LỜI MỞ ĐẦU Trong thời gian vừa qua, trường Đại Học Y Dược TP.HCM đã tạo điều kiện để em được tham gia và tìm hiểu quá trình chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân và em đã có thời gian thực tập
Trang 1ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời gian vừa qua, trường Đại Học Y Dược TP.HCM đã tạo điều kiện để em được tham gia và tìm hiểu quá trình chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân và em đã có thời gian thực tập tốt tại bệnh viện Đại Học Y Dược TP.HCM Trong thời gian thực tập em đã học hỏi được nhiều điều và thu thập được rất nhiều dữ liệu có ích cho bài luận này và tương lai sau này của em
Với tài liệu đó cùng với sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên đã giúp em làm một bài báo cáo hoàn chỉnh
Để hoàn thành khóa luận này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô Thắm và toàn thể các anh chị trong bệnh viện ở các phòng ban đã hướng dẫn em nhiệt tình trong suốt quá trình em thực tập ở đây
Em chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô trong khoa Dược đã tận tình truyền đạt kiến thức trong những năm em học tập tại trường Đại Học Y Dược TP.HCM Với vốn kiến thức các thầy, cô đã dạy, nay chúng em được thực hành thực tế, học đi đôi với hành thì mới có thể thành công, em xin chân thành cảm ơn nhà trường đã tạo điều kiện cho em được phát triển kiến thức tối đa nhất Nền tảng kiến thức vững chắc ấy không chỉ giúp
em hoàn thành tốt khóa luận này mà còn là hành trang quý báu để em bước vào đời một cách tự tin
Em chân thành cảm ơn Ban Giám Đốc bệnh viện Đại Học Y Dược Tp.HCM đã cho phép và tạo điều kiện thuận lợi để em thực tập tại bệnh viện
Cuối cùng em kính chúc quý Thầy, Cô dồi dào sức khỏe và thành công hơn nữa trong
sự nghiệp cao quý, niềm tin để tiếp tục thực hiện sứ mệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thức cho thế hệ mai sau Đồng kính chúc các Cô, Chú, Anh, Chị trong bệnh viện Đại Học Y Dược luôn dồi dào sức khỏe, đạt được thành công tốt đẹp trong công việc bảo vệ sức khỏe cho mọi người, một công việc cao quý
Trang 3MỤC LỤC
1 PHẦN I: TỔNG QUAN ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1
1.1 Giới thiệu về bệnh viện 1
1.2 Giới thiệu khoa dược 4
1.2.1 Cơ cấu tổ chức khoa dược 4
1.2.2 Chức năng 4
1.3 Nhiệm vụ 5
1.4 Nhiệm vụ của từng bộ phận 6
1.4.1 Nghiệp vụ dược 6
1.4.2 Kho cấp phát thuốc 7
1.4.3 Dược lâm sàng 7
1.4.4 Phụ trách pha chế thuốc 8
2 PHẦN II: CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ QUY TRÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC BỘ PHẬN TRONG KHOA DƯỢC 9
2.1 Dược lâm sàng 9
2.1.1 Cơ sở pháp lý 9
2.1.2 Quy trình hoạt động 9
2.1.3 Ưu điểm và nhược điểm 11
2.2 Nghiệp vụ dược 11
2.2.1 Cơ sở pháp lý 11
2.2.2 Nhiệm vụ 12
2.3 Kho thuốc 13
2.3.1 Cơ sở pháp lý 13
2.3.2 Quy trình hoạt động 14
2.3.3 Kho chẵn 16
2.3.4 Kho lẻ 17
2.3.5 Nhận xét: 18
2.4 Nhà thuốc bệnh viện 18
2.4.1 Cơ sở pháp lý 18
2.4.2 Quy trình hoạt động 19
3 PHẦN III: TỔNG KẾT VÀ NHẬN XÉT 22
Trang 4SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 1
1.1 Giới thiệu về bệnh viện
TÊN: BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP.HCM
