PHẦN I: KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG 1. Giới thiệu Tên bài giảng: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Người soạn giảng: Thời gian: 5 tiết Dùng cho đối tượng: Sinh viên năm nhất 2. Mục tiêu Kết thúc bài học, sinh viên cần đạt được: Về kiến thức: + Trình bày được khái niệm giai cấp công nhân, nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam giai đoạn hiện nay. + Phân tích được những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. + Trình bày được quy luật ra đời của Đảng Cộng sản, vai trò của các Đảng Cộng sản nói chung và Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng trong quá trình giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình. Về kỹ năng Vận dụng kiến thức đã học để giải thích một số vấn đề phức tạp trong thực tiễn cuộc sống: Lực lượng giai cấp công nhân hiện nay; hoạt động lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; có cách tư duy mới về giai cấp công nhân. Về thái độ: + Giáo dục cho sinh viên có được niềm tin khoa học về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. + Nhận thức để hiểu và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá và con đường đi lên CNXH của Việt Nam. Từ đó có thái độ tích cực hành động, phấn đấu học tập vì mục tiêu, lý tưởng mà Đảng, Nhà nước và dân tộc đã lựa chọn.
Trang 1PHẦN I: KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG
1 Giới thiệu
- Tên bài giảng: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
- Người soạn giảng:
- Thời gian: 5 tiết
- Dùng cho đối tượng: Sinh viên năm nhất
2 Mục tiêu
Kết thúc bài học, sinh viên cần đạt được:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được khái niệm giai cấp công nhân, nội dung sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam giai đoạn hiện nay
+ Phân tích được những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
+ Trình bày được quy luật ra đời của Đảng Cộng sản, vai trò của các Đảng Cộng sản nói chung và Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng trong quá trình giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình
- Về kỹ năng
Vận dụng kiến thức đã học để giải thích một số vấn đề phức tạp trong thực tiễn cuộc sống: Lực lượng giai cấp công nhân hiện nay; hoạt động lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; có cách tư duy mới về giai cấp công nhân
- Về thái độ:
+ Giáo dục cho sinh viên có được niềm tin khoa học về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản
+ Nhận thức để hiểu và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá và con đường đi lên CNXH của Việt Nam
Từ đó có thái độ tích cực hành động, phấn đấu học tập vì mục tiêu, lý tưởng mà Đảng, Nhà nước và dân tộc đã lựa chọn
Trang 23 Phương pháp
Trong bài giảng sử dụng chủ yếu phương pháp thuyết trình Bên cạnh
đó có sử dụng kết hợp với phương pháp hỏi- đáp
4 Phương tiện, công cụ:
Bảng, phấn, máy chiếu
5 Tài liệu
- Tài liệu bắt buộc: Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác- Lênin (dành cho sinh viên đại học, cao đẳng khối không chuyên ngành Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh)- Nxb CTQG, Hà nội, 2009
- Tài liệu tham khảo:
+ Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học, Nxb CTQG, Hà nội, 2006 + Văn kiện Đại hhội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng Cộng sản Việt Nam
6 Kết cấu và phân bổ thời gian.
I SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN(5 tiết)
1 Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân (1tiết)
2 Những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.(2 tiết)
3 Vai trò của Đảng Cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân (2 tiết)
Trang 3PHẦN II: BÀI SOẠN CHI TIẾT
LỜI MỞ ĐẦU
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa xã hội khoa học Vấn đề sứ mệnh lịch sử của giai cấp có liên quan trực tiếp đến vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản, đến mục tiêu và con đường
đi lên CNXH của nhiều quốc gia, dân tộc trong đó có cả Việt Nam Một trong những nguyên nhân chủ yếu của sự sụp đổ CNXH ở Liên Xô và Đông Âu là
do xa rời các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Trước sự khủng hoảng và sụp đổ của CNXH ở Đông Âu và Liên Xô, nhiều người đã bộc lộ sự dao động, hoài nghi về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Bọn cơ hội, xét lại và các thế lực phản động có cơ hội mới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân cùng vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản và CNXH Vấn đề sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thực
tế vẫn đang và sẽ là trung tâm của cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận
Vì vậy để bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, bảo đảm cho nước ta tiếp tục phát triển theo đúng định hướng XHCN, một trong những vấn đề lý luận, thực tiễn quan trọng nhất đối với chúng ta hiện nay là phải nhận thức ngày càng đầy đủ, đúng đắn để có thể thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, góp phần vào phong trào cách mạng của nhân dân thế giới trong thời đại ngày nay
Trang 4Mục Nội dung
Phương phỏp
Thời gian
Hoạt động người dạy
Hoạt động người học
Phương tiện I.
1
a.
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG
NHÂN
Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân.
Khái niệm giai cấp công nhân.
