TIỂU LUẬN TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT TRÊN địa bàn HUYỆN

Bởi lẽ, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật là khâuđầu tiên của quá trình thi hành pháp luật và có vai trò hết sức quan trọng trongviệc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dự

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta biết rằng, trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò đặcbiệt quan trọng Nó là công cụ không thể thiếu nhằm bảo đảm cho sự tồn tại,vận hành bình thường của xã hội Pháp luật không chỉ là một công cụ quản lýnhà nước hữu hiệu, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ýthức đạo đức, làm lành mạnh hóa đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nênnhững giá trị mới

Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, việc tăng cường vai trò củapháp luật được đặt ra như một tất yếu khách quan Điều đó không chỉ nhằmmục đích xây dựng một xã hội có trật tự, kỷ cương, văn minh, mà còn hướngđến bảo vệ và phát triển các giá trị chân chính Thực tế cho thấy, hệ thốngpháp luật và việc thi hành pháp luật đã có những tác động rõ rệt đến đời sống

xã hội Những quy định trong Hiến pháp, trong các luật và văn bản dưới luậtluôn đề cao tính nhân đạo và nhân văn bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp củaNhà nước mà nhân dân là chủ và do nhân dân làm chủ Nói đúng hơn, đó là

hệ thống pháp luật phục vụ cho việc thực thi các lợi ích cơ bản của con người,đặc biệt là lợi ích của người lao động Có thể nói, pháp luật góp phần rất lớntrong việc hình thành ý thức tôn trọng và chấp hành những quy phạm chung,giúp con người có những hành vi ứng xử văn minh, phù hợp với chiều hướngphát triển tiến bộ của thời đại Qua đó xây dựng và phát triển một xã hội tiến

bộ. 

Để pháp luật đi vào đời sống của nhân dân, cũng như phát huy có hiệuquả về vai trò của pháp luật thì Nhà nước cần làm tốt công tác tuyên truyền,giáo dục pháp luật Bởi lẽ, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật là khâuđầu tiên của quá trình thi hành pháp luật và có vai trò hết sức quan trọng trongviệc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyềnViệt Nam XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Để xây dựngNhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 đã

khẳng định: “Nhà nước quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật” Nhiệm

vụ đầu tiên là phải ban hành pháp luật, tiếp đến là tổ chức thực hiện pháp luật,trong đó, thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật (TTGDPL), cácchủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước được đưa đến với quần chúngnhân dân Như vậy, công tác TTGDPL là khâu đầu tiên, quan trọng nhất đưapháp luật vào cuộc sống và là cầu nối để chuyển tải pháp luật đến mọi tầnglớp nhân dân, là một bộ phận quan trọng trong công tác giáo dục chính trị- tưtưởng

Ngày nay trong công cuộc đổi mới Đất nước do Đảng cộng sản ViệtNam khởi xướng và lãnh đạo đã đạt nhiều thành tựu quan trọng Nền kinh tếtăng trưởng khá, văn hóa xã hội có nhiều tiến bộ, đời sống của nhân dân tiếptục được cải thiện và nâng cao, tình hình chính trị và xã hội được ổn định,quốc phòng an ninh được giữ vững, hệ thống chính trị được cũng cố, quan hệđối ngoại không ngừng được rộng mở, hội nhập kinh tế quốc tế được chủđộng và đạt kết quả tốt Đất nước ta đã và đang tiến hành cải tổ nền kinh tếtrên cơ sở đa dạng hóa các hình thức sở hữu nhằm khai thác mọi tiềm năng,tiềm lực của đất nước, phát huy những ưu điểm của nền kinh tế thị trường,định hướng xã hội chủ nghĩa đang được phát huy Nhà nước xã hội chủ nghĩaViệt Nam là Nhà nước của dân, do dân và vì dân, tất cả quyền lực thuộc vềnhân dân Nhà nước dùng mọi quyền lực của mình để điều tiết vĩ mô bằng cáccông cụ quản lý nhà nước Nhằm để quản lý các lĩnh vực kinh tế, chính trị xã

hội đạt hiệu quả cao nhất Trong đó quản lý Nhà nước về “Tuyên truyền giáo dục pháp luật” của nhân dân chiếm vai trò hết sức quan trọng, thể hiện nhà

nước vì dân, vì tính công bằng xã hội và tạo điều kiện để nhân dân góp phầnxây dựng nhà nước

Từ những yếu tố trên, thấy được công tác TTGDPL có vai trò rất quantrọng, nhất là đối với địa bàn huyện Bắc Trà My - một huyện miền núi củatỉnh Quảng Nam, dân cư chủ yếu là người đồng bào dân tộc thiểu số, do đặcđiểm vùng miền núi còn thiếu thốn, không thuận lợi trong việc phát triển

kinh tế, đời sống còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí thấp nên công tácTTGDPL càng có vai trò, ý nghĩa rất lớn trong việc nâng cao sự hiểu biết vềpháp luật, cũng như tạo được ý thức pháp luật cho người dân Qua đó gópphần xây dựng địa phương phát triển trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa

và xã hội Chính vì lẽ đó, tôi chọn đề tài “Tuyên truyền giáo dục pháp luật

xã hội chủ nghĩa trên địa bàn huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam”

Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quảTTGDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật đối với nhân dân

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho mọi tầng lớp nhân dân trênđịa bàn huyện Bắc Trà My

địa bàn huyện Bắc Trà My

Chương 3: Những giải pháp và một số đề xuất nhằm tăng cường công

tác tuyên truyền giáo dục pháp luật trên địa bàn huyện trong thời gian đến

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT 1.1 Lý luận về công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật:

1.1.1 Một số khái niệm chung.

1.1.1.1 Khái niệm về giáo dục pháp luật.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Đảng ta chủ trương quản lý đất nước bằngpháp luật Muốn thực hiện được chủ trương đó thì từ nhà quản lý đến cán bộcông chức và mọi công dân phải hiểu biết pháp luật Vì thế, các văn kiện củaĐảng thời kỳ đổi mới đều đề cập đến vấn đề giáo dục pháp luật

Giáo dục pháp luật là vấn đề lý luận cơ bản có ý nghĩa đặc biệt quantrọng trong khoa học giáo dục cũng như trong sự nghiệp giáo dục ở nước ta.Khái niệm GDPL thường được quan niệm là một dạng hoạt động gắn liền vớiviệc triển khai thực hiện pháp luật cũng như trong hoạt động thực tiễn ápdụng pháp luật Với tư cách là một dạng giáo dục thì GDPL ở nước ta hìnhthành và thực hiện muộn hơn so với giáo dục chính trị, và giáo dục đạo đức.Với tư cách là một khái niệm pháp lý - GDPL được hình thành trong khoa họcpháp lý cũng như được tiến hành trong thực tế ở nước ta rất muộn mằn so vớinhiều nước trên thế giới

Để có quan niệm đúng đắn về GDPL, con đường duy nhất cần tiếp cận

là những thành tựu của khoa học giáo dục học Giáo dục là một hiện tượng xãhội và chỉ có trong xã hội loài người thể hiện nền văn minh nhân loại Giáodục luôn luôn là nhu cầu của xã hội, nó có vai trò tác động trở lại xã hội Vìthế mà các nhà nước của giai cấp cầm quyền để bảo vệ quyền lợi của mìnhđều thông qua giáo dục Trong khoa học sư phạm, giáo dục được hiểu theohai nghĩa đó là nghĩa rộng và nghĩa hẹp

- Theo nghĩa rộng: giáo dục là quá trình ảnh hưởng, tác động của nhữngđiều kiện khách quan (như chế độ xã hội, trình độ phát triển kinh tế, môi

trường sống ) và của cả những nhân tố chủ quan (tác động tự giác, có chủđịnh và định hướng của nhân tố con người) nhằm hình thành những phẩmchất, kỹ năng nhất định của đối tượng giáo dục.

- Theo nghĩa hẹp: giáo dục là hoạt động định hướng của con người tácđộng lên khách thể giáo dục Theo cách hiểu này thì sự ảnh hưởng hay tácđộng của yếu tố khách quan như môi trường, xã hội không thuộc nội hàmcủa khái niệm giáo dục

Trong quá trình hoạt động thực tiễn, các nhà lý luận cũng đã thừa nhậnnhững yếu tố ảnh hưởng của các điều kiện khách quan tác động đến sự hìnhthành ý thức cá nhân của con người Song các nhà lý luận khoa học sư phạm

đã nhấn mạnh đến yếu tố tác động hàng đầu cực kỳ quan trọng và thậm chíquyết định của nhân tố chủ quan trong giáo dục Vì vậy khái niệm giáo dụcpháp luật hiện nay thường được hiểu theo nghĩa hẹp của khái niệm giáo dụctrong khoa học sư phạm như sau:

Giáo dục pháp luật là một dạng hoạt động có tổ chức, có mục đích có tính định hướng tác động lên các đối tượng giáo dục nhằm làm hình thành

ở họ tri thức pháp luật, tình cảm đối với pháp luật và hành vi xử sự phù hợp với pháp luật hiện hành.

1.1.1.2 Khái niệm phổ biến giáo dục pháp luật:

Theo cách hiểu chung nhất về phổ biến, giáo dục pháp luật có hai nghĩa:

- Theo nghĩa hẹp: Phổ biến, giáo dục pháp luật là giới thiệu tinh thần văn

bản pháp luật cho người có nhu cầu; theo đó phổ biến, giáo dục pháp luật làviệc truyền bá pháp luật cho đối tượng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềmtin pháp luật cho đối tượng từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêmchỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng

- Theo nghĩa rộng: Phổ biến, giáo dục pháp luật là một khâu của hoạtđộng tổ chức thực hiện pháp luật, là hoạt động định hướng có tổ chức, có chủđịnh thông qua các hình thức giáo dục, thuyết phục, nêu gương nhằm mụcđích hình thành ở đối tượng tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi xử sự phù

hợp với các đòi hỏi của hệ thống pháp luật hiện hành với các hình thức,phương tiện, phương pháp đặc thù

