bài 15 vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý

BÀI 15. VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ CỦA CÔNG DÂN (TIẾT 29, 30) I. Mức độ cần đạt: 1. Kiến thức: Nêu được thế nào là vi phạm pháp luật. Kể được các loại vi phạm pháp luật. Nêu được thế nào là trách nhiệm pháp lí. Kể được các loại trách nhiệm pháp lí.. 2. Kĩ năng: Biết phân biệt các loại vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lí. 3. Thái độ: Tự giác chấp hành pháp luật của Nhà nước. Phê phán các hành vi vi phạm pháp luật. . 4. Hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh Kĩ năng tự nhận thức Kĩ năng tư duy phê phán Kĩ năng ứng xử. II. HỆ THỐNG CÂU HỎI ? Trách nhiệm pháp lí là gì? Có các loại trách nhiệm pháp lí nào? ? Những quy định áp dụng trách nhiệm pháp lí của Nhà nước nhằm mục đích gì? III. PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ Hình thức đánh giá : bài tập ứng dụng, quan sát Công cụ đánh giá : Nhận xét, đánh giá bằng điểm. Thời điểm đánh giá: Trong bài giảng và sau bài giảng. IV. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC Thuyết trình, thảo luận nhóm, thảo luận lớp, giải quyết tình huống PL,tìm hiểu thực tế. SGK, SGV GDCD 9; Bài tập tình huống GDCD 9; Hiến pháp, Bộ luật Hình sự 1999 sửa đổi năm 2009; Bộ luật dân sự 2005 V. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC HOẠT ĐỘNG CỦA GV và HS NỘI DUNG Hoạt động 1. Tìm hiểu khái niệm vi phạm pháp luật. a) Mục tiêu: Giúp HS xác định được thế nào là vi phạm pháp luật? b) Cách tiến hành: GV cho HS đọc các hành SGK ? Các hành vi trên có vi phạm PL không? Vì sao? HS: TL nhóm (3 ph) và trình bày. Cả lớp bổ sung. GV nhận xét. c) Kết luận: Khái niệm vi phạm PL) và nhấn mạnh: Vi phạm PL là cơ sở để xác định trách nhiệm pháp lí của CD. 1. Thế nào là vi phạm pháp luật? 1. Vi phạm pháp luật là hành vi trái PL, có lỗi, do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại đến các quan hệ xã hội được Nhà nước bảo hộ. Hoạt động 2. Tìm hiểu các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí a) Mục tiêu: Giúp HS kể và hiểu được nội dung của 4 loại vi phạm PL và 4 loại trách nhiệm pháp lí tương ứng: Hình sự Hành chính Dân sự Kỉ luật b) Cách tiến hành: Phpháp tự nghiên cứu GV cho HS tự đọc mục 2 nội dung bài học SGK và trả lời câu hỏi: ? Có các loại trách nhiệm pháp lí nào? Giải thích rõ nội dung của từng loại trách nhiệm pháp lí? HS đọc và trả lời. GV dùng bảng phụ lập mẫu theo bảng (1) SGV hdẫn HS xác định trách nhiệm pháp lí theo 6 hành vi vi phạm PL ở phần ĐVĐ. HS: lần lượt xác định trách nhiệm pháp lí. GV cho HS liên hệ thực tế minh họa thêm một số hành vi vi phạm để xác định trách nhiệm pháp lí GV giải thích thêm về trường hợp xin li hôn vi phạm PL dân sự nhưng tùy theo điều kiện có thể do cơ quan quản lí hành chính xã (Ban Tư pháp) giải quyết hoặc do Tòa án nhdân huyện giải quyết. c) Kết luận: Các loại trách nhiệm pháp lí do Nhà nước quy định đều có ý nghĩa đối với từng trường hợp vi phạm PL: Răn đe, cải tạo, giáo dục, trừng phạt, ngăn ngừa, hạn chế, xóa bỏ...Nhưng mục đích cuối cùng vẫn là bồi dưỡng cho mọi CD có được niềm tin