skkn giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 5 qua môn đạo đức

Trong đó giáo dục kỹ năng sống cho HS các cấp nói chung, trong đó có giáo dục Kỹ năng sống cho HS Tiểu học là một vấn đề đang được mọi người quan tâm nhiều.. Đối với học sinh Ti

MỤC LỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM- ĐỀ TÀI: RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO

HỌC SINH LỚP 5 THÔNG QUA DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC

MỤC LỤC……… 1

I TÊN ĐỀ TÀI: 2

II PHẦN MỞ ĐẦU……… 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Đối tượng khảo sát thực nghiệm 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu 3

III PHẦN NỘI DUNG 3

1 Cơ sở lý luận … 3

2 Cơ sở thực tiễn 3

3 Thực trạng 4

3.1 Thuận lợi 4

3.2 Khó khăn 5

4 Các biện pháp 7

4.1 Biện pháp thứ nhất 7

4.2 Biện pháp thứ hai 9

4.3 Biện pháp thứ ba 9

4.4 Biện pháp thứ tư 10

4.5 Biện pháp thứ năm 10

4.6 Biện pháp thứ sáu 11

5 Kết quả đạt được .11

IV PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 11

\

I TÊN ĐỀ TÀI:

Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 5 thông qua dạy học môn Đạo đức

II PHẦN MỞ ĐẦU

1.Lí do chọn đề tài:

1.1 Cơ sở lí luận

Như chúng ta đã biết, hiện nay đất nước chúng ta đang ngày một phát

triển và đi lên Và để xây dựng thành công một đất nước đi theo con đường

XHCN, đòi hỏi chúng ta phải trang bị cho nước nhà một nguồn nhân lực dồi dào

cả về số lượng và chất lượng Nhận biết được tầm quan trọng của vấn đề trên,

Đảng và nhà nước ta đã và đang chỉ đạo thực hiện “Giáo dục là quốc sách

hàng đầu” cho sự phát triển của đất nước Và giáo dục phải hướng đến phát

triển toàn diện cho HS đó là “Dạy chữ, dạy người” Trong đó giáo dục kỹ năng

sống cho HS các cấp nói chung, trong đó có giáo dục Kỹ năng sống cho HS

Tiểu học là một vấn đề đang được mọi người quan tâm nhiều

Đối với học sinh Tiểu học việc hình thành các kĩ năng cơ bản trong học tập và

sinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát

triển nhân cách cho học sinh

1.2 Cơ sở thực tiễn

Hướng Phùng là một trong những xã khó khăn của vùng Bắc Hướng Hóa,

đa số học sinh là con em đồng bào Vân Kiều, điều kiện kinh tế và đi lại còn gặp

nhiều khó khăn Bên cạnh đó, phụ huynh chưa có đủ điều kiện và chưa có sự

quan tâm đến việc học của con em và hầu như không quan tâm đến việc hình

thành và rèn luyện kỹ năng sống cho con em mình Nhưng nhờ sự quan tâm của

chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao và kịp thời của Chuyên môn nhà

trường, các tổ chức cộng đồng nên học sinh có cơ hội tiếp xúc và rèn luyện kĩ

năng cho bản thân nhiều hơn Tuy nhiên, sự tiếp xúc, trải nghiệm của học sinh

còn quá ít so với thực tế cuộc sống

Đặc biệt đối với học sinh dân tộc Vân Kiều lại càng cần thiết Bởi lẽ, các

em sẽ là chủ nhân tương lai của đất nước, các em phải được trang bị đầy đủ cả

về kiến thức khoa học, phẩm chất đạo đức lẫn kỹ năng sống cho bản thân Điều

đó mới làm nên con người hoàn thiện cho những chủ nhân tương lai

2 Mục đích nghiên cứu

Nhận thức được yêu cầu của xã hội như vậy, tôi thấy rằng để góp phần

cùng nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho HS Ngoài việc

giảng dạy các bộ môn văn hoá, học tập các kiến thức về khoa học - xã hội học

sinh còn phải tu dưỡng rèn luyện về đạo đức, kĩ năng sống Đạo đức là một

trong những môn học có thể nói là giúp nhiều nhất cho sự hình thành và phát

triển kỹ năng sống cho các em như: KN giao tiếp ứng xử (với ông bà, cha mẹ,

anh chị em, bạn bè,…); KN bày tỏ ý kiến của bản thân; KN ra quyết định giải

quyết vấn đề phù hợp với lứa tuổi; KN giữ gìn vệ sinh cá nhân;… Vì vậy, tôi

đã trăn trở xem làm thế nào nâng cao hiệu quả giờ dạy và góp phần trang bị cho

các em những kỹ năng sống cần thiết Chính điều đó đã giúp tôi đi đến làm

SKKN “ Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 5 qua môn Đạo đức”

