tuyên truyền gắn với vận động quần chúng thực hiện chương trình xây dựngnông thôn mới còn hạn chế; chưa lường hết những khó khăn nên việc đề ra cácgiải pháp phù hợp để tạo bước đột phá c
Trang 1HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
DƯƠNG HỮU THẾ
VAI TRÒ CỦA CÁC TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI TRONG THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Người hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Hữu Ngoan
Trang 2HÀ NỘI, NĂM 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong luậnvăn là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ bất kỳ một học vị nào Tôixin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn
và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc
Tác giả luận văn
Dương Hữu Thế
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận văn cao học này, tôi đã nhậnđược sự hướng dẫn, truyền thụ về kiến thức, sự quan tâm, hỗ trợ, giúp đỡ tận tìnhcủa các tổ chức và cá nhân Cho phép tôi được dành lời cảm ơn sâu sắc và chânthành đến:
PGS.TS Nguyễn Hữu Ngoan, người hướng dẫn, truyền thụ, giúp đỡ tôitrong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn;
Các thầy giáo, cô giáo của khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn - Học việnNông nghiệp Việt Nam đã đào tạo kiến thức và tạo điều kiện thuận lợi trong suốtquá trình 2 năm học tập tại trường;
Ban Lãnh đạo, phòng Tổ chức Hành chính, phòng Kế toán cùng các bộphận liên quan đã giúp đỡ và đưa ra những ý kiến quý báu; các bạn bè, đồngnghiệp đã giúp điều tra khảo sát để thu thập số liệu, tài liệu góp phần hoàn thànhluận văn;
Không có sự giúp đỡ của các thầy, các cô, đồng nghiệp và bạn bè, việchoàn thành luận văn sẽ gặp rất nhiều khó khăn
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng 11 năm 2016
Học viên
Dương Hữu Thế
Trang 5MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục
iii
Danh mục các từ viết tắt vi
Danh mục bảng vii
Danh mục sơ đồ và hộp viii
Trích yếu luận văn Error! Bookmark not defined Thesis abstract xi
Phần 1 Đặt vấn đề 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 3
1.2.1 Mục tiêu chung 3
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 3
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 3
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 3
1.4 Câu hỏi nghiên cứu 4
1.5 Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học 4
Phần 2 Cơ sở lý luận và thực tiễn 5
2.1 Cơ sở lý luận 5
2.1.1 Các khái niệm 5
2.1.2 Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới 15
2.1.3 Sự cần thiết nâng cao vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới 22
2.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức chính trị- xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới 24
2.2 Cơ sở thực tiễn 27
2.2.1 Kinh nghiệm của một số địa phương ở thành phố Hà Nội về vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng nông thôn mới 27
Trang 62.2.2 Bài học kinh nghiệm cho việc nghiên cứu vai trò của các tổ chức chính
trị-xã hội huyện Gia Lâm trong thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn
mới 32
2.2.3 Những nghiên cứu liên quan đến đề tài đã công bố 33
Phần 3 Phương pháp nghiên cứu 36
3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 36
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 36
3.1.2 Đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội 39
3.2 Phương pháp nghiên cứu 44
3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 44
3.2.2 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu 45
3.2.3 Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin 47
3.2.4 Phương pháp phân tích thông tin 47
3.2.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 47
Phần 4 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 49
4.1 Thực trạng về vai trò của các tổ chức chính trị xã hội trong xây dựng nông thôn mới 49
4.1.1 Khái quát chung về các tổ chức chính trị xã hội huyện Gia Lâm 49
4.1.2 Thực trạng phát huy vai trò của tổ chức chính trị- xã hội trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Gia Lâm 55
4.1.3 Thực trạng phát huy vai trò của tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng nông thôn mới tại các xã điều tra 59
4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của tổ chức chính trị xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới 91
4.2.1 Vai trò lãnh đạo của Đảng 91
4.2.2 Chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước 92
4.2.3 Điều kiện kinh tế xã hội của từng thời kỳ 94
4.2.4 Năng lực của đội ngũ cán bộ 96
4.2.5 Vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới 97
4.2.6 Phân tích ma trận SWOT 98
4.3 Giải pháp tăng cường và phát huy vai trò của các tổ chức chính trị xã hội trong xây dựng ntm 100
Trang 74.3.1 Định hướng và kế hoạch phát triển 100
4.3.2 Căn cứ đề xuất giải pháp 101
4.3.3 Một số giải pháp nâng cao vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng nông thôn mới 102
Phần 5 Kết luận và kiến nghị 105
5.1 Kết luận 105
5.2 Kiến nghị 106
5.2.1 Đối với Nhà nước 106
5.2.2 Đối với địa phương 107
5.2.3 Đối với các tổ chức chính trị - xã hội 107
5.2.4 Đối với người dân 108
Tài liệu tham khảo 109
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt
BQLXDNTM : Ban quản lý xây dựng nông thôn mới
BQL : Ban quản lý
HTX DVNN : Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp
NTM : Nông thôn mới
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 2015 38
Bảng 3.2 Một số chỉ tiêu về dân số, lao động xã hội huyện Gia Lâm (2013-2015)39 Bảng 3.3 Tình hình cơ sở hạ tầng huyện Gia Lâm năm 2015 41
Bảng 3.4 Tình hình phát triển kinh tế của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 201543 Bảng 3.5 Bảng thu thập mẫu điều tra 46
Bảng 4.1 Kết quả tham gia BQLXDNTM của các tổ chức chính trị ở 4 xã huyện Gia Lâm 60
Bảng 4.2 Sự tham gia của tổ chức chính trị-xã hội trong công tác tuyên truyền xây dựng nông thôn mới 65
Bảng 4.3 Tiến trình hoạt động của xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội 68
Bảng 4.4 Tỷ lệ đại diện các tổ chức chính trị tham gia các cuộc họp 69
Bảng 4.5 Tỷ lệ người dân ở 4 xã tham gia các cuộc họp 69
Bảng 4.6 Các tổ chức chính trị - xã hội tham gia lập kế hoạch phát triển 71
Bảng 4.7 Các tổ chức chính trị - xã hội tham gia công tác xây dựng quy hoạch .72 Bảng 4.8 Số lượng lớp đào tạo, tập huấn do các tổ chức chính trị tổ chức 74
Bảng 4.9 Các đoàn viên, hội viên và người dân tham gia tập huấn, ứng dụng kỹ thuật trong sản xuất, phát triển kinh tế 75
Bảng 4.10 Hỗ trợ các đoàn viên, hội viên và người dân vốn để phát triển sản xuất năm 2016 77
Bảng 4.11 Phong trào thi đua sản xuất kinh doanh giỏi qua 3 năm (2013 - 2015)79 Bảng 4.12 Các tổ chức chính trị tham gia đóng góp kinh phí xây dựng nông thôn mới 80
Bảng 4.13 Các tổ chức chính trị tham gia vận động nhân dân đóng góp đất đai xây dựng nông thôn mới 81
Bảng 4.14 Các tổ chức chính trị và người dân góp công lao động xây dựng các công trình 82
Bảng 4.15 Kết quả cán bộ, hội viên của các tổ chức chính trị tham gia Ban giám sát xây dựng nông thôn mới 83
Bảng 4.16 Công tác quản lý và sử dụng tài sản 84
Bảng 4.17 Phân tích ma trận SWOT 115
Trang 10DANH MỤC SƠ ĐỒ VÀ HỘP
Sơ đồ 4.1 Hệ thống tổ chức Đảng, chính quyền và các tổ chức Chính trị- xã hội
huyện Gia Lâm 50Hộp 4.1 Ý kiến của hội viên phụ nữ về tham gia xây dựng nông thôn mới 66Hộp 4.2 Ý kiến của cán bộ hội viên, đoàn viên và người dân khi tham gia tập
huấn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật năm 2015 74Hộp 4.3 Tâm sự của cán bộ Hội Nông dân trong việc giúp đỡ hội viên làm kinh tế 77Hộp 4.4 Ý kiến của hộ dân về việc tự nguyện hiến đất 80Hộp 4.5 Ý kiến của cán bộ Hội Cựu chiến binh trong việc vận động đoàn viên,
hội viên và người dân hiến đất làm đường giao thông 81Hộp 4.6 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến đời sống của người dân 86Hộp 4.7 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến đời sống văn hóa tinh thần 87Hộp 4.8 Tác động của xây dựng nông thôn mới đến môi trường 89Hộp 4.9 Vấn đề về trình độ đội ngũ cán bộ 97
Trang 11TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương đúng đắn, nhận được sự ủng
hộ của nhân dân cả nước, nhất là dân cư nông thôn Để thực hiện thắng lợi chủtrương của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới, huyện Gia Lâm đãthành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng Chương trình, Đề án, Kế hoạch và tổ chức phátđộng phong trào thi đua “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới” Sau 5năm thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới (2010 - 2015), kinh tế củahuyện Gia Lâm có mức tăng trưởng khá (giá trị sản xuất các ngành kinh tế chủyếu thuộc Huyện quản lý tăng bình quân 11,3%/năm); bộ mặt nông thôn có nhiềuđổi mới, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân trên địa bàn huyện đượcnâng cao Tuy nhiên, hiện nay huyện Gia Lâm vẫn chưa đáp ứng được yêu cầucông nghiệp hóa - hiện đại hóa và chưa phát huy hết lợi thế của một huyện ven
đô Mặt khác, trong quá trình thực hiện xây dựng Nông thôn mới, vai trò của các
tổ chức chính trị - xã hội chưa được phát huy hiệu quả, thiếu chủ động Điều nàydẫn đến số xã đạt chuẩn nông thôn mới còn ít so với các địa phương trong cả
nước Xuất phát từ các lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội” nhằm đánh giá thực trạng và phân tích
các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thựchiện xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm và đề xuất một số giải pháp cóthể áp dụng để phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội huyện Gia Lâm
Trong quá trình nghiên cứu đề tài đã sử dụng một số phương pháp nghiêncứu như: phương pháp chọn điểm nghiên cứu; phương pháp thu thập số liệu sơcấp, đề tài đã tiến hành điều tra với ba đối tượng: thứ nhất là người dân; thứ hai
là cán bộ huyện; thứ ba là cán bộ xã Với số lượng mẫu là 121 mẫu; phương phápthu thập số liệu thứ cấp; phương pháp thu xử lý, tổng hợp dữ liệu; phương phápphân tích số liệu, các chỉ tiêu phản ánh thực trạng vai trò của tổ chức chính trị xãhội trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm
Sau khi phân tích thực trạng về vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trongthực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố
Hà Nội, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, đề tài rút ra được một số nhượcđiểm sau: trình độ, năng lực của cán bộ còn hạn chế, sự hiểu biết về quy hoạchthì không có; hệ thống thông tin liên lạc còn nhiều hạn chế, công tác triển khaithông tin qua mạng Internet tại địa phương chưa triển khai đồng bộ; công tác
