Ảnh hưởng của âm nhạc chopin trong nghệ thuật piano việt nam (tt)

Bên cạnh đó, qua kinh nghiệm thực tiễn trongnhững năm giảng dạy, biểu diễn và với mong muốn thực hiện một công trìnhnghiên cứu khoa học chuyên sâu về lĩnh vực Piano, trong đó tôi luôn ấp

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong lịch sử phát triển của nền âm nhạc hàn lâm cổ điển, cây đàn Pianoluôn được mệnh danh là “vua của các loại nhạc cụ” bởi sự đa dạng trong kỹthuật trình tấu cũng như khả năng diễn tấu tuyệt vời của nó Cây đàn Pianođược du nhập từ châu Âu sang Việt Nam từ khoảng đầu thế kỷ XX Kể từ khithành lập Trường Âm nhạc Việt Nam năm 1956, cũng là lúc nền Pianochuyên nghiệp Việt Nam chính thức ra đời Mặc dù mới chỉ có 60 năm, trongkhi lịch sự Piano thế giới đã trải qua hơn 500 năm, nhưng ngành Pianochuyên nghiệp Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận ở trong

và ngoài nước Trong đó không thể không nhắc tới chiến thắng vang dội củaNghệ sĩ Nhân dân Đặng Thái Sơn tại cuộc thi piano quốc tế mang tên Chopinlần thứ 10 ở Ba Lan năm 1980

Là một thế hệ giảng viên trẻ được đào tạo cơ bản tại Học viện Âm nhạc Quốcgia Việt Nam, đặc biệt được học tập và nghiên cứu dưới sự hướng dẫn củaGS.TS.NGND Trần Thu Hà Bên cạnh đó, qua kinh nghiệm thực tiễn trongnhững năm giảng dạy, biểu diễn và với mong muốn thực hiện một công trìnhnghiên cứu khoa học chuyên sâu về lĩnh vực Piano, trong đó tôi luôn ấp ủ,trăn trở một số câu hỏi: vì sao một đất nước trải qua chiến tranh dài lâu vàgặp vô vàn khó khăn trong quá trình phát triển, một nền Piano hoàn toàn nontrẻ lại có thể sản sinh ra một tài năng âm nhạc lớn như NSND Đặng TháiSơn, phải chăng ảnh hưởng của Chopin ở Việt Nam là một điều kỳ diệu, mộtmối duyên lành hay là một sự cộng hưởng sáng tạo tuyệt đẹp? Ngành Piano

ở Việt Nam có liên quan thế nào đến sự nghiệp âm nhạc Chopin?

Những câu hỏi trên đã thôi thúc tôi nghiên cứu đề tài này, không chỉ với mongmuốn có điều kiện nghiên cứu chuyên sâu về ngành Piano mà còn tìm raphần nào lời giải đáp cho những câu hỏi như trên của mình Với hy vọngnhững mong muốn của tôi sẽ giúp khẳng định rõ tầm quan trọng của Chopintrong đào tạo Piano chuyên nghiệp tại Việt Nam và đóng góp những giải phápnhằm giải quyết phần nào những bất cập, hạn chế trong công tác đào tạo vàbiểu diễn tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và các cơ sở đào tạochuyên nghiệp khác trên cả nước, nhằm góp phần đào tạo nên những nghệ

sĩ Piano toàn diện trên cả hai lĩnh vực biểu diễn cũng như sư phạm

Vì tất cả những lý do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Ảnh hưởng của âm nhạc Chopin trong nghệ thuật Piano Việt Nam” là đề tài nghiên cứu của luận

án

2 Lịch sử đề tài

Với hơn hai thế kỷ, âm nhạc của Chopin đã là mối quan tâm của nhiều nhànghiên cứu, phê bình âm nhạc trên thế giới, đã có nhiều công trình khoa họcnghiên cứu về lĩnh vực thân thế và sự nghiệp, phân tích tác phẩm… cũngnhư các hội thảo khoa học, các bài báo đánh giá phân tích và nghiên cứu cóliên quan Đặc biệt trong lĩnh vực biểu diễn và sư phạm có rất nhiều côngtrình chuyên sâu tổng thể trên thế giới từ nhiều năm qua Đây là những tàiliệu mang tính học thuật cao, giúp ích cho việc tham khảo và bổ sung kiếnthức cho luận án, tiêu biểu như:

2.1 Công trình bằng tiếng nước ngoài

Với công trình nghiên cứu của tác giả Alexeiev “Lịch sử nghệ thuật biểu diễn piano”, Nhà xuất bản Âm nhạc Matxcova, 1972, sau đó bổ sung và tái bản năm 1980, 1982, công trình của tác giả Irena Poniatowska (XB 2010) “Chopin – Con người và sự nghiệp”,  công trình của tác giả Jeremy Siepmann (XB 2015): “Chopin – Kẻ mơ mộng bất đắc dĩ” và công trình của tác giả Jean- Jacques Eigeldinger (XB 1986): “Chopin- người nghệ sĩ dương cầm và thầy giáo - dưới góc nhìn của những học trò” thì chúng tôi đã rút ra được các vấn

đề: lịch sử, thân thế và sự nghiệp của Chopin; phân tích chuyên sâu về tácphẩm; về kỹ thuật diễn tấu, cách xử lý tác phẩm cũng như phong cách âmnhạc của Chopin

2.2 Công trình bằng tiếng Việt

Ở Việt Nam, chúng ta cũng đã có những công trình nghiên cứu khoa học đềcập đến nghệ thuật biểu diễn Piano nhưng chưa có bất cứ công trình nghiêncứu khoa học nào chuyên sâu về âm nhạc của Chopin Tuy nhiên, khi thựchiện luận án này, chúng tôi không thể không nhắc tới các công trình nghiêncứu của thế hệ giảng viên Piano tiêu biểu như:

Công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu chuyên sâu về cây đàn piano là

Luận án Tiến sĩ của tác giả Trần Thu Hà “Nghệ thuật piano Việt Nam”, đã

được bảo vệ thành công tại Nhạc viện Tchaikovski - Matxcova, 1987 Luận

án của TS Nguyễn Minh Anh với đề tài “Sự phát triển của nghệ thuật piano”được bảo vệ thành công năm 2008 tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học

viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) chính là sự tiếp nối công trình nghiên cứucủa GS.TS.NGND Trần Thu Hà Năm 2003, luận án tiến sĩ của Tạ Quang

Đông: “Sonate và Concerto viết cho piano của các nhạc sĩ Việt Nam: Sự kết hợp giữa đặc điểm dân tộc và truyền thống của âm nhạc phương Tây” tại Học

viện Âm nhạc Gneshin Matxcova Luận án Tiến sĩ của Đặng Ngọc Giang

Quân: “Mối liên hệ giữa các chất liệu âm nhạc của Việt Nam và châu Âu trong sáng tác của các nhạc sĩ Thế kỷ XX” được bảo vệ thành công năm 2001 tại

Kiev - Ucraine

Ngoài ra là một số công trình nghiên cứu khoa học của các tác giả khác, tiêubiểu như:

Luận án Tiến sĩ của PGS.TS Nguyễn Huy Phương “Mối tương tác giữa những hình thức âm nhạc dân gian và chuyên nghiệp” được bảo vệ thành

công tại Học viện Âm nhạc Gneshin Matxcova năm 2003 Luận án Tiến sĩ của

TS Đào Trọng Tuyên “Etudes của Claude Debussy: Thẩm mỹ và Biểu diễn”(2007) Gần đây nhất là các luận án của TS Nguyễn Hoàng Phương với

đề tài “Nghệ thuật đệm và Hoà tấu thính phòng trong đào tạo ngành piano chuyên nghiệp tại Việt Nam” được bảo vệ thành công tại Học viện Âm nhạc

Quốc gia Việt Nam năm 2015

Trên thế giới, viết về thân thế và sự nghiệp của Chopin đã có rất nhiều cácnhà lý luận phê bình, các nhà sư phạm, biểu diễn tên tuổi nói đến, nhưng ởViệt Nam thì có thể coi đây là khoảng trống Cho đến nay chưa có một côngtrình khoa học nghiên cứu sâu về ảnh hưởng của Chopin đối với âm nhạc cổđiển Việt Nam nói chung và ngành Piano nói riêng Tại Việt Nam, các côngtrình nghiên cứu liên quan đến sư phạm giảng dạy các tác phẩm piano củaChopin trong các cơ sở đào tạo chuyên nghiệp vẫn còn thiếu rất nhiều Do đómột số vấn đề chính cần giải quyết được chúng tôi liệt kê dưới như sau:

- Trên thế giới, nghệ thuật sư phạm và biểu diễn Piano đã có bề dày lịch sửphát triển lâu đời, chính vì vậy đã có nhiều công trình nghiên cứu tổng quan

và chuyên sâu trong lĩnh vực này bằng nhiều thứ tiếng khác nhau Nhưng đa

số các tác phẩm kinh điển cũng như các công trình nghiên cứu về nghệ thuật

sư phạm và biểu diễn piano nói chung hay về Chopin nói riêng ít được dịchsang tiếng Việt, do đó các học sinh, sinh viên Việt Nam hầu như ít được tiếpcận với các công trình nào mang tính hệ thống và tổng hợp một cách chuyênsâu về các tác phẩm của Chopin dưới góc độ sư phạm và biểu diễn

- Trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng, việc đào tạo piano chuyênnghiệp các tác phẩm của Chopin được sử dụng rộng rãi ở nhiều cấp độ khácnhau từ thấp đến cao Nhưng cho đến nay, ở Việt Nam, chưa có công trìnhnào, nêu rõ vị trí, vai trò của những tác phẩm của Chopin trong đào tạo pianochuyên nghiệp tại Việt Nam

Vì vậy, luận án của chúng tôi sẽ tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của âmnhạc Chopin đối với việc giảng dạy và biểu diễn Piano tại các cơ sở đào tạo

âm nhạc chuyên nghiệp tại Việt Nam, tập trung chính tại Học viện Âm nhạcQuốc gia Việt Nam

3 Mục đích và mục tiêu nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu: Hệ thống hoá một cách khoa học, giới thiệu về sựnghiệp âm nhạc của Chopin với cây đàn piano Giới thiệu những đặc trưng

âm nhạc của Chopin, từ cơ sở đó sẽ phân tích những đặc điểm về nghệ thuật

và trình diễn trong một số tác phẩm tiêu biểu của Chopin, qua đó khẳng địnhvai trò và vị trí âm nhạc của Chopin trong hoạt động biểu diễn và đời sống âmnhạc Việt Nam

-  Mục tiêu nghiên cứu: Nhằm nâng cao hơn nữa tính chuyên nghiệp trongcông tác đào tạo và biểu diễn Piano ở nước ta, tiến tới hội nhập với khu vực

và quốc tế

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Luận án tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của âmnhạc Chopin đối với việc giảng dạy Piano tại các cơ sở đào tạo âm nhạcchuyên nghiệp ở Việt Nam mà trong đó tập trung phần lớn tại Học viện Âmnhạc Quốc gia Việt Nam Đồng thời luận án cũng nghiên cứu vai trò của cáctác phẩm của Chopin trong hoạt động biểu diễn và đời sống âm nhạc ViệtNam

- Phạm vi nghiên cứu: Các tác phẩm sáng tác cho piano của Chopin, trong đótập trung ở một số tác phẩm tiêu biểu được yêu thích và sử dụng rộng rãi -những tác phẩm này sẽ được giới thiệu và phân tích kỹ dưới góc độ biểu diễn

và giảng dạy Ở đây chúng tôi muốn tập trung vào những khó khăn và thuậnlợi của người Việt Nam khi học và biểu diễn những kiệt tác của Chopin

5.Phương pháp nghiên cứu

- Luận án sử dụng những phương pháp nghiên cứu như: khảo sát thực tiễn,phương pháp nghiên cứu thứ cấp, phương pháp phân tích, tổng hợp, thống

kế, chứng minh, phỏng vấn, so sánh, đối chiếu, quy nạp, diễn giải…

- Ngoài ra, luận án còn sử dụng phương pháp nghiên cứu tiếp thu một sốthành quả nghiên cứu đã có từ trước, có liên quan đến đề tài nghiên cứu này

