Tiểu luận cao học Đổi mới và nâng cao trình độ lãnh đạo của đảng về văn hóa

MỞ ĐẦU Từ khi Đảng ta ra đời và lãnh đạo cách mạng Việt Nam, nhất là sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, văn hoá, văn nghệ Việt Nam đã trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do Tổ quốc, xây dựng cuộc sống mới cho nhân dân. Văn hoá, văn nghệ đã phát triển mạnh mẽ. Các văn nghệ sỹ, các nhà hoạt động văn hoá trở thành những chiến sỹ của Đảng trên mặt trận văn hoá, văn nghệ, sáng tạo được nhiều tác phẩm có giá trị, có sức động viên, cổ vũ to lớn đối với nhân dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cũng như trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay Theo dòng chảy lịch sử, trong hoàn cảnh mới có nhiều thuận lợi nhưng cũng có nhiều khó khăn, thử thách, hoạt động văn hoá, văn nghệ đã thu được những thành tựu và những kinh nghiệm quý, đồng thời cũng bộc lộ không ít nhược điểm, khuyết điểm: Chúng ta đã nhanh chóng xóa bỏ các tổ chức, thể chế phản động của chế độ cũ trong lĩnh vực văn hoá, văn nghệ, đấu tranh chống âm mưu và hành động phá hoại của địch, chống những quan điểm, khuynh hướng, tàn dư của văn hoá, văn nghệ phản động và đồi truỵ; xây dựng và phát triển rộng khắp nền văn hoá, văn nghệ cách mạng theo đường lối, quan điểm của Đảng. Đã xuất hiện một số tác phẩm văn học, nghệ thuật có chất lượng tốt, đề cập một cách chân thật và mạnh dạn những vấn đề nóng bỏng của cuộc sống hiện nay, thu hút được sự chú ý của công chúng...Tuy nhiên, với thái độ nhìn thẳng vào sự thật, cần nhận rõ chất lượng và hiệu quả các hoạt động văn hoá, văn nghệ nói chung còn thấp, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị còn ít, tiềm năng sáng tạo chưa được phát huy đầy đủ, bệnh phô trương hình thức, công thức, sơ lược còn nặng. Nhiều hiện tượng tiêu cực như chạy theo tiền và tình trạng hỗn loạn kéo dài về dùng băng ghi hình có nội dung xấu chưa được ngăn chặn kịp thời. Cuộc đấu tranh chống sự xâm nhập của văn hóa phản động, đồi trụy chưa tốt... Những thành tựu và những thiếu sót trên gắn liền với những ưu điểm và khuyết điểm trong công tác lãnh đạo, công tác quản lý, công tác xây dựng đội ngũ và cả những nhận thức lý luận trong điều kiện mới Xuất phát từ những lý do trên, nên em mạnh dạn xin chọn đề tài: “Đổi mới và nâng cao trình độ lãnh đạo của Đảng về văn hóa, văn nghệ hiện nay” làm tiểu luận kết thúc môn Lãnh đạo và quản lý lĩnh vực văn hóa.

MỞ ĐẦU

Từ khi Đảng ta ra đời và lãnh đạo cách mạng Việt Nam, nhất là sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, văn hoá, văn nghệ Việt Nam đã trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do Tổ quốc, xây dựng cuộc sống mới cho nhân dân Văn hoá, văn nghệ đã phát triển mạnh mẽ Các văn nghệ sỹ, các nhà hoạt động văn hoá trở thành những chiến sỹ của Đảng trên mặt trận văn hoá, văn nghệ, sáng tạo được nhiều tác phẩm có giá trị, có sức động viên, cổ vũ to lớn đối với nhân dân ta trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cũng như trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay

Theo dòng chảy lịch sử, trong hoàn cảnh mới có nhiều thuận lợi nhưng cũng có nhiều khó khăn, thử thách, hoạt động văn hoá, văn nghệ đã thu được những thành tựu và những kinh nghiệm quý, đồng thời cũng bộc lộ không ít nhược điểm, khuyết điểm: Chúng ta đã nhanh chóng xóa bỏ các tổ chức, thể chế phản động của chế độ cũ trong lĩnh vực văn hoá, văn nghệ, đấu tranh chống âm mưu và hành động phá hoại của địch, chống những quan điểm, khuynh hướng, tàn dư của văn hoá, văn nghệ phản động và đồi truỵ; xây dựng

và phát triển rộng khắp nền văn hoá, văn nghệ cách mạng theo đường lối, quan điểm của Đảng. Đã xuất hiện một số tác phẩm văn học, nghệ thuật có chất lượng tốt, đề cập một cách chân thật và mạnh dạn những vấn đề nóng bỏng của cuộc sống hiện nay, thu hút được sự chú ý của công chúng Tuy nhiên, với thái độ nhìn thẳng vào sự thật, cần nhận rõ chất lượng và hiệu quả các hoạt động văn hoá, văn nghệ nói chung còn thấp, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị còn ít, tiềm năng sáng tạo chưa được phát huy đầy đủ, bệnh phô trương hình thức, công thức, sơ lược còn nặng Nhiều hiện tượng tiêu cực như chạy theo tiền và tình trạng hỗn loạn kéo dài về dùng băng ghi hình có nội dung xấu chưa được ngăn chặn kịp thời Cuộc đấu tranh chống sự xâm nhập của văn hóa phản động, đồi trụy chưa tốt Những thành tựu và những

thiếu sót trên gắn liền với những ưu điểm và khuyết điểm trong công tác lãnh đạo, công tác quản lý, công tác xây dựng đội ngũ và cả những nhận thức lý luận trong điều kiện mới

Xuất phát từ những lý do trên, nên em mạnh dạn xin chọn đề tài: “Đổi

mới và nâng cao trình độ lãnh đạo của Đảng về văn hóa, văn nghệ hiện nay”

làm tiểu luận kết thúc môn Lãnh đạo và quản lý lĩnh vực văn hóa

NỘI DUNG

I Tầm quan trọng của văn hóa, văn nghệ trong quá trình phát triển của đất nước

Thứ nhất, Văn hóa là mục tiêu của sự phát triển bởi lẽ, văn hóa do con

người sáng tạo ra, chi phối toàn bộ hoạt động của con người, là hoạt động sản xuất nhằm cung cấp năng lượng tinh thần cho con người, làm cho con người ngày càng hoàn thiện, xa rời trạng thái nguyên sơ ban đầu khi từ con vật phát triển thành con người Con người tồn tại, không chỉ cần những sản phẩm vật chất mà còn có nhu cầu hưởng thụ sản phẩm văn hóa tinh thần, con người và

xã hội loài người càng phát triển thì nhu cầu văn hóa tinh thần đòi hỏi ngày càng cao Đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần đó chính là đảm bảo sự phát triển ngày càng nhiều của cải vật chất cho con người và xã hội

Trên ý nghĩa đó, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là mục tiêu của sự phát triển Vì xét cho cùng, mọi sự phát triển đều do con người quyết định mà văn hóa thể hiện trình độ vun trồng ngày càng cao, càng toàn diện con người và xã hội, làm cho con người và xã hội ngày càng phát triển, tiến bộ; điều đó nghĩa là ngày một xa rời trạng thái nguyên sơ, mông muội để tiến tới một cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc và văn minh Trong

đó, bản chất nhân văn, nhân đạo của mỗi cá nhân cũng như của cả cộng đồng được bồi dưỡng; phát huy trở thành giá trị cao quý và chuẩn mực tốt đẹp của toàn xã hội Mục tiêu này phù hợp với khát vọng lâu đời của nhân loại và là mục đích phát triển bền vững, tiến bộ của các quốc gia, dân tộc Đây là một nội dung quan trọng của Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đang xây dựng

Văn hóa là động lực của sự phát triển, bởi lẽ mọi sự phát triển đều do con người quyết định chi phối Văn hóa khơi dậy và nhân lên mọi tiềm năng sáng tạo của con người, huy động sức mạnh nội sinh to lớn trong con người đóng góp vào sự phát triển xã hội

văn hoá là nhu cầu thiết yếu trong đời sống tinh thần của xã hội, thể hiện trình độ phát triển chung của một đất nước, một thời đại, là lĩnh vực sản xuất tinh thần tạo ra những giá trị văn hoá, những công trình nghệ thuật được lưu truyền từ đời này sang đời khác, làm giàu đẹp thêm cuộc sống con người. Văn hoá Việt Nam kết tinh tâm hồn, trí tuệ, tài năng và đạo đức làm người của nhân dân ta, là sức mạnh tinh thần của dân tộc ta trong lịch sử hàng nghìn năm giữ nước và dựng nước

