THỬ NGHIỆM VIỆC BỔ SUNG THẢO DƯỢC TRONG CHẾ PHẨM COLIENTEROCOX VÀ SEDAFIT VÀO KHẨU PHẦN HEO CON SAU CAI SỮA TỪ 30 – 70 NGÀY TUỔI

Sơ lược về các loại thảo dược và tinh dầu được sử dụng trong chế phẩm .... Việc tìm các sản phẩm thay thế kháng sinh có nguồn gốc chiết xuất từ thực vật để bổ sung vào khẩu phần thức ăn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM

KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THỬ NGHIỆM VIỆC BỔ SUNG THẢO DƯỢC TRONG CHẾ PHẨM COLIENTEROCOX VÀ SEDAFIT VÀO KHẨU PHẦN

HEO CON SAU CAI SỮA TỪ 30 – 70 NGÀY TUỔI

-2009-TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM

KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

THỬ NGHIỆM VIỆC BỔ SUNG THẢO DƯỢC TRONG CHẾ PHẨM COLIENTEROCOX VÀ SEDAFIT VÀO KHẨU PHẦN

HEO CON SAU CAI SỮA TỪ 30 – 70 NGÀY TUỔI

KHỔNG THỊ HẰNG

-2009- 

XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Họ tên sinh viên thực tập: Bùi Đức Tiến

Tên luận văn: “Thử nghiệm việc bổ sung chế phẩm Colienterocox và Sedafit vào khẩu

phần heo con sau cai sữa từ 30 – 70 ngày tuổi”

Đã hoàn thành sửa chữa luận văn theo đúng yêu cầu của giáo viên hướng dẫn và

các ý kiến nhận xét, đóng góp của Hội đồng chấm thi tốt nghiệp Khoa Chăn Nuôi –

Thú Y ngày 02/09/2009

PGS.TS BÙI HUY NHƯ PHÚC

Ban Giám Hiệu Trường Đại Học Nông Lâm TP.Hồ Chí Minh

Ban chủ nhiệm Khoa Chăn Nuôi Thú Y – Bộ Môn Dinh Dưỡng Động Vật Cùng toàn thể quí thầy, quí cô đã tận tình giúp đỡ, chỉ dạy và truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quí báu cho tôi trong suốt thời gian học tập

Chân thành biết ơn

Ban giám đốc Công Ty Cổ Phần Chăn Nuôi Heo Phú Sơn

Cùng toàn thể cô chú, anh chị công nhân viên Công Ty Cổ Phần Chăn Nuôi Phú Sơn đã tận tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp

Cám ơn

Tất cả các bạn bè trong và ngoài lớp đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài

MỤC LỤC

Trang

Chương 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích, yêu cầu 2

1.2.1 Mục đích 2

1.2.2 Yêu cầu 2

Chương 2 TỔNG QUAN 3

2.1 Giới thiệu công ty cổ phần chăn nuôi Phú Sơn 3

2.1.1 Vị trí địa lý 3

2.1.2 Nhiệm vụ 3

2.1.3 Cơ cấu đàn 3

2.2 Đặc điểm sinh lý tiêu hóa heo con sơ sinh 4

2.3 Đặc điểm sinh lý tiêu hóa heo con sau cai sữa 5

2.4 Sơ lược về bệnh tiêu chảy ở heo con 6

2.4.1 Khái niệm về bệnh tiêu chảy 6

2.4.2 Nguyên nhân 6

2.4.3 Triệu chứng và bệnh tích 7

2.5 Sơ lược về Colienterocox và Sedafit 7

2.5.1 Sơ lược về các loại thảo dược và tinh dầu được sử dụng trong chế phẩm 8

2.5.1.1 Tinh dầu Ajowan 8

2.5.1.2 Tinh dầu khuynh diệp 8

2.5.1.3 Tinh dầu quế 9

2.5.1.4 Cây Cari 9

2.5.1.5 Hoa lạc tiên 10

2.5.1.6 Cây nữ lang 10

2.5.2 Colienterocox và Sedafit 11

2.5.3 Tác dụng của các tinh dầu thực vật trong chế phẩm Colienterocox và Sedafit 12

2.5.4 Liều lượng và cách sử dụng 12

2.5.5 Phương thức tác động 13

2.5.5.1 Cải thiện sự tiêu hóa thức ăn 13

2.5.5.2 Cải thiện sự hấp thu 13

2.5.5.3 Cải thiện sự miễn dịch 13

2.6 Một số đề tài nghiên cứu liên quan 14

2.6.1 Nghiên cứu của Paulette Richard tại Pháp 14

2.6.2 Nghiên cứu tại trại heo Mỹ Vân 15

Chương 3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM 17

3.1 Nội dung thí nghiệm 17

3.2 Phương pháp thí nghiệm 17

3.2.1 Thời gian và địa điểm thực hiện thí nghiệm 17

3.2.2 Bố trí thí nghiệm 17

3.3 Điều kiện nuôi dưỡng chăm sóc heo thí nghiệm 18

3.3.1 Thức ăn thí nghiệm 18

3.3.2 Chuồng trại 19

3.3.3 Chăm sóc, nuôi dưỡng 20

3.3.4 Vệ sinh thú y: theo quy trình trại 20

3.3.5 Tiêm phòng 20

3.4 Các chỉ tiêu theo dõi 21

3.4.1 Tăng trọng 21

3.4.2 Lượng ăn vào và hệ số biến chuyển thức ăn 21

3.4.3 Tỷ lệ ngày con tiêu chảy 21

3.4.4 Hiệu quả kinh tế 21

3.5 Xử lý số liệu 21

Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 23

4.1 Trọng lượng trung bình của heo lúc bắt đầu thí nghiệm 23

4.2 Trọng lượng trung bình của heo khi kết thúc thí nghiệm 24

4.3 Tăng trọng trung bình của heo ở các lô thi nghiệm 26

4.4 Tăng trọng tuyệt đối của heo ở các lô thí nghiệm 27

4.5 Lượng thức ăn tiêu thụ của heo ở các lô thí nghiệm 29

4.6 Hệ số chuyển biến thức ăn 30

4.7 Tỷ lệ ngày con tiêu chảy 32

4.8 Tổng kết toàn thí nghiệm các chỉ tiêu theo dõi 34

4.9 Sơ bộ hiệu quả kinh tế 34

4.9.1 Đơn giá 34

4.9.2 Sơ bộ hiệu quả kinh tế ở các lô thí nghiệm 34

Chương 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 36

5.1 Kết luận 36

5.2 Đề nghị 36

TÀI LIỆU THAM KHẢO 37

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1: Phân tích hiệu quả của thuốc lên vi khuẩn đường ruột 12

Bảng 3.1: Bố trí thí nghiệm 18

Bảng 3.2: Thành phần dinh dưỡng trong thức ăn cơ bản 6A 19

Bảng 3.3: Lịch tiêm phòng heo con của trại heo Phú Sơn 20

Bảng 4.1: Trọng lượng trung bình của heo lúc bắt đầu thí nghiệm 23

Bảng 4.2: Trọng lượng trung bình của heo khi kết thúc thí nghiệm 24

Bảng 4.3: Tăng trọng trung bình của heo trong các lô thí nghiệm 26

Bảng 4.4: Tăng trọng tuyệt đối của heo trong các lô thí nghiệm 27

Bảng 4.5: Lượng thức ăn tiêu thụ của heo trong các lô thí nghiệm 29

Bảng 4.6: Hệ số biến chuyển thức ăn của các lô thí nghiệm 31

Bảng 4.7: Tỷ lệ ngày con tiêu chảy trong các lô thí nghiệm 32

Bảng 4.8: Tổng kết toàn thí nghiệm các chỉ tiêu theo dõi 34

Bảng 4.9: Sơ bộ hiệu quả kinh tế ở các lô thí nghiệm 35

DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ

Trang

Biểu đồ 4.1: Trọng lượng trung bình của heo khi bắt đầu thí nghiệm 24

Biểu đồ 4.2: Trọng lượng trung bình của heo khi kết thúc thí nghiệm 25

Biểu đồ 4.3: Tăng trọng trung bình của heo ở các lô thí nghiệm 27

Biểu đồ 4.4: Tăng trọng tuyệt đối của heo ở các lô thí nghiệm 28

Biểu đồ 4.5: Lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày của heo ở các lô thí nghiệm 30

Biểu đồ 4.6: Hệ số biến chuyển thức ăn trung bình ở các lô thí nghiệm 32

Biểu đồ 4.7: Tỷ lệ ngày con tiêu chảy của heo ở các lô thí nghiệm 33

TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Tên đề tài: “ THỬ NGHIỆM VIỆC BỔ SUNG THẢO DƯỢC TRONG