Địa chỉ: 215 Hồng Bàng, phường 11, quận 5, TP.HCM
Trang 5SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 2
Với 24 năm hình thành và phát triển, Bệnh viện Đại Học Y Dược TP>HCM là địa chỉ chăm soc sức khỏe uy tín của hàng triệu người bệnh Bệnh viện luôn nổ lực phát huy những giá trị cốt lõi bền vững đó là:
Tiên phong trong điều trị người bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo quản trị
Thấu hiểu nỗi đau vể thể xác lẫn tinh thần của người bệnh để đưa ra những giải pháp điều trị tối ưu
Giữ vững sự chuẩn mực của người Thầy giáo- Thầy thuốc, luôn là tấm gương sáng để thế hệ nối tiếp noi theo
Quản lý chất lượng, đảm bảo an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế
Hình 1.1.1 Những cột mốc đáng nhớ trong lịch sử hình thành và phát triển bệnh viện
Trang 6SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 3
Bệnh viện có 3 cơ sở, trụ sở chính tại 215 Hồng Bàng, P11, Q5 Từ năm 2013, bệnh viện đưa vào hoạt động tòa nhà 17 tầng đã mở rộng khả năng đáp ứng số lượng người bệnh đến khám ngoại trú và điệu trị nội trú tại BV Đây là tòa nhà thiết kế theo tiêu chuẩn bệnh viện quốc tế, đem đến môi trường khá chữa bệnh tiện nghi, xanh – sạch – đẹp, an ninh giúp người bệnh và gia đình cảm thấy thoải mái hơn khi vào bệnh viện Mỗi năm, bệnh viện tiếp nhận tủng bình hơn 2 triệu lượt khám ngoại trú (khoảng 7.000 người khám/ngày), điều trị nội trú 55.000 người, phâu thuật khoảng 30.000 trường hợp
Hình 1.1.2 Những con số ấn tượng
Là một bệnh viện của trường đại học cùng tầm nhìn quốc tế, bệnh viện phấn đấu nâng cao chất lượng chuyên môn và chất lượng dịch vụ, đáp ứng mong đợi của người dân trong và ngoài nước Bệnh viện Đại Học Y Dược TP.HCM mong muốn mỗi người dân khi đến khám chữa bệnh luôn nhận được chất lượng dịch
vụ tốt nhất và vượt sự mong đợi
Trang 7SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 4
Mục tiêu sắp tới của bệnh viện là xây dựng hệ thống trung tâm chuyên khoa sâu đạt chuẩn quốc tế, áp dụng những kỹ thuật hiện đại trong khám và điều trị Từ
sự hiểu biết chuyên sâu của nhiều chuyên ngành, Bệnh viện sẽ xây dựng các đơn vị phối hợp cùng lúc nhiều chuyên ngành để cùng can thiệp trên một bệnh
lý, gia tăng hiệu quả điều trị đa mô thức Bên cạnh đó, bệnh viện sẽ trở thành môi trường đào tạo nhân tài cho ngành y tế Ngoài đào tạo về chuyên môn, bệnh viện tập trung mô hình quản lý hiện đại, tiến tới chuyển giao mô hình quản lý tới các bệnh viện có nhu cầu
1.2 Giới thiệu khoa dược
Căn cứ vào thông tư 22/2011/TT-BYT, Bộ Y Tế quy định tổ chức và hoạt động của bệnh viện như sau:
1.2.1 Cơ cấu tổ chức khoa dược
Trang 8SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 5
Nhiên cứu khoa học kỹ thuật về dược, tham gia huấn luyện sinh viên và đào tạo cán bộ
Quản lý thuốc, hóa chất, vật tư y tế tiêu hao và các chế độ chuyên môn về dược
1.3 Nhiệm vụ
Lập kế hoạch, cung ứng thuốc bảo đảm đủ số lượng, chất lượng cho nhu cầu điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chẩn đoán, điều trị và các yêu cầu chữa bệnh khác ( phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa)
Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị và các như cầu đột xuất khác khi có yêu cầu
Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị
Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “ Thực hành tốt bảo quản thuốc”
Tổ chức pha chế thuốc, hóa chất sát khuẩn, bào chế thuốc đông y, sẳn xuất thuốc từ dược liệu sử dụng trong bệnh viện
Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc
Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa trong bệnh viện
Nghiên cứu khoa học và đào tạo, là cơ sở thực hành của các trường Đại Học, Cao Đẳng và Trung Học về Dược
Phối hợp với khoa cận lam sàng theo dõi,kiểm tra, đánh giá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh và theo dõi tình hình kháng sinh trong bệnh viện
Trang 9SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 6
Tham gia chỉ đạo tuyến
Tham gia hội chẩn khi được yêu cầu
Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc
Quản lý hoạt động của nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định
Thực hiện nhiệm vụ cung ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra, báo cáo về vật tư y tế tiêu hao (bông, băng, cồn, gạc) khi y tế đối với cơ sở y tế chưa có phòng vật tư – trang thiết bị y tế và được người đứng đầu các cơ sở đó giao nhiệm vụ
Đảm nhiệm việc cung ứng thuốc
Định ký kiểm tra việc bảo quản, quản lý, cấp phát thuốc tại khoa Dược
Kiểm tra việc sử dụng và bảo quản thuốc trong tủ trực tại các khoa lâm sàng
Đảm nhiệm việc kiểm nghiệm, kiểm soát chất lượng thuốc ( nếu bệnh viện không tổ chức bộ phận kiểm nghiệm thì sau khi pha chế phải gửi mẫu cho các
cơ quan có chức năng kiểm nghiệm thực hiện)
Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được trưởng khoa dược giao
Chịu trách nhiệm trước trưởng khoa dược về nhiệm vụ được phân
Trang 10SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 7
Có trách nhiệm đầy đủ nguyên tắc về “ Thực hành tốt bảo quản thuốc” đảm bảo
an toàn của kho
Hướng dẫn, phân công các thành viên làm việc tại kho thực hiện tốt nội quy của kho thuốc, khoa dược
Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc xuất nhập thuốc theo quy định của công tác khoa dược và báo cáo thường xuyên hoặc đột xuất cho trưởng khoa dược về công tác khoa và cấp phát
Tham gia nghiên cứu khoa học hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các thành viên trong khoa và thành viên khác theo sự phân công
Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được trưởng khoa dược giao
Chịu trách nhiệm trước trưởng khoa dược về nhiệm vụ phân công
1.4.3 Dược lâm sàng
Chịu trách nhiệm về thông tin thuốc trong bệnh viện, triển khai mạng lưới theo dõi, giám sát, báo cáo tác dụng không mong muốn của thuốc và công tác cảnh giác dược
Tư vấn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý cho Hội đồng thuốc và điều trị, cán bộ y
Trang 11SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 8
Tham gia nghiên cứu khoa học và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công
Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi trưởng khoa dược yêu cầu
Chịu trách nhiệm trước trưởng khoa dược về nhiệm vụ được phân công
1.4.4 Phụ trách pha chế thuốc
Thực hiện quy định của công tác dược, công tác chống nhiễm khuẩn
