Tiểu luận cao học Tìm hiểu các yếu tố cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế

PHẦN MỞ ĐẦUKinh tế nước ta đang ở vào giai đoạn đặc biệt của sự phát triển, đó là bước ngoặt trong quá trình chuyển từ nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Như chúng ta đã biết, trong thời đại ngày nay không có nền kinh tế nào chịu sự điều tiết của cơ chế thị trường mà không có sự quản lý của Nhà nước ở những mức độ và phạm vi khác nhau. Bởi vì bên cạnh những mặt tích cực của kinh tế thị trường như: năng suất lao động tăng nhanh công nghệ sản xuất không ngừng được cải tiến, hàng hoá sản xuất ra nhiều, thu nhập quốc dân tăng…. thì cơ chế thị trường cũng nảy sinh nhiều vấn đề tiêu cực cần giải quyết như: lạm phát, thất nghiệp, khủng hoảng, tệ nạn, xã hội… Do vậy Nhà nước phải can thiệp vào kinh tế để đảm bảo cho sự phát triển kinh tế có hiệu quả, công bằng ổn định. Đặc biệt nền kinh tế nước ta đang phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa càng không thể thiếu sự quản lý của Nhà nước, đặc biệt là giai đoạn Việt Nam hiện nay, chính bởi vậy em đã lựa chọn đề tài : Tìm hiểu các yếu tố cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế. Đất nước ta trong quá trình đi lên chủ nghĩa xã hội phải xây dựng một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp. Lịch sử phát triển kinh tế loài người từ trước đến nay đã trải qua tất nhiều hình thái kinh tế xã hội, nổi bật và rõ nét đó là hình thái công xã nguyên thuỷ, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa. Trong tất cả các hình thái kinh tế đó chưa có một hình thái kinh tế nào có một cơ chế quản lý, điều hành kinh tế một cách phù hợp và hợp lý nhất từ việc phát triển kinh tế chỉ dựa vào kinh tế thị trường để giải quyết vấn đề cơ bản của nền kinh tế cho đến việc chỉ dựa vào tổ chức quản lý điều hành của Nhà nước để phát triển kinh tế cho phù hợp. Chính bởi vậy việc tìm hiểu các yếu tố cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế là điều vô cùng cần thiết để tăng cường sự quản lý nhà nước về kinh tế sao cho thật hiệu quả

PHẦN MỞ ĐẦU

Kinh tế nước ta đang ở vào giai đoạn đặc biệt của sự phát triển, đó là bước ngoặt trong quá trình chuyển từ nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước Như chúng ta đã biết, trong thời đại ngày nay không có nền kinh tế nào chịu sự điều tiết của cơ chế thị trường mà không có sự quản lý của Nhà nước ở những mức độ và phạm vi khác nhau Bởi vì bên cạnh những mặt tích cực của kinh tế thị trường như: năng suất lao động tăng nhanh công nghệ sản xuất không ngừng được cải tiến, hàng hoá sản xuất ra nhiều, thu nhập quốc dân tăng… thì cơ chế thị trường cũng nảy sinh nhiều vấn đề tiêu cực cần giải quyết như: lạm phát, thất nghiệp, khủng hoảng, tệ nạn, xã hội… Do vậy Nhà nước phải can thiệp vào kinh tế để đảm bảo cho sự phát triển kinh tế có hiệu quả, công bằng ổn định Đặc biệt nền kinh tế nước ta đang phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa càng không thể thiếu sự quản lý của Nhà nước, đặc biệt là giai đoạn Việt Nam hiện

nay, chính bởi vậy em đã lựa chọn đề tài : "Tìm hiểu các yếu tố cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế"