vào PL, biết sống và làm theo Hiến pháp và PL 2. Tr¸ch nhiÖm ph¸p lÝ: lµ nghÜa vô ®Æc biÖt mµ c¸c c¸ nh©n tæ chøc, c¬ quan vi ph¹m ph¸p luËt ph¶i chÊp hµnh nh÷ng biÖn ph¸p b¾t buéc do Nhµ n¬¬íc qui ®Þnh. Vi ph¹m ph¸p luËt lµ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh tr¸ch nhiÖm ph¸p lÝ, cã c¸c lo¹i vi ph¹m sau: + Vi ph¹m ph¸p luËt h×nh sù (téi ph¹m) lµ hµnh vi nguy hiÓm cho x• héi ®¬ưîc qui ®Þnh trong bé luật h×nh sù. Ng¬¬ưêi ph¹m téi ph¶i chÞu h×nh ph¹t vµ c¸c biÖn ph¸p t¬¬ ph¸p ®¬ưîc qui ®Þnh trong Bé luËt h×nh sù, nh»m t¬¬íc bá quyÒn hoÆc h¹n chÕ quyÒn vµ lîi Ých cña ngư¬¬êi ph¹m téi. Tr¸ch nhiÖm h×nh sù do Toµ ¸n ¸p dông ®èi víi ngư¬êi cã hµnh vi ph¹m téi. Ví dụ: tội giết người bị phạt tù chung thân hoặc tử hình. + Vi ph¹m ph¸p luËt hµnh chÝnh: lµ hµnh vi x©m ph¹m c¸c qui t¾c qu¶n lÝ Nhµ n¬¬ưíc mµ kh«ng ph¶i lµ téi ph¹m. Ng¬¬ưêi (c¬ quan, tæ chøc) vi ph¹m c¸c nguyªn t¾c qu¶n lÝ Nhµ n¬¬ưíc ph¶i chÞu c¸c h×nh thøc xö lÝ hµnh chÝnh do c¬ quan Nhµ nư¬¬íc cã thÈm quyÒn ¸p dông. Ví dụ: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi vi phạm Điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định từ 05 kmh đến dưới 10 kmh; + Vi ph¹m luËt d©n sù: lµ hµnh vi tr¸i ph¸p luËt, x©m h¹i tíi c¸c quan hÖ tµi s¶n (quan hÖ së h÷u, chuyÓn dÞch tµi s¶n...) vµ quan hÖ ph¸p luËt d©n sù kh¸c nhau ®¬¬ư¬îc ph¸p luËt b¶o vÖ như ¬¬¬ quyÒn t¸c gi¶, quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp... Ng¬¬ưêi (c¬ quan, tæ chøc) cã hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt d©n sù ph¶i chÞu c¸c biÖn ph¸p nh»m kh«i phôc l¹i t×nh tr¹ng ban ®Çu cña c¸c quyÒn d©n sù bÞ vi ph¹m. Ví dụ: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự mô tô vi phạm một trong các hành vi sau đây: Không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định; Tự ý thay đổi nhãn hiệu, màu sơn của xe không đúng với Giấy đăng ký xe. + Vi ph¹m kØ luËt: lµ nh÷ng hµnh vi tr¸i víi nh÷ng qui ®Þnh qui t¾c, qui chÕ, x¸c ®Þnh trËt tù, kØ cư ¬¬¬ng trong néi bé c¬ quan, xÝ nghiÖp, Ví dụ: Cảnh cáo trước toàn trường:Những học sinh phạm một trong các khuyết điểm, sai phạm sau đây nhiều lần trốn học, trốn đi lao động hoặc quay cop,gà bài cho bạn trong lúc kiểm tra. hành động vô lễ với thầy, cô giáo; Hình thức kỷ luật này sẽ ghi vào sổ học bạ của học sinh và thông báo cho gia đình biết. ý nghÜa cña viÖc ¸p dông chÕ ®é tr¸ch nhiÖm ph¸p lÝ: + Trõng ph¹t, ng¨n ngõa, c¶i t¹o ng¬¬ưêi vi ph¹m ph¸p luËt; gi¸o dôc hä ý thøc t«n träng vµ chÊp hµnh nghiªm ph¸p luËt. + R¨n ®e mäi ng¬¬ưêi kh«ng ®¬ưîc vi ph¹m ph¸p luËt, gi¸o dôc ý thøc t«n träng vµ chÊp hµnh ph¸p luËt. + H×nh thµnh, båi d¬¬ưìng lßng tin vµo ph¸p luËt vµ c«ng lÝ trong nh©n d©n. 3.Trách nhiệm của CD C«ng d©n ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh hiÕn ph¸p, ph¸p luËt vµ tÝch cùc ®Êu tranh víi c¸c hµnh vi, c¸c viÖc lµm vi ph¹m HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt. CD học sinh: +Có ý thức tự giác chấp hành pháp luật của Nhà nước ở mọi lúc, mọi nơi. + Cần tỏ rõ thái độ không đồng tình, phê phán các hành vi vi phạm pháp luật của bạn bè và những người xung quanh. ....

