Bài 1. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Trongư chươngư trìnhư Ngữư VănưTHCSư emư đãư đượcư họcư cáchư làmư nhữngư thểư thơư nào?ư Hãyư kểư tênư mộtư vàiư bàiư thơư màư emưbiếtưđượcưsángưtácưtheoưnhữngưthểưthơưtrên?. Tuần 11 Ti

PhượngưHoàngưngàyư6ưthángư11ưnămư2008

Ki m tra bài cũ ểm tra bài cũ

? Trongư chươngư trìnhư Ngữư VănưTHCSư emư đãư đượcư họcư cáchư

làmư nhữngư thểư thơư nào?ư Hãyư kểư tênư mộtư vàiư bàiư thơư màư emưbiếtưđượcưsángưtácưtheoưnhữngưthểưthơưtrên?

-ưCáchưlàmưthơưbốnưchữư-ưLớpư6

-ưCáchưlàmưthơưnămưchữư-ưLớpư6 -ưCáchưlàmưthơưlụcưbátư–ưLớpư7 -ưCáchưlàmưthơưbảyưchữư-ưLớpư8

Tuần 11 Tiết 54 Tập làm thơ tám chữ

I.ưNhậnưdiệnưthểưthơưtámưchữ

-ưThanh +ưThanhưbằng:ưgồmưthanhưkhôngưvàưthanhưhuyềnư

+ưThanhưtrắc:ưgồmưcácưthanhưsắc,ưhỏi,ưngã,ưnặng

- Vần +ưVầnưchân:ưcácưtiếngưởưcuốiưcácưcâuưvầnưvớiưnhau.ư

+ưVầnưlưng:ưlàưvầnưđượcưgieoưvàoưgiữaưdòngưthơ

+ưGieoưvầnưliền:ưlàưvầnưđượcưgieoưliênưtiếpưởưcuốiưcácư dòngưthơ

+ư Gieoư vầnư cách:ư làư gieoư cácư vầnư táchư raư khôngư liềnư nhau

-ưNhịp ưưưCáchưngắtưnhịpưtrongưthơ

Taưsayưmồiưđứngưuốngưánhưtrăngưtan?

Đâuưnhữngưngàyưmưaưchuyểnưbốnưphươngưngàn

Taưlặngưngắmưgiangưsơnưtaưđổiưmới?

Đâuưnhữngưbìnhưminhưcâyưxanhưnắngưgội,

Tiếngưchimưcaưgiấcưngủưtaưtưngưbừng?

Đâuưnhữngưchiềuưlênhưlángưmáuưsauưrừng

Taưđợiưchếtưmảnhưmặtưtrờiưgayưgắt,ư

Đểưtaưchiếmưlấyưriêngưphầnưbíưmật?

Thanưôi!ưThờiưoanhưliệtưnayưcònưđâu?

(ưThếưLữư-ưNhớưrừng)

1 Xétưvíưdụ-ưĐoạnưa

-ưMỗiưdòngưthơưđềuưcóưtámưchữ

-ư Gieoư vầnư chânư liênư tiếpư chuyểnư

đổiưtheoưtừngưcặp:ưtan-ưngàn;ưmới-ư gội;ưbừng-ưrừng;ưgắt-ưmật.

-ư Ngắtư nhịpư đaư dạng,ư linhư hoạtư khôngưtheoưcôngưthứcưnào

tan

ưngàn mới

ưưưưưưưưưưưgội bừng

ưưưưưưưưrừng

ưgắt mật

Ho t đ ng nhúm ạt động nhúm ộng nhúm

Phiếuưhọcưtập:ưNhậnưdiệnưđặcưđiểmưcủaưđoạnưthơưtámưchữ

Sốưchữưtrongưmộtư

dòngưthơ

Cáchưgieoưvần

Cáchưngắtưnhịp

Mẹưcùngưchaưcôngưtácưbậnưkhôngưvề

Cháuưởưcùngưbà,ưbàưbảoưcháuưnghe

Bàưdạyưcháuưlàm,ưbàưchămưcháuưhọc.

Nhómưbếpưlửaưnghĩưthươngưbàưkhóưnhọc,

Tuưhúươi!ưChẳngưđếnưởưcùngưbà

Kêuưchiưhoàiưtrênưnhữngưcánhưđồngưxa?

