Kiến thức: - Nắm được những đặc điểm của quần cư nông thôn và quần cư đô thị, sự khác nhau về lối sống, sinh hoạt của hai loại hình quần cư này.. - Biết được vài nét về lịch sử phát tri
Trang 1BÀI 3: QUẦN CƯ - ĐÔ THỊ HOÁ
I Mục tiêu bài học:
- Sau bài học, học sinh cần
1 Kiến thức:
- Nắm được những đặc điểm của quần cư nông thôn và quần cư đô thị,
sự khác nhau về lối sống, sinh hoạt của hai loại hình quần cư này
- Biết được vài nét về lịch sử phát triển đô thị và sự hình thành các siêuđô thị
2 Kĩ năng:
- HS nhận biết được quần cư nông thôn và quần cư đô thị qua ảnh chụp, qua tramh vẽ hoặc qua thực tế
- Nhận biết được sự phân bố của 23 siêu đô thị đông dân nhất trên thế giới
3 Thái độ;
Tinh thần đoàn kết
II Các phương tiện dạy học cần thiết:
- Lược đồ phân bố dân cư và đô thị trên thế giới
- Ảnh đô thị Việt Nam và một số thành phố lố trên thế giới
III Tiến trình tổ chức bài mới.
1 Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày sự phân bố dân cư trên thế giới? tại sao dân cư trên thế giới lại có sự phân bố như vậy?
- Dân cư thế giới phân bố không đồng đều (có nơi tập trung đông dân
cư, có nơi thưa thớt)
+ Dân cư tập trung đông ở những vùng đồng bằng châu thổ ven biển, trong những đo thị, nơi có khí hậu tốt, điều kiện sinh sống, giao thôg thuận tiện
+ Ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, vùng cực,hoáng mạc dân cư thưa thớt, do điều kiện giao thông khó khăn trắc trở
3 Bài mới:
- Từ xa xưa con người đã biết sống quây quần bên nhau để có đủ sức mạnh khai thác và cải tạo tự nhiên, từ đó các làng mạc, đô thị dần dần được hình thành theo sự phát triển của xã hội loài người Vậy quá trình hình thành và phát triển này như thế nào? Bài mới
- GV: hướng dẫn hs đọc thuật ngữ quần cư SGK
trang 188
- Ngày nay xã hội loàingười ngày một phát triển,
quần cư không còn tồn tại dưới một hình thức nhất
định
Trang 2? Bằng hiểu biết của mình hãy cho biết có mấy hình
thức quần cư, đó là những hình thức quần cư nào?
- HS: Quần cư nông thôn và quần cư thành thị
GV: Hướng dẫn HS quan sát H 3.1 SGK
? Miêu tả quang cảnh trong ảnh chụp?
- HS: Nhà cửa, làng mạc nằm xen kẽ với đồng
ruộng
? Hoạt động kinh tế chủ yếu của người nông dân là
gì?
- HS: Làm ruộng, chăn nuôi, làm nghề thủ công,
lâm nghiệp, ngư nghiệp
? Rút ra nhận xét về mật độ dân số của hình thức
quần cư nông thôn?
- HS: Mật độ dân số thấp
? Vậy hình thức quần cư nông thôn có những đặc
điểm gì?
- GV: Hướng dẫn HS quan sát H 3.2 SGK
? Miêu tả quang cảnh đô thị?
- HS: Nhà cửa san sát, cao tường, người đi lại đông
đúc
? Hoạt động kinh tế chủ yếu?
- HS: Sản xuất công nghiệp và dịch vụ
? Hình thức quần cư đô thị có những đặc điểm nào?
? Với hai hình thức quần cư như vậy, cách sống và
lối sống của họ có gì giống và khác nhau?
- HS: Giống: Họ đều sống quây quần, tập trung
Khác: Nghề nghiệp, cách sinh hoạt
- GV: Trên thế giới tỷ lệ người sống trong các đô thị
ngày càng tăng, tỷ lệ người sống ở nông thôn ngày
càng giảm
? Tại sao có đặc điểm đó?