Ngày soạn: 10/1/2018

9

BÀI 15 VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ CỦA

CÔNG DÂN (TIẾT 29, 30)

I Mức độ cần đạt:

1 Kiến thức:

- Nêu được thế nào là vi phạm pháp luật Kể được các loại vi phạm pháp luật

- Nêu được thế nào là trách nhiệm pháp lí Kể được các loại trách nhiệm pháp lí

2 Kĩ năng:

- Biết phân biệt các loại vi phạm pháp luật và các loại trách nhiệm pháp lí

3 Thái độ:

- Tự giác chấp hành pháp luật của Nhà nước Phê phán các hành vi vi phạm pháp luật

4 Hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh

- Kĩ năng tự nhận thức - Kĩ năng tư duy phê phán - Kĩ năng ứng xử

II HỆ THỐNG CÂU HỎI

? Trách nhiệm pháp lí là gì? Có các loại trách nhiệm pháp lí nào?

? Những quy định áp dụng trách nhiệm pháp lí của Nhà nước nhằm mục đích gì?

III PHƯƠNG ÁN ĐÁNH GIÁ

- Hình thức đánh giá : bài tập ứng dụng, quan sát

- Công cụ đánh giá : Nhận xét, đánh giá bằng điểm

- Thời điờ̉m đánh giá: Trong bài giảng và sau bài giảng.

IV ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

- Thuyờ́t trình, thảo luọ̃n nhóm, thảo luọ̃n lớp, giải quyờ́t tình huống PL,tìm hiờ̉u thực tờ́

- SGK, SGV GDCD 9; Bài tọ̃p tình huống GDCD 9; Hiờ́n pháp, Bụ̣ luọ̃t Hình sự

1999 sửa đụ̉i năm 2009; Bụ̣ luọ̃t dõn sự 2005

V HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

Hoạt động 1 Tỡm hiểu khỏi niệm vi

phạm phỏp luọ̃t.

a) Mục tiờu: Giỳp HS xác định được thờ́

nào là vi phạm pháp luọ̃t?

b) Cỏch tiến hành:

- GV cho HS đọc các hành SGK

? Các hành vi trờn có vi phạm PL

khụng? Vì sao?

- HS: TL nhóm (3 ph) và trình bày Cả

lớp bụ̉ sung

- GV nhọ̃n xột

c) Kết luận: Khái niợ̀m vi phạm PL) và

nhṍn mạnh: Vi phạm PL là cơ sở đờ̉ xác

định trách nhiợ̀m pháp lí của CD

1 Thế nào là vi phạm phỏp luật?

1 Vi phạm pháp luọ̃t là hành vi trái PL, có lụ̃i, do người có năng lực trách nhiợ̀m pháp lí thực hiợ̀n, xõm hại đờ́n các quan hợ̀ xã hụ̣i được Nhà nước bảo hụ̣

Hoạt động 2 Tỡm hiểu cỏc loại vi

phạm phỏp luọ̃t và trỏch nhiệm phỏp

lớ

a) Mục tiờu: Giỳp HS kờ̉ và hiờ̉u được

nụ̣i dung của 4 loại vi phạm PL và 4 loại

trách nhiợ̀m pháp lí tương ứng: Hình sự

- Hành chính - Dõn sự - Kỉ luọ̃t

b) Cỏch tiến hành:

- Ph/pháp tự nghiờn cứu

2 Trách nhiệm pháp lí: là nghĩa vụ

đặc biệt mà các cá nhân tổ chức, cơ quan vi phạm pháp luật phải chấp hành những biện pháp bắt buộc do Nhà nớc qui định

- Vi phạm pháp luật là cơ sở để xác định trách nhiệm pháp lí, có các loại vi phạm sau:

+

Vi phạm pháp luật hình sự (tội phạm)

- GV cho HS tự đọc mục 2 nụ̣i dung bài

học SGK và trả lời cõu hỏi:

? Có các loại trách nhiợ̀m pháp lí nào?

Giải thích rõ nụ̣i dung của từng loại

trách nhiợ̀m pháp lí?