ENTEROCOX VÀ SEDAFIT VÀO KHẨU PHẦN HEO CON SAU CAI CAI SỮA TỪ 30 –

- Lô 1: TĂCB của trại có kháng sinh Amoxylin 2kg/tấn TĂ, Colistin 2kg/tấn TĂ

- Lô 2: TĂCB của trại không có kháng sinh + 2 kg Enterocox /1tấn TĂ

- Lô 3: TĂCB của trại không có kháng sinh + 2 kg Sedafit /1tấn TĂ

Kết quả thí nghiệm

- Trọng lượng trung bình của heo khoảng 70 ngày tuổi ở lô 1 là 25,03 kg/con, lô

2 là 25,25 kg/con và lô 3 là 24,69 kg/con

- Tăng trọng tuyệt đối của heo ở lô 2 là 440,5 g/con/ngày và lô 3 là 426,58

g/con/ngày so với lô 1 là 434,58 g/con/ngày

- Hệ số biến chuyển thức ăn ở lô 2 là 1,66 và lô 3 là 1,72 so với lô 1 là 1,67

- Tỉ lệ ngày con tiêu chảy thấp nhất ở lô 2 là 0,67%, ở lô 3 là 1,05% và cao nhất

là lô 1 với 1,76%

- Chi phí về thức ăn và thuốc điều trị cho 1 kg tăng trọng còn cao Do đó chưa mang lại hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi

Chương 1

MỞ ĐẦU

1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong chăn nuôi heo, giai đoạn heo con sau cai sữa là giai đoạn rất có ý nghĩa,

nó quyết định một phần đến chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế của suốt quá trình chăn nuôi Giai đoạn này, mặc dù tăng trọng nhanh nhưng tỷ lệ hao hụt cũng rất cao, do heo con thường mắc các bệnh về đường ruột mà đáng chú ý là bệnh tiêu chảy

Vì vậy, vấn đề được quan tâm hàng đầu ở heo con sau cai sữa là làm sao cải thiện được

sự tăng trọng và giảm tỷ lệ tiêu chảy

Trước đây, người chăn nuôi có xu hướng bổ sung kháng sinh vào thức ăn gia súc, gia cầm, không những có tác dụng kích thích sinh trưởng, mà còn có tác dụng phòng ngừa dịch bệnh và giảm tỷ lệ hao hụt Tuy nhiên, nó đã làm tăng sức đề kháng với kháng sinh của vi khuẩn một cách phổ biến, gây nguy cơ lây lan cho người và gia súc Bên cạnh đó là khả năng tồn dư kháng sinh trong thịt gia súc và gia cầm là rất cao, làm ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng Do đó với mục đích tìm ra những giải pháp nhằm cân bằng lại hệ sinh thái và tạo ra những sản phẩm an toàn sinh học đang

là ưu tiên hàng đầu Việc tìm các sản phẩm thay thế kháng sinh có nguồn gốc chiết xuất từ thực vật để bổ sung vào khẩu phần thức ăn chăn nuôi đã được chú ý trong

những năm gần đây Mặc dù con người đã biết sử dụng thảo dược hàng ngàn năm nay Các nghiên cứu đã chú trọng đến các thành phần tinh dầu tự nhiên có họat tính kháng khuẩn trong thực vật vì được cho là chúng có tác động như chất kháng sinh, kích thích tăng trưởng Các loại tinh dầu được chú ý là từ các họ húng, đinh hương, quế , khuynh diệp (eucalyptus), cây nữ lang (valerian) và một số cây khác Nhiều nghiên cứu cho thấy việc bổ sung tinh dầu có hiệu quả tốt trên heo con

Hai sản phẩm sinh học Colienterocox và Sedafit có nguồn gốc chiết xuất từ thực vật, một giải pháp tự nhiên nhằm thay thế các chất kích thích tăng trưởng Thành phần

này vào khẩu phần của heo con sau cai sữa nhằm cải thiện sự tăng trọng, hạn chế tỷ lệ tiêu chảy, tăng tính ngon miệng, giảm tỷ lệ chết và có thể đem lại hiệu quả kinh tế

