skkn giải pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học hướng phùng

Trong các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học thì phương pháp dạy học là thành tố quan trọng, thể hiện rõ nét nhất sự sáng tạo của người giáo viên trong việc tổ chức hoạt động học tậ

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

1

MỤC LỤC

I TÊN ĐỀ TÀI: Một số biện pháp rèn chữ viết cho học sinh lớp 1 2

II MỞ ĐẦU 2

1 Lí do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 3

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu 3

III NỘI DUNG 4

1 Cơ sở lí luận 4

2 Thực trạng 5

3 Đề xuất giải pháp khắc phục 6

IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 9

1 Kết luận………… ……… … 9

2 Kiến nghị……… …… … 10

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

sự thay đổi tất yếu của nội dung và phương pháp dạy học Hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước Trong văn kiện Đại hội VIII của Đảng nêu rõ phương hướng phát triển của giáo dục và đào tạo trong những năm tới là "Tiếp tục nâng cao chất lượng toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học …"

Phương pháp dạy học chính là cách thức diễn ra hoạt động dạy và hoạt động học Trong các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học thì phương pháp dạy học là thành tố quan trọng, thể hiện rõ nét nhất sự sáng tạo của người giáo viên trong việc tổ chức hoạt động học tập của học sinh Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học được xác định là nhiệm vụ trọng tâm và chủ yếu trong tiến trình đổi mới nội dung và chương trình sách giáo khoa Việc quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của người cán bộ quản lý là một nội dung quản lý cơ bản trong trường Tiểu học và nó có tính chất quyết định đến việc nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học Phương pháp là thành tố cơ bản nhất của quá trình dạy học và nhờ nó mà nội dung dạy học mới được hiện thực hoá, nó quyết định đến hiệu quả cũng như chất lượng dạy học Bởi vậy việc đổi mới phuơng pháp dạy học là hết sức cần thiết và cần được sự quan tâm thích đáng của mọi người mọi cấp có trách nhiệm

Đổi mới phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay nhằm để phát huy tính tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Bồi dưỡng cho các em năng lực tự học và ý chí vươn lên trong cuộc sống Để thực hiện được việc đổi mới phương pháp dạy học một cách triệt để trong nhà trường thì người hiệu trưởng có vai trò hết sức quan trọng trong việc lãnh đạo, quản lí đội ngũ giáo viên thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

3

Trường Tiểu học Hướng Phùng có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đều, các điểm trường lẻ đóng cách xa trung tâm, đường sá đi lại khó khăn đặc biệt về mùa mưa

Việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học để giúp các em học tốt các môn học là việc làm hết sức cần thiết Giúp các em học tốt là việc làm của mỗi giáo viên đứng trên bục giảng Để thực hiện tốt vấn đề này thì trước hết phải thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, tìm ra được những phương pháp dạy học phù hợp với các em

Trong năm qua, thực hiện theo chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Phòng Giáo dục và Đào tạo Hướng Hóa, Trường Tiểu học Hướng Phùng đã thực hiện việc đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp dạy học Tuy nhiên, việc thực hiện còn gặp không ít khó khăn Để thực hiện triệt để và có hiệu quả thì cần có sự chỉ đạo, quản lí sát sao của lãnh đạo nhà trường

Với những lý do đã trình bày ở trên, đặc biệt sau khi đã được trang bị lý luận quản lý tôi nhận thức được nhiều điều cả trên bình diện lý luận và thực tiễn

Tôi mạnh dạn chọn nghiên cứu đề tài "Giải pháp quản lý đổi mới PPDH ở

Trường Tiểu học Hướng Phùng”

3 Đối tượng nghiên cứu

Bản chất của sự đổi mới phương pháp trong quá trình dạy học môn học Toán, Tiếng Việt từ khối 1 đến Khối 5 ở Nhà trường

Học sinh trong toàn trường

Một số giải pháp trong quản lí đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

Giáo viên đứng lớp và học sinh trong toàn trường

5 Các phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận

Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Các phương pháp hỗ trợ

6 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học bằng phương pháp điều tra giáo dục Đánh giá thực trạng công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học trên các bình diện nhận thức của cán bộ quản

lý về nội dung, các biện pháp chỉ đạo, những ưu điểm và hạn chế, những yếu tố ảnh hưởng đến việc chỉ đạo công tác đổi mới phương pháp dạy học

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2016 đến tháng 3 năm học 2016 – 2017

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

4

III PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

a Định hướng đổi mới PPDH:

Nghị quyết Trung ương 2- khoá VII nhận định: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp

tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học”

Luật Giáo dục- Điều 24.2 có nêu: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Hoạt động học tập được thực hiện trên cơ sở sự hợp tác và giao tiếp trong học tập ở mức độ cao