3 Đối tượng nghiên cứu

Rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 5 thông qua dạy học môn Đạo đức

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

Học sinh lớp 5C trường Tiểu học Hướng Phùng

5 Phương pháp nghiên cứu:

- Sử dụng phương pháp quan sát, phân loại, điều tra, trao đổi, giao tiếp,

phương pháp thực nghiệm, phương pháp tổng hợp rút kinh nghiệm

- Sử dụng tài liệu giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở Tiểu học và

một số tài liệu khác

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

Nghiên cứu những kĩ năng sống phù hợp với học sinh lớp 5 thông qua

môn đạo đức nhằm phát triển toàn diện cho học sinh

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8 năm 2014 đến tháng 2 năm 2015

III PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Hiện nay kỹ năng sống đang được quan tâm, tuy nhiên trong nhà trường

chủ yếu học sinh chỉ được dạy kĩ năng học tập, còn việc giáo dục kĩ năng sống

chưa có điều kiện và thời gian để quan tâm nhiều

Trong những năm trở lại đây, khi phong trào “ Xây dựng trường học thân

thiện, học sinh tích cực” được triển khai và hưởng ứng mạnh mẽ trong các cấp

học, ngoài việc nâng cao chất lượng giáo dục, các đơn vị trường học ngày càng

hú trọng tới công tác giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh đặc biệt là học

sinh Tiểu học

Mục tiêu giáo dục là nhằm giúp học sinh hình thành những cơ bản ban

đầu cho sự phát triển đúng đắn về đạo đức,trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ về các kĩ

năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN Yêu

cầu về nội dung giáo dục Tiểu học phải đảm bảo cho học sinh những hiểu biết

đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; những kĩ năng cơ bản về

nghe, nói, đọc, viết và tính toán; những thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ

sinh Tuy nhiên, nội dung giáo dục trong ghế nhà trường Tiểu học hiện nay

chưa thực sự chú trọng đúng mức đối với việc giáo dục kĩ năng sống cho học

sinh

II Cơ sở thực tiễn

- Tổng số lớp là 20 em, trong đó có 8 nữ

- Tất cả các em là người Vân Kiều, môi trường tiếp xúc và sử dụng tiếng

Việt còn ít nên kĩ năng bản thân còn nhiều hạn chế

- Hầu hết học sinh trong lớp chưa mạnh dạn trong học tập cũng như giao

tiếp nên việc tiếp xúc, tìm hiểu cũng còn gặp nhiều khó khăn Đặc biệt kỹ năng

sống còn rất hạn chế

3 Thực trạng

3.1 Thuận lợi

- Thứ nhất: Trong những năm gần đây, phòng GD & ĐT Hướng Hóa đã

chỉ đạo các nhà trường lồng ghép giáo dục KNS cho học sinh một cách sát sao

thông qua nhiều hoạt động cụ thể và thiết thực như: Tổ chức cuộc thi “Giữ vở

sạch, viết chữ đẹp”,Cuộc thi về “An toàn giao thông”, hay “Vẽ tranh bảo vệ

môi trường”, Riêng trường tôi, trong nhiều năm học gần đây cũng đã tổ chức

nhiều cuộc thi góp phần nâng cao kỹ năng sống cho HS mà nổi bật là cuộc thi

“Giữ vở sạch, viết chữ đẹp”, “Vẽ tranh bảo vệ môi trường” - đây là tiền đề cho

HS lớp 5 phát triển tố hơn về một số kỹ năng như: KN giao tiếp, KN ứng xử,

KN hợp tác với bạn bè, KN hùng biện,

- Thứ hai: Theo chương trình SGK Đạo đức hiện nay, bản thân môn đạo

đức chứa đựng nhiều nội dung liên quan đến KNS như: kỹ năng giao tiếp, ứng

xử (với ông bà, cha mẹ, anh chị em, bạn bè, thầy cô giáo và mọi người xung

quanh); kỹ năng bày tỏ ý kiến của bản thân, kỹ năng ra quyết định và giải quyết

vấn đề phù hợp với lứa tuổi,…

Khả năng giáo dục KNS của môn Đạo đức không những thể hiện ở nội

dung môn học mà còn thể hiện ở phương pháp dạy học đặc trưng của môn học

Để các chuẩn mực đạo đức, pháp luật XH trở thành tình cảm, niềm tin và hành

vi, thói quen thì phương pháp dạy học môn Đạo đức đã được đổi mới theo

hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS Mặt khác, chúng ta

thấy quá trình dạy học tiết Đạo đức là quá trình tổ chức cho HS thực hiện các

hoạt động phong phú, đa dạng như: kể chuyện theo tranh; quan sát tranh ảnh,

băng hình; phân tích xử lý tình huống, trò chơi, múa hát, đọc thơ, vẽ

tranh,…Thông qua các hoạt động đó, sự tương tác giữa GV- HS , HS – HS được

tăng cường HS có thể tự phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới Các phương

pháp và kỹ thuật dạy học môn Đạo đức cũng rất đa dạng, bao gồm nhiều phương

pháp và kỹ thuật dạy học tích cực như: học theo nhóm, theo dự án; phòng tranh,

trò chơi,…Và chính thông qua việc sử dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học

tích cực đó, HS đã được tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều KNS cần

thiết, phù hợp với lứa tuổi

Do vậy, có thể khẳng định Đạo đức là môn học tiềm năng trong việc giáo

dục KNS cho các em Đây cũng chính là điểm thuận lợi cho người GV trong

việc dạy học GD KNS cho HS

- Thứ ba: Như chúng ta đã biết, một trong những điểm nhấn của năm học

2014- 2015 là: “Rèn kỹ năng sống cho học sinh” trong thực hiện chương trình

giáo dục Vậy để thực hiện tốt nhiệm vụ trên, Phòng GD Hướng Hóa và Trường

Tiểu học Hướng Phùng đã chỉ đạo rất sát sao đến từng GV nhằm hướng đến

nhiệm vụ trên

Thực vậy, thông qua các hoạt động dạy học, các hoạt động GD ngoài giờ lên

lớp, hoạt động tập thể nhằm thực hiện GD toàn diện cho HS với nhiều mục tiêu

khác nhau Một trong những mục tiêu đó là: Giúp HS có kỹ năng sống, biết

sống an toàn phù hợp với lứa tuổi và điều kiện thực tế tại nơi ở Đây chính là

thuận lợi đầu tiên nhằm hình thành và phát triển kỹ năng sống cho HS qua các

môn học trong đó có môn Đạo đức

- Thứ tư: Hiện nay HS Tiểu học mạnh dạn hơn, gần gũi hơn với GV Nhờ

vậy mà GV dễ nắm bắt được tâm tư nguyện vọng, những ưu điểm và khuyết

điểm của các em để từ đó có kế hoạch bồi dưỡng thêm kỹ năng sống cho các

em

- Thứ năm: Bản thân GV được trang bị đầy đủ nội dung, kiến thức về cơ

bản đặc biệt là kiến thức về KNS nhằm đáp ứng nhu cầu GD hiện đại

3.2 Khó khăn:

Như chúng ta đều biết, đặc điểm của học sinh tiểu học vốn từ Tiếng Việt

ít mà đặc biệt là đối với học sinh dân tộc thiểu số lại càng hạn chế, kiến thức còn

nghèo, những hiểu biết về thế giới xung quanh còn hạn hẹp, điều này phần nào

làm hạn chế đến kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng xử, kỹ năng phòng tránh bị xâm

hại, hay kỹ năng Nói không với những việc xấu khi người khác rủ rê của các

em,

Tại lớp tôi dạy, 100% HS là con em dân tọc Vân Kiều nên cơ hội giao

tiếp, khám phá thế giới xung quanh còn hạn chế Điều này góp phần hạn chế

việc hình thành và phát triển kỹ năng sống cho các em

Cụ thể, đầu năm tôi đã sử dụng phương pháp trò chuyện với các em tìm

hiểu xem k hả năng giao tiếp của các em như thế nào thì tôi nhận thấy: các em

còn rất rụt rè trong giao tiếp với thầy cô giáo đặc biệt là người lạ đến trường,

thậm chí còn hay nói trống thiếu chủ ngữ trả lời câu hỏi như:

GV hỏi:- Em năm nay bao nhiêu tuổi? ( HS trả lời: 11 tuổi.)

