Trước những đòi hỏi cấp thiết trong thực tiễn chất lượng giáo dục đại học Hải Phòng, lại được sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng, hàng ngày trực tiếp giảng dạy, công tác trong ngành giáo dục
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THU LAN
PHÁT HUY VAI TRÒ CHỦ THỂ NHẬN THỨC TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC
Ở HẢI PHÒNG HIỆN NAY
Ngành: CNDVBC&CNDVLS
Mã số : 9.22.90.02
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC
HÀ NỘI – 2018
Trang 2Công trình đã được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Dương Xuân Ngọc
Vào lúc phút, Ngày Tháng Năm 2018
Có thể tìm hiểu luận án tại:
Thư viện Quốc gia Thư viện Học viện Khoa học xã hội.
Trang 3MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và phát triển nền kinh tế tri thức hiện nay, chất lượng giáo dục đại học quyết định chất lượng phát triển bền vững của mỗi quốc gia Bởi lẽ, giáo dục đại học đóng vai trò quan trọng tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, nguồn vốn đặc biệt cho xã hội phát triển Đối với giáo dục đại học, các trường cao đẳng, đại học Hải Phòng dần chuyển đổi hình thức đào tạo niên chế sang tín chỉ Đào tạo theo hình thức tín chỉ khi thời lượng giảng dạy trên lớp rút ngắn, thời gian tự học của sinh viên tăng lên đòi hỏi người dạy phải
có cách thức đào tạo phù hợp với cấu trúc chương trình và hình thức đào tạo mới,
chuyển mạnh từ chủ yếu truyền thụ kiến thức một chiều sang phát huy năng lực và phẩm chất người học
Trước những đòi hỏi cấp thiết trong thực tiễn chất lượng giáo dục đại học Hải Phòng, lại được sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng, hàng ngày trực tiếp giảng dạy,
công tác trong ngành giáo dục đã thôi thúc tác giả chọn đề tài “Phát huy vai trò chủ
thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở Hải Phòng hiện nay” làm luận án tiến sĩ triết học, chuyên ngành triết học duy vật biện chứng
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và đánh giá đúng thực
trạng vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở thành phố Hải Phòng, luận án đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở thành phố Hải Phòng với tư cách là chủ thể nhận thức trong tiếp thu tri thức, trong vận
dụng tri thức và trong góp phần sáng tạo tri thức mới
Nhiệm vụ: Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên, luận án tập trung giải
quyết những nhiệm vụ sau:
- Tổng quan các công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận án Chỉ rõ những kết quả chính đã thực hiện, những nội dung luận án tiếp tục nghiên cứu
Trang 4- Làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học với tư cách là chủ thể nhận thức trong tiếp thu tri thức, trong vận dụng tri thức và trong góp phần sáng tạo tri thức mới
- Phân tích, đánh giá thực trạng vai trò của chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên ở thành phố Hải Phòng và khái quát những vấn đề đặt ra từ thực trạng đó
- Đề xuất những giải nhằm phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập
của sinh viên cao đẳng, đại học ở thành phố Hải Phòng trong những năm tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: Luận án xác định đối tượng nghiên cứu là: Vai trò của chủ thể
nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở thành phố Hải Phòng
với tư cách là chủ thể nhận thức trong tiếp thu tri thức, trong vận dụng tri thức và trong góp phần sáng tạo tri thức mới
Phạm vi:
- Phạm vi nội dung:
Do tính trừu tượng và phức tạp của đề tài luận án, bởi vậy, tác giả giới hạn
phạm vi nội dung nghiên cứu: Vai trò của chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở thành phố Hải Phòng, từ đó đề xuất giải pháp phát huy vai
trò của chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học trong tiếp thu tri thức, trong vận dụng tri thức và trong góp phần sáng tạo tri thức mới
- Phạm vi không gian: Luận án nghiên cứu vai trò của chủ thể nhận thức
trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở Hải Phòng