(BằngưViệtư-ưBếpưlửa)

Đoạnưc

Yêuưbiếtưmấy,ưnhữngưdòngưsôngưbátưngát Giữaưđôiưbờưdàoưdạtưlúaưngôưnon

Yêuưbiếtưmấy,ưnhữngưconưđườngưcaưhát Quaưcôngưtrườngưmớiưdựngưmáiưnhàưson!

Yêuưbiếtưmấy,ưnhữngưbướcưđiưdángưđứng Củaưđờiưtaưchậpưchữngưbuổiưđầuưtiên Tậpưlàmưchủ,ưtậpưlàmưngườiưxâyưdựng Dámưvươnưmìnhưcaiưquảnưlạiưthiênưnhiên!

(TốưHữu-ưMùaưthuưmới)

Mẹưcùngưchaưcôngưtácưbậnưkhôngưvề

Cháuưởưcùngưbà,ưbàưbảoưcháuưnghe

Bàưdạyưcháuưlàm,ưbàưchămưcháuưhọc.

Nhómưbếpưlửaưnghĩưthươngưbàưkhóưnhọc,

Tuưhúươi!ưChẳngưđếnưởưcùngưbà

Kêuưchiưhoàiưtrênưnhữngưcánhưđồngưxa?

(BằngưViệtư-ưBếpưlửa)

Đoạnưc

Yêuưbiếtưmấy,ưnhữngưdòngưsôngưbátưngát Giữaưđôiưbờưdàoưdạtưlúaưngôưnon

Yêuưbiếtưmấy,ưnhữngưconưđườngưcaưhát Quaưcôngưtrườngưmớiưdựngưmáiưnhàưson!

Yêuưbiếtưmấy,ưnhữngưbướcưđiưdángưđứng Củaưđờiưtaưchậpưchữngưbuổiưđầuưtiên Tậpưlàmưchủ,ưtậpưlàmưngườiưxâyưdựng Dámưvươnưmìnhưcaiưquảnưlạiưthiênưnhiên!

(TốưHữu-ưMùaưthuưmới)

ưưưngát

ưưhát

ưưnon

ưưưưưưưưưưưưưưson

ưưưưưưưđứng

ưưdựng

ưtiên

ưưưưư

nhiên

ưưưưưưưưvề

ưưnghe

ưưưưưưưhọc

ưưưưưưưưưưưnhọc

ưbà

ưưưưưưưưưưưưưxa

Sốưchữưtrongưmộtư

dòngưthơ ư

Cáchưgieoưvần

Cáchưngắtưnhịp

Támư chữư trongư mộtư

dòngưthơ

Támư chữư trongư mộtưdòngưthơ

-ưGieoưvầnưchânưliênư

tiếp:ưvề-ưnghe;ưhọc-ư

nhọc;ưbà-ưxa

-ưGieoưvầnưchânưgiánư cách:ưngát-ưhát;ưnon-ư son;ư đứngư -ư dựng;ư tiên-ưnhiên

Ngắtưnhịpưlinhưhoạt,ư

đaưdạng

Ngắtưnhịpưlinhưhoạt,ư

đaưdạng

2 Kết luận:

-Mỗiưdòngưtámưchữ,ưcóưcáchưngắtưnhịpưrấtưđaưdạng

-Bàiư thơư theoư thểư támư chữư cóư thểư gồmư nhiềuư đoạnư dàiư đượcư chiaư thànhư cácư khổ(sốư câuư khôngư hạnư định),ư cóư thểư chiaư thànhư cácư khổ(thườngưmỗiưkhổưbốnưdòng)

-Cáchư gieoư vầnư phongư phúư nhưngư phổư biếnư nhấtư làư vầnư chânư đượcư gieoưliênưtiếpưhoặcưgiánưcách

Đặcưđiểmưcủaưthểưthơưtámưchữ

II Luyện tập nhận diện thể thơ tám chữ.

Hãyưcắtưđứtưnhữngưdâyưđàn

Nhữngưsắcưtànưvịưnhạtưcủaư

Nângưđónưlấyưmàuưxanhưhươngư

Củaưngàyưmaiưmuônưthuởưvớiư

ưưưưưưưư (Thápưđổ-ưTốưHữu)

Bàiưtậpư1:ưưLựaưchọnưcácưtừ:ưcaưhát,ưbátưngát,ưngàyưqua,ưmuônưhoaư

điềnưvàoưưchỗưtrốngưtrongưcácưdòngưthơưchoưphùưhợp:

caưhát ngàyưqua

bátưngát muônưhoa

Bàiưtậpư2:ưLựaưchọnưcácưtừ:ưcũngưmất,ưđấtưtrời,ưtuầnưhoànưđiềnưvàoư chỗưtrốngưtrongưđoạnưthơưchoưđúngưvần

Xuânưđươngưtớiưnghĩaưlàưxuânưđươngưqua, Xuânưcònưnon,ưnghĩaưlàưxuânưsẽưgià, Màưxuânưhết,ưnghĩaưlàưtôiư ;

Lòngưtôiưrộng,ưnhưngưlượngưtrờiưcứưchật.