- Em thích học môn nào nhất?(HS trả lời: Toán) Vì sao em thích

học môn toán nhất? (HS im lặng.)

Mặt khác, qua điều tra, trò chuyện với các em tôi còn thấy KNS để bảo vệ

bản thân hay bạn bè của các em cũng còn rất hạn chế như: KN đi xe đạp an

toàn, KN tránh sấm sét khi trời mưa bão, KN phòng tránh bị xâm hại, KN nói lời

từ chối khi bị bạn rủ rê làm những việc xấu, KN phòng tránh điện giật, kỹ năng

tham gia giao thông đường bộ

Ví dụ: GV hỏi: Em sẽ làm gì khi đang đi trên đường mà trời mưa có sấm,

sét mà? (80% HS trả lời: Em chạy về nhà hay đến những cây to cao để trú )

Như vậy là rất nguy hiểm đến tính mạng

Ngoài ra, tôi còn quan sát các em giao tiếp, ứng xử với bạn bè xung

quanh, và với các em nhỏ lớp dưới, tôi thấy trong quá trình giao tiếp ứng xử

nhiều em xưng hô còn thô lỗ, hành động không được tế nhị với các bạn khác

giới, chẳng hạn như: Khi trò chuyện với bạn cùng lớp, nhiều em xưng hô (tau,

mi, hắn, thay vì xưng mình, cậu, bạn, tớ); với em nhỏ, hay bắt nạt, thiếu sự

nhường nhin; còn với bạn khác giới thì thường không chơi cùng, không muốn

ngồi gần, …

Đối với giáo viên chúng ta, phương pháp dạy học truyền thống đã tồn tại

rất lâu trong mỗi đồng chí Mà đặc trưng của phương pháp dạy học truyền thống

là người GV truyền thụ kiến thức cho HS, người GV làm việc nhiều trong mỗi

tiết dạy, còn HS tiếp thu kiến thức một cách thụ động, ít có điều kiện bày tỏ

quan điểm, sở trường của mình Chính vì thế mà hiện nay chúng ta đã và đang

tiến hành đổi mới phương pháp dạy học nhằm lấy HS làm trung tâm, với quan

điểm GV nói ít, HS làm việc nhiều Với quan điểm này kỹ năng sống của HS

được hình thành và phát triển rất tốt Song nhiều đồng chí vẫn chưa mạnh dạn

đổi mới cả nội dung và phương pháp cho phù hợp với lớp của mình và với từng

tiết dạy Điều này làm quá trình GD kỹ năng sống cho học sinh như kỹ năng

giao tiếp, kỹ năng hợp tác,…còn gặp nhiều khó khăn

Mặt khác, hiện nay bản thân phụ huynh vẫn chưa nhận thức sâu sắc, đúng

đắn và rõ nét về dạy KNS cho các em Xã hội ngày càng phát triển kéo theo

những hệ luỵ như sự bùng nổ công nghệ thông tin, sự hội nhập của nhiều nền

văn hoá của các nước phương tây, lối sống thực dụng Gia đình, cha mẹ phải lo

cuộc sống mưu sinh bỏ quên con cái, dẫn đến sự buông lỏng trong quản lý, điểm

tựa là gia đình đối với các em không còn nữa Thậm chí hầu hết phụ huynh còn

mang tư tưởng giao phó việc dạy dỗ con em cho GV, nhà trường, chưa nhiệt tình

trong hợp tác giáo dục trẻ, chưa nêu gương tốt cho các em trong giao tiếp, ứng

xử Rất nhiều phụ huynh chỉ nghĩ rằng đến trường là để học chữ mà quên đi điều

quan trọng là dạy cho học sinh “học làm người” quên đi việc giáo dục kĩ năng

sống, kĩ năng hoà nhập cộng đồng Nên dẫn đến các hành vi đạo đức của các em

bị sai lệch gây những hậu quả đáng tiếc

Cụ thể kết qủa điều tra một số KNS của học sinh vào đầu năm học 2014-

2015, tôi thu được kết quả như sau:

Tổng số

HS

Hiệu quả thực hiện giáo dục KNS cho HS lớp 5C

20 em

4 Các biện pháp chủ yếu

4.1 Biện pháp thứ nhất: Trong quá trình dạy học cần làm nổi bật rõ

phần KNS giáo dục thông qua từng hoạt động đó là gì? Cách thực hiện như

thế nào?