Thứ hai, hiện nay văn hoá là một bộ phận trọng yếu của cách mạng tư

tưởng và văn hoá, là một động lực mạnh mẽ, đồng thời là mục tiêu lớn trong việc góp phần thực hiện các nhiệm vụ cách mạng, giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, có chức năng bồi dưỡng đạo đức, tình cảm và năng lực thẩm mỹ cho con người, thoả mãn nhu cầu văn hoá ngày càng tăng của nhân dân Giai đoạn mới của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, đặc biệt là công cuộc đổi mới sâu sắc và toàn diện hiện nay đòi hỏi văn hoá, văn nghệ nước ta phải vươn lên đáp ứng tốt nhất yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng mới. Thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng trong hoàn cảnh cách mạng khoa học, kỹ thuật đang diễn ra với quy mô

và tốc độ chưa từng có trên thế giới và việc giao lưu giữa các nước và các nền văn hoá ngày càng mở rộng, văn hoá, văn nghệ nước ta càng phải đổi mới tư duy, đổi mới cách nghĩ, cách làm

Với tinh thần cách mạng và khoa học, cần nhận thức rõ sự đa dạng, phức tạp và xu thế phát triển của của tình hình trong nước và trên thế giới ngày nay

để giải quyết một cách đúng đắn các vấn đề dân tộc và quốc tế, truyền thống

và hiện đại, tư tưởng và kỹ thuật, trước mắt và lâu dài trong công tác văn hoá, văn nghệ Chú trọng phát huy bản sắc của nền văn hoá dân tộc và xây dựng bản lĩnh con người mới Việt Nam để có thể tiếp thu những yếu tố văn hoá tốt đẹp từ bên ngoài vào và chủ động, vững vàng trước mọi thử thách. 

Thứ ba, nền văn hoá mới Việt Nam xây dựng trên cơ sở những nguyên

tắc của chủ nghĩa Mác-Lê-nin là một nền văn hoá xã hội chủ nghĩa đậm đà

bản sắc dân tộc Nó kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp như tinh thần yêu nước, lòng nhân ái, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đồng thời có ý thức tự bồi đắp thêm những phẩm chất đã có tiền đề trong lịch sử và đang hình thành trong quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa của nhân dân ta như ý thức dân chủ, tinh thần quốc tế và tinh thần khoa học Cần kết hợp hài hoà và nâng cao tinh hoa văn hoá đặc sắc của các dân tộc anh em trên đất nước ta, tiếp thu có chọn lọc những thành tựu văn hoá, khoa học, kỹ thuật hiện đại của thế giới Có như thế văn hoá xã hội chủ nghĩa Việt Nam mới phát triển rực rỡ

và đóng góp xứng đáng vào nền văn hoá chung của nhân loại. 

Thứ tư, văn học, nghệ thuật là bộ phận đặc biệt nhạy cảm của văn hoá

thể hiện khát vọng của con người về chân, thiện, mỹ, có tác dụng bồi dưỡng tình cảm, tâm hồn, nhân cách, bản lĩnh của các thế hệ công dân, xây dựng môi trường đạo đức trong xã hội, xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa. Văn học nghệ thuật góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh để mở rộng và làm sâu sắc quá trình dân chủ hoá mọi mặt của đời sống đất nước, cổ vũ nhiệt tình cho công cuộc đổi mới, tích cực tham gia giải quyết những nhiệm vụ kinh tế, xã hội do nghị quyết Đại hội VI của Đảng đề ra. Văn học, nghệ thuật phải không ngừng nâng cao tính đảng và tính nhân dân, góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, phát huy chức năng hiểu biết, khám phá, dự báo, sáng tạo, nắm bắt nhạy bén hiện thực đang diễn biến, phát hiện và biểu dương cái mới, khẳng định những mầm non đang nảy sinh trong cuộc sống, phê phán không khoan nhượng những hiện tượng tiêu cực, bảo thủ trì trệ, tạo nên những điển hình sống động về những con người mới trung thực, dũng cảm, năng động, sáng tạo trong chiến đấu và xây dựng, những chiến sỹ của công cuộc đổi mới; xây dựng được những tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, tác động sâu sắc đến việc đổi mới nếp nghĩ, nếp sống, nâng cao giác ngộ xã hội chủ nghĩa và trình độ thẩm mỹ của nhân dân, góp phần làm cho đời sống văn hoá của nhân dân ngày càng lành mạnh