- Phạm vi về thời gian: Luận án nghiên cứu vấn đề nâng cao vai trò của chủ
thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở Hải Phòng từ năm
2011 đến nay (Từ Đại hội Đảng XI đến nay)
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin ,
tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục, giáo dục đại học,về vai trò chủ thể nhận thức của sinh viên trong học tập
Trang 5Luận án cũng kế thừa kết quả nghiên cứu có giá trị của các nhà khoa học trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài
Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lein, chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:
- Phương pháp lôgíc - lịch sử
Phương pháp lôgíc - lịch sử giúp khai thác các dữ kiện, hoàn cảnh thông tin
khoa học, tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu Nhờ đó, có thể tổng quan lịch sử vấn đề nghiên cứu, khái quát quy luật chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên, phát hiện những vấn đề đặt ra và các giải pháp giải quyết những vấn đề
đó Phương pháp lôgíc - lịch sử đặt ra yêu cầu nghiên cứu về vai trò chủ thể nhận
thức của sinh viên theo logic: Chủ thể nhận thức trong tiếp thu tri thức, chủ thể nhận thức trong vận dụng tri thức và chủ thể nhận thức trong góp phần sáng tạo tri thức theo trình tự chương trình đào tạo từ năm thứ nhất đến năm cuối (lịch sử)
- Phương pháp điều tra xã hội học được vận dụng trong xây dựng phiếu
điều tra, thu thập tư liệu, số liệu phục vụ quá trình nghiên cứu
- Phương pháp phân tích và tổng hợp dùng để khái quát những tư liệu, tài
liệu tham khảo để tạo cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu, đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu, rút ra những kết luận khoa học mới
- Phương pháp thống kê, so sánh trong xử lý những tư liệu, số liệu thu thập
làm cơ sở cho quá trình nghiên cứu
5 Đóng góp mới của luận án
- Làm rõ số một số vấn đề lý luận về chủ thể nhận thức, vai trò chủ thể nhận thức, phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên: chủ thể nhận thức trong tiếp thu, vận dụng và góp phần sáng tạo tri thức mới
- Chỉ ra những nhân tố tác động đến việc phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên cao đẳng, đại học ở Hải Phòng hiện nay
Trang 6- Luận án đánh giá thực trạng phát hiện những vấn đề nẩy sinh về vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên Hải Phòng
- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên ở thành phố Hải Phòng trong những năm tới
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Góp phần làm sáng tỏ số một số vấn đề lý luận về chủ thể nhận thức, vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên: chủ thể nhận thức trong tiếp thu, vận dụng và góp phần sáng tạo tri thức mới ở Hải Phòng hiện nay;
- Đề ra những giải pháp phát huy vai trò chủ thể nhận thức của sinh viên trong học tập, trên cơ sở đó góp phần thiết thực về cải tiến và đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập ở các trường cao đẳng, đại học ở nước ta hiện nay
- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể phục vụ cho học tập, đào tạo và nghiên cứu về vai trò của sinh viên với tư cách là chủ thể nhận thức trong học tập tiếp thu tri thức, vận dụng.và sáng tạo tri thức mới
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục các tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chương, 14 tiết
Trang 7Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ÐẾN
ÐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Nhóm công trình nghiên cứu cơ sở lý luận về vai trò chủ thế nhận thức trong học tập của sinh viên các trường cao đẳng, đại học ở Hải Phòng
Ở Phương Tây cổ đại, các nhà triết học nổi tiếng có những quan điểm tiến
bộ về giáo dục như: Hêraclitus (Hy Lạp, 535- 475 TCN), Socrate (Hy Lạp, 469-
399 TCN), Platon (Hy Lạp, 427- 347 TCN), Aristote (Hy Lạp, 384- 322 TCN)…
Ở phương Đông, Khổng Tử (551- 479 TCN) dành một cuộc đời 50 năm dạy học,
gắn bó với học trò và có nhiều quan niệm sâu sắc về giáo dục Tác giả I.F
Kharlamop viết cuốn: Phát huy tính tính cực học tập của học sinh như thế nào