Để kiểm nghiệm hiệu quả của việc sử dụng thảo dược trong chế phẩm sinh học Colienterocox và Sedafit Chúng tôi đã được sự đồng ý của Khoa Chăn Nuôi – Thú Y Trường Đại học Nông Lâm TP.Hồ Chí Minh và Ban giám đốc Công ty cổ phần Chăn nuôi Phú Sơn, cùng với sự hướng dẫn của PGS.TS.Bùi Huy Như Phúc Chúng tôi thực

hiện thí nghiệm đề tài: “Thử nghiệm việc bổ sung thảo dược trong chế phẩm

Colienterocox và Sedafit vào khẩu phần heo con sau cai sữa từ 30 – 70 ngày tuổi”

tại Tại Công Ty Cổ Phần Chăn Nuôi Heo Phú Sơn thuộc xã Bắc Sơn - Trảng Bom -

-Theo dõi chỉ tiêu tăng trọng của heo con sau cai sữa từ 30 – 70 ngày tuổi

-Theo dõi lượng thức ăn tiêu tốn, hệ số biến chuyển thức ăn

-Theo dõi tỷ lệ ngày con tiêu chảy, tình hình sức khoẻ

-Tính hiệu quả kinh tế sau khi kết thúc thí nghiệm

Chương 2 TỔNG QUAN

2.1 GIỚI THIỆU CÔNG TY CỔ PHẦN CHĂN NUÔI PHÚ SƠN

2.1.1 Vị trí địa lý

Công Ty Cổ Phần Chăn Nuôi Heo Phú Sơn nằm trên địa bàn thuộc ấp Phú Sơn,

xã Bắc Sơn, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai

Nguồn nước sử dụng cho trại đa số là giếng khoan và một số giếng đào, do có cấu tạo thổ nhưỡng đặc biệt nên nguồn nước khá phong phú Mạch nước ngầm rất tốt, nước trong, mát, ít phèn, không hôi thối, lưu lượng nước rất lớn và đạt vệ sinh nên được sử dụng cho họat động chăn nuôi

2.1.2 Nhiệm vụ

- Xây dựng đàn giống thuần hạt nhân (ông bà) và đàn giống cơ bản (cha mẹ)

- Không ngừng nâng cao chất lượng đàn giống bằng cách chọn lọc và lai với các giống

- Cung cấp heo đực và cái hậu bị, heo giống nuôi thịt và heo thịt thương phẩm cho thị trường chăn nuôi trong tỉnh và các tỉnh lân cận

- Cung cấp tinh heo thuần đáp ứng nhu cầu gieo tinh nhân tạo cho người chăn nuôi trong khu vực

2.1.3 Cơ cấu đàn

Cơ cấu đàn heo của công ty tính đến ngày 31/5/2009

Bảng 2.1: Cơ cấu đàn heo

2.2 ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ TIÊU HOÁ HEO SƠ SINH

Khi còn là bào thai, mọi hoạt động sống và trao đổi chất của heo con phụ thuộc

vào nguồn dưỡng chất được truyền qua đường tuần hoàn của heo mẹ Sau khi sinh ra,

heo con phải sống độc lập, tự tổng hợp chất dinh dưỡng cho chính mình, phải trực tiếp

tiếp xúc với nhiệt độ và môi trường xung quanh

Nguồn sữa mẹ trong giai đoạn này là thức ăn tốt nhất, giúp cho heo con phát

triển Tuy nhiên, sản lượng sữa của heo mẹ chỉ tăng dần và cao nhất lúc 3 – 4 tuần

tuổi, sau đó sẽ giảm dần Vì vậy, việc tập ăn cho heo con trong giai đoạn còn theo mẹ

là hết sức quan trọng: một mặt giúp heo con quen dần với thức ăn; mặt khác nhờ cho

ăn sớm sẽ kích thích hệ tiêu hoá của heo con phát triển sớm, làm tăng khả năng sản

sinh các enzyme tiêu hoá, axit clohydric (HCl) trong dạ dày

Đặc điểm nổi bật nhất của cơ quan tiêu hoá heo con trong giai đoạn này là sự

phát triển rất nhanh bộ máy tiêu hoá nhưng chưa hoàn thiện Cụ thể là sự tăng về dung

tích và khối lượng của bộ máy tiêu hoá nhưng số lượng và hoạt lực của một số men

trong đường tiêu hoá còn hạn chế

Amylase: hoạt lực amylase trong tuyến nước bọt của heo con rất thấp, chỉ tăng

cao nhất vào lúc 2-3 tuần tuổi nhưng lại giảm trở lại Đối với quá trình tiêu hoá tinh

bột, amylase nước bọt rất hạn chế do thức ăn tồn tại trong miệng ngắn và quá trình tiêu

hoá chỉ thực hiện ở phần thượng vị dạ dày Amylase tụy cũng có hoạt lực thấp, tăng

cao dần ở 4-6 tuần tuổi và loại men này có vai trò rất quan trọng trong tiêu hoá tinh bột

do lượng men lớn và thời gian tiếp cận với cơ chất dài

Maltase và saccarase: có hàm lượng thấp lúc mới sinh rồi tăng dần và đạt mức cao ở 5-6