4.1.1 Về mục tiêu bài học: GV cần xác định được KNS cơ bản nhất cần

đạt trong tiết dạy này là gì chứ không nhất thiết là phải rèn được đầy đủ các

KNS như mục tiêu đã được nêu ra trong sách hướng dẫn GD kỹ năng sống

Ví dụ: Khi dạy bài “Kính già yêu trẻ” (Đạo đức lớp 5), theo mục tiêu của

sách hướng dẫn GD kỹ năng sống có 3 KNS mà HS cần đạt nhưng GV có thể

xác định 2 mục tiêu cơ bản mà HS cần đạt, đó là:

- Kỹ năng tư duy phê phán ( biết phê phán, đánh giá những quan niệm sai,

những hành vi ứng xử không phù hợp với người già và trẻ em)

- Kỹ năng giao tiếp, ứng xử với người già, trẻ em trong cuộc sống ở nhà,

ở trường và ngoài xã hội

4.1.2 Về dạy học phần “Khám phá.” ( hay trải nghiệm)

Giao viên có thể đặt ra những câu hỏi hay tổ chức cho HS chơi trò chơi tương

tác nhằm gợi lại những hiểu biết đã có của các em nhằm kích thích HS tự tìm

hiểu xem các em đã biết gì về những khái niệm, kỹ năng, kiến thức,…sẽ được

học

Ví dụ: Khi dạy bài “Hợp tác với những người xung quanh” (Tiết 1), (Đạo

đức lớp 5), chúng ta có thể làm như sau:

- GV nêu câu hỏi, yêu cầu cả lớp cùng suy nghĩ và trả lời: Các em đã từng

hợp tác với bạn bè hoặc với ai đó để cùng làm một việc bao giờ chưa? Đó là việc

gi? Các em đã hợp tác như thế nào? Kết quả ra sao?

- HS suy nghĩ và trả lời

Như vậy qua cách đặt câu hỏi như vậy, GV thấy được sự trải nghiệm của

HS như thế nào để từ đó vừa kích thích các em học tập, vừa nắm bắt được mức

độ hiểu biết cũng như KNS của các em ở mức độ nào để từ đó giúp các em hình

thành và phát triển KNS cần thiết, phù hợp Ngoài ra trong quá trình các em

trình bày, GV giúp các em rèn luyện KN giao tiếp (cụ thể là KN trình bày một

vấn đề trước tập thể)

4.1.3 Về dạy học phần “ Kết nối”

GV đóng vai trò là người hướng dẫn, HS là người phản hồi, trình bày

quan điểm nhằm giới thiệu thông tin, kiến thức và kỹ năng mới Đây là cầu nối

sẽ kết nối kinh nghiệm hiện có của HS với bài học mới Trong giai đoạn này,

chúng ta có thể sử dụng một số kỹ thuật dạy học như: chia nhóm thảo luận, đóng

vai, sử dụng băng- đài- máy chiếu, hay hỏi đáp

Ví dụ: Khi dạy bài “Em yêu Tổ quốc Việt Nam” – phần kết nối (Tiết 1),

(Đạo đức lớp 5), chúng ta có thể làm như sau:

Trước hết, với hoạt động này, GV cần xác định được mục tiêu về KNS mà

HS cần phải đạt là: kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng xử lý thông tin và trình

bày suy nghĩ, ý tưởng

Sau đó, GV có thể tiến hành lên lớp như sau:

- GV yêu cầu HS đọc các thông tin SGK trang 34, hỏi: Qua các thông tin

trên, em cảm nhận như thế nào về đất nước và con người Việt Nam? Em còn

biết thêm gì về Tổ quốc của chúng ta? Chúng ta cần làm gì để thể hiện tình yêu

đối với Tổ quốc, để đưa đất nước ta trở nên giàu mạnh?