- HS: Các đô thị ngày càng phát triển
- GV: Các đô thị xuất hiện rất sớm, từ thời kỳ cổ đại
và liên tục phát triển
- GV: Hướng dẫn hs đọc thuật ngữ đô thị hoá
1 Quần cư nông thôn và quần cư thành thị.
* Quần cư nông thôn:
+M ĐDS thấp +H ĐKTCY: Trồng trọt, chăn nuôi, ngư nghiẹp, nghề rừng
+Nhà ở thư thớt, chủ yếu là nhà mái ngói
* Quần cư đô thị
+M ĐDS cao +H ĐKTCY:CN,DV +Nhà ở san sát, chủ yếu nhà cao tầng
-
2 Đô thị hoá, các siêu đô thị.
- Đô thị xuất hiện từ rất sớm
và phát triển mạnh nhất ở thế
kỷ XIX Ngày nay có 46% dân số thế giới sống trong các đô thị
Trang 3? Dựa vào kiến thức đã học và SGK chứng minh sự
phát triển của các đô thị trong các thời kỳ? Tại sao
có những đặc điểm đó?
- HS: Thế kỷ XVIII, có gần 5% dân số sống trong
các đô thị, năm 2001 có 46% dân số sống trong các
đô thị
- GV: Nhiều đô thị phát triển nhanh chóng trở thành
các siêu đô thị, dự kiến đến năm 2025 dân số đô thị
là 5 tỷ người
- GV: Hướng dẫn HS quan sát H 3.3 SGK
? Đọc tên các siêu đô thị trên thế giới? Xác định vị
trí các siêu đô thị trên bản đồ?
- HS: Xác định trên bản đồ treo tường
? Xác định trên bản đồ các châu lục có nhiều và ít
siêu đô thị nhất?
- GV: Đô thị hoá là xu thế của thế giới hiện nay,
nhưng cũng gây ra rất nhiều hậu quả
? Vậy hậu quả của sự phát triển đô thị là gì?
- Các đô thị và siêu đô thị phát triển tự phát để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng
IV Củng cố:
PHIẾU HỌC TẬP
- Hãy chọn và khoanh tròn vào đáp án trả lời đúng nhất trong những
câu sau
1 Đặc điểm của quần cư đô thị là:
a Dân cư sống bằng các hoạt động công nghiệp hoặc dịch vụ
b Nhà cửa tập trung san sát thành phố xá
c Mật độ dân số cao
d Tất cả các đáp án trên
2 Tính chất phân tán của quần cư nông thôn được biểu hiện thông qua:
a Quy mô lãnh thổ (thường nhỏ hẹp)
b Quy mô dân số (ít)
c Mối liên hệ (chủ yếu là nông nghiệp, lâm nghiệp hoặc ngư
nghiệp)
d Tất cả các đáp án trên
3 Sự khác nhau cơ bản giữa quần cư đô thị và quần cư nông thôn là:
a Hoạt động kinh tế chủ yếu của quần cư đô thị là công nghiệp và
dịch vụ, còn hoạt động kinh tế chủ yếu của quần cư nông thôn là nông
nghiệp, lâm nghiệp hoặc ngư nghiệp
b Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, còn quần cư nông thôn
thường có mật độ dân số thấp
c Lối sống đô thị có những điểm khác biệt với lối sống nông thôn
Trang 4d Tất cả các đáp án trên.
4 Đặc điểm của đô thị hoá là:
a Số dân đô thị ngày càng tăng
b Các thành phố lớn và các siêu đô thị xuất hiện ngày càng nhiều
c Lối sống thành thị ngày càng được phổ biến rộng rãi
d Tất cả các đáp án trên
5 Sự phát triển tự phát của nhiều siêu đô thị và đô thị mới là nguyên nhân dẫn tới:
a Ô nhiễm môi trường, ách tắc giao thông
b Bất bình đẳng xã hội, tệ nạn xã hội, thất nghiệp
c Ô nhiễm môi trường, ách tắc giao thông, thất nghiệp và tệ nạn xã hội
d Chất lượng nguồn lao động được cải thiện, điều kiện sống của dân
cư được nâng cao
V Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà:
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập SGK
- Học bài và trả lời bài theo câu hỏi SGK
- Làm bài tập trong tập bản đồ
- Chuẩn bị bài 4 “Thực hành”