Trang 12tuyên truyền gắn với vận động quần chúng thực hiện chương trình xây dựngnông thôn mới còn hạn chế; chưa lường hết những khó khăn nên việc đề ra cácgiải pháp phù hợp để tạo bước đột phá còn thiếu kịp thời; việc công khai dân chủtrong xây dựng nông thôn mới có nơi còn hạn chế; hiệu quả giám sát cộng đồngnhìn chung còn thấp, còn để xuất hiện các tiêu cực, khiếu nại của nhân dân Bên cạnh đó, để phát huy vai trò của các tổ chức chính trị trong xây dựng NTMtrên địa bàn huyện còn chịu ảnh hưởng của môt số yếu tố sau: Vai trò lãnh đạocủa Đảng; Chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; Điều kiệnkinh tế xã hội của từng thời kỳ; Năng lực của đội ngũ cán bộ; Vai trò của ngườidân trong xây dựng nông thôn mới
Để tăng cường vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựngnông thôn mới tại huyện Gia Lâm, đề tài đề xuất năm giải pháp như sau: (i) nângcao năng lực, trình độ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền; (ii) nângcao trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội; (iii) đổi mới nội dung, phươngthức hoạt động, đa dạng hóa công tác vận động (iv) phát huy hiệu quả công tácdân vận của chính quyền; (v) ban hành cơ chế chính sách, trang bị cơ sở vật chất,phương tiện phục vụ nông thông mới
Trang 13THESIS ABSTRACT
The New Rural Construction Program is a correct policy, received thesupport from the people, especially the rural population Gia Lam district hasestablished the Steering Committee, there were many programes, scheme, plansand organize launched the movement "All people join together to New RuralConstruction" After 5 years (2010-2015) of implementation of the New RuralConstruction, Gia Lam district's economy grew by 11.3% per year, material lifeand spirit of the people have been improved However, Gia Lam still not meet therequirements of industrialization and modernization Besides, the role of politicalorganization - society is not effective, lack of initiative Hence, Gia Lam districthas less communes achieved New Rural Construction standard than others Thisresearch to assess the situation and analyze the factors affecting to New RuralConstruction program in Gia Lam district; the solutions to promote the role ofpolitical organizations – social in Gia Lam district
This study used primary and secondary data, the depth interviews, structured interviews people and collected 121 samples with three subjects: thefirst is the people; The second is the district staff; The third is social workers Thedata were analyzed, the indicator reflecting the status role of social and politicalorganizations in the new rural construction in Gia Lam district
semi-The results show that the role of political organization - society inimplementing the new rural construction in Gia Lam district is quite positive.However, there are some disadvantages: the staffs' qualifications and competencewere limited, Not enough information about planning, The limitation ofcommunications systems, complaints of the people Besides, the role ofpolitical institutions in the New Rural Construction influenced by some factors:The leadership of the Party; Party policies and laws of the State; Economic andsocial conditions; The capacity of officers; The role of the people in New RuralConstruction To enhance the role of political organizations - social in new ruralconstruction in Gia Lam district There are five solutions: (i) improve thecapacity and qualifications for officers; (Ii) enhance the accountability ofpolitical organizations - social; (Iii) to diversify the mobilization (iv) Improve theeffectiveness of the government; (V) promulgating policies and mechanisms,equipped facilities for new rural
Trang 14PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược quan trọng trong sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lànền tảng bảo đảm phát triển kinh tế bền vững, ổn định chính trị, an ninh quốcphòng, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Công nghiệp hóa, hiện đạihóa nông nghiệp, nông thôn vừa nhằm phát huy vai trò chiến lược của kinh tếnông nghiệp, vừa nhằm nâng cao đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần cho nhândân Qua đó, nâng cao hơn nữa vị thế của giai cấp nông dân trong công cuộc đổimới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nôngthôn đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội đất nước, Đảng và Nhà nước ta
đã thường xuyên quan tâm, chăm lo đầu tư phát triển Điều đó được thể hiện quacác Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng đối với vấn đề nông nghiệp, nông dân, nôngthôn, mà nổi bật là Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban Chấphành Trung ương Đảng (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và được
cụ thể hóa thành Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới củaChính phủ Đây là Chương trình mục tiêu Quốc gia mang tính toàn diện, vừa làmục tiêu, vừa là động lực phát triển lâu dài, bền vững ở khu vực nông thôn
hướng đến dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Xây dựng nông thôn mới là một chủ trương đúng đắn, nhận được sự ủng
hộ của nhân dân cả nước, nhất là dân cư nông thôn Nhân dân kỳ vọng chính sáchxây dựng nông thôn mới sẽ làm thay đổi căn bản bộ mặt nông thôn Việt Namhiện nay với mục tiêu chung là xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh
tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuấthợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theoquy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môitrường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất vàtinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; hệ thống chính trị ở nông thôndưới sự lãnh đạo của Đảng ngày càng được tăng cường; theo định hướng xã hộichủ nghĩa
Quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Trung ương là xây dựng nôngthôn mới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, cả hệ thống chính trị phải chung
Trang 15tay xây dựng nông thôn mới; để thực hiện thắng lợi chủ trương của Đảng và Nhànước về xây dựng nông thôn mới, huyện Gia Lâm đã thành lập Ban Chỉ đạo, xâydựng Chương trình, Đề án, Kế hoạch và tổ chức phát động phong trào thi đua
“Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới” Sau 5 năm thực hiện chính sách
xây dựng nông thôn mới (2010 - 2015), kinh tế của huyện Gia Lâm có mức tăngtrưởng khá (giá trị sản xuất các ngành kinh tế chủ yếu thuộc Huyện quản lý tăngbình quân 11,3%/năm); bộ mặt nông thôn có nhiều đổi mới, đời sống vật chất vàtinh thần của nhân dân trên địa bàn huyện Gia Lâm được nâng cao, văn hóa, giáodục, y tế có nhiều tiến bộ, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.Tính đến tháng 6/2015, huyện Gia Lâm có 07 xã được công nhận xã đạt chuẩnnông thôn mới, 05 xã cơ bản đủ điều kiện đề nghị Thành phố công nhận đạtchuẩn nông thôn mới, 08 xã còn lại đạt và cơ bản đạt từ 10 đến 14/19 tiêu chí.Kết quả đó khẳng định quan điểm, chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước,
sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị huyện Gia Lâm, trong đó có vai trò quantrọng của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiệnchương trình xây dựng nông thôn mới; các tổ chức chính trị - xã hội khôngnhững tích cực tham gia vào xây dựng 19 tiêu chí mà còn tích cực tuyên truyền,vận động cán bộ, hội viên và đông đảo các tầng lớp nhân dân tại địa phươngtham gia xây dựng nông thôn mới Tuy nhiên, hiện nay huyện Gia Lâm vẫn chưađáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa và chưa phát huy hết lợithế của một huyện ven đô Mặt khác trong cơ chế Đảng lãnh đạo, chính quyền tổchức quản lý, nhân dân làm chủ và thực hiện, thì các tổ chức chính trị - xã hội cóvai trò to lớn trong việc tuyên truyền, giáo dục và động viên mọi thành viên làlực lượng đông đảo quần chúng nhân dân tích cực tham gia vào các chương trìnhphát triển kinh tế, xã hội trong đó xây dựng nông thôn mới là chương trình trọngtâm ở Gia Lâm đang còn nhiều hạn chế; Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hộichưa được phát huy hiệu quả, thiếu chủ động trong đề xuất các giải pháp để tạo
sự đồng thuận cao trong nhân dân về xây dựng nông thôn mới Số xã đạt chuẩnnông thôn mới còn ít so với các địa phương trong cả nước, để góp phần nâng cao
vị trí và vai trò của các tổ chức chính trị- xã hội nhằm đẩy mạnh việc thực hiệnthắng lợi các mục tiêu nông thôn mới ở huyện Gia Lâm tôi chọn đề tài nghiên
cứu: “Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”.
Trang 161.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát huy vai trò của các tổ chức chính trị
-xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm,thành phố Hà Nội, đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường vai trò của các tổchức chính trị - xã hội huyện Gia Lâm trong giai đoạn mới
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức chính trị - xãhội trong thực hiện xây dựng nông thôn mới
- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò, và nâng cao hiệu quả hoạtđộng của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nôngthôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, giai đoạn 2015 - 2020
1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề có tính lý luận và thực tiễn về vaitrò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nôngthôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
- Đối tượng điều tra, khảo sát: là cán bộ các tổ chức chính trị - xã hội vàcác hộ nông dân là hội viên, đoàn viên tham gia thực hiện chương trình xây dựngnông thôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
1.3.2.1 Phạm vi về nội dung
Nghiên cứu đánh giá vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thựchiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố HàNội Rút ra bài học kinh nghiệm Đồng thời đề xuất một số giải pháp thực hiệngiai đoạn 2016 - 2020
Trang 171.3.2.2 Phạm vi về không gian
Nghiên cứu được thực hiện tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
1.3.2.3 Phạm vi về thời gian
+ Về thời gian thu thập số liệu:
Số liệu thứ cấp: Thu thập trong 3 năm 2013 - 2015
Số liệu sơ cấp: Khảo sát thực tế năm 2016
+ Đề xuất một số giải pháp tích cực thực hiện các năm 2016 - 2020.+ Thời gian thực hiện đề tài: 12 tháng, bắt đầu từ tháng 10/2015 đếntháng 10/2016
1.4 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Tổ chức chính trị- xã hội huyện nào tham gia vào xây dựng NTM?