Thực hiện pha chế theo đúng quy trình kỹ thuật đã được phê duyệt danh mục thuốc được pha chế ở bệnh viện
Pha chế kịp thời và đảm bảo chất lượng các thuốc cấp cứu và đặc biệt chú ý khi pha chế thuốc cho trẻ em ( chia nhỏ liều, pha thuốc tiêm truyền, thuốc trị ung thư)
Kiểm soát, tham gia phối hợp với các cán bộ được phân công ở các đơn vị, khoa hoặc trung tâm Y học hạt nhân, ung bứu trong việc pha chế, sử dụng các thuốc phóng xạ, hóa chất ung thư để đảm bảo an toàn cho người bệnh, nhân viên y tế và môi trường
Tham gia nghiên cứu khoa học và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho các thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công
Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi trưởng khoa dược yêu cầu
Chịu trách nhiệm trước trưởng khoa dược về nhiệm vụ được phân công
Trang 12SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 9
PHẬN TRONG KHOA DƯỢC 2.1 Dược lâm sàng
2.1.1 Cơ sở pháp lý
Căn cứ nghị định 63/2012/NĐ-CP, Bộ trưởng Bộ Y Tế ban hành thông tư
31/21012/TT-BYT hướng dẫn hoạt động dược lâm sàng trong bệnh viện
2.1.2 Quy trình hoạt động
Thông tin thuốc qua điện thoại, bản tin nội bộ, email bệnh viện, seminar
Đối tượng thông tin
Cán bộ y tế: Bác sĩ, Dược sĩ, Điều dưỡng
Bệnh nhân: ngoại trú, bệnh nội trú đã xuất viện
Đơn vị thông tin thuốc: Dược điển, hội nghị
Quy trình thông tin thuốc
Tiếp nhận thông tin từ bệnh nhân, cán bộ y tế
Xử lý, phân tích vấn đề; tương tác với bác sĩ
Phản hồi
Trả lời và tư vấn
Ngoại trú: duyệt trên đơn thuốc bệnh nhân 4000-6000 toa
Nội trú: duyệt trên phiếu lĩnh thuốc nội trú, bệnh án điện tử, hồ sơ bệnh án nội trú
Trang 13SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 10
Hiện tại đang thực hiện trên 7 khoa
Ngoại tiêu hóa
Hoạt động đi buồng: tư vấn cho bác sĩ, điều dưỡng
Rà xoát tình trạng lâm sàng
Rà xoát thuốc điều trị: chỉ định, tác dụng phụ, chống chỉ định, liều dùng- cách dùng,
Trao đổi với bác sĩ khi phát hiện vấn đề và đề xuất phương án thay thế
Hướng dẫn điều dưỡng pha chế và bảo quản
Cùng với bác sĩ điều trị cung cấp thoog tin thuốc, tình trạng bệnh nhân
Cảnh giác về thuốc cho bác sĩ
Báo cáo ADR
Hướng dẫn sử dụng thuốc dạng đặc biệt
Trang 14SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 11
Cảnh báo tương tác thuốc trung bình và nặng
LASA ( Look Alike – Sound Alike )
Cảnh báo thuốc có nguy cơ cao trên phần mềm kê đơn
Tập huấn sử dụng thuốc, theo dõi bản báo cáo phản ứng có hại cho điều dưỡng, dược sĩ trung học Ví dụ: dung dịch đậm đặc KCl 10%
Hoạt động khác: thông tin bảo quản thuốc sau khi mở nắp; thuốc cần tránh ánh sáng khi bảo quản, dung dịch pha trong lúc truyền; tương kỵ thuốc trong khi tiêm truyền
2.1.3 Ưu điểm và nhược điểm
2.2 Nghiệp vụ dược
2.2.1 Cơ sở pháp lý
Thông tư 02/2018/TT-BYT Quy định về thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc
Thông tư 52/2017/TT-BYT Quy định về đơn thuốc và việc kê đơn thuốc hóa dược, sinh phẩm trong điều trị ngoại trú
Trang 15SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 12
Thông tư 07/2017/TT-BYT Ban hành danh mục thuốc không kê đơn
Thông tư 20/2017/TT-BYT Hướng dẫn luật dược và nghị định 54/2017/NĐ-CP