(1978), tập I, II, NXB Giáo dục, Hà Nội Năm 1994, Raja Roy Singh- nhà giáo dục
người Ấn Độ với cuốn sách Giáo dục thế kỷ XX: Những triển vọng của châu Á Thái Bình Dương
Năm 2001, Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội xuất bản cuốn Tự học của sinh viên, đồng chủ biên Hoàng Anh và Đỗ Thị Châu về chủ thể nghiên cứu, học tập của sinh viên Công trình Tự học như thế nào của tác giả N.A.Rubakin, NXB Thanh niên, 2004 - khẳng định vai trò tự học Tác giả Nguyễn Kỳ viết cuốn sách Phương pháp giáo dục tích cực lấy người học làm trung tâm, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1995 Nguyễn Cảnh Toàn, tác giả của công trình Quá trình dạy - tự học, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1997 Tác giả Nguyễn Văn Hợi có bài: Cơ sở lý luận của việc biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo, Tạp chí Triết học Đại học
Sư phạm I Hà Nội, năm 1999 Năm 1999, Tạp chí Đại học Sư phạm I Hà Nội
đăng bài viết của nhóm tác giả Nguyễn Văn Hộ và Nguyễn Thị Tính nhan đề:
Hiệu quả của việc dạy tự học trong quá trình dạy ở đại học và giáo dục chuyên ngành Tiếp tục chủ đề này, năm 2003, Phạm Mạnh Hà có bài Đổi mới phương pháp dạy học ở bậc đại học, Tạp chí Giáo dục Tác giả Nguyễn Kỳ có bài: Biến quá trình dạy học thành quá trình tự học (2006), Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục
Trang 8Năm 2009, Tạp chí Khoa học Đại học quốc gia Hà Nội đăng bài viết của tác giả
Phan Bích Ngọc với nhan đề: Tổ chức tốt việc tự học cho sinh viên nhằm nâng cao chất lượng đào tạo của các trường Đại học theo hình thức tín chỉ hiện nay
Sử dụng phương pháp dạy học tích cực phù hợp với quá trình cấu trúc lại chương trình đào tạo theo hướng phát triển năng lực người học là công trình của tác giả
Bùi Thị Thu Hương, đăng trên tạp chí Quản lý Giáo dục, số 72, năm 2015 Tác
giả Nguyễn Thanh Thủy có bài Hình thành kỹ năng tự học cho sinh viên – nhu cầu thiết yếu trong đào tạo ngành sư phạm, Tạp chí Khoa học số 3, năm 2016 Đề tài: Quan hệ giữa chủ thể và khách thể nhận thức với việc phát huy vai trò chủ thể trong học tập của sinh viên Việt Nam hiện nay, luận án tiến sĩ chuyên ngành Chủ
nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử của Nguyễn Tiến Thủ, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, năm 2001
1.2 Các công trình nghiên cứu về thực trạng và những vấn đề đặt ra về vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở Hải Phòng
Các nhà Tâm lý học ở Đức như H.Hipso, M.Phorvec…đã có những công trình nghiên cứu về thái độ, thái độ học tập và các biểu hiện của nó một cách công
phu, cụ thể Tác giả Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc có công trình “Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng học tập của học sinh phổ thông”, năm 1996 Năm 1999, Thủ tướng Phạm Văn Đồng có công trình Một số vấn đề cần quan tâm
về giáo dục đại học ở nước ta hiện nay, NXB Giáo dục, Hà Nội Dạy và học hợp quy luật hoạt động tr c là công trình của tác giả Nguyễn Hữu Lượng, NX Văn hóa Thông tin, Hà Nội, 2002 Tác giả Trần Minh Hằng viết cuốn Tự học và yếu tố tâm lý cơ bản trong tự học của sinh viên sư phạm, NXB Giáo dục Hà Nội, năm
2011 Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục số 1, năm 1994 đăng bài viết của tác giả
Đặng Vũ Hoạt nhan đề: Một số nét về thực trạng, phương pháp dạy học đại học
Vì năng lực tự học sáng tạo của học sinh là bài viết của tác giả Nguyễn Nghĩa Dán, Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục, năm 1998 Tác giả Lê Công Triêm có bài: Bồi
Trang 9dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu cho sinh viên đại học, Tạp chí Giáo dục (8), năm 2001 Tạp chí Giáo dục số 53, năm 2003 đăng bài viết của nhóm tác giả Trần Sinh Thành và Đặng Quang Khoa nhan đề: Phương pháp tự học là cầu nối giữa học tập và nghiên cứu khoa học Nguyễn Thị Bình có bài Sứ mạng giáo dục đào tạo trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại h a đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, Tạp chí Cộng sản (787), năm 2008 Tạp chí Y học thực hành (827-828), năm 2011 đăng bài Thực trạng dạy học lâm sàng cử nhân điều dưỡng bậc đại học hệ chính quy tại trường đại học Y Hải Phòng của nhóm