để học tập, kế thừa và phát triển tiếp các thành quả nghiên cứu đã đạtđược… qua tài liệu, sách, mạng internet, kinh nghiệm đã được tổng kết trênthế giới, mô hình đào tạo tại một số cơ sở đào tạo piano quốc tế

6 Ý nghĩa khoa học và những đóng góp của đề tài

- Đây là công trình đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu về ảnh hưởng của Chopintrong việc đào tạo piano chuyên nghiệp Vì thế, đề tài hoàn toàn mới mẻ, cấp

thiết, có ý nghĩa đối với giai đoạn hội nhập của đất nước, có đóng góp thực

sự đối với sự phát triển âm nhạc hàn lâm ở Việt Nam

- Đề tài góp phần nâng cao chất lượng đào tạo chuyên nghiệp, đặc biệt ở bậcđại học và sau đại học, có thể mở ra những khả năng thể hiện khác nhau đốivới tác phẩm cho piano của Chopin ở Việt Nam Đề tài cũng khẳng định vaitrò của Việt Nam trong việc thẩm mỹ hoá và phổ biến kho tàng nghệ thuật bất

hủ của Chopin

7 Bố cục luận án

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Tài liệu tham khảo, Luận án đượctrình bày trong ba chương như sau:

-Chương 1: Sự nghiệp âm nhạc của Chopin với cây đàn piano

-Chương 2: Âm nhạc của Chopin trong đời sống âm nhạc Việt Nam

-Chương 3: Thể nghiệm và giải pháp trong giảng dạy một số tác phẩm tiêubiểu của Chopin

1.1.1 Kho tàng tác phẩm cho piano của Chopin đa dạng và phong phú

Âm nhạc của Chopin có sức lan toả rộng lớn, giàu tính trữ tình Ngay từnhững sáng tác đầu tay, ông đã được công chúng vinh danh là thiên tài âmnhạc trẻ tuổi Cuộc đời sáng tác và trình diễn với hơn 230 bản nhạc chopiano của ông đã khắc hoạ chân dung tinh thần của Chopin như một biểutượng sống của nhân loại về tình yêu âm nhạc Ông cũng được xem là biểu

tượng của đất nước Ba Lan Ảnh hưởng của Chopin không chỉ ở châu Âu màcòn lan toả ra khắp nơi trên thế giới, đặc biệt với những nền âm nhạc châu Á

và Đông Nam Á Chính những tác phẩm của Chopin đã đóng góp một phầnrất quan trọng cho sự phát triển của nghệ thuật đàn piano thế giới Các tácphẩm của ông rất phong phú, đa dạng Giá trị nghệ thuật mà ông mang lạicho di sản âm nhạc thế giới chính là những tác phẩm, thể loại đã được ôngsáng tạo bổ sung cho kho tàng các tác phẩm viết cho piano

Kho tàng tác phẩm của Chopin có sự phong phú về thể loại, khối lượng đồ

sộ, giai điệu đẹp và đòi hỏi kỹ thuật cao tạo nên sự hoành tráng nên được sửdụng rộng rãi trong biểu diễn cũng như đào tạo Đặc biệt Chopin được xem làmột nhà soạn nhạc vĩ đại bởi chính ông đã sang tạo ra nhiều thể loại mới, bổsung cho kho tàng âm nhạc hàn lâm thế giới những hình thức như: Ballade,Etude, Impromptu, Scherzo… Bên cạnh đó, một số các thể loại khác đã có từtrước đã được ông sử dụng một cách sáng tạo, linh hoạt tạo ra một hiệu quả

âm nhạc mới

Chúng tôi chia các sáng tạo về thể loại âm nhạc của Chopin thành 4 nhómkhác nhau:

Nhóm 1: Chopin là người đặt nền móng, biến những thể loại trong thời kỳ âm

nhạc cổ điển chỉ nằm trong giao hưởng sonate thành những tác phẩm độclập ở thời kỳ âm nhạc lãng mạn như Scherzo, Prelude, Rondo