Phổ biến, giáo dục pháp luật là quá trình hoạt động thường xuyên, liêntục và lâu dài của chủ thể tuyên truyền lên đối tượng, là cầu nối để chuyển tảipháp luật vào cuộc sống Trong công tác quản lý nhà nước, phổ biến, giáo dụcpháp luật được hiểu theo nghĩa rộng và được xác định là một công việc trọngtâm và thường xuyên của các cơ quan nhà nước, các cấp, các ngành

1.1.2 Mục đích của giáo dục pháp luật.

Khi tiến hành bất cứ một hoạt động nào đó thì chúng ta phải xác địnhmục đích để làm gì ? cần đạt được mục đích ấy bằng con đường nào ? tức làphải lựa chọn hình thức và phương pháp nhất định Xác định đúng đắn mụcđích của GDPL chẳng những là căn cứ, tiêu chí để đánh giá hiệu quả mà còn

là căn cứ để xây dựng nội dung GDPL phù hợp với đối tượng được giáo dục.Mục đích của GDPL khác với mục đích của các dạng giáo dục khác Vì vậy,mục đích của GDPL trong điều kiện hiện nay cần xác định cụ thể ở nhữngvấn đề sau đây:

Một là: GDPL nhằm hình thành động cơ, hành vi và thói quen xử sự hợp

pháp, tích cực

Hành vi xử sự theo pháp luật của con người là kết quả của một quá trìnhnhận thức pháp luật trong quá trình nhận thức thì có nhiều yếu tố tác động(chủ quan và khách quan) để hình thành nên hành vi và thói quen xử sự theopháp luật trong đó hoạt động GDPL là yếu tố cơ bản Bởi lẽ thông qua GDPL

sẽ cung cấp tri thức pháp luật, lòng tin sâu sắc vào sự cần thiết vào sự tuântheo một cách tự nguyện những quy định của pháp luật Để đạt được mục đíchnày trong quá trình GDPL phải lựa chọn nhiều hình thức, phương pháp vàthường xuyên, liên tục để mọi công dân hiểu được sự cần thiết, tính hợp lýcủa pháp luật vì lợi ích chung của xã hội Thực tiễn hiện nay ở nước ta, mụcđích này có quan hệ vô cùng to lớn khi mà đa số nhân dân lao động vẫn còntình trạng chưa có thói quen xử sự theo pháp luật, việc sử dụng quyền và thực

hiện nghĩa vụ theo quy định của hiến pháp và pháp luật còn hạn chế, thậm chícòn vi phạm nghiêm trọng.

GDPL nhằm đạt được mục đích nêu trên, ngoài ra mục đích của nó còngiúp cho việc xác định hiệu quả của quá trình GDPL Không dựa vào mụcđích của GDPL thì không thể đánh giá được hiệu quả và các chỉ số xác địnhhiệu quả của quá trình GDPL

Hai là: Hình thành tình cảm pháp lý và niềm tin nội tâm đối với pháp

luật Việc nâng cao trình độ kiến thức pháp lý là mục đích đầu tiên vô cùngquan trọng nhưng bản thân nó chưa phải là sự quyết định đến hành vi xử sựhợp pháp Nếu đã có kiến thức pháp luật, nhưng trong mỗi con người cần phải

có tình cảm pháp lý, nghĩa là có thái độ tôn trọng pháp luật và tin tưởng vào

sự công bằng của pháp luật từ đó mới tạo ra khả năng điều chỉnh hành vi hợppháp của mình Thiếu tình cảm và niềm tin vào pháp luật thì mọi hành động

dễ bị chệch hướng khỏi chuẩn mực pháp lý vì những mục đích, động cơ cánhân Thực tế cho thấy nếu một người có sự hiểu biết pháp luật, có tình cảm

và lòng tin vào pháp luật thì họ sẽ tin theo những quy định của pháp luật Tuynhiên để có được tình cảm và lòng tin vào pháp luật thì cần phải giáo dục tìnhcảm, lòng tin và sự công bằng, trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân, thái độkhông khoan nhượng với những hành vi sai trái Tất cả những vấn đề đó sẽ là

cơ sở hình thành động cơ của hành vi hợp pháp

Ba là: Từng bước nâng cao nhận thức về pháp luật cho công dân.

Nâng cao nhận thức, mở rộng sự hiểu biết của con người trên các lĩnhvực là một yêu cầu khách quan của công tác giáo dục nói chung TrongGDPL thì mục đích được đặt ra là không ngừng nâng cao nhận thức pháp lýcho đối tượng được GDPL để họ có kiến thức vững vàng nắm bắt đượcnhững tri thức về Nhà nước về pháp luật và đặc biệt là pháp luật thực định.Trong điều kiện ở nước ta hiện nay, thực tế cho thấy rằng Đảng và Nhà nước

ta đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao dân trí nhất là dân trí pháp lý Tuynhiên do đặc điểm và điều kiện ở một số vùng sâu, vùng xa nên nhân dân các

dân tộc ít người có những hạn chế về hiểu biết pháp luật Vì thế việc xác địnhđúng đắn mục đích GDPL có ý nghĩa thực tiễn đặc biệt quan trọng Chỉ có thểGDPL, nâng cao nhận thức pháp lý làm cho mọi người hiểu một cách đầy đủ

và đúng đắn về giá trị xã hội và vai trò điều chỉnh của pháp luật từ đó hìnhthành tâm lý, tình cảm và thái độ tôn trọng pháp luật, tin tưởng vào pháp luật

và điều chỉnh hành vi xử sự của mình Khi mà mọi thành viên trong xã hội đãđạt đến một ý thức “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” thì đó làmục đích cao nhất và đó là hệ quả của quá trình GDPL