tác giả Nguyễn Văn Khải, Nguyễn Thanh Xuân Tác giả Nguyễn Thị Thu Hồng
viết bài Thực trạng và đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên ngành kỹ thuật ở trường Đại học Hải Phòng, Tạp chí Giáo dục, số 375, năm 2016 Tác giả Nguyễn Tiến Sĩ có bài: Nâng cao khả năng th ch ứng với hoạt động học tập theo cơ chế tín chỉ cho sinh viên trường đại học Hải Phòng, Tạp chí Giáo dục và Xã hội (số đặc biệt tháng 4 năm 2017) Năm 2012, Dương Đức Hùng có bài Một số vấn đề về công tác sinh viên trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ Thực trạng sự thích ứng với hoạt động học tập theo học chế tín chỉ của sinh viên trường Đại học Hải Phòng là đề tài nghiên cứu khoa học cấp Trường của Nguyễn Thị Huệ năm 2015 khá thành công “Báo cáo tổng kết năm 2014 và kế hoạch năm 2015” của trường Cao Đẳng công nghệ Viettronics “Báo cáo tổng kết công tác đào tạo năm học 2016-2017” của trường Đại học Hàng hải Việt Nam “Báo cáo tổng
kết khóa học 2014-2017” của trường Cao đẳng bách nghệ
1.3 Các công trình nghiên cứu về giải pháp phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở Hải Phòng
Nhà giáo dục nổi tiếng người Đức, A.Đixtecvec (1790- 1866) nêu giải pháp
“cần phải biến quá trình dạy học thành quá trình tự học” Nhà giáo dục Mỹ John
Dewey (1859- 1952), ông cho rằng, cho rằng: “học bằng cách làm” (Learning by doing) Comenxki tìm ra phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm trong cuốn sách Phép giảng dạy vĩ đại Tác giả Lecne I.Ia có công trình Dạy học nêu
Trang 10vấn đề, NXB Giáo dục Hà Nội, năm 1977 Tác giả người Cộng hoà dân chủ Đức - Hebơc Smitman có công trình: Nghiên cứu học tập như thế nào, NXB Thanh
niên, 1984 Năm 2001 tác giả G.D Sharma, Shakti R.Ahmed chủ biên công trình:
Phương pháp dạy học ở đại học, do Nguyễn Khánh Bằng (dịch) Phương pháp giáo dục tích cực lấy người học làm trung tâm của tác giả Nguyễn Kỳ, NXB Giáo dục Hà Nội, 1995 Tác giả Lê Khánh ằng viết cuốn Phương pháp giảng dạy đại học, NX Đại học Sư phạm I Hà Nội, 1994 Năm 2002, Lê Khánh ằng viết cuốn Dạy cách học ở đại học Tác giả Thái Duy Tuyên chủ biên cuốn Dạy tự học cho sinh viên trong các nhà trường cao đẳng đại học chuyên nghiệp và giải pháp,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004 Năm 2004 tác giả Lê Đức Ngọc viết cuốn
sách: Giáo dục đại học (Quan điểm và giải pháp), NXB Giáo dục, Hà Nội Tác giả Hà Thị Đức có bài: Về hoạt động tự học của sinh viên sư phạm (1992), Tạp
chí Nghiên cứu Giáo dục Bàn về vai trò trung tâm của học sinh trong giảng dạy
là bài viết của tác giả Phạm Trọng Luận nhan đề: Về khái niệm học sinh là trung tâm đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Giáo dục, năm 1995 Đỗ Thị Thanh Toàn đã viết bài Nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên tại trường Đại học Hải Phòng, Tạp chí Khoa học giáo dục, số 105, năm 2014 tác giả Phạm Thị Loan có bài: Bài học kinh nghiệm qua 4 năm thực hiện đào tạo theo hệ thống tín chỉ tại khoa giáo dục mầm non trường Đại học Hải Phòng, Tạp chí khoa học Đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh (số 57), năm 2014 Năm 2016, tác giả Phạm Đình
Thắng có viết bài: Một số kinh nghiệm giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh
viên ở Trường Đại học Hải Phòng, Tạp chí Quốc phòng toàn dân Phạm Toàn Đức có bài Nâng cao hiệu quả đào tạo theo hệ thống tín chỉ trong giai đoạn hiện nay tại trường Đại học Hải Phòng, năm 2012 Luận án Tiến sĩ Tâm lý học của tác giả Đỗ Thị Coong, Nghiên cứu tính tích cực học tập môn Tâm lý học của sinh viên Đại học sư phạm Hải Phòng, năm 2014 Năm 2016, tác giả Vương Đức Phúc
có bài Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo Ngành Điện tự động tàu thủy theo định hướng mô hình Trường đại học trọng