về thuốc và nguyên liệu làm thuốc phải kiểm soát đặc biệt
Thông tư 06/2017/TT-BYT Ban hành danh mục thuốc độc và nguyên liệu độc làm thuốc
Nghị định 54/2017/NĐ-Cp Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật dược
Nghị định 176/2013/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế
Thông tư 15/2011/TT-BYT Quy địng về tổ chức và hoạt động của cơ sở bán lẻ thuốc trong bệnh viện
2.2.2 Nhiệm vụ
Lập kế hoạch và tổ chức cung ứng thuốc
Xây dựng danh mục thuốc bệnh viện
Tổ chức đấu thầu mua thuốc
Xây dựng danh mục và cơ sở thuốc của tủ thuốc trực
Trang 16SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 13
Thông tin thuốc hết/ có hàng lại
Kiểm tra, bảo quản, quản lý, cấp phát thuốc tại khoa dược
Có hơn 20 quy trình
Quy trình kiểm nhập
Quy trình bảo quản thuốc
Quy trình cấp phát thuốc
Quy trình hoàn trả thuốc
Quy trình kiểm kê
Kiểm tra sử dụng bảo quản tủ thuốc trực
Kiểm nghiệm kiểm soát chất lượng thuốc
Kiểm tra thực hiện quy định chuyên môn dược
Cập nhật, triển khai các văn bản quy định
Là một bộ phận đặc biệt quan trọng của khoa dược bệnh viện, do nhân sự còn hạn chế neen việc làm của mội dược sĩ còn rất nhiều nhưng trong tương lai thì bệnh viện cũng sẽ tuyển thêm nhân sự để cải thiện tình hình trên
2.3 Kho thuốc
2.3.1 Cơ sở pháp lý
Căn cứ vào thông tư 22/2011/TT-BYT và thông tư 23/2011/TT-BYT
Trang 17SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 14
FIFO: thuốc nhập trước xuất trước
FEFO: thuốc gần hết hạn dùng xuất trước
Chống đổ vỡ, hư hao, mất mát
Thuốc được sắp xếp theo chữ cái alpha
Bảo quản thuốc trong kho
Thực hiện 5 chống cho tất cả các kho
Không để hỏng vỡ, thừa thiếu, mất mát vượt quá mức quy định, hạn chế xảy ra đến mức tối thiểu
Trang 18SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 15
Kho phải đảm bảo thông thoáng, được trang bị hệ thống làm lạnh: máy điều hòa nhiệt độ, nhiệt kế, ẩm kế và quạt thông gió đảm bảo nhiệt độ bảo quản
Thuốc nhập có hạn dùng phải từ một năm trở lên Trường hợp thuốc nhập về
có hạn dùng dưới một năm, thủ kho có trách nhiệm báo cáo và có ý kiến phê duyệt của Trưởng Khoa khi đưa vào sử dụng
Thuốc hết hạn sử dụng, hư hao, dễ vỡ, thủ kho làm báo cáo theo mẫu, Trưởng Khoa Dược ký, trình Ban Giám Đốc xin hủy dưới sự giám sát của Hội đồng thanh lý thuốc, lập biên bản thanh lý thuốc theo đúng mẫu quy định
Cấp phát thuốc cho bệnh nhân
Kết phiếu – in phiếu
Soạn thuốc
Phân chia thuốc
Kiểm thuốc: phù hợp thuốc- chẩn đoán, tương tác thuốc ( nếu có), tên thuốc, hàm lượng, số lượng, đơn vị tính, số lô, hạn sử dụng,
Trang 19SVTH: NGUYỄN HUỆ TÂM 16
Giao thuốc
Kiểm kê : hằng ngày và đột xuất
Hoàn thuốc
Hoàn trả thuốc hoàn nguyên và thuốc không hoàn nguyên
Lý do thuốc hoàng trả: do thay đổi y lệnh, chuyển khoa, ra viện, chuyển viện
hoặc tử vong
Quy trình hoàn thuốc
Tiếp nhận: phiếu hoàn thuốc, chữ ký đầy đủ, lý do,
Thuốc hoàn nguyên: cảm quan, điều kiện bảo quản,
Thuốc hoàn không nguyên: biệt trữ
Kiểm tra nhập hàng đúng số lượng, chất lượng theo hóa đơn chứng từ hợp
lệ, kiểm tra số đăng kí, nơi sản xuất, số kiểm soát, hạn dùng của từng loại thuốc, chú ý các loại hàng lạ hoặc có hạn dùng 1 năm