Lactase: có hoạt lực cao ngay từ khi sinh ra và tăng cao nhất ở tuần tuổi thứ 2, nhưng sau đó lại giảm nhanh chóng

Lipase: hoạt động mạnh ngay từ khi mới sinh ra và tương đối ổn định trong suốt thời kỳ bú sữa

Pepsin: có ngay từ khi sơ sinh và tăng dần tới 5-6 tuần tuổi, song không có chức năng tiêu hoá protein bởi vì ở dạng pesinogen

Axit clohydric (HCl): axit này ở thời kỳ đầu lúc mới sinh nên độ axit dịch vị của heo con thấp Vì vậy khả năng diệt khuẩn và hoạt hoá pepsinogen kém

Trypsin: khi còn là bào thai trong chất chiết đã có trypsin Thai càng lớn, hoạt tính tripsin càng cao Lúc mới đẻ, hoạt tính trypsin ở ruột rất cao để bù đắp lại khả năng tiêu hoá kém của pepsin dạ dày

2.3 ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ TIÊU HOÁ HEO CON SAU CAI SỮA

Ngay từ khi sinh ra, heo con theo mẹ đã được quen với nguồn thức ăn giàu chất dinh dưỡng là sữa mẹ Nhưng khi cai sữa, heo con bị thay đổi đột ngột về nguồn thức

ăn (từ sữa mẹ chuyển sang thức ăn thô), chất lượng thức ăn (từ giàu chất dinh dưỡng sang nguồn dinh dưỡng nghèo hơn), chế độ ăn (từ 16 bữa/ngày giờ chỉ còn 4 bữa/ngày), heo con phải xa hơi ấm của mẹ, dễ bị stress và mẫn cảm với mầm bệnh Ngoài ra, khả năng tiêu hoá của heo con giảm đi do biểu mô ruột và các nhung mao ruột bị ngắn đi, trong khi đó các hố nhỏ trên bề mặt niêm mạc ruột lại tăng Mặt khác, ruột già thiếu các vi sinh vật có lợi cần thiết cho việc tiêu hoá các thành phần chưa tiêu dẫn đến tồn đọng thức ăn chưa tiêu trong ruột già Đây là cơ hội tốt cho các vi sinh vật

có hại phát triển gây tiêu chảy

Chính vì thế, không nên thay đổi khẩu phần thức ăn đột ngột, thức ăn cung cấp cho heo con phải đầy đủ thành phần dinh dưỡng, thơm ngon, dễ tiêu hoá phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của heo con Đồng thời có thể bổ sung thêm các chế phẩm sinh học như các enzyme, các axid hữu cơ…để kích thích hệ tiêu hoá của heo con hoạt động tốt hơn

2.4 SƠ LƯỢC VỀ BỆNH TIÊU CHẢY Ở HEO CON

2.4.1 Khái niệm về bệnh tiêu chảy

Tiêu chảy là một hiện tượng rối loạn đường tiêu hoá, do nhu động ruột co thắt nhiều quá làm cho những chất chứa trong ruột non, ruột già thải qua hậu môn quá nhanh, dưỡng chất không kịp tiêu hoá, ruột già chưa hấp thu được nước…tất cả đều được tống ra hậu môn ở dạng lỏng hay sền sệt Hậu quả nghiêm trọng là cơ thể mất nước, mất chất điện giải và ngộ độc các loại độc tố do vi khuẩn gây tiêu chảy gây ra, con vật suy nhược rất nhanh

2.4.2 Nguyên nhân

Bệnh tiêu chảy có những nguyên nhân sau:

Bộ máy tiêu hoá heo con phát triển chưa hoàn thiện, khả năng tiết dịch tiêu hoá chưa đầy đủ, các men tiêu hoá còn ít không đủ để tiêu hoá các chất khó tiêu (từ cám, gạo, bánh dầu…), HCl tiết quá ít không đủ để làm giảm độ pH trong ruột non, làm ức chế quá trình xâm nhập và phát triển của vi khuẩn gây tiêu chảy ở heo con

Chế độ nuôi dưỡng, chăm sóc: không cho heo con bú sữa đầu, chuồng trại ẩm ướt, dơ bẩn, nhiễm trùng cuống rốn