Trang 11điểm Quốc gia Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tự học các môn đại cương cho sinh viên Trường Cao đẳng hàng hải I là đề tài của tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy, năm 2016 “Báo cáo tổng kết năm học 2014-2015 và phương hướng nhiệm vụ năm học 2015-2016” của trường cao đẳng công nghệ Viettronics Báo cáo chính trị Ban Chấp hành Đoàn trường khóa XXXVII, nhiệm
kỳ 2014 -2017 trình Đại hội đại biểu lần thứ XXXVIII, nhiệm kỳ 2017 – 2019 của
trường Đại học Hàng hải Việt Nam
1.4 Đánh giá những giá trị của các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
Thứ nhất, về mặt thời gian: hầu hết các công trình được khảo cứu chủ yếu
thực hiện trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam
Thứ hai, về nội dung:
- Quan niệm về chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên, những yếu tố cấu thành và lịch sử hình thành, phát triển của quá trình tự học của sinh viên
- Vai trò quan trọng của phát huy vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên hiện nay
- Điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan tác động chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên ở những vùng miền khác nhau
- Tìm hiểu thực trạng thế giới quan của các đối tượng nghiên cứu của mình
và trên cơ sở đó đưa ra các phương hướng, giải pháp phù hợp để nâng cao vai trò chủ thể nhận thức trong học tập cho sinh viên
- Góp phần làm sáng tỏ quan điểm của Đảng và Nhà nước, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đào tạo, về công tác tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay
Thứ ba, về đối tượng nghiên cứu: Trong các công trình trên đây mới chỉ đề
cập đến các đối tượng là vai trò nhận thức trong học tập của sinh viên các trường cao đẳng, đại học ở các địa phương như: Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Dương, Thái Nguyên… Số lượng các công trình nghiên cứu về chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên thành phố Hải Phòng còn rất khiêm tốn
Trang 12Thứ tư: Qua tìm hiểu, tác giả thấy rằng,các công trình nghiên cứu về nâng
cao vai trò chủ thể nhận thức trong học tập của sinh viên các trường cao đẳng, đại hoc Hải Phòng còn thiếu toàn diện, hệ thống và chuyên sâu
Và cũng chính vì vậy, luận án đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu những vấn đề sau:
- Nghiên cứu quan điểm của Triết học Mác-Lênin về chủ thể nhận thức và
Trang 13Chương 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CHỦ THỂ NHẬN THỨC TRONG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG HIỆN NAY 2.1 Quan niệm về chủ thể nhận thức và khách thể nhận thức
2.1.1 Quan niệm về chủ thể nhận thức
Chủ thể nhận thức chính là con người với tư cách là cá nhân và cộng đồng dân tộc, giai cấp, nhân loại tham gia vào hoạt động thực tiễn nhằm nhận thức và biến đổi khách thể theo qui luật của tự nhiên
2.1.2 Quan niệm khách thể nhận thức
Khách thể nhận thức là một bộ phận của giới tự nhiên, xã hội nơi mà nhờ
đó, hoạt động thực tiễn của con người hướng tới nhận thức và cải biến theo quy luật của tự nhiên
2.1.3 Mối quan hệ biện chứng giữa chủ thể và khách thể nhận thức
Chủ nghĩa duy vật biện chứng thừa nhận khách thể nhận thức tồn tại khách quan không phụ thuộc vào chủ thể nhận thức nhưng luôn xem chúng trong mối quan hệ biện chứng
2.2 Sinh viên - chủ thể nhận thức và vai trò của nó
2.2.1 Sinh viên – chủ thể nhận thức
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, khái niệm “sinh viên” (student) có nguồn gốc từ tiếng Latin, với tư cách là chủ thể nhận thức trong học tập nghĩa là
“người học tập, nghiên cứu, người đi tìm kiếm, khai thác tri thức”
Về sinh lý, sinh viên, phần đông là thanh niên có độ tuổi trung bình từ 18
đến 30, đang trưởng thành và hoàn thiện về thể chất, đạt được 9/10 chiều cao và 2/3 trọng lượng của cơ thể trưởng thành
Về tâm lý, lứa tuổi sinh viên phát triển năng lực trí tuệ về: khả nãng lĩnh hội
tri thức, lập luận lôgíc, trí tưởng tượng, ý tưởng trừu tượng, khả năng phán đoán, giải thích và gắn ý nghĩa cho những ấn tượng cảm tính nhờ vào kinh nghiệm, vốn hiểu biết