- Thực trạng vai trò của tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện xâydựng NTM huyện Gia Lâm hiện nay như thế nào?
- Những yếu tố nào ảnh hưởng vai trò của tổ chức chính trị - xã hộihuyện Gia Lâm trong thực hiện xây dựng NTM?
- Phát huy vai trò của tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện xâydựng NTM huyện Gia Lâm đang gặp những khó khăn, thách thức gì?
- Làm thế nào để nâng cao hiệu quả vai trò của tổ chức chính trị - xãhội trong thực hiện xây dựng NTM huyện Gia Lâm?
1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC
Nghiên cứu đã làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò củacác tổ chức chính trị - xã hội, thực lực của công tác xây dựng nông thôn mới,trên cơ sở tổng quan có chọn lọc một số quan điểm cơ bản của các nhà kinh tếhọc trên thế giới, một số Tổ chức quốc tế và một số học giả của Việt Nam, kếthợp đúc rút thực tiễn tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vaitrò, và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội trongthực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Gia Lâm, thành phố
Hà Nội, giai đoạn 2015 - 2020
Trang 18PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1 Các khái niệm
2.1.1.1 Khái niệm về nông thôn
Có nhiều quan điểm khác nhau về nông thôn:
Đến nay, khái niệm nông thôn được thống nhất với quy định tại Thông tư
số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn, cụ thể: “Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã” (Thông tư quy định về Nông thôn, 2009).
Nông thôn thường là nơi có phần lớn những người sống bằng nghề nông nghiệp Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố,
thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã
Nông thôn là một hệ thống xã hội, một cộng đồng xã hội có những đặc trưng
riêng biệt như một xã hội nhỏ, trong đó có đầy đủ các yếu tố, các vấn đề xã hội
và các thiết chế xã hội Nông thôn được xem xét như một cơ cấu xã hội, trong
đó có hàng loạt các yếu tố, các lĩnh vực nằm trong mối quan hệ chặt chẽ với
nhau Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông
dân Tập hợp này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môitrường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức
Nông thôn là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó sản xuất nông nghiệp
chiếm tỷ trọng lớn Nông thôn có thể được xem xét trên nhiều góc độ: kinh tế,chính trị, văn hoá, xã hội Kinh tế nông thôn là một khu vực của nền kinh tế gắnliền với địa bàn nông thôn Kinh tế nông thôn vừa mang những đặc trưng chungcủa nền kinh tế về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, về cơ chế kinh tế vừa có những đặc điểm riêng gắn liền với nông nghiệp, nông thôn
Tổng hợp các khái niệm nêu trên, chúng tôi đưa ra khái niệm về nông
thôn như sau: Nông thôn là vùng sinh sống, làm việc của cộng đồng chủ yếu là
nông dân, cơ sở hạ tầng kém phát triển, tiếp cận thị trường và sản xuất hàng
hóa thấp Nông thôn mới trước tiên nó không phải là nông thôn thuần khiết,
không phải là thị tứ, thị trấn, thị xã, thành phố và khác với nông thôn truyền
thống hiện nay: thứ nhất, đó là làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; thứ hai, sản xuất phải phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hóa; thứ ba, đời
Trang 19sống về vật chất và tinh thần của dân nông thôn ngày càng được nâng cao; thứ tư, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển; thứ năm, xã hội nông thôn an
ninh tốt, quản lý dân chủ
2.1.1.2 Khái niệm về phát triển nông thôn
Phát triển nông thôn là một phạm trù rộng về nhận thức với nhiều quan điểm khác nhau dưới nhiều góc độ Phát triển nông thôn là phát triển toàn diện
các mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội là mục tiêu hướng tới Trong từng giaiđoạn việc cộng đồng lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên là một trong hoạt động
mang lại hiệu quả thiết thực Phát triển nông thôn là một quá trình thay đổi bền
vững có chủ ý về kinh tế, xã hội, môi trường nhằm nâng cao chất lượng đời sống
của người dân địa phương Phát triển nông thôn là một chiến lược nhằm cải thiện
các điều kiện sống về kinh tế và xã hội của một nhóm người cụ thể - người nghèo
ở vùng nông thôn Nó giúp những người nghèo nhất trong những người dân sống
ở các vùng nông thôn được hưởng lợi ích từ sự phát triển
Phát triển nông thôn là hoạt động nhằm nâng cao vị thế về kinh tế và xã
hội cho người dân nông thôn thông qua việc sử dụng có hiệu quả cao các nguồnlực từ địa phương bao gồm nhân lực, vật lực và tài lực Phát triển nông thôn sẽthành công khi chính người dân nông thôn tham gia tích cực vào quá trình pháttriển Điều đó đòi hỏi chiến lược phát triển nông thôn phải được xây dựng trênnền tảng tính tự tin của chính người dân nông thôn Qua đó, tự người dân nôngthôn sẽ nâng cao vị trí của bản thân họ trong xã hội và trong tiến trình phát triểnđất nước
Phát triển nông thôn có tác động theo nhiều khía cạnh khác nhau Đây là
một quá trình thu hút mọi người dân tham gia vào các chương trình phát triển,
nhằm mục tiêu cải thiện chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn Phát triển nông thôn là sự phát triển tổng hợp của tất cả các hoạt động có mối quan hệ tác
động qua lại lẫn nhau giữa các yếu tố vật chất, kinh tế, công nghệ, văn hoá, xãhội, thể chế và môi trường Nó không thể tiến hành một cách độc lập mà phảiđược đặt trong khuôn khổ của một chiến lược, chương trình phát triển của quốcgia Sự phát triển của các vùng nông thôn sẽ đóng góp tích cực vào sự nghiệpphát triển kinh tế nói riêng và sự phát triển chung của cả nước
Từ các khái niệm trên, phát triển nông thôn là phát triển toàn diện các mặt
kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội thu hút mọi người dân tham gia nhằm mục tiêu
Trang 20cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn.
2.1.1.3 Khái niệm mô hình nông thôn mới
a Mô hình nông thôn mới
NTM không còn là tên gọi mới ở nước ta trong vài năm trở lại đây; mô hìnhPTNT đã góp phần quan trọng trong việc phát triển và cải thiện nông thôn nước
ta Để đáp ứng nhu cầu về đời sống vật chất và tinh thần ngày càng cao củangười dân nông thôn, yêu cầu PTNT theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa,hợp tác hóa, dân chủ hóa, Nghị quyết 06/NQ-TW ngày 10/11/1998 của Bộ Chínhtrị và Chỉ thị số 49/2001/CT-BNN/CS ngày 27/4/2001 của Bộ trưởng Bộ Nôngnghiệp & PTNT đã ban hành về việc “Xây dựng mô hình PTNT mới”, nhằm địnhhướng rõ trong chỉ đạo thực hiện Việc xây dựng mô hình PTNT mới là một quátrình chuyển đổi căn bản chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam từhướng cung sang hướng cầu thị trường Đồng thời, đảm bảo sự tham gia tối đacủa người dân vào quá trình phát triển theo phương châm “dân biết, dân bàn, dânđóng góp, dân làm, dân kiểm tra, dân quản lý và dân hưởng lợi” Đây là cơ sở đểphát huy nội lực, hướng vào xây dựng tính bền vững cho việc phát triển
“Nông thôn mới là tổng thể những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới, đáp ứng yêu cầu đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay, là kiểu nông thôn được xây dựng tiên tiến về mọi mặt so với mô hình nông thôn cũ (truyền thống, đã có)” (Phan Xuân Sơn,
Nguyễn Cảnh, 2011)
Có thể thấy, đặc điểm chung nhất của mô hình PTNT mới là gắn với nôngnghiệp, nông thôn và nông dân Theo tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW củaTrung ương, nông thôn mới là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng kinh tế - xãhội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý,gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nôngthôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắcvăn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữvững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao;theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Như vậy, nông thôn mới có 5 nội dung cơ bản: Thứ nhất là nông thôn có làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại Hai là sản xuất bền vững, theo hướng hàng hóa Ba là đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng
Trang 21được nâng cao Bốn là bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát triển Năm
là xã hội nông thôn được quản lý tốt và dân chủ.
Để xây dựng nông thôn với 5 nội dung đó, Thủ tướng Chính phủ cũng đã
ký Quyết định số 491/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mớibao gồm 19 tiêu chí
b Đặc trưng của nông thôn mới
Theo cuốn “Sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới” (Nhà xuất bản Lao động 2010), đặc trưng của Nông thôn mới thời kỳ CNH -HĐH, giai đoạn
2010-2020, bao gồm: Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cưdân nông thôn được nâng cao; Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu
hạ tầng kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; Dân trí đượcnâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy; An ninh tốt, quản lýdân chủ; Chất lương hệ thống chính trị được nâng cao
c Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới
- Nội dung xây dựng nông thôn mới hướng tới thực hiện Bộ tiêu chí Quốcgia được quy định tại Quyết định 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướngChính phủ
- Xây dựng nông thôn mới theo phương châm phát huy vai trò chủ thể củacộng đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, banhành các tiêu chí, quy chuẩn, xã đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướngdẫn Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc dânchủ để quyết định và tổ chức thực hiện
- Được thực hiện trên cơ sở kế thừa và lồng ghép các chương trình mục
tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khác đangtriển khai ở nông thôn, có bổ sung dự án hỗ trợ đối với các lĩnh vực cần thiết; có
cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ đầu tư của các thành phần kinh tế; huyđộng đóng góp của các tầng lớp dân cư
- Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xãhội, đảm bảo quốc phòng - an ninh của mỗi địa phương (xã, huyện, tỉnh); có quy
hoạch và cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch (trên cơ sở các tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật do các Bộ chuyên ngành ban hành).
- Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp uỷ Đảng, chínhquyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch, tổ
Trang 22chức thực hiện; hình thành cuộc vận động “Toàn dân xây dựng nông thôn mới”
do Mặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị - xã hội vận động mọi tầnglớp nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng nông thôn mới
d Vai trò mô hình nông thôn mới trong phát triển kinh tế - xã hội
Về kinh tế: Nông thôn có nền sản xuất hàng hóa mở, hướng đến thị trường
và giao lưu, hội nhập Để đạt được điều đó, cơ sở hạ tầng của nông thôn phảihiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho mở rộng sản xuất, giao lưu buôn bán, chămsóc sức khỏe cộng đồng Thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển nhanh, kíchthích mọi người tham gia vào thị trường, hạn chế rủi ro cho nông dân, điều chỉnh,giảm bớt sự phân hóa giàu nghèo, chênh lệch về mức sống giữa các vùng, giữa nôngthôn và thành thị Phát triển các hình thức sở hữu đa dạng, trong đó chú ý xâydựng mới các HTX theo mô hình kinh doanh đa ngành Hỗ trợ các HTX ứngdụng tiến bộ khoa học - công nghệ phù hợp với các phương án sản xuất, kinhdoanh, phát triển ngành nghề ở nông thôn Sản xuất hàng hóa với chất lượng sảnphẩm mang nét độc đáo, đặc sắc của từng vùng, địa phương Tập trung đầu tưvào những trang thiết bị, công nghệ sản xuất, chế biến nông sản sau thu hoạchvừa có khả năng tận dụng nhiều lao động vừa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu
Về chính trị: Phát huy dân chủ gắn với thực hiện kỷ cương pháp luật, quy
ước, hương ước để điều chỉnh hành vi con người, đảm bảo tính pháp lý, phát huytính tự chủ của làng xã Phát huy dân chủ ở cơ sở, tôn trọng hoạt động của cáchội, đoàn thể, các tổ chức hiệp hội vì lợi ích cộng đồng, nhằm huy động tổng lựcvào xây dựng nông thôn mới
Về văn hóa - xã hội: Tăng cường dân chủ ở cơ sở, phát huy vai trò tự
chủ trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, trong xâydựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, giúp nhau xóa đói giảm nghèo, vươn lênlàm giàu chính đáng
Về con người: Xây dựng nhân vật trung tâm của mô hình nông thôn mới, đó
là người nông dân sản xuất hàng hóa khá giả, giàu có; là người nông dân kết tinh các
tư cách: Công dân, thể nhân, dân của làng, người con của dòng họ, gia đình
Có kế hoạch, chương trình, lộ trình xây dựng người nông dân nông thôn thànhngười nông dân sản xuất hàng hóa trong kinh tế thị trường, thành nhân vật trungtâm của mô hình nông thôn mới, người quyết định thành công của mọi cải cách ởnông thôn Người nông dân và các cộng đồng nông thôn là trung tâm của mọi
Trang 23chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn Đưa nông dân vào sản xuấthàng hóa, doanh nhân hóa nông dân, doanh nghiệp hóa các cộng đồng dân cư,thị trường hóa nông thôn.
Về môi trường: Môi trường sinh thái phải được bảo tồn, củng cố và bảo
vệ Bảo vệ rừng đầu nguồn, chống ô nhiễm nguồn nước, môi trường không khí
và chất thải từ các khu công nghiệp để nông thôn phát triển bền vững
Các nội dung trên trong cấu trúc vai trò mô hình nông thôn mới có mốiliên hệ chặt chẽ với nhau Nhà nước đóng vai trò chỉ đạo, tổ chức điều hành quátrình hoạch định và thực thi chính sách, xây dựng đề án, cơ chế, tạo hành langpháp lý, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, nguồn lực, tạo điều kiện, kích thích tinh thần Nhândân tự nguyện tham gia, chủ động trong thực thi và hoạch định chính sách
2.1.1.4 Khái niệm tổ chức chính trị - xã hội
Trong cấu trúc của hệ thống chính trị - xã hội Việt Nam hiện nay, các
tổ chức chính trị - xã hội gồm: Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể quần chúngnhư Liên đoàn Lao động, Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiếnbinh, Đoàn Thanh niên Các tổ chức chính trị - xã hội thống nhất giữa hai mặtchính trị và xã hội Điều này thể hiện sự tập hợp đoàn kết các lực lượng quầnchúng đông đảo để thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước.Phương thức tổ chức và hoạt động của các tổ chức này tuy khác với tổ chứcĐảng và các cơ quan nhà nước nhưng đều gắn chặt với việc thực hiện các mụctiêu, nhiệm vụ do Đảng và Nhà nước giao phó Các tổ chức chính trị - xã hội làhình thức tổ chức động viên, triển khai nguồn lực con người cho các mục tiêuxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong công cuộc do Đảng lãnh đạo, Nhànước thống nhất quản lý Cùng với Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xãhội hợp thành hệ thống chính trị Việt Nam, trong đó Đảng giữ vai trò và trọngtrách là người lãnh đạo trực tiếp Trong hệ thống chính trị - xã hội Việt Nam, vớitính chất chính trị và tính chất xã hội rộng lớn, các tổ chức chính trị - xã hội đóngvai trò là người tổ chức, vận động quần chúng nhân dân thực hiện các nhiệm vụđặt ra đối với cách mạng Việt Nam thông qua những hình thức phù hợp
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là liên minh chính trị - tổ chức liên hiệp tự
nguyện của các đoàn thể nhân dân và các cá nhân tiêu biểu của các giai cấp, cáctầng lớp xã hội, các dân tộc, tôn giáo; là tổ chức đại diện cho ý chí đại đoàn kết vànguyện vọng chân chính của nhân dân; nơi tập hợp trí tuệ của con người Việt Nam
Trang 24yêu nước, nơi thống nhất hành động giữa các tổ chức thành viên, phối hợp vớichính quyền thực hiện nền dân chủ; giám sát, bảo vệ, tham gia xây dựng nhà nước,quản lý xã hội Mặt trận Tổ quốc có chức năng tham chính, tham nghị và giám sát;đoàn kết nhân dân, chăm lo đời sống, lợi ích của các thành viên, thực hiện dân chủ
và đổi mới xã hội, thực thi quyền và nghĩa vụ công dân, thắt chặt mối liên hệ giữaĐảng, Nhà nước và nhân dân
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là thành viên của Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, có quan hệ hợp tác với Nhànước và phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức xã hội khác;hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam Là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp côngnhân, đội ngũ trí thức và những người lao động tự nguyện lập ra nhằm mục đíchtập hợp, đoàn kết lực lượng, xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh vềmọi mặt; đại diện và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của ngườilao động, phấn đấu xây dựng nước Việt Nam độc lập, thống nhất đi lên chủ nghĩa
xã hội Có tính chất quần chúng và tính chất giai cấp công nhân; tham gia quản lýNhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động của cơquan nhà nước, tổ chức kinh tế; giáo dục, động viên công nhân viên chức laođộng phát huy quyền làm chủ đất nước, thực hiện nghĩa vụ công dân, xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc
Hội Nông dân Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp nông
dân do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và là thành viên của Mặt trận Tổ quốcViệt Nam, cơ sở chính trị của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.Hội Nông dân Việt Nam có chức năng tập hợp, vận động, giáo dục hội viên nôngdân phát huy quyền làm chủ, tích cực học tập nâng cao trình độ, năng lực về mọimặt; đại diện giai cấp nông dân tham gia xây dựng Đảng và Nhà nước; chăm lobảo vệ các quyền và lợi ích của nông dân Việt Nam
Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội, tập hợp
rộng rãi các tầng lớp phụ nữ Việt Nam Là thành viên của Mặt trận Tổ quốc ViệtNam, thành viên của Liên đoàn phụ nữ dân chủ Quốc tế và Liên đoàn các tổ chứcphụ nữ ASEAN (Hiệp Hội các nước Đông Nam Á) Hội tham gia tích cực trongcác hoạt động vì hoà bình, đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc và tiến bộ xã hộitrên toàn thế giới Mục đích của Hội là hoạt động vì sự bình đẳng, phát triển củaphụ nữ, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của phụ nữ Hội
Trang 25đoàn kết các tầng lớp phụ nữ, phát huy truyền thống yêu nước, anh hùng, bất
khuất, trung hậu, đảm đang, tài năng, trí tuệ góp phần tích cực vào sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng,
văn minh
Hội Cựu chiến binh Việt Nam là đoàn thể chính trị - xã hội, thành viên
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân,một tổ chức trong hệ thống chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, hoạtđộng theo đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Hiến pháp, pháp luật củaNhà nước và Điều lệ của Hội Mục đích của Hội là tập hợp, đoàn kết, tổ chức,động viên các thế hệ cựu chiến binh giữ gìn và phát huy bản chất, truyền thống
“Bộ đội Cụ Hồ”, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thànhquả cách mạng, xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền, chế độ, bảo vệ quyền lợichính đáng và hợp pháp của cựu chiến binh, chăm lo giúp đỡ nhau về tinh thần
và vật chất trong cuộc sống, gắn bó tình bạn chiến đấu
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội
của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minhsáng lập, lãnh đạo và rèn luyện; là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản ViệtNam, là lực lượng xung kích cách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩa củathanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của tuổitrẻ; hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hoà Xãhội chủ nghĩa Việt Nam Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vìmục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; tập hợp đông đảo thanhniên phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệpgiải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Như vậy, có thể thấy rõ rằng các tổ chức chính trị - xã hội đóng vai tròvừa là trung tâm đoàn kết, tập hợp đông đảo các lực lượng quần chúng nhân dân,đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của các thành viên vừathực hiện vai trò nền tảng chính trị của chính quyền nhân dân, tổ chức động viênnhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước; thựchiện vai trò giám sát đối với cơ quan, tổ chức và cán bộ, đảng viên, đại biểu dân
cử, công chức, viên chức nhà nước về việc thực hiện các chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và thực hiện phản biện xã hội;tham gia góp ý xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, nhằm không
Trang 26ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, hiệu lực, hiệu quảquản lý của Nhà nước Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội có tính trực tiếptrong việc phục vụ sự nghiệp cách mạng theo đường lối của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước.