* Quan điểm của chủ nghĩa Mác –
Lênin:
Thuyết trỡnh
Ghi chộp
Phấn bảng
45’
Chủ nghĩa Mác – Lênin đã dùng nhiều
danh từ đồng nghĩa để chỉ giai cấp công
nhân như: giai cấp vô sản, giai cấp vô sản
đại công nghiệp, giai cấp vô sản hiện đại,
giai cấp công nhân hiện đại
Thuyết trỡnh
=> Mác - Ăngghen đưa ra khái niệm về
giai cấp công nhân: “Giai cấp công nhân
(vô sản) là giai cấp những người làm thuê
hiện đại, vì mất các tư liệu sản xuất của bản
thân nên buộc phải bán sức lao động của
mình để sống”
Thuyết trỡnh
* Quan điểm của Đảng ta:
Qua thực tiễn cách mạng Việt Nam cũng
như thế giới, chúng ta đã có nhận thức đúng
đắn, đầy đủ rõ ràng hơn về giai cấp công
nhân, về bản chất cách mạng, tiên tiến của
nó trong xã hội có giai cấp Chúng ta sử
dụng danh từ “giai cấp công nhân” để tương
xứng với nền công nghiệp hiện đại Bởi vì
Thuyết trỡnh
Trang 5hiện nay trình độ phát triển khoa học, công
nghệ của nhân loại đã đạt được những thành
tựu, đỉnh cao mới Trên cơ sở nhận thức
đúng đắn và khoa học cũng như kế thừa và
vận dụng sáng tạo những quan điểm của chủ
nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn hiện nay,
Đảng ta đưa ra khái niệm về giai cấp công
nhân như sau:
=> “Giai cấp công nhân là một tập đoàn
xã hội ổn định, hình thành và phát triển
cùng với quá trình phát triển của nền công
nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của
lực lượng sản xuất có tính xã hội hoá ngày
càng cao, là lực lượng sản xuất cơ bản, tiên
tiến, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào
quá tình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật
chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực
lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ
từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Ở
các nước tư bản chủ nghĩa, giai cấp công
nhân là những người không có hoặc về cơ
bản không có tư liệu sản xuất phảiỉ làm thuê
cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc
lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ
nghĩa, họ là người đã cùng nhân dân lao
động làm chủ những tư liệu sản xuất chủ
yếu và cùng nhau hợp tác lao động vì lợi ích
chung của toàn xã hội trong đó có lợi ích
xhính đáng của bản thân họ”.[Hội đồng
Thuyết trỡnh và phõn tớch
Trang 6Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình
quốc gia các bộ môn khoa học Mác-Lênin,
Tư tưởng Hồ CHí Minh: Giáo trình Chủ
nghĩa xã hội khoa học, NNxb CTQG, Hà
nội, 2002, tr.99]
Một trong ba phát kiến vĩ đại của các nhà
sáng lập ra chủ nghĩa Mác đó là phát hiện ra
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân:
đánh đổ giai cấp tư sản, chế độ TBCN, thiết
lập nên chế độ XHCN
Mác viết: “Trước hết, giai cấp tư sản tạo
ra những người đào huyệt chôn chính nó –
sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi
của giai cấp vô sản là tất yếu như nhau”
(Mác - Ăngghen tuyển tập, Nxb ST 1980,
t.1, tr.557) Như vậy việc xoá bỏ giai cấp tư
sản là một đòi hỏi tất yếu của tiến trình phát
triển của lịch sử nhân loại, và bản thân giai
cấp tư sản không thể tự tiêu vong, cũng như
không thể có một giai cấp nào khác ngoài
giai cấp công nhân có thể đánh đổ giai cấp
tư sản - Đó chính là sứ mệnh lịch sử giai cấp
công nhân
Theo quan điểm của C.Mác và
Ph.Ăngghen, việc thực hiện sứ mệnh lịch sử
của GCCN cần phải trải qua hai bước:
Thuyết trỡnh
Bước thứ nhất, giai cấp vô sản chiếm lấy
chính quyền nhà nước và biến tư liệu sản
xuất trước hết thành sở hữu nhà nước
Thuyết trỡnh và phõn tớch
Trang 7Bước thứ hai, giai cấp vô sản cũng tự thủ
tiêu với tư cách là giai cấp vô sản, chính vì
thế mà nó cũng xoá bỏ mọi sự phân biệt giai
cấp và mọi đối kháng giai cấp: nó lãnh đạo
nhân dân lao động thông qua chính đảng của
nó tiến hành tổ chức xây dựng xã hội
mới-Xã hội chủ nghĩa
* Nội dung SMLS của giai cấp công
nhân thể hiện cụ thể:
- Một là: Từ khi ra đời cho đến nay, ở