Đặc trưng của dạy học tích cực là: Chuyển từ dạy học truyền thụ một chiều sang việc tổ chức cho học sinh học trong hành động và bằng hành động tích cực, chủ động sáng tạo chú trọng hình thành năng lực, phương pháp tự học

Chuyển từ dạy học đồng loạt, đơn phương sang việc tổ chức dạy học theo hình thức tương tác xã hội, đảm bảo sự phân hoá về mặt nội dung và cá thể hoá

Phương pháp động não: Là phương pháp tạo ra một số lượng lớn ý tưởng sáng tạo theo một quy tắc

PPDH đặt và giải quyết vấn đề: Là PPDH đưa học sinh vào chính sự tìm tòi có hiệu quả của bài học

Đặc trưng của dạy học nêu và giải quyết vấn đề thể hiện ở hai yếu tố thành phần: Tình huống có vấn đề và giả thuyết để giải quyết vấn đề

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

Như vậy có thể thấy rằng, các GV đều nhận thức đúng đắn và nắm vững những quan niệm, nội dung cơ bản về đổi mới PPDH ở bậc Tiểu học Đây là một thuận lợi lớn cho công cuộc đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới PPDH nói riêng

BGH Nhà trường đã chủ động lên kế hoạch để nhà trường mua sắm thêm một số thiết bị, đồ dùng dạy học và tài liệu tham khảo giúp giáo viên có thêm nguồn thông tin cần thiết để thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp Bên cạnh

đó, BGH nhà trường đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh, các đơn vị kết nghĩa, các tổ chức hỗ trợ, mua sắm sách giáo khoa và đồ dùng học tập cho học sinh

Tổ chức cho giáo viên thực hiện các tiết dạy chuyên đề, dạy mẫu để áp dụng đại trà Có sự kiểm tra, đánh giá cụ thể, thường xuyên về việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của nhà trường nói chung và của mỗi giáo viên đứng lớp

b Những hạn chế

Đầu tư cho việc đổi mới phương pháp mặc dù đã có song vẫn chưa đáp ứng yêu cầu Tạo điều kiện cho giáo viên được học tập, trao đổi kinh nghiệm chưa nhiều

Chất lượng học sinh chưa cao, còn tồn tại một số học sinh đọc – viết còn chậm

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

Ngay từ đầu năm học tổng kết những ưu điểm, nhược điểm trong việc thực hiện đổi mới PPDH ở những năm trước để phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm

Hướng dẫn giáo viên học tập các tài liệu về đổi mới nội dung chương trình, đổi mới PPDH bậc Tiểu học

Tổ chức hội thảo và đổi mới PPDH, trao đổi cách xác định mục tiêu, cách soạn giáo án, cách ra đề kiểm tra, trao đổi về các bài khó dạy trong từng tuần, từng tháng trong những chuyên đề cấp tổ và sinh hoạt chuyên môn định kỳ

Làm tốt công tác đổi mới chào cờ hàng tuần, thực hiện công tác ngoại khóa ở các mô hình có trong nhà trường

Tổ chức đổi mới SHCM, thường xuyên theo tuần, theo tháng, chú trọng vào những môn khó, những môn Khoa học, Lịch sử - Địa lý của khối 4, khối 5 và môn TNXH đối với khối 1,2,3 vì những môn này thường xuyên phải

sử dụng phương tiện thiết bị dạy học

Tổ chức thi viết sáng kiến kinh nghiệm về đổi mới PPDH, tổng kết và phổ biến rộng rãi trong nhà trường những sáng kiến hay

3.2 Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các điều kiện để đổi mới PPDH

Để có thể thực hiện giải pháp này một cách tốt nhất theo tình hình cụ thể của nhà trường, chúng tôi cho rằng cần phải tiến hành như sau:

Về đội ngũ: Trước khi khai giảng phải kiến nghị cấp trên bổ sung cho nhà trường đủ đội ngũ giáo viên:

Đủ về số lượng theo tỷ lệ giáo viên/ lớp như quy định của Bộ GD- ĐT Đảm bảo về chất lượng: Giáo viên đạt trình độ chuyên môn chuẩn và trên chuẩn

Kiểm tra, theo dõi chặt chẽ thường xuyên việc sử dụng phương tiện thiết

bị dạy học của giáo viên

Tổ chức hướng dẫn học tập, hội thảo trong giáo viên về cách sử dụng

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

7

những phương tiện thiết bị dạy học mới và hiện đại

3.3.Tiến hành tổng kết đánh giá trên những quy mô khác nhau để rút kinh nghiệm công tác quản lý đổi mới PPDH:

Trong mọi hoạt động thì tổng kết đánh giá là khâu rất quan trọng Nó giúp

ta nhìn nhận được những ưu điểm, hạn chế, tìm ra được nguyên nhân từ đó có các giải pháp phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế để có kinh nghiệm triển khai tiếp

Tổng kết đánh giá trên những quy mô khác nhau để rút kinh nghiệm công tác quản lý đổi mới PPDH là cần thiết và rất khả thi nhất là trong bối cảnh hiện nay là chúng ta đã thực hiện xong một vòng chương trình, sách giáo khoa mới

Đã đến lúc chúng ta phải nhìn lại, đánh giá lại kết quả đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nói chung và đổi mới PPDH nói riêng để điều chỉnh và tạo động lực cho những bứơc tiếp theo

Để giải pháp này mang lại hiệu quả theo chúng tôi cần thực hiện như sau:

Tổ chức hội giảng, hội thảo một cách thường xuyên liên tục để phát hiện giáo viên giỏi để chỉ đạo điểm và rút kinh nghiệm ngay sau đó để nhân điển hình, mở rộng đại trà

Phát động phong trào thi đua đổi mới PPDH rộng rãi trong giáo viên Tích cực kiểm tra đánh giá hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh để khẳng định kết quả, ý nghĩa, vai trò của đổi mới PPDH

Tổng kết đánh giá thông qua các đợt hội giảng của giáo viên, thông qua kết quả kiểm tra dự giờ thường xuyên

Tổng kết đánh giá kết quả học tập của học sinh qua các kỳ kiểm tra, qua kiểm tra trắc nghiệm sau dự giờ

Tổng kết đánh giá sau mỗi đợt hội giảng: Cấp Trường, Cụm, Huyện đặc biệt là các chuyên đề cấp Huyện

Tổng kết đánh giá sau mỗi học kỳ, sau mỗi năm học

Tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm và phổ biến rộng rãi những sáng kiến kinh nghiệm xuất sắc

3.4 Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá học sinh theo tinh thần thông tư 22/2016 của BGD&ĐT

Trong đổi mới giáo dục thì đổi mới cách kiểm tra đánh giá là một nội dung quan trọng nhưng trên thực tế thì đó còn là một cản trở đối với việc đổi mới PPDH Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng phát triển trí thông minh, sáng tạo, chú trọng kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh

là việc làm rất cấp thiết và rất khả thi

Việc kiểm tra đánh giá kết quả bài học cần được tính đến ngay từ khi xác định mục tiêu và thiết kế bài học nhằm giúp học sinh và giáo viên kịp thời nắm được những thông tin liên hệ ngược để điều chỉnh hoạt động dạy và học

Để đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh cần:

Tăng cường chấm, chữa bài và trong lời phê phải chỉ rõ ưu - khuyết điểm

về kiến thức, kỹ năng cho học sinh

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

8

Sau khi kiểm tra phải có những quyết định điều chỉnh hoạt động dạy và học, bổ sung những lỗ hổng trong kiến thức của học sinh, giúp đỡ học sinh chưa hoàn thành kết quả giáo dục, bồi dưỡng học sinh giỏi và hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng và thói quen tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau

Nâng cao chất lượng các hình thức kiểm tra, tích cực áp dụng thử và phát triển các phương pháp trắc nghiệm khách quan, nhận rõ ưu điểm, nhược điểm của phương pháp này và sử dụng phối hợp hợp lý với phương pháp tự luận

3.5 Nâng cao chất lượng các hoạt động chuyên môn

Tăng cường biện pháp quản lý chương trình, kế hoạch giảng dạy: Để quản

lý việc thực hiện chương trình giảng dạy phải triển khai đầy đủ, kịp thời sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT về giảng dạy các môn học và bộ môn của từng năm học, đặc biệt là những nội dung mới bổ sung hoặc điều chỉnh trong chương trình giảng dạy Trên cơ sở chương trình các môn học và bộ môn và hướng dẫn của cấp trên hàng năm, từng giáo viên lập kế hoạch giảng dạy của mình một cách chi tiết cho năm học, kế hoạch giảng dạy của giáo viên phải được thông qua tổ chuyên môn để bàn bạc và kiểm tra

Tổ chức hoạt động thăm lớp dự giờ của các tổ chuyên môn để kiểm tra việc thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy và trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ của giáo viên

Chỉ đạo thi GVDG cấp trường để đánh giá năng lực chuyên môn của GV đồng thời lựa chọn GV đảm bảo các điều kiện tham gia thi GVDG các cấp

Đẩy mạnh tổ chức dạy chuyên đề, phân công người phụ trách các chuyên

đề và tổ chức thực hiện trên cơ sở nhân rộng các điển hình, các mô hình, ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực, cũng như rút kinh nghiệm cho cấc giáo viên tay nghề còn hạn chế