Nhóm 2: gồm một số thể loại như Ballade, Nocturne, Fantasie trước đây đơn

giản, mờ nhạt nhưng đã được Chopin hoàn thiện về mặt cấu trúc cũng như

âm nhạc để trở thành những tác phẩm lớn có giá trị nghệ thuật cao trong biểudiễn

Nhóm 3: Những điệu nhảy Valse, Mazurka, Polonaise

Nhóm 4: Etude – Chopin đã làm thay đổi cách nhìn của những người biểu

diễn piano cũng như công chúng thưởng thức âm nhạc về thể loại này

1.2 Nghệ thuật biểu diễn của Chopin

1.2.1 Những đặc điểm nghệ thuật biểu diễn của Chopin

- Chất thơ tinh tế

- Sự giản dị và truyền cảm trong biểu diễn

1.2.2 Những đổi mới trong nghệ thuật biểu diễn của Chopin

1.2.2.1 Những vấn đề về legato, rubato và pedal

Đây là những vấn đề rất quan trọng trong việc thể hiện âm nhạc của Chopin

mà ở chương III, chúng tôi sẽ nghiên cứu sâu hơn trong khi lưu ý về biểudiễn các tác phẩm tiêu biểu cho piano của ông

c Pedal

 Ông mở rộng kỹ thuật piano bằng cách phát triển nó liên quan nhiều hơn tới

kỹ thuật pedal, và điều này đã ảnh hưởng đến toàn bộ phong cách sáng táccủa ông Sáng tạo điển hình của Chopin là việc xây dựng trên nốt bè bass cóthể được giữ bởi pedal mà không giảm quá nhanh Ông tận dụng tối đa việcnày để phát triển sáng tác của mình cho tay trái

Bè bass được giữ nguyên trong khi tay phải chạy dọc xuống theo phím đàn

Kỹ thuật này trước đây không được thể hiện hiệu quả ở thời kỳ trước Nhấnpedal hợp lý rất quan trọng khi biểu diễn tác phẩm của Chopin Bên cạnh đó,Chopin cho rằng mọi học sinh ở mọi trình độ trước hết cần phải biết điềukhiển cường độ mà không cần tới pedal Ông không bao giờ bỏ qua nhạccảm khi ghi chú pedal

1.2.2.2 Kỹ thuật và phương pháp chơi đàn

Chopin đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận với lối chơi đàn Cách chơi củaChopin khá thoải mái và không bị căng cứng

Ông không quan tâm đến những bài tập cơ học và hệ thống ngón tay trongsách dạy mà ông trình diễn một hệ thống ngón tay theo cách của riêng mình,khác với nguyên lý tại thời điểm đó Ông phản đối lại việc lặp lại hàng giờ liềnmột công thức kỹ thuật nào đó Cách chơi đàn của ông không chỉ dùng các

bộ phận từ cổ tay trở xuống mà ông sử dụng cả cơ thể mềm dẻo cho đếnđầu ngón chân

Từ thời kỳ Chopin, với 24 Etude của mình, ông đã định hình lại vấn đề kỹthuật phải gắn liền với xử lý tác phẩm, xử lý âm nhạc Kỹ thuật là phương tiện

để thể hiện âm nhạc chứ không còn là vấn đề riêng rẽ Các Etude của ôngkhông còn đơn thuần là bài tập luyện ngón, luyện kỹ thuật mà là những tácphẩm thực thụ, dùng cả trong giảng dạy và biểu diễn được trên sân khấu vớinhững hiệu quả gây ấn tượng cao

Bên cạnh đó, Chopin cũng coi trọng luyện tập cả các kỹ thuật nhỏ lẫn các kỹthuật lớn tạo sự thuận lợi để cho các nghệ sĩ có những bước chuẩn bị trướccác kỹ thuật khó

a Về sắp xếp ngón tay

b Kỹ thuật ngón tay và sự phối hợp với cánh tay:

c Việc kết hợp các chùm nốt lệch nhau về thời gian giữa tay phải và tay trái

d Các nốt luyến láy, trang trí

1.3 Hoạt động sư phạm của Chopin

1.3.1 Những hoạt động sư phạm của Chopin

Chopin còn là một nhà sư phạm xuất sắc với những tư tưởng rất sáng tạo,mạnh dạn, làm cách mạng trong giảng dạy bằng con đường mới so vớiđương thời Phương pháp sư phạm của Chopin đã mở màn cho phươngpháp sư phạm piano hiện đại