- HS đọc và trả lời

- GV dùng bảng phụ lọ̃p mõ̃u theo bảng

(1) SGV h/dõ̃n HS xác định trách nhiợ̀m

pháp lí theo 6 hành vi vi phạm PL ở

phõ̀n ĐVĐ

- HS: lõ̀n lượt xác định trách nhiợ̀m

pháp lí

- GV cho HS liờn hợ̀ thực tờ́ minh họa

thờm mụ̣t số hành vi vi phạm đờ̉ xác

định trách nhiợ̀m pháp lí

- GV giải thích thờm vờ̀ trường hợp xin

li hụn - vi phạm PL dõn sự nhưng tùy

theo điờ̀u kiợ̀n có thờ̉ do cơ quan quản lí

hành chính xã (Ban Tư pháp) giải quyờ́t

hoặc do Tòa án nh/dõn huyợ̀n giải quyờ́t

c) Kết luận: Các loại trách nhiợ̀m

pháp lí do Nhà nước quy định đờ̀u có ý

nghĩa đối với từng trường hợp vi phạm

PL: Răn đe, cải tạo, giáo dục, trừng

phạt, ngăn ngừa, hạn chờ́, xóa

bỏ Nhưng mục đích cuối cùng võ̃n là

bụ̀i dưỡng cho mọi CD có được niờ̀m tin

vào PL, biờ́t sống và làm theo Hiờ́n pháp

và PL

là hành vi nguy hiểm cho xã hội được qui định trong bộ luật hình sự Người phạm tội phải chịu hình phạt và các biện pháp t pháp được qui định trong Bộ luật hình sự, nhằm tớc bỏ quyền hoặc hạn chế quyền và lợi ích của người phạm tội Trách nhiệm hình sự do Toà án áp dụng

đối với người có hành vi phạm tội

Ví dụ: tụ̣i giờ́t người bị phạt tù chung thõn hoặc tử hình

+

Vi phạm pháp luật hành chính : là hành vi xâm phạm các qui tắc quản lí Nhà nước mà không phải là tội phạm Người (cơ quan, tổ chức) vi phạm các nguyên tắc quản lí Nhà nước phải chịu các hình thức xử lí hành chính do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền áp dụng

Ví dụ: Phạt tiờ̀n từ 100.000 đụ̀ng đờ́n 200.000 đụ̀ng đối với hành vi vi phạm Điờ̀u khiờ̉n xe chạy quá tốc đụ̣ quy định từ 05 km/h đờ́n dưới 10 km/h;

+

Vi phạm luật dân sự: là hành vi trái

pháp luật, xâm hại tới các quan hệ tài sản (quan hệ sở hữu, chuyển dịch tài sản ) và quan hệ pháp luật dân sự khác nhau

được pháp luật bảo vệ như quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp Người (cơ quan, tổ chức) có hành vi vi phạm pháp luật dân sự phải chịu các biện pháp nhằm khôi phục lại tình trạng ban đầu của các quyền dân sự bị vi phạm

Vớ dụ: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với chủ xe mụ tụ, xe gắn mỏy và cỏc loại xe tương tự mụ tụ

vi phạm một trong cỏc hành vi sau đõy:

- Khụng chuyển quyền sở hữu phương

tiện theo quy định;

- Tự ý thay đổi nhón hiệu, màu sơn của

xe khụng đỳng với Giấy đăng ký xe + Vi phạm kỉ luật : là những hành vi trái

với những qui định qui tắc, qui chế, xác

định trật tự, kỉ cư ơng trong nội bộ cơ quan, xí nghiệp,

Ví dụ: Cảnh cỏo trước toàn

trường:Những học sinh phạm mụ̣t

trong các khuyờ́t điờ̉m, sai phạm sau đõy

- nhiờ̀u lõ̀n trốn học, trốn đi lao đụ̣ng hoặc quay cop,gà bài cho bạn trong lỳc kiờ̉m tra

- hành đụ̣ng vụ lễ với thõ̀y, cụ giáo; Hình thức kỷ luọ̃t này sẽ ghi vào sụ̉ học

bạ của học sinh và thụng báo cho gia đình biờ́t

*

ý nghĩa của việc áp dụng chế độ trách nhiệm pháp lí:

+ Trừng phạt, ngăn ngừa, cải tạo người

vi phạm pháp luật; giáo dục họ ý thức tôn trọng và chấp hành nghiêm pháp luật

+ Răn đe mọi người không được vi phạm pháp luật, giáo dục ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật

+ Hình thành, bồi dưỡng lòng tin vào pháp luật và công lí trong nhân dân

3.Trỏch nhiệm của CD

-Công dân phải chấp hành nghiêm

chỉnh hiến pháp, pháp luật và tích cực

đấu tranh với các hành vi, các việc làm

vi phạm Hiến pháp và pháp luật

- CD học sinh:

+Cú ý thức tự giỏc chấp hành phỏp luật của Nhà nước ở mọi lỳc, mọi nơi

+ Cần tỏ rõ thái độ không đồng tình, phê phán các hành vi vi phạm pháp luật của bạn bè và những người xung

quanh

TIẾT 2

Hoạt động 3 Luyện tập, thực hành

Gv hướng dẫn học sinh làm các bài tập

trong sgk trang 55, 56

VI RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………