2.1.1.5 Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội
* Các tổ chức chính trị- xã hội đều có vai trò chung là: Phản biện xã hội(Quyết định 217, 218 của bộ chính trị); Giám sát hành động của các Tổ chức Nhànước trong việc tuân thủ pháp luật và các thông lệ xã hội; Tham gia quản lý vớicác cơ quan quản lý nhà nước, quản lý kinh tế ở các cấp, các ngành, các địaphương; Tuyên truyền động viên mọi thành viên trong tổ chức chính trị - xã hộithực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội; Đại diện cho quyền và lợi ích hợppháp và chính đáng cho các tầng lớp nhân dân trong các tổ chức chính trị - xã hội
* Vai trò của từng tổ chức chính trị - xã hội được thể hiện cụ thể như sau:
- Hội Cựu chiến binh: Phát huy bản chất truyền thống anh Bộ đội cụ Hồ,cán bộ, hội viên Hội Cựu chiến binh luôn nêu cao tính tiền phong gương mẫu,tham gia đóng góp tích cực xây dựng nông thôn mới ở địa phương, thường xuyênđẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên về ýnghĩa, mục đích Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới
Gắn phong trào thi đua “Cựu chiến binh gương mẫu” với phong trào thi đua “Cả
nước chung sức xây dựng nông thôn mới” Nhờ vậy, nhiều cán bộ, hội viên đãtham gia đóng góp vào qui hoạch xây dựng nông thôn mới của địa phương, đặcbiệt đã tích cực nêu gương sáng, hiến đất, hiến công để giải phóng mặt bằng, làmđường giao thông nông thôn và các công trình phúc lợi công cộng ở địa phương
- Hội Phụ nữ: Thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, các cấphội Phụ nữ đã chủ động và tích cực trong công tác chỉ đạo, điều hành thông quaviệc xây dựng kế hoạch, chương trình hành động hàng năm Đặc biệt là công táctuyên truyền, phổ biến về chương trình xây dựng nông thôn mới, góp phần nângcao nhận thức, tinh thần trách nhiệm của mọi tầng lớp nhân dân; trong đó, cónhiều cán bộ, hội viên phụ nữ trở thành lực lượng nòng cốt tham gia xây dựngnông thôn mới, nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo, nhiều tấm gương điểnhình trong việc ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tích cựctrong chuyển đổi ruộng đất đưa cơ giới hóa vào sản xuất, tự nguyện hiến đất,
Trang 27vườn, góp tiền, ngày công lao động phục vụ xây dựng nông thôn mới, gópphần thay đổi bộ mặt kinh tế - xã hội ở vùng nông thôn trong thời gian qua.
- Hội Nông dân: Để góp phần giúp các địa phương sớm hoàn thành cáctiêu chí xây dựng nông thôn mới thì việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thầncho hội viên nông dân không chỉ được xác định là nhiệm vụ mà còn là giải pháptrọng tâm của các cấp Hội Nông dân Tập trung tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợnông dân như tập huấn, chuyển giao KHKT, hỗ trợ vốn, vật tư nông nghiệp, gópphần thúc đẩy phong trào Phối hợp giải ngân hàng trăm tỷ đồng cho nông dânvay để giảm nghèo và phát triển sản xuất bền vững Các cấp hội đã vận động hộiviên nông dân dồn điền, đổi thửa để hình thành “Cánh đồng mẫu lớn”, các vùngsản xuất hàng hóa chuyên canh; vận động nông dân đoàn kết tương trợ, giúp đỡnhau hàng chục tỷ đồng và hàng trăm nghìn ngày công để phát triển sản xuất.Cùng với đó công tác dạy nghề, tư vấn giới thiệu việc làm cho nông dân đượcquan tâm đẩy mạnh; vận động gia đình hội viên tự nguyện hiến đất, đóng góptiền mặt, nguyên vật liệu, tài sản trên đất và ngày công lao động để thực hiệnChương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới Tăng cường tuyêntruyền để người nông dân xác định được vai trò chủ thể trong quá trình tham giaxây dựng nông thôn mới và khơi dậy trong nông dân tinh thần yêu nước, ý chí tựlực, tự cường, tinh thần sáng tạo vươn lên trong lao động, đồng thời phát độnghội viên nông dân tích cực thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, tham giaxây dựng Đảng, chính quyền, xây dựng tổ chức hội ngày càng vững mạnh
- Đoàn Thanh niên: Ngày nay, thanh niên là những người có sức khỏe,dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn tham gia các phong trào phát triển kinh tế - xã hộicủa địa phương để từ đó vươn lên thoát nghèo, làm giàu Nhiều thanh niên đãtích cực tiếp thu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy chuyển dịch
cơ cấu kinh tế góp phần không nhỏ vào sự nghiệp CNH - HĐH nông nghiệp,nông thôn Trong nhiều năm qua, Đoàn thanh niên các cấp đã có nhiều phongtrào, hoạt động sôi nổi, thiết thực và hiệu quả Đặc biệt nhiều phong trào xungkích đã hướng về nông thôn khơi dậy tinh thần xung kích, vượt khó của thanhniên nông thôn góp phần chung tay xây dựng nông thôn mới Phối hợp hỗ trợthanh niên nông thôn trong các hoạt động như: chuyển giao kiến thức, kỹ thuậtchăn nuôi, trồng trọt; hỗ trợ vốn vay để phát triển sản xuất, kinh doanh; phối hợpđào tạo nghề và giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động trẻ Chính điều này
đã từng bước hình thành lớp thanh niên nông thôn có kiến thức, tay nghề, có khát
Trang 28vọng vươn lên làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương mình Chính
họ là lực lượng tiên phong trong việc khai thác tiềm năng, lợi thế của quê hương
để phát triển kinh tế, góp phần không nhỏ giải quyết việc làm ở địa phương
- UBMTTQ Việt Nam: MTTQ Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉđạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và các ban, ngành,đoàn thể, các tổ chức thành viên tuyên truyền, phổ biến, quán triệt và tổ chứcthực hiện trong các tầng lớp nhân dân về các chủ trương của Đảng, chính sáchcủa Nhà nước về xây dựng nông thôn mới; phát huy cao độ tinh thần thi đua laođộng sáng tạo, vai trò làm chủ trong mỗi tổ chức, mỗi cộng đồng dân cư, pháthuy sức mạnh “đẩy thuyền” là nhân dân, đưa phong trào đi lên cũng là nhân dân
Để nhân dân tham gia làm tốt chương trình xây dựng nông thôn mới, BanThường trực MTTQ Việt Nam đã xây dựng Đề án 01 về nâng cao chất lượng
Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”,
với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới một cách toàn diện được thể hiện cụ thể,sâu sắc trong các nội dung xây dựng cuộc sống ở khu dân cư Vận động các tầnglớp nhân dân hiểu rõ chính sách, làm đúng chính sách, đồng lòng chung sức đónggóp vào sự thành công chủ trương xây dựng nông thôn mới Hướng dẫn, tổ chứccho nhân dân phát huy tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội trong việc quyhoạch, thực hiện các chương trình, dự án, xây dựng cơ sở hạ tầng; kịp thời phảnánh những ý kiến, kiến nghị của nhân dân, đề xuất với Chính phủ, các cấp, cácngành xây dựng cơ chế, chính sách, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trongquá trình thực hiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương, cơ sở tổ chứctriển khai, thực hiện có hiệu quả chương trình này
2.1.2 Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
2.1.2.1 Tham gia thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới
- Thành lập Ban Quản lý xây dựng NTM cấp xã do UBND xã quyết địnhthành lập Chủ tịch UBND xã làm trưởng ban; Phó Chủ tịch UBND xã làm phótrưởng ban Thành viên là một số công chức xã, đại diện một số ban, ngành, đoànthể chính trị - xã hội và trưởng thôn Thành viên Ban quản lý xã chủ yếu hoạtđộng theo chế độ kiêm nhiệm
- Ban quản lý xã trực thuộc UBND xã, có tư cách pháp nhân, được mở tàikhoản và sử dụng con dấu của UBND xã trong hoạt động giao dịch với các tổ
Trang 29chức, cá nhân liên quan theo quy định của pháp luật
- Ban quản lý xã có các nhiệm vụ và quyền hạn sau: Ban quản lý xã là chủđầu tư các dự án, nội dung xây dựng NTM trên địa bàn xã; Tổ chức xây dựngquy hoạch, đề án, kế hoạch tổng thể và kế hoạch đầu tư hàng năm xây dựngNTM của xã, lấy ý kiến các cộng đồng dân cư trong toàn xã và trình cấp có thẩmquyền phê duyệt; Tổ chức và tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia thực hiện,giám sát các các dự án đầu tư trên địa bàn xã; Quản lý và triển khai thực hiện các
dự án, nội dung bao gồm việc thực hiện các bước từ chuẩn bị đầu tư, thực hiệnđầu tư, nghiệm thu bàn giao và đưa dự án vào khai thác, sử dụng
- Ở cấp thôn có một số nhiệm vụ và quyền hạn chủ yếu: Tổ chức họp dân
để tuyên truyền, phổ biến cho người dân hiểu rõ về chủ trương, cơ chế chínhsách, phương pháp, các quyền lợi và nghĩa vụ của người dân, cộng đồng thôntrong quá trình xây dựng NTM; Tổ chức lấy ý kiến của người dân trong thôntham gia góp ý vào bản quy hoạch, bản đề án xây dựng NTM chung của xã theoyêu cầu của Ban quản lý xã; Tổ chức xây dựng các công trình hạ tầng do Banquản lý xã giao nằm trên địa bàn thôn (đường giao thông, đường điện liên xóm,liên gia; xây dựng trường mầm non, nhà văn hóa thôn )
Tóm lại: Để thực hiện có hiệu quả chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước
về xây dựng nông thôn mới cần thiết phải có sự tham gia và phát huy vai trò củacác tổ chức chính trị - xã hội trong tham gia thành lập Ban quản lý, Ban pháttriển xây dựng nông thôn mới
2.1.2.2 Tuyên truyền xây dựng nông thôn mới
Tuyên truyền là truyền bá, giáo dục, giải thích nhằm làm chuyển biến vànâng cao về nhận thức; bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, xây dựng thành niềm tin;thúc đẩy mọi người hành động một cách tự giác, nhằm thực hiện thắng lợi nhữngmục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói rất dễ hiểu về tuyên
truyền: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt được mục đích đó, là tuyên truyền thất bại” (Hồ Chí Minh toàn tập, 2002).