Trung bình mỗi học trò ông dạy hai buổi một tuần, mỗi buổi học thường kéodài 45 phút, nhưng có những ngoại lệ được ông dạy ba buổi một tuần và giờhọc của ông với những học trò có triển vọng kéo dài vài tiếng Chopin luônđúng giờ, ăn mặc cầu kỳ, theo thời trang và chải chuốt trong các buổi dạy vàgần như không bao giờ bỏ buổi dạy nào

1.3.2 Quan điểm sư phạm của Chopin

 Tất cả phụ thuộc vào cách đặt tay và hệ thống ngón tay

 Cánh tay và vai cũng cần tham dự vào cách chơi cùng với cổ tay, cánhtay và các ngón tay.

 Độ mềm dẻo, linh hoạt- đó là điều đặc biệt quan trọng

 Không chơi với cánh tay thẳng đuỗn phẳng lỳ như ma nơ canh Khôngthể nào có được sự mềm dẻo khi chuyển động, nếu như các ngón taychìa ra

 Tập luyện cần phải rất hiệu quả và tập trung, nhưng hoàn toàn khôngphải theo cách cơ học máy móc

 Cố gắng tránh cho cơ bắp mệt mỏi Chopin rất sợ “sự bị bó” có thểxuất hiện khi tập quá nhiều Ông khuyến cáo hạn chế tập ba tiếng đồng

đã hoàn toàn cắt bỏ những ràng buộc của chủ nghĩa cổ điển Chính ông đãxác định hướng phát triển của nghệ thuật piano lãng mạn và tạo cảm hứngcho xu hướng này- và cảm hứng này đến giờ vẫn chưa hề bị tắt mất

Và đặc biệt, với nền âm nhạc piano non trẻ của Việt Nam, Chopin đóng mộtvai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển và hội nhập với nền nghệ thuậtpiano thế giới Đó cũng là những điểm mà chúng tôi tiếp tục nghiên cứu ởphần tiếp theo của Luận án

Cũng như nhiều nhạc cụ giao hưởng khác, đàn Piano được du nhập từ châu

Âu sang Việt nam vào đầu thế kỷ XX theo con đường truyền đạo Cây đànđầu tiên được đặt tại Nhà hát lớn ở Sài Gòn vào cùng thời gian đó (theo tàiliệu Luận án tiến sĩ Trần Thu Hà) Cũng trong thời gian này, đã bắt đầu cónhững lớp dạy học Piano cho các thầy dòng trong nhà thờ, trong số nhữnghọc sinh đầu tiên đó phải kể đến cụ Lưu Quang Duyệt (1900-1984), cụ VõĐức Thu (1915 - 1964) Đến năm 1929, Nhạc viện Viễn Đông ra đời, trong sốcác chuyên ngành ít ỏi của Nhạc viện lúc đó đã có chuyên ngành Piano,nhưng Nhạc viện Viễn Đông chỉ tồn tại có 3 năm Tuy thời gian ngắn, trình độcòn thấp, nhưng cũng Nhạc viện Viễn Đông cũng đã kịp để lại một thế hệNghệ sĩ Piano Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp Nhạc viện như: Lưu QuangDuyệt, Nguyễn Thị Nếp, Nguyễn Thị Nam v.v… Nhưng nhìn chung, trước khihoà bình lập lại năm 1954, ở Việt Nam chúng ta chưa có một nền nghệ thuậtpiano chuyên nghiệp

Khi đất nước hoàn toàn thống nhất, hoà bình lập lại, Nhà nước đã quan tâmđến ngành học Piano và cử hàng loạt các thế hệ giảng viên đi tu nghiệp vànghiên cứu ở nước ngoài Nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước saunhững năm 1990, chúng ta có nhiều học sinh, sinh viên của Học viện Âmnhạc Quốc gia tham gia các cuộc thi Piano trong và ngoài nước và đã giànhđược nhiều giải thưởng cao