và phong phú. Tiếng nói của văn nghệ hiện thực xã hội chủ nghĩa Việt Nam

phải là tiếng nói đầy trách nhiệm, trung thực, tự do, tiếng nói của sự thật, của lương tri, của tinh thần nhân đạo cộng sản chủ nghĩa, phản ánh được nguyện vọng sâu xa của nhân dân và quyết tâm của Đảng đưa công cuộc đổi mới đến thắng lợi

Như vậy, để văn hoá, văn nghệ có thể làm tròn được chức năng cao cả của mình, các nhà hoạt động văn học và nghệ thuật phải là những chiến sỹ của Đảng trên mặt trận văn hoá, văn nghệ, chăm lo bồi dưỡng thế giới quan Mác - Lê-nin và nhân sinh quan cách mạng, đề cao tinh thần trách nhiệm đối với đất nước, với nhân dân, xây dựng tinh thần hợp tác xã hội chủ nghĩa, đoàn kết với nhau chân thành, sâu sắc và tôn trọng tài năng và sự cống hiến của nhau, lên án và khắc phục những biểu hiện cơ hội, bè phái, lối sống buông thả, đi sâu vào cuộc sống, không ngừng nâng cao trình độ văn hoá và nghề nghiệp, mạnh dạn đổi mới trong tư duy và hoạt động sáng tạo. Cần phải đổi mới nội dung, hình thức cũng như phương pháp lãnh đạo quản lý để đạt hiệu quả cao nhất

II Sự tác động của xu thế toàn cầu hóa kinh tế đối với văn hóa, văn nghệ hiện nay

Như chúng ta đã biết, một chính sách phát triển đúng đắn là chính sách làm cho các yếu tố cấu thành văn hóa thấm sâu vào tất cả các lĩnh vực sáng tạo của con người: văn hóa trong sản xuất, văn hóa trong quản lý, văn hóa trong lối sống, văn hóa trong giao tiếp, văn hóa trong sinh hoạt gia đình, ngoài xã hội, văn hóa trong giao lưu và hợp tác quốc tế… Nói cách khác, hàm lượng trí tuệ, hàm lượng văn hóa trong các lĩnh vực của đời sống con người càng cao bao nhiêu thì khả năng phát triển kinh tế - xã hội càng trở nên hiện thực bấy nhiêu

Văn hóa là hệ điều tiết của sự phát triển Bởi lẽ, văn hóa phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của các nhân tố khách quan và chủ quan, của các điều kiện bên trong và bên ngoài, bảo đảm cho sự phát triển được hài hòa, cân đối, lâu bền

Trong nền kinh tế thị trường, một mặt văn hóa dựa vào chuẩn mực của

nó là chân, thiện, mỹ (cái đúng, cái tốt, cái đẹp) để hướng dẫn và thúc đẩy người lao động không ngừng phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao tay nghề, sản xuất hàng hóa với số lượng ngày càng nhiều với chất lượng ngày càng cao, đáp ứng nhu cầu không ngừng tăng lên của xã hội; mặt khác, văn hóa sử dụng sức mạnh của các giá trị truyền thống, của đạo lý, dân tộc để hạn chế xu hướng sùng bái hàng hóa, sùng bái tiền tệ, nghĩa là hạn chế xu hướng tiêu cực của hàng hóa và đồng tiền “xuất hiện với tính cách là lực lượng có khả năng xuyên tạc bản chất con người, cũng như những mối liên hệ khác” Hạn chế những tiêu cực này chỉ có thể là văn hóa và chủ yếu bằng văn hóa

Toàn cầu hóa kinh tế quốc tế là một xu thế, đòi hỏi chúng ta phải chủ động và tích cực hội nhâp Đây là cơ hội để chúng ta phát triển nhanh có hiệu quả, nhưng cũng là thách thức rất lớn với nước ta trên nhiều mặt, trong đó có

cả văn hóa Sự thâm nhập của văn hóa độc hại, của sự lai căng văn hóa, của lối sống thực dụng và những tiêu cực khác của kinh tế thị trường…, đã và đang ảnh hưởng, làm băng hoại những giá trị văn hóa truyền thống, ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của đất nước…