Công tác tuyên truyền của các tổ chức chính trị - xã hội là hoạt động cómục đích, có kế hoạch nhằm phổ biến, giải thích những chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những nhiệm vụ của mỗi tổ chứcchính trị - xã hội, nhiệm vụ chính trị của địa phương, làm cho cán bộ, hội viên,
Trang 30đoàn viên và nhân dân hiểu rõ, cổ vũ, động viên họ tự giác làm theo Đồng thời,công tác tuyên truyền của các tổ chức chính trị - xã hội còn giáo dục, bồi dưỡng
về đạo đức, lối sống, nếp sống mới, văn minh, tiến bộ, về truyền thống cáchmạng của giai cấp nông dân; bồi dưỡng kiến thức khoa học - kỹ thuật và các kiếnthức cần thiết khác cho cán bộ, hội viên; tham gia xây dựng làng văn hóa, gópphần tích cực vào sự nghiệp CNH - HĐH nông nghiệp, nông thôn
Công tác tuyên truyền được xác định là vị trí hàng đầu của các tổ chứcchính trị - xã hội vì muốn đạt được sự nhất trí, đồng thuận cao trong nhận thức vàhành động, thực hiện được các mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ thì phải có sự
tự giác của cán bộ, hội viên, đoàn viên Song, để có điều đó, việc đầu tiên là phảituyên truyền, giải thích, phổ biến cho mọi cán bộ, hội viên hiểu rõ, hiểu đúng vàđầy đủ về mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ Chỉ như vậy, họ mới có thể nhậnthức đúng, hành động đúng và đạt hiệu quả cao Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:
“Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này: dân ta rất tốt Lúc họ đã hiểu thì việc gì khó khăn mấy họ cũng làm được, hy sinh mấy họ cũng không sợ Nhưng trước hết cần phải chịu khó tìm đủ cách giải thích cho họ hiểu rằng: những việc
đó là vì lợi ích của họ mà phải làm” (Hồ Chí Minh, 2002).
Công tác tuyên truyền ở mỗi tổ chức chính trị - xã hội tổ chức phổ biếncác chương trình, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương; phátđộng các phong trào thi đua yêu nước thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xãhội, xây dựng nông thôn mới; phát động phong trào thi đua sản xuất kinh doanhgiỏi, xoá đói, giảm nghèo và làm giàu chính đáng, vận động hội viên, đoàn viên,nhân dân tích cực tham gia xây dựng trường học, trạm xá, điện, đường giaothông Các tổ chức chính trị - xã hội phổ biến, giải thích cho hội viên, đoàn viên
và nhân dân hiểu rõ ý nghĩa những việc họ phải làm và tạo điều kiện cho họ thamgia bàn bạc, kiểm tra, giám sát Công việc này phải được tiến hành thườngxuyên Đặc biệt, cán bộ của các tổ chức chính trị - xã hội cần gương mẫu, tự giácthực hiện và cổ vũ, động viên mọi người cùng thực hiện; tuyên truyền, giáo dụcnâng cao trình độ dân trí, khoa học kỹ thuật, công nghệ và kiến thức quản lý kinh
tế cho hội viên, nông dân
Trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới kinh tế và hội nhập kinh tếthế giới, việc nâng cao dân trí, tiếp thu khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại,trình độ quản lý tiên tiến đã trở thành một nhu cầu tất yếu, cấp bách Do vậy, tùy
Trang 31theo điều kiện của mỗi vùng, miền, mỗi địa phương cần tuyên truyền, hướng dẫnhội viên, đoàn viên và nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; tiếp thutri thức mới về công nghệ sinh học, kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, về công nghệchế biến, bảo quản nông sản; kế hoạch sản xuất, kinh doanh, dịch vụ sao cho phùhợp, có hiệu quả Để thực hiện tốt các yêu cầu trên, trước hết các tổ chức chínhtrị - xã hội cần quan tâm tổ chức học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ dân trí chohội viên, đoàn viên.
2.1.2.3 Tham gia thảo luận chiến lược phát triển nông thôn mới
- Trước hết cần đánh giá tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội củanhững năm trước đó Bởi vì tình hình thực hiện các mục tiêu và kế hoạch pháttriển kinh tế - xã hội năm trước cho biết thực tế của địa phương và phản ánh mức
độ sát thực của việc xây dựng các chỉ tiêu kinh tế - xã hội đã đề ra Trong trườnghợp, năm trước địa phương thực hiện vượt mức kế hoạch có thể phản ánh mộtdấu hiệu tốt cho năm sau Trong trường hợp không đạt, có thể phản ánh một dấuhiệu khó khăn trong năm tiếp theo
+ Khi đánh giá cần bám sát các tiêu chí chủ yếu như: Kết quả hoạt độngcủa Chính quyền xã; Kết quả hoạt động của cấp ủy Đảng, các tổ chức chính trị -
xã hội ở xã; Tình hình an ninh, trật tự ở xã; Tổng giá trị sản xuất trong toàn địaphương; Các ngành sản xuất như: Nông nghiệp; công nghiệp - tiểu thủ côngnghiệp; thương mại - dịch vụ; giao thông, thuỷ lợi; Cơ cấu kinh tế; Thu nhậpbình quân đầu người; Tỷ lệ tăng dân số; Thực hiện các mục tiêu về xã hội nhưgiải quyết chế độ chính sách, y tế, giáo dục, xoá đói giảm nghèo, trật tự an toàn
xã hội ;
+ Cần đi sâu đánh giá cơ chế và công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện Bởi vìthực tiễn đã chứng minh, cơ chế quản lý không chỉ hỗ trợ mà có thể cản trở việcthực hiện thành công các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Công tácchỉ đạo không đúng thì việc thực hiện cho dù có tốt như thế nào đi chăng nữa thìcũng bị thất bại Đặc biệt trong trường hợp có nhiều sự thay đổi của môi trường,
cơ chế quản lý không linh hoạt và công tác chỉ đạo điều hành không sáng tạo
+ Cần đánh giá việc sử dụng các nguồn lực để đạt các mục tiêu đã đề ranhằm xác định mối quan hệ giữa kết quả và nguồn lực, đánh giá chất lượng củaviệc sử dụng nguồn lực Khi tổng kết, đánh giá tình hình phải đảm bảo yêu cầukhách quan, trung thực, đánh giá đúng thực tế
Trang 32- Tập trung phân tích sâu về chất lượng của từng mặt; việc khai thác, sửdụng nguồn lực; khai thác và sử dụng các cơ sở vật chất - kỹ thuật; ứng dụngthành tựu khoa học và đổi mới công nghệ; việc huy động và sử dụng các nguồnvốn, bao gồm: nguồn ngân sách, nguồn tín dụng đầu tư của Nhà nước và tín dụngcủa hệ thống ngân hàng thương mại, nguồn vốn từ khu vực dân cư, Khi phântích các vấn đề trên, cần làm rõ những kết quả đạt được trong năm, đi sâu vàonhững tồn tại, yếu kém, khó khăn; xác định nguyên nhân chủ quan và khách quanđối với cả những mặt đã làm được và chưa làm được; chỉ rõ trách nhiệm của từng
cá nhân, tổ chức để từ đó rút ra những bài học cho việc xác định những biện phápphát triển trong giai đoạn tiếp theo
Từ phân tích tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở xã, dự báo tìnhhình năm sau để xây dựng có hiệu quả các kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa,
xã hội những năm sau và đề ra các giải pháp phát triển kinh tế xã hội ở xã, giữvững an ninh, chính trị và trật tự, an toàn xã hội
2.1.2.4 Tham gia lập kế hoạch và công tác qui hoạch xây dựng nông thôn mới
Nhằm góp phần thực hiện “Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựngnông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020” của Chính phủ và góp phần thực hiệnthắng lợi Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (KhóaX) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tổ chức chính trị - xã hội tổ chức tuyêntruyền vận động sâu rộng về xây dựng nông thôn mới nhằm phát huy đầy đủ,toàn diện nội lực và tiềm năng, sáng tạo của người dân, động viên, khuyến khíchnông dân chủ động, tích cực tham gia với vai trò chủ thể ở nông thôn
Các tổ chức chính trị - xã hội chủ động tham gia công tác quy hoạch xâydựng nông thôn mới Tổ chức tuyên truyền để hội viên, đoàn viên và nhân dânhiểu đúng ý nghĩa, tầm quan trọng của quy hoạch xây dựng nông thôn mới, từ đóđộng viên, khuyến khích họ tích cực tham gia đóng góp ý kiến và ủng hộ côngtác quy hoạch, góp phần đảm bảo quy hoạch phù hợp với yêu cầu phát triển kinh
tế, văn hóa, xã hội theo các tiêu chí nông thôn mới
2.1.2.5 Phát triển kinh tế
Các tổ chức chính trị - xã hội tích cực tham gia các chương trình phát triểnkinh tế nông thôn góp phần phát triển sản xuất, tăng thu nhập, xóa đói giảmnghèo và phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nông thôn.Phối hợp với các ngành chức năng tổ chức các hoạt động khuyến nông như:
Trang 33mở các lớp tập huấn phổ biến, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật sảnxuất nông nghiệp, xây dựng và nhân rộng các mô hình trình diễn Hướngdẫn hội viên, đoàn viên, nông dân chủ động cải tạo ao, vườn, chỉnh trang nhà
ở, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuậtvào sản xuất nông nghiệp
Hướng dẫn và phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp,nông thôn; xây dựng và nhân rộng mô hình kinh tế hợp tác sản xuất nông nghiệpgắn với tiêu thụ nông sản Đẩy mạnh phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội,Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngành Khoa học và Côngnghệ, Ngành Công Thương và các doanh nghiệp mở rộng các hoạt động dịch vụ,
tư vấn, hỗ trợ nông dân, bao gồm các dịch vụ về vốn, khoa học và công nghệ,cung ứng thiết bị và vật tư nông nghiệp, xây dựng thương hiệu sản phẩm và tiêuthụ nông sản hàng hóa Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động Quỹ hỗ trợ hộiviên, đoàn viên, nông dân Tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả Phongtrào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xóa đóigiảm nghèo và làm giàu chính đáng
2.1.2.6 Huy động nguồn lực để xây dựng nông thôn mới
Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là mộtchương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và quốc phòng - anninh Cơ sở hạ tầng không những là nhân tố góp phần thay đổi diện mạo kinh tếnông thôn, thúc đẩy sản xuất và phát triển kinh tế mà còn nâng cao đời sống tinhthần của người dân Đối với cơ sở hạ tầng như đường giao thông liên xóm, liênthôn, liên xã, đường nối các khu dân cư với hệ thống trục giao thông; hệ thốngthuỷ lợi, hệ thống điện, trường học, chợ nông thôn, các công trình nhà văn hoá, được xếp thứ tự là các hạng mục ưu tiên cần được phát triển để đáp ứng với yêucầu thiết yếu của đời sống dân sinh và sản xuất