2.1.1 Lực lượng giảng dạy

Hiện nay, trường nghệ thuật được đầu tư về cơ sở vật chất và đội ngũ giảngviên tốt nhất là 3 trường âm nhạc lớn như: Học viện Âm nhạc Quốc gia ViệtNam, Nhạc viện TP.HCM và Học viện Âm nhạc Huế với điều kiện cơ sở vậtchất như: số lượng phòng học, đàn, thư viện, phòng hòa nhạc lớn có thể đápứng tốt cho các học viên chuyên ngành piano

Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam: hiện nay đang đào tạo chuyên

ngành Piano cho học ính thế hệ Trung cấp 9 năm, Đại học 4 năm và Cao học

2 năm, đồng thời giảng dạy các môn: Hòa tấu thính phòng, Đệm piano, Pianophổ thông

Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh: từ sau giải phóng miền Nam năm 1975,

Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh đã được chi viện một lực lượng giảng dạylớn từ HVÂNQGVN

Học viện Âm nhạc Huế: là cơ sở đào tạo âm nhạc lớn nhất miền Trung Việt

Nam Mô hình của Học viện Âm nhạc Huế có nhiều nét tương đồng vớiHVÂNQGVN và Nhạc viện tp Hồ Chí Minh

2.1.2 Về học sinh

Hàng năm, các trường nghệ thuật trên đều có một số lượng lớn các em họcsinh, sinh viên ở các cấp độ: hệ sơ trung 9 năm dành cho lứa tuổi từ 9 – 12,

hệ đại học 4 năm từ 18 – 25 tuổi, thạc sĩ, nghiên cứu sinh Nhưng trung tâmđào tạo âm nhạc lớn nhất của cả nước hiện vẫn là Học viện Âm nhạc Quốcgia Việt Nam với hệ đào tạo đủ cả 4 cấp học chính Năm vừa qua khoa Pianocủa Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đã đào tạo được hơn 300 học sinhvới 275 học ính trung học, 30 sinh viên đại học và 10 thạc sĩ Đối với khoaPiano của Học viện Âm nhạc thành phố Hồ Chí Minh số lượng học sinh –sinh viên được đào tạo cũng tương đối cao như Học viện Âm nhạc Quốc GiaViệt Nam Còn đối với Học viện Âm nhạc Huế do thành lập sau cùng nên sốlượng có phần ít hơn khoảng 100 học sinh chuyên ngành piano, trong đó có

18 sinh viên đại học và hơn 80 học sinh trung học 4 năm và 9 năm

Nguồn tuyển sinh vào ngành piano tuy vẫn luôn chiếm tỷ lệ ccao so với cácngành khác và ngày càng đông hơn, nhưng tính chất và nhu cầu học củakhối lượng học sinh này trong thời kỳ kinh tế hội nhập của đất nước đã bịthay đổi và phân hóa mạnh Cùng trên mặt bằng các em đều có năng khiếutốt, có khả năng phát triển ở hệ trung học dài hạn thì số lượng các em cónguyện vọng theo học để đi vào con đường chuyên nghiệp này càng giảm,những em muốn theo học ở hệ sơ trung về piano mang tính chất xã hội hóa

và giúp cho sự phát triển con người và tri thức toàn diện càng nhiều hơn

2.2 Âm nhạc Chopin với đời sống biểu diễn âm nhạc ở Việt Nam

Ngay từ những chương trình biểu diễn đầu tiên, các tác phẩm của Chopin đãđược trình diễn tại sân khấu âm nhạc chuyên nghiệp Các thế hệ nghệ sĩPiano Việt Nam thường xuyên biểu diễn âm nhạc của Chopin dưới nhiềuhình thức như độc tấu, hoà tấu thính phòng

Qua số liệu thống kê của chúng tôi:

 Các nghệ sĩ nước ngoài đến Việt Nam đều biểu diễn các tác phẩm củaChopin;

 Cả ba kỳ thi Piano quốc gia của Việt Nam đều có các tác phẩm củaChopin trong chương trình bắt buộc

 Kỳ thi Piano quốc tế đầu tiên diễn ra tại Việt Nam vào năm 2010 nhândịp kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Chopin có yêu cầu các tác phẩmcủa Chopin trong chương trình