Cần phải hiểu rằng về mặt kinh tế, việc thực hiện chính sách hội nhập để tăng cường liên kết, liên doanh với nước ngoài là rất cần thiết Song, mọi yếu

tố ngoại sinh như vốn, kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm quản lý và thị trường của nước ngoài chỉ có thể biến thành động lực bên trong của sự phát triển, nếu chúng được vận dụng phù hợp và trở thành các yếu tố nội sinh của con người Việt Nam với truyền thống văn hóa, đạo đức, tâm hồn, lối sống của dân tộc Việt Nam Trên cơ sở kiến thức khoa học, kinh nghiệm và sự tỉnh táo, khôn ngoan, chúng ta cần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình hội nhập, phát triển Bởilẽ, nền văn hóa dân tộc sẽ đóng vai trò định hướng và điều tiết để hội nhập và phát triển bền vững, hội nhập để phát triển nhưng vẫn giữ vững được độc lập, tự chủ Hợp tác kinh tế với nước ngoài mà

không bị người ta lợi dụng, biến mình thành kẻ đi vay nặng lãi, thành nơi cung cấp nguyên liệu và nhân công giá rẻ, thành nơi tiêu thụ hàng hóa ế thừa

và tiếp nhận chuyển giao những công nghệ lạc hậu, tiếp nhận lối sống không lành mạnh với những ảnh hưởng văn hóa độc hại…

Vì sự phát triển bền vững, văn hóa phê phán lối sống thực dụng, chụp giật, chạy theo ham muốn quá mức của “xã hội tiêu thụ”, dẫn đến chỗ làm cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường sinh thái Như vậy, văn hóa đã góp phần quan trọng vào vấn đề bảo vệ môi trường và sự phát triển bền vững

Văn hóa truyền thống Việt Nam hướng dẫn và cổ vũ một lối sống hòa hợp, hài hòa với thiên nhiên Nó đưa ra mô hình ứng xử có văn hóa của con người đối với thiên nhiên, vì sự phát triển bền vững của thế hệ hiện nay và các thế hệ con cháu mai sau

Phát triển tách khỏi cội nguồn dân tộc thì nhất định sẽ lâm vào nguy cơ tha hóa Thực hiện kinh tế thị trường định hướng XHCN, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước mà xa rời những giá trị văn hóa truyền thống sẽ làm mất đi bản sắc dân tộc, đánh mất bản thân mình, trở thành cái bóng mờ của người khác, của dân tộc khác

Nhận thức sâu sắc giá trị của văn hóa trong quá trình phát triển, Đảng ta xác định tiến hành đồng bộ và gắn kết chặt chẽ ba lĩnh vực: Phát triển kinh

tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt cùng với việc xây dựng văn hóa, nền tảng tinh thần của xã hội nhằm tạo nên

sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững của đất nước Trong đó, nội dung xây dựng văn hóa được xác định: “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, một định hướng quan trọng để đất nước phát triển bền vững

III Đổi mới và nâng cao trình độ lãnh đạo của Đảng về văn hóa, văn nghệ hiện nay

Đổi mới và nâng cao trình độ lãnh đạo, quản lý văn hoá, văn nghệ là yếu

tố có ý nghĩa quyết định để khai thác mọi tiểm năng sáng tạo, phát triển sự

nghiệp văn hoá, văn nghệ một cách thuận lợi. Thông qua nghiên cứu khoa học

và tổng kết thực tiễn, cần khẩn trương nâng cao nhận thức lý luận về văn hoá, văn nghệ, hoàn thiện và cụ thể hoá đường lối xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Xây dựng một cơ chế lãnh đạo và quản lý phù hợp Lập các hội đồng nghệ thuật quốc gia, hội đồng nghệ thuật địa phương và hội đồng nghệ thuật

cơ sở theo kiểu các hội đồng khoa học ở các ngành khoa học Các hội đồng nghệ thuật do cấp uỷ Đảng và chính quyền thành lập bao gồm những người có