- HS quan sát tranh, trả lời câu hỏi

- GV kết luận: Việt Nam là đất nước tươi đẹp, có truyền thống văn hóa

lâu đời và có truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước Hiện nay, đất nước

ta đang đổi mới và phát triển từng ngày song vẫn còn là một nước nghèo Yêu

Tổ quốc Việt Nam, em cần cố gắng học tập, rèn luyện tu dưỡng đạo đức để trở

thành những con người vừa “hồng” vừa “chuyên”

4.1.4 Về hoạt động “Thực hành/ luyện tập.”

Đây là hoạt động đòi hỏi người GV phải tạo điều kiện cho HS thực hành

vận dụng kiến thức và kỹ năngmới vào một bối cảnh, hoàn cảnh, điều kiện có ý

nghĩa GV là người định hướng để HS thực hành đúng cách, và điều chỉnh

những hiểu biết và kỹ năng còn sai lệch Mặt khác, GV cần khuyến khích HS thể

hiện những điều các em suy nghĩ hoặc mới lĩnh hội được

Ví dụ: Khi dạy bài “Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên” – phần thực hành/

luyện tập (Tiết 1), (Đạo đức lớp 5), chúng ta có thể làm như sau:

Trước hết, với hoạt động này, GV cần xác định được mục tiêu về KNS mà

HS cần phải đạt là: kỹ năng hợp tác; kỹ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng

Sau đó, GV có thể tiến hành lên lớp như sau:

- Gv giao nhiệm vụ cho HS thảo luận nhóm đôi, làm bài tập 1, 2 SGK

- Gọi các nhóm trình bày về một sự kiện lịch sử có liên quan (bài tập 1),

hình ảnh có liên quan (bài tập 2).Từ đó rèn cho HS cần đạt về KNS

- GV kết luận: Nguồn tài nguyên thiên nhiên nước ta đang dần cạn kiệt

Vì vậy,cần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống của con người

hôm nay và mai sau

4.1.5 Về dạy học phần “Vận dụng”

Trong hoạt động này, GV cần tạo cho HS cơ hội tích hợp, mở rộng và

vận dụng kiến thức và kỹ năng có được vào các tình huống, bối cảnh mới

Ví dụ: Khi dạy bài “Hợp tác với những người xung quanh” – phần Vận

dụng (Tiết 2), (Đạo đức lớp 5), chúng ta có thể làm như sau:

Cuối tiết học, GV yêu cầu mỗi nhóm HS đăng ký cùng hợp tác với nhau

để xây dựng và thực hiện một công việc chung của lớp, của trường,…

Chẳng hạn: trang trí lớp học, vệ sinh trường lớp, hay tổ chức buổi liên

hoan,…

Như vậy, qua hoạt động này, GV rèn cho HS về kỹ năng hợp tác trong

cuộc sống phù hợp với khả năng của các em, tạo cho các em tinh thần đoàn kết

trong những trường hợp cần thiết

4.2 Biện pháp thứ hai: Giáo dục tích hợp KNS phải lựa chọn tích hợp

theo vùng miền

Trước hết, ta hiểu như thế nào là “Giáo dục tích hợp KNS phải lựa chọn

tích hợp theo vùng miền?”

Thực vậy, “Giáo dục tích hợp KNS phải lựa chọn tích hợp theo vùng

miền” có nghĩa là: ngoài những yêu cầu về kỹ năng cần đạt chung trong từng tiết

dạy, GV cần xác định rõ cần bổ sung những kỹ năng nào sẽ phù hợp với vùng

miền, địa phương mà các em đang ở (như miền núi, miền xuôi hay miền biển;

vùng nông thôn hay thành thị,…) mà tiết dạy đó nên đưa vào để giáo dục Chẳng

hạn như:

Ở miền núi: GV có thể giáo dục thêm cho các em kỹ năng phòng chống

sạt lở đất, phòng chống cháy rừng,…nhằm bảo vệ bản thân, mọi người xung

quanh cũng như môi trường tự nhiên (thông qua bài Bảo vệ tài nguyên thiên

nhiên) hoặc hoạt động ngoại khóa về phòng ngừa thảm họa

Ở miền xuôi: GV có thể giáo dục thêm cho các em kỹ năng bơi lội, tránh

chết đuối nước,…

Vậy ở địa phận Hướng Phùng, chúng ta có thể rèn KNS thêm cho HS như

thế nào? Theo tôi, Hướng Hóa là một vùng miền núi có nhiều suối chảy qua và

nhiều rừng núi Tôi có thể giáo dục cho các em thêm một số KNS như: kỹ năng

bơi lội, kỹ năng tránh chết đuối nước, kỹ năng chống sạt lở đât, phòng chống

cháy rừng Đặc biệt, đây cũng là nơi thường xảy ra mưa dông và trong cơn mưa

thường có sấm sét Do vậy, tôi cũng đã tiến hành giáo dục thêm KN phòng tránh

sấm sét thông qua chương trình phòng ngừa thảm họa của Tầm nhìn Thế giới

4.3 Biện pháp thứ ba: Giáo dục KNS môn đạo đức còn thông qua hoạt

động ngoài giờ lên lớp

Để rèn KNS đã học ở môn đạo đức có hiệu quả, tôi còn vận dụng thông

qua hoạt động ngoài giờ lên lớp Đó là thông qua các phong trào “ Nói lời hay

làm nghìn việc tốt”qua cách ứng xử lễ phép như biết thưa trình, chào hỏi những

người lớn tuổi, vui vẻ hoà nhã với bạn bè và tổng kết vào các buổi sinh

hoạt.Tôi học cách lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân và dùng lời lẽ mềm mỏng

bằng những cử chỉ yêu thương của mình khi yêu cầu điều gì đó với HS của

mình Tránh hung hăng nặng lời với những những học sinh nghịch ngợm, mắc

lỗi Bằng hình thức trực quan sinh động HS rèn được những KNS mà các em đã

đựơc học Tôi còn khuyến khích các em chia sẻ những cảm nhận, suy nghĩ,

những quan sát của mình với cô với bạn một cách thoải mái, tự nhiên không gò

bó áp đặt

4.4 Biện pháp thứ tư: Thực hiện Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo

đức, tự học và sáng tạo

Như chúng ta đã biết, trong những năm gần đây ngành giáo dục của chúng

ta rất coi trọng và thường xuyên nhức đến vấn đề Mỗi thầy cô giáo là tấm gương

đạo đức, tự học và sáng tạo Tại sao lại như vậy? Thực ra nội dung này đã được

chúng ta đề cập đến từ rất lâu, chúng ta đã biết và đã làm nhưng còn rất mờ nhat,

nó chưa thực sự là một vấn đề quan tâm nhiều Song hiện nay, thực tế đã cho

thấy bên cạnh những giáo viên ưu tú, quan tâm đến HS, tâm huyết với nghề vẫn

còn đâu đó một số GV làm mất đi hình ảnh đẹp của người thầy trong mắt HS,

phụ huynh, Bởi lẽ, một số GV có lối sống buông thả, còn hơi men khi lên bục

giảng, còn xúc phạm đến nhân phẩm HS, Trong khi đó, vói HS nói chung

cũng như HS Tiểu học, thầy cô giáo là người cha, người mẹ thứ hai của các em

Thầy cô luôn là tấm gương phản chiếu rõ nhất cho các em soi vào và điều

chỉnh mọi hành vi, hoạt động của mình Chính vì thế, biện pháp đầu tiên nhằm

hình thành và phát triển KNS cho HS (như KN giao tiếp: chào hỏi, cảm ơn, xin

lỗi, đề nghị; bày tỏ sự cảm thông, chia sẻ; bày tỏ ý kiến, tiếp khách đến

nhà,…) là người GV phải mẫu mực trong từng lời nói, hành động đối với mọi

người xung quanh như đồng nghiệp, HS, làng xóm hay phụ huynh Hay nói cách

khác, người GV hành động, nói năng kể cả cách ăn mặc phải mang tính sư

phạm, đúng tác phong của nhà giáo để học sinh họa tập và làm theo

4.5 Biện pháp thứ năm: Gần gũi, tạo mối thân thiện với học sinh

Đầu tiên, sau khi nhận lớp để tạo sự gần gũi và gắn kết giữa HS và GV,

tôi

sắp xếp thời gian trong từng tiết học cũng như những lúc rảnh rỗi cho HS

được giới thiệu về bản thân, động viên khuyến khích các em chia sẻ với nhau về

sở thích, ước mơ tương lai cũng như những mong muốn của tôi với các em Đây

là hoạt động giúp cô trò chúng tôi hiểu nhau hơn Đồng thời, tôi muốn tạo một

môi trường học tập thân thiện Nơi “ Trường học thật sự trở thành ngôi nhà thứ

hai của các em, thầy cô giáo là những người thân trong gia đình” Đây là một

điều kiện rất quan trọng để phát triển kĩ năng giao tiếp của học sinh Bởi HS

không thể mạnh dạn, tự tin trong một môi trường mà giáo viên luôn gò bó, áp

đặt

Tiếp theo, tôi quan sát HS để nắm được tính cách của các em : mạnh dạn

hay nhút nhát, thụ động hay thích thể hiện, hiếu động Tôi chú trọng biểu hiện