2.3 Âm nhạc Chopin với NSND Đặng Thái Sơn

2.3.1 Đôi nét về cuộc đời của NSND Đặng Thái Sơn và chiến thắng trong cuộc thi mang tên Chopin

Ngay từ nhỏ, Đặng Thâi Sơn đê sớm bộc lộ năng khiếu bẩm sinh, khả năngcảm nhận đm nhạc vă sớm lăm chủ kỹ năng chơi đăn một câch xuất chúng.Tình yíu đm nhạc Chopin của Đặng Thâi Sơn được ảnh hưởng sđu sắc trựctiếp từ người mẹ Năm 1965 - lúc đó 7 tuổi, ông thi văo năm thứ nhất của hệ

sơ cấp 7 năm Đặng Thâi Sơn học với mẹ cho đến năm ông 17 tuổi Năm

1970, mẹ ông được mời lăm khâch tham dự cuộc thi quốc tế Chopin ởWarsaw với tư câch lă một quan sât viín Bản thđn lă một nghệ sĩ piano, bă

đê mang từ cuộc thi về toăn bộ câc tổng phổ vă băng đĩa ghi đm câc tâcphẩm của Chopin Khi ở với mẹ của mình, ông lặng lẽ đọc câc bản nhạc củaChopin, đm thầm trong bóng tối, dưới ânh đỉn dầu Mẹ ông đê chơi một sốgiai điệu ngắn – câc Nocturne vă Mazurka Ông cảm thấy chúng rất đẹp vẵng đê đem lòng yíu thứ đm nhạc năy

Năm 1974, ông đê được học với chuyín gia Nga Isac Katz, khi giâo sư Katzđược Nhă nước Liín Xô cũ cử sang giúp đỡ Việt Nam về đăo tạo Piano tạiNhạc viện Hă Nội Chỉ sau một học kỳ giảng dạy, giâo sư Isac Katz đê vôcùng hăo hứng, phấn khởi, thích thú khi phât hiện ra khả năng đặc biệt củaĐặng Thâi Sơn Vă ngay từ năm 1975, ông đê muốn gửi Đặng Thâi Sơntham dự kỳ thi Chopin lần thứ 9

Năm 1976, Đặng Thâi Sơn được nhận văo học tại Nhạc viện Quốc giaTchaikovsky ở Moskva, dưới sự hướng dẫn của Vladimir Natanson vă DmitryAlexandrovitch Bashkirov, ông tốt nghiệp Nhạc viện Tchaikovky năm 1983.Tại cuộc thi piano quốc tế Frĩdĩric Chopin lần thứ X (1980) Đặng Thâi Sơn lămột trong 3 thí sinh tới từ Nhạc viện Tchaikovsky Hai thí sinh kia lă TatyanaShebanova (người Nga) (đoạt giải nhì) vă Ivo Pogorelich (người Nam Tư).Nghệ sĩ Đặng Thâi Sơn lă một trong những nghệ sĩ tín tuổi thế giới có độbền trong sự nghiệp phât triển nghệ thuật của mình Từ khi được giải đếnnay, hơn 35 năm, ông vẫn tiếp tục phât triển bền bỉ, kiín cường, thông quathời gian đê thể hiện sự trưởng thănh, ông phât huy vă toả sâng trong mọikhía cạnh

2.3.2 Hoạt động biểu diễn 37 năm của NSND Đặng Thâi Sơn sau khi được giải trong cuộc thi mang tín Chopin

Kể từ khi đoạt giải Chopin, Nghệ sĩ Đặng Thâi Sơn đê trình diễn hầu như ởtất cả câc phòng hòa nhạc nổi tiếng trín thế giới ) Ông đê tham gia câc dănnhạc lớn như Orchestre Symphonique de Montrĩal, BBC Philharmonic, PrahaSymphony Orchestra, Moskva Philharmonic Orchestra cũng như Virtuosi ofMoscow, Wiener KammerOrchester, Orkiestra Filharmonii NarodowejWarszawie vă Sydney Symphony vă đê thu đm tại DeutscheGrammophon, Melodia, Polskie Nagrania, CBS Sony vă câc hêng thu nhạcnổi tiếng khâc