1.1.3 Vị trí, vai trò của công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật.

1.1.3.1 Vị trí của công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật.

Công tác phổ biến pháp luật là khâu đầu tiên của hoạt động thực thi phápluật, là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào đời sống Quá trình đưa pháp luậtvào đời sống được bắt đầu từ hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật, bởi vìthực hiện pháp luật dù bằng hình thức nào, tuân theo pháp luật, thi hành phápluật, sử dụng pháp luật hay áp dụng pháp luật đều phải có hiểu biết pháp luật.Nếu không nhận thức đầy đủ vị trí quan trọng và không thực hiện tốt công tácphổ biến, xây dựng pháp luật thì dù có làm tốt đến mấy cũng không đạt hiệuquả thực thi pháp luật

Phổ biến giáo dục pháp luật còn là một trong những mắc xích quan trọng

có ý nghĩa đặc biệt của sự tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Bởi vì giáodục pháp luật là nhằm hình thành ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật cho mọicông dân, phát huy vai trò và hiệu quả của pháp luật trong công cuộc xâydựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

1.1.3.2 Vai trò của công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật.

Phổ biến giáo dục pháp luật là góp phần nâng cao hiệu lực và hiệu quảquản lý nhà nước, quản lý xã hội

Vai trò quan trọng này của giáo dục pháp luật chính là bắt nguồn từ vaitrò giá trị của pháp luật, phương tiện hàng đầu của quản lý Nhà nước, quản lý

xã hội: Phổ biến giáo dục pháp luật giúp cho mọi người có tri thức pháp lý,tình cảm pháp luật đúng đắn và hành vi hợp pháp, là tiêu đề cho việc sử dụngquyền lực Nhà nước Tăng cường pháp chế, phát huy dân chủ, mở rộng quyền

tự do của mỗi người Phổ biến giáo dục còn tạo ra khả năng đổi mới quan hệ

xã hội trong môi trường quản lý Nhà nước, tạo ra khả năng hình thành cácđiều kiện và nhân tố thuận lợi cho quá trình quản lý xã hội, tạo ra khả năngphát hiện và kiên quyết loại trừ những hiện tượng tiêu cực, chống đối phápluật diễn ra trong quá trình quản lý

Phổ biến giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức pháp luật và vănhóa pháp lý của công dân Đây là vai trò không kém quan trọng trong côngtác phổ biến giáo dục pháp luật, là quá trình tác động nhằm hình thành tri thứcpháp lý, tình cảm và hành vi phù hợp với các đòi hỏi của hệ thống pháp luậthiện hành Vì vậy, kết quả đạt được các mục đích do sự tác động định hướng

là góp phần xây dựng ý thức pháp luật và căn hóa pháp lý của công dân

Giáo dục pháp luật chính là đòi hỏi khách quan bắt nguồn từ lợi ích củanhà nước, của công dân

Vậy công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật có vai trò rấtquan trọng nhằm giúp cho mọi người am hiểu được pháp luật Nâng cao nhậnthức, có tri thức pháp lý, tình cảm pháp luật và thể hiện được hành vi hợppháp Tạo ra khả năng đổi mới quan hệ xã hội, nâng cao ý thức pháp luật vàvăn hóa pháp lý của công dân

Với vị trí, vai trò quan trọng như vậy, công tác phổ biến giáo dục phápluật phải được xác định là một trong những công tác trọng tâm của hoạt độnghành pháp và tư pháp Chúng ta đã coi trọng việc xây dựng pháp luật đã đếnlúc phải tự tương xứng cho việc thực hiện pháp luật mà trước hết là tuyêntruyền, phổ biến giáo dục pháp luật Đó là trách nhiệm của mọi cơ quan nhànước, của tổ chức xã hội và mọi công dân mà trước hết là cơ quan hành pháp

và tư pháp của nhà nước ta Có hệ thống pháp luật đầy đủ, đồng bộ là sự cầnthiết, xong để đảm bảo xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam thực sự củadân, do dân vì dân, vấn đề bức thiết hiện nay là phải tạo ra những điều kiện,xây dựng một cơ chế hữu hiệu bảo đảm mọi quy định pháp luật đã ban hànhđều được mọi người, mọi cơ quan, tổ chức tôn trọng, đặc biệt là đẩy mạnhhơn nữa công tác phổ biến giáo dục pháp luật sâu rộng đến mọi tầng lớp nhândân để ai nấy đều hiểu biết rõ và chấp hành nghiêm chỉnh.