uy tín và am hiểu nhất về một ngành nghệ thuật hoặc một số ngành nghệ thuật gần nhau Các hội đồng có nhiệm vụ và quyền hạn đầy đủ để quyết định những vấn đề nghệ thuật thuộc phạm vi xem xét của minh, và chịu trách nhiệm về những quyết định đó Trường hợp cần thiết có thể thành lập hội đồng tư vấn, hội đồng lâm thời để giúp các cơ quan lãnh đạo, quản lý xử lý các vấn đề văn hoá, văn nghệ trên cơ sở đường lối, chính sách của Đảng và những hiểu biết khoa học đáng tin cậy Tổ chức tốt và tạo điều kiện hoạt động thuận lợi cho các hội đồng nghệ thuật là phương thức lãnh đạo rất quan trọng

để nâng cao sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng đối với văn hoá, văn nghệ, khắc phục và ngăn ngừa những hiện tượng cấp uỷ đảng và chính quyền can thiệp thô bạo vào các vấn đề văn học, nghệ thuật, và từng cá nhân tự tiện quyết định

số phận một tác phẩm hoặc một tiết mục, trừ trường hợp những vấn đề nghệ thuật trở thành vấn đề chính trị có phương hại chung đến quyền lợi của Tổ quốc, của nhân dân

Cải tiến phương thức lãnh đạo, quản lý văn hoá, văn nghệ phải quán triệt quan điểm của Đảng đối với trí thức xã hội chủ nghĩa và phù hợp với tính đặc thù của văn hoá, văn nghệ "Đối với trí thức, điều quan trọng nhất là bảo đảm quyền tự do sáng tạo, đánh giá đúng năng lực và tạo điều kiện cho năng lực được sử dụng đúng và phát triển Phá bỏ những quan niệm hẹp hòi, không thấy tầng lớp trí thức ngày nay là những người lao động xã hội chủ nghĩa,

được Đảng giáo dục và lãnh đạo, ngày càng gắn bó chặt chẽ với công nhân nông dân" (báo cáo chính trị tại Đại hội lần thứ VI của Đảng). 

Trân trọng nhân cách, tài năng và sự độc đáo của văn nghệ sĩ, chu đáo, tế nhị, chân tình trong quan hệ, đối xử, có cách làm thích hợp với từng cá tính sáng tạo

Các nhà hoạt động văn học và nghệ thuật có tài năng, được nhân dân quý trọng và có uy tín quốc tế là vốn quý của đất nước, của nhân dân, là lực lượng chủ yếu để xây dựng một nền văn hoá, văn nghệ xứng đáng của dân tộc.  Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tăng cường công tác đào tạo

và bồi dưỡng cán bộ văn hoá, văn nghệ, chú ý cán bộ lãnh đạo và quản lý, văn nghệ sĩ, cán bộ chuyên trách quan hệ quốc tế về văn hoá Kết hợp nghiên cứu

cơ bản và tổng kết thực tiễn, kết hợp nghiên cứu và đào tạo, bồi dưỡng. 

Các trường Đảng cần xây dựng khoa văn hoá xã hội chủ nghĩa và có chương trình giảng dạy cơ bản về văn hoá, văn nghệ Các trường đại học và cao đẳng, các trường quản lý cần có môn văn hoá xã hội chủ nghĩa với chương trình phù hợp Ban Văn hoá-Văn nghệ Trung ương phối hợp với học viện Nguyễn áiQuốc cùng với các cơ quan đơn vị nghiên cứu văn hoá, văn nghệ xây dựng chương trình và biên soạn giáo trình môn học này, có kế hoạch bồi dưỡng lý luận và đường lối văn hoá, văn nghệ cho cán bộ lãnh đạo chủ chốt và cán bộ phụ trách văn hoá, văn nghệ các cấp. 

Các ngành văn hoá, văn nghệ, giáo dục, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và các ngành liên quan cần phối hợp chặt chẽ để đẩy mạnh vấn đề giáo dục thẩm mỹ, giáo dục văn hoá, nghệ thuật cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng và học sinh trong các trường học

Củng cố các tổ chức đảng trong lĩnh vực văn hoá, văn nghệ, xây dựng và kiện toàn các cơ quan chuyên môn làm tham mưu giúp cấp uỷ lãnh đạo văn hoá, văn nghệ từ Trung ương đến địa phương