Không bổ sung sắt cho heo con bằng cách chích sắt cho heo con

Thức ăn, nước uống của heo bị nhiễm bẩn, không đảm bảo vệ sinh, chất lượng kém, có chứa nấm mốc và độc tố

Nhiễm trùng đường ruột: các loại vi khuẩn Salmonella, Echerchia coli,

Clostridium…hoặc các loại vi khuẩn có sẵn ở chuồng trại, thức ăn, nước uống

2.4.3 Triệu chứng và bệnh tích

Do virus gây ra: tiêu chảy phân vàng, nhiều nước, ruột non mỏng, căng phồng, chứa đầy dịch, không có viêm loét

Do Salmonella cholerasuis hoặc do S typhimurium: tiêu chảy phân vàng, nhiều

nước, sốt 40-410C, xuất huyết vùng da mỏng, ruột viêm xuất huyết nhiều nơi ở những vùng da mỏng, hạch ruột sưng to, lách sưng to

Do Echerchia coli: tiêu chảy phân vàng lỏng, nhiều nước, có hoặc không có sốt,

heo gầy còm, xù lông, đuôi cụp xuống, ruột non sung huyết, dạ dày chứa đầy sữa hoặc thức ăn không tiêu hoá được

2.5 SƠ LƯỢC VỀ COLIENTEROCOX VÀ SEDAFIT:

Đây là 2 sản phẩm sinh học sản xuất bởi Công Ty Phytosynthèse của Pháp

Hình 2.1: Bao bì Colienterocox và Sedafit giống nhau

2.5.1 Sơ lược về các loại thảo dược và tinh dầu được sử dụng trong chế phẩm 2.5.1.1 Tinh dầu Ajowan

Tinh dầu Ajowan là được chưng cất từ trái của cây Carum copticum, là một lọai thymol (họ húng); là hợp chất thơm giúp long đờm (expectorant) Tan được trong alcol nhưng không tan trong nước Được sử dụng làm dược phẩm, mỹ phẩm, đồ ăn và thức uống

Tinh dầu Ajowan trích từ hạt ajwain Có giá trị y học đáng kể khi dung chung với thymol

2.5.1.2 Tinh dầu khuynh diệp (Eucalyptus occidentalis)

Tinh dầu khuynh diệp được chưng cất từ cây Eucalyptus, họ Myrtaceae xuất xứ

từ Úc và nay được trồng khắp thế giới Tinh dầu này được dung trong chất tạo thuốc, chống nhiễm trùng, tạo hương, và cũng được dung trong kỹ nghệ

Tinh dầu khuynh diệp có đặc tính chữa bệnh, khử trùng

Tinh dầu khuynh diệp làm dịu phổi, giảm bệnh hen suyễn

Tinh dầu khuynh diệp giúp ngăn ngừa bệnh khớp

Tinh dầu khuynh diệp giúp điều trị sốt rất hiệu quả, giúp hạ nhiệt cơ thể, làm họng dễ chịu, giúp long đờm, chống cảm cúm và cảm lạnh, ngăn ngừa ho gà và sởi

Tinh dầu khuynh diệp có khả năng giúp lợi tiểu, chống đổ mồ hôi trộm, khử mùi cơ thể rất tốt, giúp thư giãn cơ bắp bị đau

Tinh dầu khuynh diệp chữa trị tốt các vết bỏng, cháy da, các lọai mụn trứng cá, vết côn trùng cắn, các vết thương sưng tấy

Tinh dầu khuynh diệp rất tốt trong việc trị chứng bạch huyết, chứng dãn tĩnhh mạch, đặc biệt nếu pha chế thêm tinh dầu chanh

2.5.1.3 Tinh dầu quế (cinamomum cassia)

Tinh dầu quế còn được gọi là C aromaticum và Laurus cassia Thuộc họ

Lauraceae Tinh dầu quế có tính kháng khuẩn, và có tác dụng tốt trong tiêu hóa, chống đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy và nôn mửa Thông thường tinh dầu quế còn được dung

Tinh dầu quế chứa tối đa 4% tinh dầu, 70 đến 90% là thành phần cinnamic aldehyde Có lượng nhỏ eugenol, và lượng đáng kể (7%) coumarin Ngoài ra còn chứa lượng nhỏ benzoic acid, cinnamin acid, salicylic acid và một số ester và aldehydes tương ứng