1.2 Quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác phổ biến giáo dục pháp luật.

Ý thức rõ vai trò, tầm quan trọng của công tác giáo dục pháp luật Đảng

ta đã không xem nhẹ mà ngược lại rất coi trọng công tác này Trong các vănkiện Đại hội Đảng toàn quốc, từ văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ Vđến văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng đều đề cập sâusắc đến công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

Tại văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V Đảng ta đã xác định:

“Các cấp ủy Đảng, các cơ quan nhà nước, các đoàn thể phải thường xuyênphổ biến, giải thích pháp luật trong các tầng lớp nhân dân, đưa việc giáo dụcpháp luật vào các trường học, cấp học, xây dựng ý thức sống có pháp luật vàtôn trọng pháp luật” Tại đại hội lần thứ VI Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉrõ: Coi trọng công tác giáo dục pháp luật tuyên truyền giải thích pháp luật.Đưa việc dạy pháp luật vào hệ thống các trường của Đảng, của Nhà nước (kể

cả các trường phổ thông, đại học) của các đoàn thể nhân dân cán bộ quản lýcác cấp từ Trung ương đến đơn vị cơ sở Phải có kiến thức về quản lý hànhchính và hiểu biết về pháp luật cần sử dụng nhiều hình thức và biện pháp đểgiáo dục pháp luật nâng cao ý thức pháp luật và làm tư vấn pháp luật chonhân dân Tiếp tục thực hiện quan điểm GDPL cho cán bộ và nhân dân tạiĐại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII Đảng ta khẳng định: Điều quan trọng

để phát huy dân chủ là xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cườngpháp chế xã hội chủ nghĩa, nâng cao trình độ dân trí hiểu biết pháp luật và ý

thức tuân thủ pháp luật của nhân dân, thường xuyên giáo dục pháp luật xâydựng ý thức sống và làm việc theo pháp luật trong nhân dân

Công tác tuyên truyền và GDPL đã thực sự là một chủ trương lớn củaĐảng ta và chủ trương đó đã tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán về côngtác GDPL tại Đại hội lần VIII Đảng ta tiếp tục khẳng định và nhấn mạnh đếnviệc triển khai mạnh mẽ công tác tuyên truyền và GDPL: Huy động lực lượngcủa các tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, các phương tiện thông tin đạichúng tham gia vào đợt vận động thiết lập và các hoạt động thường xuyên xâydựng nếp sống mới và làm việc theo pháp luật trong các cơ quan nhà nước

và xã hội

Nối tiếp tinh thần các văn kiện trước, văn kiện Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ IX xác định: “Phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ luật, kỷcương, tăng cường pháp chế, quản lý xã hội bằng pháp luật tuyên truyền giáodục toàn dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật”, còn văn kiện Đại hội đạibiểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng thì khẳng định phải: “ tuyên truyền sâurộng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước; bồidưỡng lòng yêu nước, yêu nhân dân, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội, tăng cường giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng trong toàn Đảng, toàndân, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ Còn trong văn kiện Đại hội XI khẳng định

“ tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, phát huy quyền làm chủ củanhân dân, gắn bó chặt chẽ với nhân, giải quyết kịp thời những vướng mắc bảo

vệ quyền lợi ích của nhân ”

Để đẩy mạnh công tác này, Ban Bí thư đã ban hành ra chỉ thị về tăngcường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật,nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cán bộ, nhân dân Chỉ thị nêu rõ: xácđịnh rõ phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận của công tác giáo dụcchính trị, tư tưởng, là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị, đặt dưới sựlãnh đạo của Đảng Trong những năm đến, cần tập trung chỉ đạo, tổ chứcthực hiện tốt công tác này để góp phần tạo chuyển biến căn bản về ý thức tôn

trọng pháp luật và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của cán bộ nhân dân.Cùng với tinh thần đó, để tiếp tục thực hiện chiến lược cải cách tư pháp đếnnăm 2020, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị (khóaIX) tiếp tục khẳng định: “ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáodục pháp luật; không ngừng nâng cao trình độ dân trí pháp lý, ý thức sốnglàm việc theo Hiến pháp và pháp luật cho mọi người dân” Tiếp đến Đảng ta

đã có Chỉ thị số 32 - CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư TWĐ (khóa

IX) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến GDPL, nâng

cao ý thức chấp hành PL của cán bộ và nhân dân

1.3 Đối tượng, chủ thể, nội dung của công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật.

Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật đòi hỏi phải có nộidung, đối tượng, cơ quan nào làm chủ thể trong công tác tuyên truyền phổbiến giáo dục pháp luật

Trước hết đối tượng tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật tùy thuộcvào từng lĩnh vực khác nhau và mang một chủ thể nhất định, như đối tượng làcán bộ công chức Nhà nước thì chủ thể là Bộ nội vụ, cơ quan tổ chức cán bộTrung ương Đối tượng là nhân dân lao động thì chủ thể là cơ quan Tư pháp.Đối tượng là công nhân thì chủ thể là Tổ chức Công đoàn Nếu đối tượng làhọc sinh, sinh viên thì chủ thể là Bộ giáo dục đào tạo hoặc đối tượng là thanhniên thì chủ thể là Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Nội dung tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật bao gồm:

Quy định của Hiến pháp và văn bản quy phạm pháp luật, trọng tâm làcác quy định của pháp luật về dân sự, hình sự, hành chính, hôn nhân và giađình, bình đẳng giới, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, lao động, giáodục, y tế, quốc phòng, an ninh, giao thông, quyền và nghĩa vụ cơ bản củacông dân, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan nhà nước, cán bộ, côngchức, các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành

Các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam làthành viên, các thỏa thuận quốc tế

Ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật; ý thức bảo vệ pháp luật; lợi íchcủa việc chấp hành pháp luật; gương người tốt, việc tốt trong thực hiện pháp

luật (Theo Điều 10 của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật)

1.4 Các hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật

Qua tổng kết việc thực hiện kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật vàthực hiện chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật các năm, các chươngtrình, kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật của các cấp, các ngành trong cảnước cho thấy hiện nay có nhiều hình thức tuyên truyền phổ biến, giáo dụcpháp luật được vận dụng một cách sáng tạo, hiệu quả, trong đó nổi lên một sốhình thức phổ biến, giáo dục pháp luật chủ yếu sau:

- Phổ biến pháp luật thông qua tuyên truyền miệng (phổ biến giáo dụcpháp luật trực tiếp);

- Phổ biến pháp luật thông qua biên soạn, phát hành tài liệu pháp luật, tờrơi, tờ gấp; Pa nô, áp phích ;

- Dạy và học pháp luật trong nhà trường;

- Tổ chức thi tìm hiểu pháp luật;

- Phổ biến pháp luật thông qua tổ chức sinh hoạt các câu lạc bộ phápluật;

- Phổ biến pháp luật thông qua việc xây dựng và khai thác tủ sách phápluật ở xã, phường, thị trấn; tủ sách, ngăn sách pháp luật tại cơ quan, bệnhviện, trường học;

- Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động tư vấn pháp luật vàtrợ giúp pháp lý;

- Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở;

- Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các loại hình văn hóa, văn nghệ(đặc biệt là các loại hình sinh hoạt văn hóa truyền thống) và hình thức sânkhấu;

- Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các phiên tòa xét xử;

- Phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua các trung tâm học tập cộngđồng;

- Phổ biến pháp luật thông qua tổ chức sinh hoạt ‘Ngày pháp luật’…

Chương 2.

THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BẮC TRÀ MY TRONG

THỜI GIAN QUA 2.1 Khái quát đặc điểm tình hình chung của huyện Bắc Trà My 2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên.

Huyện Bắc Trà My là một huyện miền núi thuộc tỉnh Quảng Nam; Đônggiáp huyện Núi Thành và tỉnh Quảng Ngãi, Tây giáp huyện Phước Sơn; Namgiáp huyện Nam Trà My; Bắc giáp các huyện Tiên Phước, Hiệp Đức, cáchtỉnh lỵ TP Tam Kỳ 45 km về phía tây Diện tích của huyện là 825 km2 BắcTrà My từng là vùng trồng quế nổi tiếng của tỉnh Quảng Nam Do có điềukiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp: độ cao địa hình khoảng 300 - 600 m nênbiên độ nhiệt giữa ngày và đêm lớn, khí hậu nhiệt đới lại được đèo Hải Vânchắn hết gió lạnh thổi từ phía Bắc, rất thích hợp với cây quế nên cây quế pháttriển rất tốt ở các xã Cây quế vùng này có hàm lượng tinh dầu rất cao

Huyện Bắc Trà My có 13 đơn vị hành chính, gồm thị trấn Trà My và cácxã: Trà Bui, Trà Đốc, Trà Đông, Trà Dương, Trà Giác, Trà Giang, TràGiáp, Trà Ka, Trà Kót, Trà Nú, Trà Sơn, Trà Tân

2.1.2 Về đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội.

2.1.2.1 Về kinh tế.

Là huyện miền núi nên điều kiện giao thông đi lại còn nhiều khó khăn

Về điều kiện tự nhiên, tiềm năng để phát triển kinh tế không thuận lợi, đờisống, thu nhập của nhân dân thấp Ngành sản xuất chính là nông nghiệp, hầuhết các xã của huyện Bắc Trà My thuộc vùng sâu, vùng xa, địa hình đèo núinên việc canh tác không được thuận lợi, gần 2/3 xã trong huyện thuộc vùngkhó khăn, đất đai cằn cỗi, sản xuất phụ thuộc vào thiên nhiên, kỹ thuật canhtác còn nhiều hạn chế Riêng thị trấn Trà My, xã Trà Đông, Trà Giang, TràDương, Trà Tân thì điều kiện canh tác có thuận lợi hơn, nhưng năng suất lúavẫn chỉ ở mức 29 – 31 tạ/ha Những năm gần đây, do cây quế mất giá, nhân

dân chuyển sang đầu tư trồng keo nguyên liệu Đầu năm 2005 đến nay, nôngdân trong huyện đã tích cực tham gia nhận khoán trồng rừng theo dự án WB3.Trong những năm qua Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện nhà đã

nổ lực phấn đấu từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, mạnhdạn đầu tư cơ sở hạ tầng để thúc đẩy kinh tế phát triển, đồng thời có các chínhsách hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế Hiện nay, tại đập thủy điện SôngTranh II, một số hộ dân mạnh dạn đầu tư mô hình nuôi cá lồng bè, phục vụnhu cầu trong huyện và các vùng lân cận; dựa vào lợi thế tự nhiên để pháttriển một số ngành nghề tiểu thủ công nghiệp khác như rượu lúa rẫy, làmhương trên vùng nguyên liệu quế, sản xuất mộc dân dụng và gỗ mỹ nghệ