Đất nước ta trong quá trình đi lên chủ nghĩa xã hội phải xây dựng một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp Lịch sử phát triển kinh tế loài người từ trước đến nay đã trải qua tất nhiều hình thái kinh tế xã hội, nổi bật và rõ nét đó là hình thái công xã nguyên thuỷ, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa Trong tất cả các hình thái kinh tế đó chưa có một hình thái kinh tế nào

có một cơ chế quản lý, điều hành kinh tế một cách phù hợp và hợp lý nhất từ việc phát triển kinh tế chỉ dựa vào kinh tế thị trường để giải quyết vấn đề cơ bản của nền kinh tế cho đến việc chỉ dựa vào tổ chức quản lý điều hành của Nhà nước để phát triển kinh tế cho phù hợp Chính bởi vậy việc tìm hiểu các yếu tố cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế là điều vô cùng cần thiết để tăng cường sự quản lý nhà nước về kinh tế sao cho thật hiệu quả

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG CỦA QUẢN

LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ

1.1 Khái niệm về quản lý nhà nước về kinh tế

Quản lý Nhà nước về kinh tế là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của Nhà nước lên nền kinh tế quốc dân nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực kinh tế trong và ngoài nước, các cơ hội có thể có, đểđạt được các mục tiêu phát triển kinh tế đất nước đặt ra trong điều kiện hội nhập và mở rộng giao lưu quốc tế Sự quản lý Nhà nước về kinh tế dược thực hiện thông qua cả ba loại cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp của Nhà nước Hay sự quản lý Nhà nước về kinh tế được hiểu như hoạt động quản lý có tính chất Nhà nước nhằm điều hành nền kinh tế, được thực hiện bởi cơ quan hành pháp (Chính phủ)

1.2 Tính tất yếu khách quan của quản lý nhà nước về kinh tế

Trước hết ta thấy nhà nước xã hội chủ nghĩa là công cụ sắc bén để nhân dân lao động trấn áp sự phản kháng của giai cấp bóc lột Nhà nước xã hội chủ nghĩa được xây dựng và không ngừng hoàn thiện trong suốt thời kỳ quá độ

Trong giai đoạn hiện nay, Nhà nước ta đang thực hiện nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, theo cơ chế thị trường, mọi hoạt động diễn ra rất phức tạp, các thành phần kinh tế hoạt động đan xen, vừa thúc đẩy hợp tác, vừa cạnh tranh, mâu thuẩn trong quan hệ kinh tế thường xuyên xảy ra Chính bởi vậy, quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội là một yêu cầu cần thiết khách quan, nhằm điều khiển các thành phần kinh tế và thị trường hoạt động theo

định hướng xã hội chủ nghĩa, đấu tranh khắc phục, hạn chế tối đa những khuynh hướng tiêu cực xã hội

Trước hết mọi Nhà nước sinh ra, phải nắm giữ quyền lực chính trị, quyền lực kinh tế nhằm điều tiết mối quan hệ kinh tế - xã hội Để thực hiện quyền lực, Nhà nước phải tiến hành quản lý mọi lĩnh vực của xã hội, trong đó

có lĩnh vực quản lý kinh tế đối với nền kinh tế quốc dân

Bên cạnh đó, lực lượng sản xuất phát triển, trình độ xã hội hóa sản xuất ngày càng cao do cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và công nghệ tạo

ra, cho nên cần thiết có sự quản lý của Nhà nước về kinh tế Và nhà nước nào cũng có chức năng quản lý kinh tế, tuy mỗi nước có cách quản lý khác nhau

1.3 Vai trò của quản lý nhà nước về kinh tế

Bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì nhân dân Để quản lý kinh tế, Nhà nước đóng vai trò chủ thể quản lý, làm cho nền kinh tế tăng trưởng, đi đôi với giải quyết tốt các vấn đề xã hội, tạo điều kiện

để nhân dân sống và làm ăn theo pháp luật Chính bởi vậy Nhà nước là cơ quan thực thi quyền lực của nhân dân, bảo vệ lợi ích của quốc gia, chủ sở hữu những tư liệu sản xuất chủ yếu; vận hành nền kinh tế bằng cơ chế thị trường

có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Chính bởi vậy, Nhà nước phải tạo điều kiện thúc đẩy thị trường ra đời phù hợp với xu hướng thời đại, đồng thời phải điều tiết thị trường để nền kinh tế ổn định và phát triển