Khi kinh tế gia đình có nhiều đổi thay, cộng với việc được Chính quyền,các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương tuyên truyền về nội dung, mục đích,yêu cầu của chương trình xây dựng nông thôn mới cũng như những lợi ích trướcmắt và lâu dài mà họ sẽ nhận được nên đa số các hội viên và người dân đã chủđộng, tích cực tham gia đóng góp bằng tiền mặt theo nhân khẩu, ngày công laođộng và hiến đất để thực hiện những hoạt động xây dựng công trình chung của
xã, thôn, xóm
Trang 342.1.2.7 Giám sát xây dựng nông thôn mới
- Kiểm tra, giám sát là một tất yếu khách quan, là hoạt động có ý thức củamọi tổ chức và con người trong xã hội Thực tiễn lao động, hoạt động và cácquan hệ xã hội lại luôn luôn vận động, biến đổi không ngừng theo quy luật kháchquan nên những nhận thức, định hướng, chủ trương, kế hoạch hành động ban đầu
dù được nghiên cứu tính toán, cân nhắc kỹ vẫn có thể có những sơ hở thiếu sót,thậm chí sai lầm nghiêm trọng, vì vậy phải kiểm tra Mặt khác, con người vừa làchủ thể của xã hội, của tổ chức, vừa là tế bào của xã hội, là thành viên của tổchức nên con người không những phải kiểm tra chủ trương, hoạt động củamình mà còn phải chịu sự kiểm tra của xã hội, của tổ chức Kiểm tra là một tấtyếu khách quan, là một biểu hiện nghiêm túc của hoạt động có ý thức của mọi tổchức và con người trong xã hội Trong quá trình tổ chức thực hiện thì công táckiểm tra, giám sát là một công việc vô cùng quan trọng, nó quyết định đến thànhbại của lãnh đạo Bác Hồ khẳng định: “Khi đã có chính sách đúng, thì sự thànhcông hay thất bại của chính sách đó chính là ở cách tổ chức công việc, nơi lựachọn cán bộ và do nơi kiểm tra Nếu 3 điều ấy sơ sài thì chính sách đúng mấycũng vô ích” hay “Lãnh đạo mà không kiểm tra, giám sát thì coi như không cólãnh đạo” Sự vận động của tổ chức chính trị - xã hội trong vận động xã hội làmột tất yếu Trong quá trình vận động, đổi mới và phát triển, việc xác lập, địnhhướng các nguyên tắc hoạt động theo đường lối của Đảng là hết sức quan trọng
Do vậy, trong xây dựng tổ chức của tổ chức chính trị - xã hội, kiểm tra giám sát
có vai trò quan trọng trong điều chỉnh các hành vi của cán bộ, hội viên và tổ chứcchính trị - xã hội
- Kiểm tra, giám sát đảm bảo tính đảng và tính khoa học Công tác kiểmtra, giám sát là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác Đảng và công táccủa các tổ chức chính trị - xã hội Nó được tiến hành trên cơ sở và trong khuônkhổ Cương lĩnh, đường lối chính trị và Điều lệ Đảng, Điều lệ của các tổ chứcchính trị- xã hội Nó lấy việc phục vụ nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựngĐảng làm mục tiêu, phương hướng, nội dung hoạt động Vì vậy, khi tiến hànhkiểm tra, giám sát phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạtđảng, các tổ chức chính trị - xã hội; phân tích, xem xét sự việc một cách kháchquan, thận trọng, có quan điểm lịch sử cụ thể Nguyên tắc tính đảng còn thể hiện
ở thái độ kiên quyết, triệt để không khoan nhượng trước các khuyết điểm, sai lầmcủa tổ chức đảng, tổ chức hội, của đảng viên, hội viên
Trang 35- Kiểm tra, giám sát đảm bảo tính quần chúng Nguyên tắc này xuất phát
từ tính dân chủ rộng rãi của Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội Khi tiến hànhkiểm tra, giám sát phải dựa vào quần chúng, phát động được quần chúng cùngtham gia thì mới đạt kết quả cao
- Kiểm tra, giám sát đảm bảo tính công khai Nguyên tắc này cũng bắtnguồn từ tính dân chủ của Đảng và các tổ chức chính trị - xã hội Quá trìnhkiểm tra, giám sát, đánh giá, kết luận được tiến hành công khai mới tạo bầukhông khí trung thực, thẳng thắn, tin tưởng lẫn nhau Việc công bố kết quả côngkhai các cuộc kiểm tra, giám sát có ý nghĩa giáo dục tích cực
- Kiểm tra, giám sát đảm bảo tính hiệu quả Mỗi cuộc kiểm tra, giám sátđều phải đi đến kết luận cụ thể, chỉ rõ đúng, sai, hướng phát huy hoặc sửa chữa,khắc phục, mức độ xử phạt và hiệu quả cuối cùng phải được thể hiện ở sự đoànkết, thống nhất
2.1.2.8 Tham gia nghiệm thu và quản lý các công trình trong xây dựng nông thôn mới
Nghiệm thu công trình: Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu công trình hoànthành, thành phần nghiệm thu gồm: Đại diện ban quản lý xã; đại diện các đơn vị:
Tư vấn thiết kế, thi công xây dựng, tư vấn giám sát; đại diện giám sát của chủđầu tư, đại diện ban giám sát của xã và đại diện tổ chức, cá nhân quản lý sử dụngcông trình
Bàn giao quản lý, khai thác công trình: Sau khi nghiệm thu, chủ đầu tưphải bàn giao công trình và bàn giao toàn bộ hồ sơ, tài liệu có liên quan đến côngtrình cho UBND xã để giao cho thôn, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm quản lý sửdụng, bảo trì
2.1.3 Sự cần thiết nâng cao vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
Xây dựng nông thôn mới phải gắn với thực hiện tốt quy chế dân chủ “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.
Dân biết có nghĩa là dân được biết rõ về nông thôn mới là gì thông qua
tuyên truyền, vận động, thông qua sinh hoạt cộng đồng? Nội dung nông thônmới với 19 tiêu chí gì? Dân sẽ đóng vai trò thế nào để xây dựng nông thôn mới?Nhà nước sẽ hỗ trợ như thế nào? Cách làm cụ thể bắt đầu từ đâu? Ai sẽ hưởng
Trang 36lợi từ chương trình xây dựng nông thôn mới?
Dân bàn là dân có cơ hội được bàn bạc công việc của phát triển cộng
đồng, làm những gì cho nông thôn mới? Công trình trong tiêu chí nào được thựchiện trước mà đa số dân đồng tình? Cách làm từng công trình, từng tiêu chí rasao? Cộng đồng địa phương tự đề ra những giải pháp nào là phù hợp với trình độ,nguồn lực của dân? Mỗi người dân phải có vai trò trách nhiệm gì? Nhà nước sẽ
hỗ trợ những gì?
Dân làm có nghĩa là dân tham gia hội họp bàn về ý tưởng, giải pháp thực
hiện tiêu chí? Tham gia thực hiện các công trình với tiến độ mà cộng đồng đềra? Thực hiện công việc duy tu, sửa chữa các công trình do cộng đồng đã thamgia làm như thế nào?
Kiểm tra là ban giám sát cộng đồng gồm đại diện Hội đồng nhân dân,
các tổ chức chính trị - xã hội, người dân theo dõi tiến độ thi công, thực hiện côngtrình, giám sát khối lượng và chất lượng công trình, dự toán thực tế, nghiệm thucông trình ; kiểm tra là bước tham gia cao nhất của người dân trong cộng đồng
Các tổ chức chính trị - xã hội đóng vai trò vừa là trung tâm đoàn kết, tậphợp đông đảo các lực lượng quần chúng nhân dân, đại diện và bảo vệ quyền, lợiích hợp pháp, chính đáng của các thành viên vừa thực hiện vai trò nền tảng chínhtrị của chính quyền nhân dân, tổ chức động viên nhân dân thực hiện thắng lợi cácnhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước Vai trò của các tổ chức chính trị - xãhội có tính trực tiếp trong việc phục vụ sự nghiệp cách mạng theo đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước tanhằm làm thay đổi bộ mặt của nông thôn cho phù hợp với thời kỳ công nghiệphóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Để thực hiện thành công chủ trương
đó thì các tổ chức chính trị - xã hội đóng vai trò rất quan trọng
Chương trình xây dựng nông thôn mới với 19 tiêu chí sẽ không thực hiệnđược nếu không có sự tham gia đóng góp của các tổ chức chính trị - xã hội
Công cuộc xây dựng nông thôn mới khó khăn, lâu dài đòi hỏi sự đóng góprất lớn của các tổ chức chính trị - xã hội Các tổ chức chính trị - xã hội cần nângcao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của mình để phấn đấu xây dựng nước Việt Nam
xã hội chủ nghĩa “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Trang 372.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của các tổ chức chính trị- xã hội trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
2.1.4.1 Vai trò lãnh đạo của Đảng
Đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới.Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta khẳng định xây dựng nông thôn mới làmột nhiệm vụ quan trọng trong định hướng phát triển kinh tế- xã hội của đấtnước Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng đã nêu rõ phương hướng, nhiệm
vụ của xây dựng nông thôn mới đến năm 2020 là: Tiếp tục triển khai chươngtrình xây dựng nông thôn mới phù hợp với đặc điểm từng vùng theo các bước đi
cụ thể, vững chắc trong từng giai đoạn, giữ gìn và phát huy nét văn hóa bản sắccủa nông thôn Việt Nam Thực hiện đường lối của Đảng, trong thời gian qua,phong trào xây dựng nông thôn mới đã diễn ra sôi nổi ở khắp các địa phương trên
cả nước, thu hút sự tham gia của cả cộng đồng, của cả hệ thống chính trị, trong
đó đề cao vai trò, khuyến khích các tổ chức chính trị- xã hội tham gia các hoạtđộng xây dựng nông thôn mới nhằm phát huy được sức mạnh toàn dân
2.1.4.2 Chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Cơ chế chính sách trong xây dựng nông thôn mới: Đây là một trong nhữngnguyên nhân khuyến khích các tổ chức chính trị - xã hội tham gia vào việc xâydựng kế hoạch, ra quyết định và huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới.Qua đó, các tổ chức chính trị- xã hội phát huy được vai trò của mình; tuyêntruyền, vận động nhân dân, phát động các phong trào thi đua yêu nước, hỗ trợnhân dân phát triển kinh tế, đẩy mạnh các cuộc vân động, huy động nguồn lựctrong nhân dân để thực hiện thắng lợi các tiêu chí xây dựng nông thôn mới; cùngvới nhân dân thực hiện vai trò giám sát các công trình mà có sự đóng vốn củanhân dân
2.1.4.3 Điều kiện kinh tế- xã hội của từng thời kỳ
Xây dựng NTM với phương châm phát huy nội lực là chính vì vậy địaphương nào nguồn lực mạnh, kinh tế phát triển tốt thì nơi đó công cuộc xây dựngNTM sẽ có chỉ số thành công cao hơn cụ thể như Thành phố Hà Nội nói chung,Gia Lâm nói riêng đang được coi là địa phương có vị trí địa lý, điều kiện kinh tếthuận lợi và mạnh nhất trong cả nước, vì có vị trí điều kiện kinh tế thuận lợi thì
Trang 38mới phát huy được tiềm lực, người dân có kinh tế ổn định thu nhập cao thì mới cóđiều kiện để tham gia đóng góp để xây dựng.