2.1.2.2 Về văn hóa.

Là một huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam, Bắc Trà My có nhiều dântộc anh em cùng sinh sống như Kinh, Kor, Kadong, Xê Đăng và một số dântộc phía bắc vào làm ăn sinh sống như Tày, Nùng, Mường nên có nhiều nétvăn hóa dân tộc phong phú, đa dạng Nét văn hóa truyền thống lâu đời củahầu hết các đồng bào dân tộc trên địa bàn huyện là điệu múa cồng chiêng,đâm trâu ăn mừng các lễ hội lớn trong cộng đồng như ăn mừng lúa mới, đámcưới

Chính quyền địa phương luôn có sự quan tâm bảo tồn và phát huy giá trịvăn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Bắc Trà My.Nhìn chung, đồng bào các dân tộc ở trên địa bàn huyện vẫn duy trì được cáctập tục truyền thống tiến bộ trong ma chay, cưới hỏi, tết mùa và duy trì pháttriển các hoạt động văn hóa truyền thống như múa cồng chiêng, hát lý, hát đốiđáp cũng như duy trì việc sử dụng các nhạc cụ mang bản sắc văn hóa riêngcủa từng dân tộc như đàn nước, amáp, bró, katóc…

nước sinh hoạt… đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từng bước đượcnâng cao rõ rệt An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, ổnđịnh Đảng bộ chính quyền đoàn kết, thống nhất, hoàn thành tốt nhiệm vụkinh tế xã hội.

2.1.2.4 Về xây dựng chính quyền.

Trong công tác quản lý hành chính Nhà nước, thực hiện chính sách đổimới Đất nước, những năm qua huyện Bắc Trà My đảm bảo tốt vai trò lãnhđạo của Đảng, sự phối hợp của UBMT Tổ quốc Việt Nam xã và các banngành đoàn thể, triển khai thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng

và Pháp luật của Nhà nước góp phần cho công tác quảnlý Nhà nước ngày một

đi vào nền nếp trên mọi lĩnh vực

Bộ máy Nhà nước cấp huyện được cũng cố, kiện toàn, cải tiến lề lối làmviệc, năng lực trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ được nâng cao, bộmáy chính quyền từ huyện đến các xã, thị trấn hoạt động có hiệu quả

Tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong huyện nhìnchung là tốt, tuyệt đại bộ phận kiên định với mục tiêu, lý tưởng của Đảng,niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ từng bước được củng cố vànâng cao Các tổ chức, đoàn thể hoạt động ngày càng đi vào chiều sâu, và cóhiệu quả hơn

Tuy nhiên trong thời gian qua nền hành chính của huyện còn bộc lộnhiều mặt yếu kém như: việc điều hành chính quyền Nhà nước đôi lúc chưakịp thời, thiếu chặt chẽ, trình độ năng lực cán bộ chưa đồng đều, trong côngtác và làm việc còn một số bộ phận cán bộ biểu hiện sự quan liêu, thiếu nhiệttình, thiếu hoà nhã trong công tác tiếp dân

2.1.3 Những khó khăn của địa phương.

Những đặc điểm trên, là điều kiện thuận lợi cho huyện Bắc Trà My từngbước phát triển kinh tế, xã hội Song, bên cạnh đó còn có nhiều khó khăn, trởngại đáng kể, xin nêu lên một vài khó khăn, cụ thể như sau:

Thứ nhất: Giá trị thu nhập từ các ngành nghề đạt và vượt kế hoạch đề ranhưng phần lớn do lạm phát, trượt giá, giá trị đầu vào tăng kéo theo giá thànhsản phẩm tăng.

Sản phẩm nông nghiệp hết sức bấp bênh tình trạng được mùa mất giá lànỗi lo của nông dân Công tác chuyển đổi cây trồng, vật nuôi còn nhiều bịđộng, lúng túng Vì vậy kinh tế nông nghiệp tuy có bước phát triển nhưngthiếu tính bền vững, sản xuất nông nghiệp còn mang tính tự cung, tự cấp, mứcthu nhập từ sản xuất nông nghiệp còn quá thấp do vậy đời sống của đại bộphận nhân dân thuần nông vẫn còn khó khăn

Thứ hai: ý thức học tập, nghiên cứu nghị quyết của một bộ phận đảngviên chưa cao Tình trạng mất dân chủ, đoàn kết ở một số đơn vị chậm khắcphục và xử lý chưa dứt điểm

Thứ ba: Tình trạng trộm cắp, gây rối đánh nhau, cờ bạc, ma túy làm mấttrật tự trị an vẫn còn xảy ra Việc tuyên truyền giáo dục pháp luật xã hội chủnghĩa, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa chưa được phổ biến rộng rảitrong toàn thể nhân dân, một bộ phận người dân thiếu ý thức trong việc chấphành, gây rối trật tự xã hội ở địa phương

2.2 Quan điểm, chủ trương, định hướng về công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật XHCN và tăng cường pháp chế XHCN trên địa bàn huyện.