Bên cạnh đó Nhà nước phải kiên quyết đấu tranh khắc phục, hạn chế tối đa những khuynh hướng: phân hóa giàu nghèo quá mức và tâm lý sùng bái đồng tiền, vì đồng tiền mà chà đạp lên nhân phẩm, đạo đức Đồng thời hạn chế và khắc phục khuyết điểm, yếu kém của bộ máy Nhà nước Cuối cùng, Nhà nước phải vận hành nền kinh tế bằng cơ chế quản lý mới, định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với bản chất của Nhà nước ta

CHƯƠNG II CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ

NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ

2.1 Chức năng, nhiệm vụ của nhà nước về quản lý kinh tế

Chức năng quản lý kinh tế của Nhà nước được xác định là chức năng quản lý kinh tế vĩ mô với các nội dung đó là: Trước hết Nhà nước phải tạo được môi trường và điều kiện cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường Bảo đảm sự ổn định về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội cho sự phát triển của nền kinh tế Duy trì pháp luật trật tự an toàn xã hội, thi hành nhất quán các chính sách và thể chế theo hướng đổi mới, ổn định môi trường kinh tế vĩ mô, khống chế lạm phát, điều tiết các quan hệ thị trường

Tiếp đó trong quá trình nhận thức của cán bộ đảng viên và nhân dân phải hiểu cơ chế thị trường, nhận thức được tính hai mặt của cơ chế.Và phải dẫn dắt và hỗ trợ những nổ lực phát triển thông qua chiến lược, kế hoạch, các chính sách kinh tế, sử dụng có trọng điểm các nguồn lực kinh tế quốc doanh, tạo nguồn lực để phát triển kinh tế Nhà nước trong những ngành, những lĩnh vực trọng yếu như: kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, hệ thống tài chính, ngân hàng nhằm khai thông các quan hệ kinh tế

Bên cạnh đó Nhà nước phải hoạch định và thực hiện các chính sách

xã hội Tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, ngay trong từng bước và trong suốt quá trình phát triển Công bằng xã hội phải thể hiện ở khâu phân phối tư liệu sản xuất lẫn ở khâu kết quả sản xuất, ở việc tạo điều kiện cho mọi người đều có cơ hội phát triển và sử dụng tốt năng lực của mình

Cuối cùng Nhà nước phải tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động trong nền kinh tế trên lĩnh vực sử dụng tài nguyên, tài sản quốc gia, bảo

vệ môi trường, trật tự kỷ cương của nền kinh tế Bởi Nhà nước ta vận hành

nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, theo cơ chế thị trường - hội nhập kinh

tế quốc tế, mọi hoạt động diễn ra rất đa dạng, phức tạp, các thành phần kinh tế vừa hỗ trợ hợp tác, vừa đấu tranh, mâu thuẩn lẫn nhau trong quan hệ kinh tế thị trường thường xuyên xảy ra Hoạt động sản xuất kinh doanh trên các ngành nghề có thể làm ô nhiễm môi trường, có thể có tác hại đến nguồn tài nguyên thiên nhiên, nạn gian lận thương mại… đều có thể xảy ra Vì vậy Nhà nước không thể buông lỏng sự quản lý của Nhà nước trên tất cả các hoạt động của nền kinh tế phát triển theo định hướng chứ không thể để nó tự phát được

2.2 Nội dung của quản lý nhà nước về kinh tế

Quản lý kinh tế của nhà nước là một dạng của quản lý xã hội của nhà nước.Theo đó Nhà nước quản lý toàn bộ nền kinh tế quốc dân trên tất cả các lĩnh vực, các ngành kinh tế, các lãnh thổ kinh tế, các thành phần kinh tế và các chủ thể kinh tế hoạt động trong toản bộ nền kinh tế – xã hội Nội dung quản lý kinh tế chủ yếu của Nhà nước ta bao gồm:

Thứ nhất là quyết định chiến lược phát triển kinh tế – xã hội Toàn bộ

sự phát triển của nền kinh tế phụ thuộc trước hết vào đường lối và chiến lược phát triển kinh tế Để xây dựng chiến lược đúng, có căn cứ khoa học, cần phân tích đúng thực trạng kinh tế – xã hội, xác định rõ mục tiêu phát triển, lựa chọn phương án tối ưu Muốn vậy, cần thực hiện dân chủ hoá, khoa học hoá, thể chế hoá quyết sách

Thứ hai là sự khuyến khích và trừng phạt Bằng các đòn bảy kinh tế và động viên về tinh thần, khuyến khích mọi tổ chức kinh tế hoạt động theo định hướng của kế hoạch, cố gắng thực hiện nhiệm vụ của kế hoạch Muốn vậy, phải có chế độ thưởng phạt rõ ràng, hoạt động theo định hướng kế hoạch, làm lợi cho nền kinh tế thì được khuyến khích; ngược lại, không làm theo định hướng của kế hoạch, làm hại thì phải ngăn chặn và trừng phạt

Thứ ba, tổ chức là một nội dung của quản lý nhằm bảo đảm thực hiện

kế hoạch đã định Nó bao gồm việc bố trí hợp lý cơ cấu, xác định rõ chức năng, quyền hạn, trách nhiệm của các tổ chức và dựa vào yêu cầu cụ thể của các cơ cấu để lựa chọn và bố trí cán bộ thích hợp

Thứ tư đó là chỉ huy và phối hợp Nền kinh tế là một hệ thống phức tạp, bao gồm nhiều chủ thể khác nhau, vì thế để cho nền kinh tế hoạt động bình thường, có hiệu quả, cần có sự chỉ huy thống nhất Để có thể chỉ huy nền kinh

tế, phải có cơ quan quản lý thống nhất, cơ quan đó có quyền lực, có đầy đủ thông tin về các mặt để điều hoà, phối hợp các mặt hoạt động của nền sản xuất xã hội, giải quyết kịp thời các vấn đề nảy sinh để bảo đảm cân bằng tổng thể của nền kinh tế

Thứ năm là kế hoạch thực hiện mục tiêu của quyết định chiến lược, nó

là sự triển khai và cụ thể hoá quyết định chiến lược Kế hoạch xác định mục tiêu dài hạn, trung hạn và ngắn hạn, nêu ra các biện pháp và phương thức thực hiện các mục tiêu đó

2.3 Các phương pháp quản lý nhà nước về kinh tế

Trước hết ta hiểu phương pháp quản lý kinh tế của Nhà nước là tổng thể những cách thức tác động có chủ đích và có thể có của Nhà nước lên hệ thống kinh tế nhằm thực hiện các mục tiêu quản lý của Nhà nước Vậy Nhà nước có thể và cần phải thực hiện các biện pháp chủ yếu, đó là: phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế và phương pháp giáo dục thuyết phục

2.3.1 Các phương pháp hành chính

Phương pháp hành chính là cách thức tác động trực tiếp của Nhà nước thông qua các quyết định dứt khoát có tính bắt buộc trong khuôn khổ luật pháp lên các chủ thể kinh tế, nhằm thực hiện các mục tiêu của Nhà nước trong

những tình huống nhất định Có thể phân các phương pháp đó thành hai nhóm:

Trong đó nhóm thứ nhất bao gồm các phương pháp của các khoa học khác được các cơ quan hành chính sử dụng trong công tác quản lý của mình còn nhóm thứ hai bao gồm các phương pháp của bản thân quản lý nhà nước Chúng ta cần lưu ý:

Thứ nhất là tính bắt buộc đồi hỏi các đối tượng quản lý ( các doanh nghiệp, các doanh nhân) phải chấp hành nghiêm chỉnh các tác động hành chính, nếu vi phạm sẽ bị xử phạt kịp thời, thích đáng

Thứ hai là tính quyền lực đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước chỉ được phép đưa ra các tác động hành chính đúng thẩm quyền của mình.Thực chất của phương pháp này là sử dụng quyền lực nhà nước để tạo sự phục tùng của đối tượng quản lý trong hoạt động quản lý của nhà nước