Khôngưchoưdàiưthờiưtrẻưcủaưnhânưgian, Nóiưlàmưchiưrằngưxuânưvẫnư

Nếuưtuổiưtrẻưchẳngưhaiưlầnưthắmưlại!

Cònưtrờiưđấtưnhưngưchẳngưcònưtôiưmãi,ư

Nênưbângưkhuângưtôiưtiếcưcảư ;

Mùiưthángưnămưđềuưrớmưvịưchiaưphôi, Khắpưsôngưnúiưvẫnưthanưthầmưtiễnưbiệt

cũngưmất

tuầnưhoàn

đấtưtrời

sai,ưnóiưlíưdoưvàưsửaưlạiưchoưđúng?

Giờưnaoưnứcưcủaưmộtưthờiưtrẻưdại Hỡiưngóiưnâu,ưhỡiưtườngưtrắng,ưcửaưgương!

Nhữngưchàngưtraiưmườiưlămưtuổiưrộnưrã, Rươngưnhoưnhỏưvớiưlinhưhồnưbằngưngọc…

ưưưưưư(Tựuưtrường-ưHuyưCận)

rộnưrã

-ư Âmư tiếtư cuốiư củaư câuư thơư nàyư phảiư mangư thanhư bằngư vàư hiệpư vầnưvớiưchữư“gương”ưởưcuốiưcâuưthơưtrên

vàoưtrường

Trờiưtrongưbiếcưkhôngưquaưmâyưgợnưtrắng Gióưnồmưnamưlộngưthổiưcánhưdiềuưxa

Hoaưlựuưnởưđầyưmộtư ưưđỏưnắng Lũưbướmưvàngưlơưđãngưlướtưbayư

Bàiưtậpư1:ưTìmưtừưthíchưhợpưđúngưthanh,ưđúngưvầnưđểưđiềnưvàoư

chỗưtrốngưtrongưkhổưthơưsau:

-Từưđiềnưvàoưchỗưtrốngưởưdòngưthơưthứưbaưphảiưmangưthanhưbằng.

-Từưđiềnưvàoưchỗưtrốngưởưcuốiưdòngưthứưtưưphảiưcóưkhuônưâmư(a)ưđểưưư hiệpưvầnưvớiưchữưxaưởưcuốiưdòngưthứưhaiưvàưmangưthanhưbằng

vườn

qua

Bàiư tậpư 2:ư Làmư thêmư câuư thơư cuốiư choư đoạnư thơư sauư saoư choư

đúngưvần,ưhợpưvớiưnộiưdungưcảmưxúcưtừưbaưcâuưtrước

Mỗiưđộưthuưvềưlòngưxaoưxuyếnưlạ Nhớưnônưnaoưtiếngưtrốngưbuổiưtựuưtrường Conưđườngưnhỏưtiếngưnóiưcườiưrộnưrã

Bóngưaiưkiaưthấpưthoángưgiữaưmànưsương

Tuần 11 Tiết 54 Tập làm thơ tám chữ

Hoạtưđộngưnhóm

-Bàiưthơưcóưđúngưthểưtámưchữưkhông?

-Bàiưthơưđãưcóưvầnưchưa?ưCáchưgieoưvần,ưngắtưnhịpưđúng,ưsai,ưđặcư sắcưnhưưthếưnào?

-Kếtưcấuưbàiưthơưcóưhợpưlíưkhông?ưNộiưdungưcảmưxúcưcóưchânư thành,ưsâuưsắcưkhông?

-Chủưđềưcủaưbàiưthơưcóưýưnghĩaưgì?

Các cách làm thơ

đã học

Bốnưchữ Nămưchữ Lụcưbát Bảyưchữ Támưchữ

Bảngưtổngưkếtưchươngưtrìnhưhoạtư

độngưngữưvănưTHCS