Nâng cao năng lực của đội ngũ tổ chuyên môn thông qua các đợt tập huấn, mạnh dạn giao việc cho đội ngũ cốt cán để tạo sự chủ động trong hoạt động

Đẩy mạnh hoạt động trao đổi chuyên môn của các tổ, tránh nặng về hình thức Nội dung trao đổi chuyên môn phải phù hợp, chú trọng bồi dưỡng, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

3.6 Hoàn thiện nhân cách người quản lý:

CBQL là tấm gương cho mọi cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường soi vào để học tập và công tác do đó người CBQL phải không ngừng hoàn thiện nhân cách của bản thân

Để thực hiện giải pháp này một cách hiệu quả, chúng tôi cho rằng mỗi CBQL cần thực hiện tốt những điều sau:

Rèn luyện phẩm chất đạo đức trong sáng, mẫu mực trong hành vi lối sống

ở xã hội, nhà trường và gia đình

Nắm vững đường lối quan điểm giáo dục của Đảng và vận dụng sáng tạo trong công tác quản lý

Không ngừng tự học tự bồi dưỡng để có trình độ lý luận chính trị, trình độ

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

9

chuyên môn nghiệp vụ, trình độ quản lý vững vàng

Làm việc có kế hoạch, khoa học, sáng tạo

Kết quả học tập và rèn luyện của học sinh toàn trường:

Tổng số

Các môn học và hoạt động GD

SL % SL % SL % Đầu năm 622 237 38,1 295 47,4 90 14,5

Thứ nhất, cần nâng cao hơn nữa nhận thức và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về đổi mới PPDH ở Bậc Tiểu học: Nắm vững nội dung, thành thạo trong việc sử dụng các phương pháp mới, làm chủ các phương tiện dạy học hiện đại

Thứ hai, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các điều kiện cơ sở vật chất, thiết

bị, phương tiện dạy học, đội ngũ giáo viên

Thứ ba, tiến hành tổng kết đánh giá trên những quy mô khác nhau để rút kinh nghiệm công tác quản lý đổi mới PPDH

Thứ tư là đổi mới cách kiểm tra đánh giá học sinh

Thứ năm, công tác chỉ đạo đổi mới PPDH cần được tiến hành bài bản, khoa học hơn và như vậy người quản lý phải luôn luôn hoàn thiện nhân cách của

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

10

bản thân, thay đổi cách quản lý để quản lý sự thay đổi

2 Kiến nghị

Đối với phòng giáo dục

Thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ chỉ đạo đổi mới PPDH cho CBQL, GV các nhà trường

Tổng kết đánh giá công tác chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng theo từng học kỳ để rút kinh nghiệm, khắc phục kịp thời những hạn chế

Tạo điều kiện hỗ trợ nhà trường về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, phương tiện thiết bị dạy học để nhà trường thực hiện tốt hơn nữa việc đổi mới PPDH

Quan tâm hơn nữa đến đời sống giáo viên, tạo điều kiện để giáo viên tập trung thời gian và trí tuệ cho việc đổi mới PPDH nói riêng và đổi mới giáo dục nói chung

Đối với Ban giám hiệu

Nhận thức đúng đắn về mục đích, ý nghĩa, quan niệm và nội dung đổi mới PPDH và làm cho mỗi giáo viên hiểu đúng về những điều này

Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH một cách khoa học, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên nhà trường

Thực hiện bố trí phân công nhiệm vụ cho giáo viên, nhân viên một cách phù hợp, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho họ làm việc và cống hiến

Quan tâm đến đời sống của cán bộ giáo viên, nhân viên, tạo điều kiện để mọi giáo viên được học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ chính trị của bản thân

Đối với giáo viên

Nhận thức đúng về quan niệm nội dung đổi mới PPDH, tích cực tham gia đổi mới PPDH

Nắm vững nội dung chương trình SGK, kế hoạch giảng dạy các môn, lớp mình phụ trách

Nắm vững các PPDH tích cực, vận dụng linh hoạt sáng tạo trong quá trình dạy học của bản thân

Mạnh dạn sử dụng các phương tiện, thiết bị kỹ thuật dạy học hiện đại trong giảng dạy

Trên đây là những kết luận chung của đề tài nghiên cứu và một số đề xuất của chúng tôi với các cấp quản lý, với đội ngũ giáo viên Chúng tôi hy vọng kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần đưa việc chỉ đạo đổi mới PPDH của Nhà trường đi vào thực chất và chiều sâu

Người thực hiện: Hoàng Quang Minh – Trường Tiểu học Hướng Phùng

11

XÁC NHẬN CỦA

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

HướngPhùng, ngày 30 tháng 3 năm2017

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác

Người viết

(Ký và ghi rõ họ tên)

Hoàng Quang Minh