Phương pháp hành chính được dùng để điều chỉnh các hành vi mà hậu quả của nó có thể gây ra thiệt hại cho cộng đồng, cho Nhà nước Trong trừong hợp những hành vi này diễn ra khác với ý muốn của Nhà nước phải sử dụng phương pháp cưỡng chế để ngay lập tức đưa hành vi đó tuân theo một chiều hướng nhất định, trong khuôn khổ chính sách, pháp luật về kinh tế

2.3.2 Các phương pháp kinh tế

Phương pháp kinh tế là phương pháp tác động lên đối tượng quản lý không bằng cưỡng chế hành chính mà bằng lợi ích, tức là Nhà nước chỉ đề ra mục tiêu, nhiệm vụ phải đạt, đặt ra những điều kiện khuyến khích về kinh tế, những phương tiện vật chất có thể sử dụng để họ tự tổ chức việc thực hiện nhiệm vụ có thể thấy đây là phương pháp quản lý tốt nhất để thực hành tiết kiệm và nâng cao hiệu quả kinh tế Phương pháp này mở rộng quyền hành động cho các chủ thể kinh tế, đồng thời cũng tăng trách nhiệm kinh tế của họ Việc sử dụng các phương pháp kinh tế luôn được Nhà nước định hướng nhằm thực hiện các nhiệm vụ kế hoạch, các mục tiêu kinh tế từng thời kỳ của

nhà nước Nhưng đây không phải là những nhiệm vụ gò ép, mệnh lệnh chủ quan mà là những mục tiêu, nhiệm vụ có căn cứ khoa học và cơ sở chủ động Nhà nước tác động lên đối tượng quản lý bằng các phương pháp kinh tế theo những hướng sau: Định hướng phát triển chung bằng các mục tiêu, nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế của hệ thống, bằng những chỉ tiêu cụ thể cho từng thời gian, từng phân hệ, từng cá nhân của hệ thống Bên cạnh đó sử dụng các định mức kinh tế ( mức thuế, mức lãi suất ngân hàng, ), các biện pháp đòn bẩy, kích thích kinh tế để lôi cuốn, thu hút, khuyến khích các cá nhân và doanh nghiệp phát triển sản xuất theo hướng vừa ích nước, vừa lợi nhà Và bằng chính sách ưu đãi kinh tế để điều chỉnh hoạt động kinh tế trong cả nước

và thu hút được tiềm năng của việt kiều cũng như các tổ chức, cá nhân nước ngoài

Để thực hiện hiệu quả phương pháp này cần lưu ý: Phải hoàn thiện hế thống các đòn bẩy kinh tế, nâng cao năng lực vận dụng các quan hệ hàng hóa-tiền tệ, quan hệ thị trường Bên cạnh đó thực hiện sự phân cấp đúng đắn giữa các cấp quản lý theo hướng mở rộng quyền hạn cho cấp dưới.Và các cán bộ quản lý phải là những người có trình độ và năng lực về nhiều mặt, phải thông thạo nhiều loại kiến thức, có kinh nghiệm quản lý và có bản lĩnh vững vàng

2.3.3 Phương pháp giáo dục

Phương pháp giáo dục trong quản lý nhà nước về kinh tế là cách thức tác động của nhà nước bào nhận thức và tình cảm của những con người thuộc đối tượng quản lý nhà nước về kinh tế, nhằm nâng cao tính tự giác, tích cực

và nhiệt tình lao động của họ trong việc thực hiện tốt nhiệm vụ được giao Đặc trưng của phương pháp này là tính thuyết phục, tức là làm cho con người lao động biết phân biệt phải trái, đúng sai, lợi hại, xấu đẹp, thiện ác, từ