trong CNTB cũng như ở trong CNXH – Giai
cấp công nhân với tư cách là giai cấp tiên
tiến của xã hội, đại diện cho phương thức
sản xuất tiến bộ có sứ mệnh trực tiếp là chủ
thể lao động trong sản xuất công nghiệp
đóng góp cho xã hội những sản phẩm vật
chất, tinh thần ngày càng hiện đại Và nếu
tách họ ra khỏi sản xuất công nghiệp giai
cấp công nhân sẽ không còn là họ nữa Để
giai cấp công nhân không có việc làm thì
một nội dung cơ bản của SMLS của giai cấp
công nhân sẽ bị gạt bỏ
- Hai là: Giai cấp công nhân phải có
những hoạt động chính trị, tư tưởng, tổ chức
để tiến tới cuộc đấu tranh giành chính
quyền, xoá bỏ chế độ kinh tế – chính trị- xã
hội cũ, và xây dựng bảo vệ chính quyền mới
của mình, chính quyền chuyên chính vô sản
Thuyết trỡnh
Trang 8do giai cấp công nhân và nhân dân lao động làm chủ
- Ba là: Thông qua Đảng Cộng sản của
mình giai cấp công nhân lãnh đạo toàn xã hội trên mọi mặt đời sống kinh tế – chính trị – xã hội – văn hoá nhất là kinh tế để từng bước hình thành phát triển xã hội mới theo định hướng XHCN và CSCN
Đây là nội dung cơ bản nhất, quyết định nhất, phức tạp và lâu dài nhất trong toàn bộ SMLS của giai cấp công nhân
Không thể nhận thức và hoạt động chủ quan duy ý chí nóng vội cũng như mơ hồ, hữu khuynh dẫn đến tự phát TBCN Cần nhận thức đúng và tuân thủ theo những nguyên lý phát triển khách quan, vận dụng sáng tạo tuỳ thuộc vào tình hình, đặc điểm từng giai đoạn, từng nước cho phù hợp
- Bốn là: giai cấp công nhân ở mỗi nước
luôn luôn mở rộng và tăng cường hợp tác quốc tế với giai cấp công nhân và nhân dân lao động các nước vì hoà bình độc lập tự do
và sự tiến bộ xã hội
- Năm là: giai cấp công nhân và Đảng
cộng sản phải thường xuyên nêu cao cảnh giác đấu tranh chống lại các trào lưu tư tưởng cơ hội, xét lại, đấu tranh không khoan nhượng với mọi thế lực thù địch, CN đế quốc, chống “diễn biến hoà bình”
Trang 9 Phê phán những quan điểm sai lầm, khẳng định SMLS của giai cấp công nhân là khách quan
+ Hiện nay do sự phát triển mọi mặt của đời sống kinh tế – văn hoá - xã hội nhờ sự phát triển khoa học – công nghệ như vũ bão chúng ta đang vào giai đoạn phát triển của nền kinh tế tri thức Một bộ phận công nhân
đã được tri thức hoá cùng với 1 bộ phận trí thức chuyển sang trực tiếp sản xuất Do vậy
có rất nhiều quan điểm học thuyết của các học giả tư sản đã cố tình bóp méo, xuyên tạc, phủ nhận SMLS của giai cấp công nhân vai trò của giai cấp công nhân trong nền sản xuất hàng hoá, cũng như trên vũ đài chính trị Họ cho rằng do nền “văn minh trí tuệ” nên SMLS chuyển sang đội ngũ trí thức lãnh đạo xã hội, họ cố tình lẫn lộn giữa sản xuất vật chất với lao động cơ bắp với mục đích
hạ thấp vai trò của giai cấp công nhân Xuyên tạc và đi tới xóa bỏ chủ nghĩa Mác – Lênin và SMLS của giai cấp công nhân + Thực tiễn đã chứng minh, số lượng cũng như chất lượng giai cấp công nhân đã không ngừng tăng lên nhằm đáp ứng đòi hỏi của nhu cầu công việc
+ Công nghiệp càng hiện đại, thì trí thức
và công nhân càng xích lại gần nhau Song tầng lớp tri thức dù ngày càng quan trọng
Trang 10trong xã hội loài người, thì họ vẫn chưa bao
giờ thay thế được giai cấp công nhân chưa
đại diện cho bất kỳ một phương thức sản
xuất nào và họ chưa bao giờ có hệ tư tưởng
riêng
=> Thông qua việc nghiên cứu và phê
phán những quan điểm sai trái này chúng ta
thấy rõ rằng nhiệm vụ giải phóng con người,
giải phóng xã hội là SMLS của giai cấp
công nhân
* Củng cố kiến thức bài học:
-* Dặn dũ, giao bài tập về nhà:
=> Câu hỏi ôn tập:
1 Phân tích những đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam
2 Phân tích các diều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
3 Phân tích những điều kiện để giai cấp công nhân Việt Nam hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình đối với cách mạng Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?