân

bằng điện tích của tế bào

  Kali có ảnh hưởng tới 2 quá trình sinh lý

trọng tâm của cây là quang hợp và hô hấp

(thúc đẩy quá trình sinh tổng hợp diệp lục,

nâng cao cường độ quang hợp, tăng

cường độ phân giải các chất hữu cơ…)

 Kali có vai trò to lớn đối với tính chống

chịu của cây đối với điều kiên ngoại cảnh

bất lợi (khả năng chịu hạn, chịu rét, chịu

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Kali (K)

 Thiếu hụt K sẽ ảnh hưởng đến cơ tim

 Thiếu kali giảm năng suất quang hợp

 Thiếu kali ức chế mạnh sinh trưởng của thực vật

Triệu chứng thiếu kali: lá bắt đầu hóa

vàng từ dưới lên (từ lá già đến lá

non) và các mép lá, tiếp theo đỉnh lá

hóa nâu, đôi khi xuất hiện các vệt đỏ

gỉ sắt, tế bào trong, các vệt đó chết

và phần lá cây ấy bị hủy hoại

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Nitơ (N)

Nitơ là thành phần bắt buộc của các axit

amin, protein, axit nucleic, các photpholipit,

các hợp chất cao năng (ATP, ADP…), các

coenzym (NAD, FAD…), một số vitamin,

diệp lục, một số hormon và nhiều hợp chất

hữu cơ khác Đó là cơ sở phân tử của mọi

cấu trúc và mọi chức năng của tế bào và

cơ thể thực vật đảm bảo năng suất, chất

lượng duy trì và phát triển sự sống

Thừa nitơ: Cây sinh trưởng quá mạnh,

thân lá tăng trưởng nhanh, mô cơ kém,

cây yếu, giảm năng suất

Thiếu nitơ: Giảm quá trình tổng hợp

protein, sinh trưởng giảm: đẻ nhánh kém,

giảm hoạt động quang hợp, giảm năng

suất

http://www.knowledgebank.irri.org/training/fact-sheets/nutrient- management/deficiencies-and-toxicities-fact-sheet/item/nitrogen-deficiency

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Photpho (P)

 Có vai trò lớn trong quá trình trao đổi các hợp chất hữu cơ Hợp chất của photpho

có vai trò cực kỳ quan trọng trong hoạt động của bộ não, cơ xương, cơ tim,…

 Photpho tham gia vào thành phần ADN và ARN của cây lúa, có mối quan hệ chặt chẽ đến sự hình thành diệp lục, vào quá trình hình thành chất béo, tổng hợp prôtêin trong cây và vận chuyển tinh bột, làm tăng sự phát triển của bộ rễ, thúc đẩy việc ra rễ, đặc biệt là rễ bên và lông hút.

 Thiếu phốtpho cây còi cọc, số lá ít, lá ngắn, phiến lá hẹp, lá dựng đứng, xanh tối, đẻ nhánh kém, trỗ bông chậm, chín kéo dài, nhiều hạt xanh, hạt lép, số bông và số

hạt/bông đều giảm

 Thừa phốtpho không có biểu hiện gây hại như thừa N vì P thuộc loại nguyên tố linh động, nó có khả năng vận chuyển từ cơ quan già sang cơ quan còn non.

 Khi thiếu P, ban đầu lá có màu xanh đậm có lẽ do tăng cường hút Mg, sau dần dần chuyển sang màu vàng Hiện tượng trên bắt đầu từ mép lá và từ lá phía dưới trước Với lúa, khi thiếu P thì lá nhỏ, hẹp, có màu lục đậm, đẻ nhánh

ít, trổ bông chậm, chín kéo dài có nhiều hạt xanh và lững

 Khi thiếu hụt P sẽ ảnh hưởng đến sự thụ phấn, thụ tinh của cây, tỉ lệ đậu quả

và chắc hạt giảm, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng

Photpho (P)

Các triệu chứng của hạ phospho huyết:

Đau cơ, xương, mất vị giác, lo lắng, kích thích, mệt mỏi, chậm phát triển xương

ở trẻ em

2 Sự thiếu hụt hoặc dư thừa một vài nguyên tố đa lượng

Lưu huỳnh (S)

 Là thành phần cấu tạo cần thiết của

một số axit amin như:

Metionin, xiestein, tiamin và enzym

 Lưu huỳnh có trong thành phần của

isulin

 S có tác dụng là để hình thành lông,

tóc và móng Sản phẩm trao đổi của S là

sunfat có tác dụng trong việc giải độc

 Thiếu lưu huỳnh ức chế sự tổng hợp

các axit amin và prôtêin chứa lưu huỳnh,

giảm cường độ quang hợp, giảm tốc độ

sinh trưởng

 Khi thiếu lưu huỳnh nghiêm trọng sinh

tổng hợp diệp lục bị phá hoại và cơ thể

bị phân giải

http://camnangcaytrong.com/luu-huynh-s-sulfur-dd6.html

http://agramate.vn/sulphur-bentonite-e.html

Kết luận

Nguyên tố đa lượng là những khoáng chất vô cùng quan trọng đối với cơ thể con người và sinh vật Về cơ bản, các nguyên tố trong cơ thể người và sinh vật thường và nên được duy trì ổn định, bởi tình trạng thừa hay thiếu khoáng chất này đều có thể gây ra những tác hại lớn đối với cơ thể sống