2.5.1.4 Cây Cari – Fenugreek (Trigonella foenumgarecum)

Fenugreek là loại thảo dược thường thấy mọc ở vùng Địa trung hải phía nam châu Âu và châu Á Cả hạt và lá được dung chủ yếu làm gia vị nấu nướng Tuy nhiên Fenugreek cũng được dùng để trị bệnh phổi và bệnh về tình dục (low libido)

Hạt của fenugreek là những chất bổ sung dinh dưỡng tốt và cũng được dùng từ nhiều thế kỷ nay cung cấp chất có lợi cho sức khỏe Hạt fenugreek có chứa protein, vitamin C, niacin, potassium, và diosgenin (một hợp chất phytoestrogen làm giảm ảnh hưởng của hormone estrogen) Chất diosgenin được cho là làm gíup tăng libido và làm giảm ảnh hưởng của trạng thái bất ổn Ngòai ra có nhiều chất có họat tính khác như alkaloids, lysine và L-tryptophan Nó cũng có chứa chất saponin (diosgenin, yamogenin, tigogenin, and neotigogenin) và chất xơ nhầy được cho là ảnh hưởng có lợi của việc dùng fenugreek

Fenugreek được cho là loại thảo dược có thể chữa trị được nhiều lọai bệnh Ấn

độ và thuốc đông dược của Trung Quốc dung fenugreek để trị viêm khớp, hen suyễn, viêm phổi, tăng cường tiêu hóa, duy trì biến dưỡng tốt, làm tăng tình dục (libido) và trị những vấn đề về da (vết thương, mụn và chỗi sưng nhiễm trùng), trị đau cổ họng,giảm

sự tiết acid Trong lịch sử Fenugreek cũng được sử dụng để trị những xáo trộn sinh sản, tăng cường làm việc, và trị những xáo trộn điều hòa hormon, giúp ngực lớn lên và giảm đau lúc kinh nguyệt của phụ nữ Những nghiên cứu gần đây cho thấy Fenugreek làm giảm glucose và cholesterol trong máu và có thể trị liệu hiệu quả bệnh tiểu đường loại 1 và 2 và cũng được nghiên cứu để trị liệu bệnh tim mạch

2.5.1.5 Hoa lạc tiên - Passionflower (Pasiflora, Syn Disemma Labill)

Người thượng cổ Bắc Mỹ đã sử dụng Pasionflower như thuốc làm êm dịu và giảm đau Ngày nay nó cũng được dung làm thuốc giảm đâu và là giảm sự co thắt cơ như các cơn hen suyễn Do đó Passion flower được dùng như thuốc và nó làm êm dịu

cơ không ảnh hưởng đến sự hô hấp hay thần kinh

Passion flower được dùng trong khi lo âu, để an thần, hay những trường hợp hoạt động quá mức, và huyết áp cao

Ở châu Âu, hoa này được dùng trong nhiều loại thuốc để trị những xáo trộn thần kinh, sự hồi hộp tim, và cao huyết áp

Nhiều loại passionflower chứa beta-carboline harmala alkaloids có tính làm êm dịu và giảm đau Những thành phần khác là coumarins (ví dụ scopletin và umbelliferone), maltol, phytosteris và cyanogenis glycosides

2.5.1.6 Cây nữ lang – Thảo dược Valerian (Valeriana officinalis)

- Những chất có hoạt tính được biết trong valerin:

• Alkaloids gồm có actinidine, catinine, valerianine, và valerine

• Isovaleramide

• Gamma-aminobutyric acid (GABA)

• Valeric acid

• Valepotriates, acevaltrate, isovaltrate và valtrate

• Dầu Volatile chứa hoạt chất sesquiterpenes (acetoxyvalerenic acid, valerenic acid)

• Flavanones như hesperidin, 6-methylapigenin và linarin

Valerian được dùng trong bào chế thuốc và thảo dược được gọi là thảo dược hay dùng để bổ sung trong khẩu phần được dùng từ phần rễ của cây, sau quá trình ngâm, làm thành bột và sấy khô, thường được sử dụng cho một số trường hợp như làm giảm đau và lo lắng

Valerin được dùng để chống lại sự mất ngủ, sự bồn chồn và lo lắng, và tác dụng như thuốc giãn cơ Valerin dường như chỉ tác dụng khi sử dụng thời gian dài (nhiều tuần), Valerin cũng được sử dụng chữa trị bệnh đường ruột

2.5.2 Colienterocox và Sedafit

- Các thành phần thảo dược được sử dụng trong sản phẩm Colienterocox là:

• Bột cây Cari (Ferugreek)

• Tinh dầu quế

• Tinh dầu khuynh diệp

• Tinh dầu cây Ajowan

- Các thành phần thảo dược được sử dụng trong sản phẩm Sedafit:

• Bột cây nữ lang (Valrian)

• Bột hoa lạc tiên (Pasionflower)

2.5.3 Tác dụng của các tinh dầu thực vật trong chế phẩm Colienterocox và Sedafit

• Hạn chế phát triển vi sinh vật có hại trong đường ruột, kích thích tăng trưởng

• Cải thiện hoạt động của enzyme đường tiêu hoá

• Đề kháng rộng với mầm bệnh

• Phòng ngừa các rối loạn tiêu hoá

• Có tính ổn định lâu ở dạng thức ăn viên.:

• Tạo tính ngon miệng

Mầm bệnh Liều lượng 1,5 – 2 kg/tấn E.coli XXXX

(trích từ nguồn của công ty Phytosynthèse)

Bảng 2.1: Phân tích hiệu quả của thuốc lên vi khuẩn đường ruột

2.5.4 Liều lượng và cách sử dụng

Trộn vào thức ăn cho heo với liều lượng: 1,5 - 2 kg/tấn

2.5.5 Phương thức tác động

Colienterocox và Sedafit có sự tác động đặc biệt tham gia vào việc phá hủy thành tế bào vi khuẩn

2.5.5.1 Cải thiện sự tiêu hoá thức ăn

Xét theo phương diện hoá học, sự tiêu hoá thức ăn là quá trình biến các phân tử thức ăn ở kích thước lớn thành các phân tử nhỏ hơn để cơ thể có thể sử dụng chúng

cho mục đích sản xuất, nuôi dưỡng tế bào và để cung cấp năng lượng

Trong thức ăn gồm chất đường, protein, chất béo đều có cấu trúc phức tạp Để

tế bào có thể hấp thu và sử dụng được chúng phải thông qua một quá trình gọi là sự thuỷ phân Sự thuỷ phân sử dụng nước và các enzyme tiêu hoá để phá vỡ cấu trúc phức tạp thành các phân tử nhỏ hơn (như đường đơn, amino acid, acid béo…) Quá trình thuỷ phân và hoạt động của các enzyme hiệu quả hơn khi có pH hơi acid

Để cải thiện sự tiêu hoá, Colienterocoxvà Sedafit có thể làm tăng cường hoạt động enzyme, hạn chế vi khuẩn gây hại và kích thích sự tiết enzyme

2.5.5.2 Cải thiện sự hấp thu

Chất lượng của sự tiêu hoá, tính nguyên vẹn của niêm mạc và tốc độ đi qua của đường tiêu hoá ảnh hưởng đến sự hấp thu dưỡng chất Colienterocox và Sedafit giữ ổn định hệ vi sinh vật đường ruột, giảm ký sinh trùng, làm tăng độ nhớt của dạ dày-ruột

và độ bền của dịch dạ dày-ruột, từ đó làm giảm tốc độ đi qua của đường tiêu hoá và bảo đảm tính nguyên vẹn của niêm mạc dẫn đến cải thiện được sự hấp thu

2.5.5.3 Cải thiện sự miễn dịch

Để cải thiện sự miễn dịch đòi hỏi bảo đảm tính nguyên vẹn của niêm mạc, sự kích thích sinh học và kích thích lý-hoá Colienterocox và Colifit đã đáp ứng được những đòi hỏi đó với việc giữ cân bằng hệ vi khuẩn, chống lại các bệnh ký sinh trùng, bãy bắt độc tố và vi khuẩn, kích thích sự phát triển vi khuẩn có lợi, kích thích cơ quan

2.6 MỘT SỐ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN

Các kết quả thí nghiệm về chế phẩm Sedafit chúng tôi chưa tìm thấy được thực hiện ở Việt Nam Tuy nhiên, chúng tôi đã tìm thấy Colifit cũng là một sản phẩm sinh học có nguồn gốc từ tinh dầu thảo dược và được sản xuất bởi Công Ty Phytosynthèse của Pháp có chức năng như Sedafit

Một số thí nghiệm dược thảo được thực hiện tại Pháp và Việt Nam Các kết quả một vài chế phẩm được ghi nhận như sau:

2.6.1 Nghiên cứu của Paulette Richard năm 2008

Hình 2.2: Hiệu quả sau khi sử dụng chất bổ sung Colienterocox