đó nâng cao tính tự giác làm việc.Phương pháp giáo dục này cần được sử dụng kết hợp với các phương pháp khác một cách uyển chuyển, linh hoạt, nhẹ nhàng, có tác động giáo dục rộng rãi trong xã hội Nội dung của phương pháp

giáo dục cần lưu ý một số vấn đề chính như: Giáo dục đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước để mọi người dân đều hiểu, ủng hộ và quyết tâm xây dựng đất nước, có ý chí làm giàu Giáo dục ý thức lao động sáng tạo, năng suất, có hiệu quả, có tổ chức Xóa bỏ tâm lý và phong cách của người sản xuất nhỏ mà biểu hiện là chủ nghĩa cá nhân, thu vén nhỏ mọn, tâm lý ích kỷ gia đình, đầu óc thiển cận, hẹp hòi, tư tưởng địa phương, cục bộ, bình quân chủ nghĩa…Xóa bỏ tàn dư phong kiến, thói đạo đức giả, nói một đằng làm một nẻo, thích đặc quyền đặc lợi, tích hưởng thụ, kìm hãm thanh niên, coi thường phụ nữ, Xóa bỏ tàn dư tư sản với các biểu hiện xấu dư chủ nghĩa thực dụng, vô đạo đức, chủ nghĩa tự do vô chính phủ Xây dựng tác phong đại công nghiệp, tính hiệu quả, thiết thực, tính tổ chức, tính kỷ luật, đảm nhận trách nhiệm.Các hình thức giáo dục bao gồm: sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng, sử dụng các đoàn thể, các hoạt động xã hội

2.4 Các công cụ quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay

Công cụ quản lý nhà nước về kinh tế bao gồm nhiều loại cụ thể đó là : Thứ nhất là công cụ thể hiện ý đồ, mục tiêu quản lý Thứ hai, là công cụ thể hiện chuẩn mực xử sự, hành vi trong các quan hệ kinh tế khi thực hiện mục tiêu Thứ ba là công cụ thể hiện các tư tưởng, quan điểm của Nhà nước trong việc điều chỉnh các hoạt động của nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định để đạt được các mục tiêu đã xác định Thứ tư là các công cụ vật chất thuần túy Thứ năm là công cụ để sử dụng các công cụ nói trên Hay cụ thể đó là:

2.4.1 Hệ thống pháp luật

Nhà nước phải sử dụng hệ thống pháp luật làm công cụ điều tiết hoạt động của các tổ chức kinh tế thuộc mọi thành phần kinh tế nhằm làm cho nền kinh tế phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy mặt tích cực và

ngăn chặn mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, điều tiết các hoạt động kinh tế đối ngoại sao cho nền kinh tế không bị lệ thuộc vào nước ngoài.Việc xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh đối với nước ta là một quá trình lâu dài

Vì thị trường luôn luôn biến động nên hệ thống pháp luật cũng phải được bổ sung hoàn chỉnh kịp thời cho phù hợp với tình hình thực tế Hệ thống pháp luật bao trùm mọi mặt hoạt động kinh tế - xã hội, nhưng có thể khái quát lại trong năm lĩnh vực chính:

Thứ nhất là xác định các chủ thể pháp lý, tạo cho họ các quyền (năng lực pháp lý) và hành động (khả năng kinh doanh) mang tính thống nhất

Thứ hai là quy định các quyền về kinh tế (quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền chuyển nhượng, quyền thừa kế v.v.)

Thứ ba là về hợp đồng kinh tế, các nguyên tắc cơ bản của Luật hợp đồng dựa trên cơ sở thoả thuận, trên cơ sở tự nguyện của các bên, Luật hợp đồng quy định quyền hoạt động của các chủ thể pháp lý, tức là các hành vi pháp lý

Thứ tư là về sự bảo đảm của nhà nước đối với các điều kiện chung của nền kinh tế có các Luật bảo hộ lao động, Luật môi trường, Luật về cácten, v.v các quy định về mặt xã hội có Luật bảo hiểm xã hội v.v

Thứ năm là về luật kinh tế đối ngoại phù hợp với thông lệ quốc tế

2.4.2 Kế hoạch và thị trường

Hai công cụ quản lý cơ bản là kế hoạch và thị trường không thể tách rời nhau mà là sự vận dụng quy luật phát triển có kế hoạch để điều tiết tác động của quy luật giá trị và vận dụng quy luật giá trị nhằm quản lý kinh tế phát triển theo kế hoạch