Thực hiện Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 của Thủtướng Chính phủ “Phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nôngthôn mới giai đoạn 2010 - 2020; Quyết định số 168/2010/QĐ-UBND ngày 31tháng 12 năm 2010 của UBND thành phố Hà Nội về việc thực hiện Chương trìnhmục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020; Thực hiện
ý kiến chỉ đạo của Ban Thường vụ Huyện ủy, UBND huyện Gia Lâm đã xâydựng, triển khai và tổ chức thực hiện Kế hoạch chương trình xây dựng nông thônmới của huyện giai đoạn 2011 - 2015; Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốcgia xây dựng nông thôn mới huyện đã xây dựng Kế hoạch hoạt động cho từnggiai đoạn (2011 - 2013, 2013 - 2015 và 2015 - 2020); Hướng dẫn và chỉ đạo các
xã thành lập cơ cấu, bộ máy quản lý, hoạt động như Ban Chỉ đạo xây dựng nôngthôn mới, Ban quản lý xã, Ban phát triển và Ban giám sát thôn; hướng dẫn các xãlập đồ án, đề án xây dựng nông thôn mới
2.1.4.4 Năng lực của đội ngũ cán bộ
Đây là yếu tố được đánh giá là có ảnh hưởng lớn tới việc xây dựng nôngthôn mới Xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn, kịp thời của Đảng,Nhà nước và hợp với lòng dân; được các cấp ủy Đảng, chính quyền và cả hệthống chính trị tích cực, chủ động, sáng tạo trong triển khai thực hiện, đạt đượcnhiều kết quả quan trọng Đây là nhiệm vụ mới, quan trọng, khối lượng công việcphải rất lớn đòi hỏi cán bộ thực hiện phải có trình độ chuyên môn, năng lực triểnkhai, quản lý, quy hoạch… Tuy nhiên, không ít cán bộ năng lực còn hạn chế,nhất là trong triển khai, quản lý, điều hành, mặc dù có được tập huấn song cóviệc nhận thức còn chưa đầy đủ, tính chuyên nghiệp trong xây dựng nông thônmới còn thiếu Dẫn đến, nhiều phần việc còn lúng túng, thiếu sâu sát, công táctuyên truyền gắn với vận động quần chúng thực hiện chương trình xây dựngnông thôn mới còn hạn chế; chưa lường hết những khó khăn nên việc đề ra cácgiải pháp phù hợp để tạo bước đột phá còn thiếu kịp thời; việc công khai dân chủtrong xây dựng nông thôn mới có nơi còn hạn chế; hiệu quả giám sát cộng đồngnhìn chung còn thấp, còn để xuất hiện khiếu nại của nhân dân
Trang 392.1.4.5 Tổ chức bộ máy
Xác định vị trí, vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội là rất quan trọng
và nhằm phát huy tốt vai trò trong xây dựng nông thôn mới, cấp ủy Đảng từhuyện đến cơ sở luôn quan tâm củng cố, kiện toàn bộ máy của các tổ chức chínhtrị - xã hội đảm bảo số lượng, cơ cấu và thành phần; tạo điều kiện hỗ trợ kinh phínâng cao hiệu quả hoạt động; Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới từ huyện đến
cơ sở đều có đại diện lãnh đạo của các tổ chức chính trị- xã hội tham gia
2.1.4.6 Sự tham gia của nhân dân
Sự tham gia của người dân địa phương vào việc xây dựng mô hình NTMđược coi là nhân tố quan trọng, quyết định sự thành bại của việc áp dụng phươngpháp tiếp cận phát triển dựa vào nội lực và do cộng đồng làm chủ trong thí điểmxây dựng mô hình NTM Sự tham gia của người dân thể hiện qua ba nội dungchính là: Tham gia đóng góp; tham gia quản lý giám sát và hưởng lợi; tham giathảo luận Khi người dân tham gia phát triển xóm, làng với sự hỗ trợ của Nhànước, tận dụng triệt để các nguồn lực tại chỗ và bên ngoài Chính vì vậy, để pháthuy được sự tham gia của người dân, chúng ta phải định hướng phương châm:
Dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm, dân kiểm tra, dân quản lý và dân hưởng lợi Như vậy, vai trò của người dân vẫn theo một trật tự nhất định, các trật
tự ở đây hoàn toàn phù hợp với quan điểm của Đảng ta “lấy dân làm gốc” Dovậy, vai trò chính của người dân trong việc xây dựng NTM đó là:
- Người dân tham gia thảo luận xây dựng chiến lược, giải pháp thực hiệnxây dựng NTM Khi đó, người dân sẽ thấy vai trò của mình rõ hơn hiểu biết củamình có ích cho xã hội hơn và đặt biệt tinh thần làm chủ sẽ cao hơn khi được trực
tiếp tham gia họp bàn với các cấp chính quyền các tổ chức “Dân biết, dân bàn”
là cách tốt nhất để khai thác các tiềm năng trí tuệ cũng như kinh nghiệm trongdân Khi người dân được trực tiếp tham gia họp bàn thông qua các cuộc họp docác cấp chính quyền tổ chức được đưa ra công khai để người dân được bàn bạccông khai, người dân sẽ đưa ra những ý kiến hay, sáng kiến hay để giúp cho việcthực hiện được tốt hơn, người dân cảm thấy mình được làm chủ và nhận thấynhững lợi ích trong công cuộc xây dựng NTM thì công cuộc xây dựng NTM sẽthành công tốt đẹp
- Người dân tham gia đóng góp: Đất đai, công lao động, vật chất, tiền của,trong công cuộc xây dựng NTM Khi người dân đã đóng được đầy đủ các thông
Trang 40tin và thảo luận đi đến những thống nhất về các chủ chương và các phương án,hoạt động của địa phương thì họ sẽ sẵn sàng đóng góp tiền của, công sức choviệc xây dựng NTM Là một yếu tố không chỉ ở phạm trù vật chất, tiền bạc, côngsức mà còn ở cả phạm trù nhận thức về quyền sở hữu và tính trách nhiệm, tăngtính tự giác của từng người dân trong cộng đồng Đồng thời, khi người dân trựctiếp tham gia vào quá trình cụ thể trong việc lập kế hoạch có sự tham gia chotừng hoạt động thi công, quản lý và duy tu bảo dưỡng, từ những việc tham gia đó
đã tạo cơ hội cho người dân có việc làm, tăng thu nhập cho người dân
- Người dân tham gia quản lý, giám sát và hưởng lợi từ những lợi ích củacông cuộc xây dựng NTM
+ Dân kiểm tra: Thông qua các chương trình, hoạt động có sự giám sát vàđánh giá của người dân, để thực hiện các quy chế dân chủ cơ sở của Đảng và Nhànước nói chung và nâng cao hiệu quả chất lượng công trình
+ Dân quản lý: Việc tổ chức của người dân tham gia duy tu, bảo dưỡng côngtrình nhằm nâng cao tuổi thọ và phát huy tối đa hiệu quả việc sử dụng công trình
+ Dân hưởng lợi: Nhóm hưởng lợi trực tiếp là nhóm thụ hưởng các lợi ích
từ các hoạt động như thu nhập tăng thêm của năng suất cây trồng do thực hiệnthâm canh, tăng vụ, áp dụng các giống mới, các kỹ thuật tiên tiến, phòng trừ dịchbệnh và các hoạt động tài chính, tín dụng Nhóm hưởng lợi gián tiếp là nhómthụ hưởng thành quả của các hoạt động đó, để hưởng lợi từ mức độ cải thiện môitrường sinh thái, học hỏi nhóm hưởng lợi trực tiếp từ các mô hình nhân rộng,mức độ tham gia vào thị trường để tăng thu nhập Hưởng lợi từ khai thác cáccông trình phúc lợi phục vụ sản xuất, phục vụ đời sống dân sinh, văn hóa củangười dân
2.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN
2.2.1 Kinh nghiệm của một số địa phương ở thành phố Hà Nội về vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng nông thôn mới
2.2.1.1 Hội Nông dân huyện Đông Anh
Xác định nông dân là “chủ thể” của phong trào xây dựng nông thôn mới,thời gian qua, Hội Nông dân huyện Đông Anh đã bám sát chương trình xây dựngnông thôn mới của huyện, tích cực chỉ đạo cấp Hội cơ sở quán triệt, phổ biến, cụthể hóa nội dung phong trào đến đông đảo cán bộ, hội viên, nông dân; tổ chứchàng trăm hội nghị, buổi tọa đàm, tập huấn cho hội viên cơ sở, người nông dân