Quá trình đưa pháp luật XHCN và pháp chế XHCN vào cuộc sống đượcbắt đầu bằng hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật, đây là khâu đầu tiêncủa hoạt động thực thi pháp luật, là cầu nối để truyền tải pháp luật và phápchế vào cuộc sống Vì thực hiện pháp luật dù bằng hình thức nào như tuân thủpháp luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật hay áp dụng pháp luật thìtrước hết đều phải có hiểu biết pháp luật Bên cạnh đó việc giáo dục pháp luậtXHCN và pháp chế XHCN còn giúp hình thành ý thức pháp luật trong nhândân, tạo lòng tin vào pháp luật, thói quen và ý thức tôn trọng pháp luật cho

mọi công dân, nhằm phát huy vai trò, hiệu lực của pháp luật, pháp chế trongcuộc sống xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Quan điểm chỉ đạo công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật XHCN vàpháp chế XHCN:

- Bảo đảm thực hiện sự lãnh đạo của Ban Thường vụ Huyện ủy trong

công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, pháp chế theo tinh thần và nội dungđược nêu tại Nghị quyết Đảng bộ huyện năm 2015; tập trung đẩy mạnh vàhướng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, pháp chế về từng xã

- UBND huyện phát huy vai trò nòng cốt trong công tác phổ biến, giáo

dục pháp luật, pháp chế; tăng cường thực hiện chủ trương xã hội hóa trongviệc khuyến khích, tạo điều kiện, huy động sự tham gia, đóng góp của cácthành phần kinh tế, nguồn lực xã hội vào công tác này

- Kết hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, pháp chế với giáo dục đạo đức,

nâng cao ý thức pháp luật, đạo đức công vụ, trách nhiệm nghề nghiệp cho độingũ cán bộ, công chức, viên chức và cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang nhândân; thông qua hoạt động thực thi công vụ kết hợp phổ biến, giáo dục phápluật, pháp chế cho nhân dân; gắn kết chặt chẽ công tác kiểm tra, giám sát,điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án với việc tuyên truyền, phổ biến các quyđịnh của pháp luật, pháp chế có liên quan

- Kế thừa và tiếp tục phát huy các kết quả của công tác phổ biến, giáo

dục pháp luật, pháp chế trong những năm qua; tổng kết thực tiễn để chọn lọc,nhân rộng những mô hình, cách thức có hiệu quả trong công tác này

Điều đầu tiên khi tiến hành công tác phổ biến, giáo dục pháp luậtXHCN, pháp chế XHCN tại địa bàn huyện là cần phải tìm hiểu tâm lý xã hội,nhu cầu tiếp cận và học tập pháp luật của người dân địa phương Hàng năm,Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật, pháp chế huyện đều được kiện toàn dođồng chí Chủ tịch UBND huyện làm trưởng ban, Phòng Tư pháp làm phóban, các thành viên tham gia đầy đủ Ngay từ đầu năm, dưới sự chỉ đạo củaĐảng ủy - HĐND - UBND, Hội đồng phổ biến giáo dục pháp luật xã kết hợp

với Ủy ban MTTQ và các ngành đoàn thể xây dựng kế hoạch tuyên truyền,phổ biến giáo dục pháp luật, pháp chế cho từng tháng, quý, năm Chú trọngtập trung vào các văn bản, Chỉ thị, Nghị quyết, các Thông tư, Nghị định, Luậtmới ban hành có hiệu lực pháp luật.

2.3 Qúa trình thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật

xã hội chủ nghĩa, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trên địa bàn huyện Bắc Trà My.

2.3.1 Bộ máy, chủ trương về công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Để quán triệt và triển khai thực hiện Chỉ thị số: 02/1998/CT-TTG; Quyếtđịnh số: 03/1998/QĐ-TTg ngày 07.01.1998 của Thủ tướng Chính phủ về tăngcường công tác phổ biến giáo dục pháp luật, tăng cường pháp chế trong tìnhhình mới, trong những năm qua tình hình công tác tuyên truyền, phổ biến giáodục Pháp luật, tăng cường pháp chế trên địa bàn xã có những chuyển biến vàphát triển đáng kể và trở thành hoạt động thường xuyên, chủ động tích cựcvới sự tham gia đông đảo của đội ngũ cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang

và các tầng lớp nhân dân

Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật ở địa phương được thực hiệnthông qua phòng tư pháp phối hợp với ban tuyên giáo và các tổ chức đoànthể, đề ra các chủ trương thực hiện:

Hằng năm trong nghị quyết của Đảng bộ, HĐND huyện và kế hoạchcông tác của UBND huyện đều có nội dung chỉ đạo công tác tuyên truyềngiáo dục pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xác định rõ mụcđích, yêu cầu đó là:

- Nâng cao nhận thức về phát luật cho mọi tầng lớp nhân dân, phát huytrách nhiệm của các cấp, các ngành, đoàn thể góp phần giữ vững an ninhchính trị, trật tự an toàn xã hội, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật