A. MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Biến đổi khí hậu (BĐKH) hiện đang là vấn đề mang tính toàn cầu của các quốc gia và cũng là vấn đề luôn có tính thời sự của giới báo chí, trong đó có báo chí nước ta. Trong những năm qua, dưới tác động của BĐKH, thiên tai ở nước ta ngày càng gia tăng, gây ra tổn thất to lớn về người, tài sản. Chỉ tính trong 10 năm (20012010), các loại thiên tai như: bão, lũ lụt, sạt lở đất, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và các thiên tai khác đã làm chết và mất tích hơn 9.500 người, thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 1,5% GDPnăm… Đây được xem là một trong những thách thức và nguy cơ lớn nhất mà nhân loại và Việt Nam sẽ phải đương đầu và vượt qua trong thế kỉ 21. Là những người sẽ phải đương đầu trực tiếp với những tác động ghê gớm của BĐKH, nhưng thế hệ trẻ ngày hôm nay vẫn chưa thực sự nhận thức đầy đủ về những hiểm họa của BĐKH và cũng chưa được chuẩn bị kĩ lưỡng để đương đầu và thích ứng với nó. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và năng lực thích ứng với những thách thức của BĐKH cho giới trẻ đã nổi lên như một trong những vấn đề cấp bách mà báo chí cần quan tâm giải quyết. Báo chí cần phải được xem là một công cụ quan trọng, cơ bản tác động trực tiếp hoặc gián tiếp làm thay đổi thái độ, hành vi của con người trong cộng đồng(đặc biệt là giới trẻ) từ đó thúc đẩy họ tự nguyện tham gia vào các hoạt động thích ứng, giảm nhẹ BĐKH. Để thực hiện được điều này không phải ngày một ngày hai có thể làm được, tác động của biến đổi khí hậu cũng không phải ngày hay một tuần là trông thấy (mà phải qua thực tế hàng trục hàng trăm năm...) nhiều bạn trẻ vẫn thờ ơ, nhiều kênh, trang báo vẫn coi nhẹ và coi biến đổi khí hậu, nhiều nhà báo coi đây không phải là một vùng đất màu mỡ để khai phá. Do vậy , bài tiểu luận xin được nghiên cứu về vai trò của báo chí trong việc nâng cao nhận thức cho giới trẻ về BĐKH , những điều mà báo chí đã làm được, chưa thể hiện được hết vai trò của mình. Từ đó nâng cao nhận thức cho giới trẻ, đặc biệt là nâng tầm vai trò quan trọng của báo chí trong công cuộc nâng cao nhận thức cho giới trẻ về biến đổi khí hậu,giúp giới trẻ biết thích ứng và giảm nhẹ BĐKH.
Trang 1A MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài.
Biến đổi khí hậu (BĐKH) hiện đang là vấn đề mang tính toàn cầu củacác quốc gia và cũng là vấn đề luôn có tính thời sự của giới báo chí, trong đó
có báo chí nước ta Trong những năm qua, dưới tác động của BĐKH, thiên tai
ở nước ta ngày càng gia tăng, gây ra tổn thất to lớn về người, tài sản Chỉ tínhtrong 10 năm (2001-2010), các loại thiên tai như: bão, lũ lụt, sạt lở đất, ngậpúng, hạn hán, xâm nhập mặn và các thiên tai khác đã làm chết và mất tích hơn9.500 người, thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 1,5% GDP/năm…
Đây được xem là một trong những thách thức và nguy cơ lớn nhất mànhân loại và Việt Nam sẽ phải đương đầu và vượt qua trong thế kỉ 21 Lànhững người sẽ phải đương đầu trực tiếp với những tác động ghê gớm củaBĐKH, nhưng thế hệ trẻ ngày hôm nay vẫn chưa thực sự nhận thức đầy đủ vềnhững hiểm họa của BĐKH và cũng chưa được chuẩn bị kĩ lưỡng để đươngđầu và thích ứng với nó Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và năng lực thíchứng với những thách thức của BĐKH cho giới trẻ đã nổi lên như một trongnhững vấn đề cấp bách mà báo chí cần quan tâm giải quyết Báo chí cần phảiđược xem là một công cụ quan trọng, cơ bản tác động trực tiếp hoặc gián tiếplàm thay đổi thái độ, hành vi của con người trong cộng đồng(đặc biệt là giớitrẻ) từ đó thúc đẩy họ tự nguyện tham gia vào các hoạt động thích ứng, giảmnhẹ BĐKH Để thực hiện được điều này không phải ngày một ngày hai có thểlàm được, tác động của biến đổi khí hậu cũng không phải ngày hay một tuần
là trông thấy (mà phải qua thực tế hàng trục hàng trăm năm ) nhiều bạn trẻvẫn thờ ơ, nhiều kênh, trang báo vẫn coi nhẹ và coi biến đổi khí hậu, nhiềunhà báo coi đây không phải là một vùng đất màu mỡ để khai phá
Do vậy , bài tiểu luận xin được nghiên cứu về vai trò của báo chí trongviệc nâng cao nhận thức cho giới trẻ về BĐKH , những điều mà báo chí đãlàm được, chưa thể hiện được hết vai trò của mình Từ đó nâng cao nhận thức
Trang 2cho giới trẻ, đặc biệt là nâng tầm vai trò quan trọng của báo chí trong côngcuộc nâng cao nhận thức cho giới trẻ về biến đổi khí hậu,giúp giới trẻ biếtthích ứng và giảm nhẹ BĐKH
2 Tình hình nghiên cứu
Trên thế giới và trong nước Việt Nam hiện nay đã có nhiều côngtrình nghiên cứu về những ảnh hưởng , nguyên nhân, tác hại của BĐKH, tuynhiên nghiên cứu về “Vai trò của báo chí trong việc nâng cao nhận thức chogiới trẻ về Biến đổi khí hậu” thì thật sự chưa có nhiều và chưa sâu, đa số chỉthiên về chung chung, chưa thật sự xoáy sâu vào giới trẻ các vai trò của báochí thì chưa đáp ứng được thực sự nhu cầu thực tế hiện nay Do đó tôi xinmạnh dạn tiến hành nghiên cứu về “Vai trò của báo chí trong việc nâng caonhận thức cho giới trẻ về Biến đổi khí hậu”
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu
Khảo sát thực trạng tâm lí tiếp nhận thông tin BĐKH của giới trẻ
Vai trò của báo chí trong nâng cao nhận thức cho giới trẻ BĐKH
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu về thực trạng tiếp nhận thông tin về BĐKH của giới trẻNghiên cứu vai trò của báo chí trong việc nâng cao nhận thức cho giớitrẻ về BĐKH Những cái làm được, chưa làm đươc
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
- Đề tài dựa trên cơ sở các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhànước
- Sử dụng các phương pháp: thu thập, nghiên cứu, phân tích tài liệu,quan sát, điều tra xã hôi, sách, mạng internet
5 Đối tượng nghiên cứu và phạm
- Báo chí Việt Nam hiện nay
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Trang 3- Tâm lí, nhận thức của giới trẻ về BĐKH
- Cho thấy vai trò và tầm quan trọng của báo chí trong việc nâng caonhận thức cho giới trẻ về BĐKH
7 Kết cấu của đề tài
Đề tài có kết cấu gồm 4 phần: Mở đầu Nội dung, Kết luận, Danh mụcTham khảo, Mục luc
Trang 4B NỘI DUNG CHƯƠNG I: ĐÔI ĐIỀU VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU HIỆN NAY
1 Khái niệm.
Biến đổi khí hậu là cụm từ được nhắc đến khá nhiều trong những năm gần đây Khi chúng ta nghĩ đến biến đổi khí hậu, chúng ta thường nghĩ
đến băng tan và mực nước biển dâng
Theo Công ước Khung của Liên hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu
(BĐKH) "là sự thay đổi của khí hậu mà trực tiếp hoặc gián tiếp do tác động
của hoạt động con người dẫn đến thay đổi thành phần khí quyển toàn cầu và ngoài ra là những biến thiên tự nhiên của khí hậu được quan sát trên một chu
kỳ thời gian dài”.
2 Nguyên nhân
BĐKH gồm 2 nguyên nhân chính là do ảnh hưởng của tự nhiên và dotác động của con người Trong đó nguyên nhân con người là chính
2.1 Nguyên nhân tự nhiên:
Do các hoạt động kiến tạo địa chất và núi lửa phun trào; hoạt động củamặt trời, sự thay đổi quĩ đạo của các hành tinh; sự biến đổi của đại dương.Đây là nguyên nhân có ảnh hưởng rất rất là chậm, không phải là nguyên nhânchính dẫn đến biến đổi khí hậu
2.2 Nguyên nhân nhân tạo:
Đây là nguyên nhân chính gây tác động trực tiếp, mạnh mẽ đến biếnđổi khí hậu
Để nhấn mạnh sự tàn phá môi trường khốc liệt của con người, Năm2007: Báo cáo Uỷ lan Liên Chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC) đánh giá vàđưa ra kết luận rằng hơn 90% tác nhân gây ra biến đổi khí hậu ngày nay là dohoạt động của con người, trong đó bao gồm các khí thải gây hiệu ứng nhàkính
Trang 5Kể từ thời kỳ tiền công nghiệp (khoảng từ năm 1750), con người đã sửdụng ngày càng nhiều năng lượng, chủ yếu từ các nguồn nguyên liệu hóathạch (than, dầu, khí đốt), qua đó đã thải vào khí quyển ngày càng tăng cácchất khí gây hiệu ứng nhà kính của khí quyển, dẫn đến tăng nhiệt độ của tráiđất.
Theo đánh giá khoa học của Ban liên chính phủ về BĐKH (IPCC) chothấy, việc tiêu thụ năng lượng do đốt nhiên liệu hóa thạch trong các ngành sảnxuất năng lượng, công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng… đóng gópkhoảng một nửa (46%) vào sự nóng lên toàn cầu, phá rừng nhiệt đới đóng gópkhoảng 18%, sản xuất nông nghiệp khoảng 9% các ngành sản xuất hóa chất(CFC, HCFC) khoảng 24%, còn lại (3%) là từ các hoạt động khác
Sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất phát thải khí nhà kính, các hoKhí nhà kính nằm trong tầng đối lưu, gồm các loại khí: thành phần quan trọngnhất là CO2 chiếm 50%; CFC chiếm 20%; CH4 chiếm 16%; O3 chiếm 8%;
N2O chiếm 6% Nhờ khí nhà kính, nhiệt độ trung bình của bề mặt Trái đất là
150C và hiện nay đang có xu hướng tăng lên Theo cơ quan khí quyển và Hảidương học Hoa Kỳ từ 1970 đến 2004 thành phần khí CO2 trên toàn thế giớităng 70% vượt quá ngưỡng 20% CO2 trong cơ cấu thành phần khí nhà kính
Các hoạt động của con người gây ra trên phạm vi toàn cầu là: đốt nhiênliệu hóa thạch, phá hủy rừng, phát thải từ phân bón và hoạt động công nghiệpchiếm 90% làm tăng phát thải khí nhà kính Hiện nay, mất rừng và suy thoáirừng đang đóng góp khoảng 20%, sản xuất nông nghiệp phát thải khoảng 14%
( bón phân, chăn nuôi ) tổng lượng khí nhà kính Các biểu hiện của biến đổi
khí hậu: Nhiệt độ tăng, mực nước biển dâng, bão, lũ ngày càng nhiều, thiêntai và các hiện tượng thời tiết cực đoan đang gia tăng ở hầu hết các nơi trênthế giới Nhiệt độ và mực nước biển trung bình toàn cầu tiếp tục tăng nhanhchưa từng có và đang là mối lo ngại của các quốc gia trên thế giới, là mộttrong những thách thức lớn nhất ạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ khínhà kính
Trang 6Như vậy chính con người đã tự hủy hoại đi lá phổi xanh của thế giới, tựmình góp sức cho những trận báo lũ, hạn hán, nước biển dâng hoành hành.Làm giảm đi sự phát triển của xã hội, có người biết nhưng cứ thờ ơ, cứ làm,bất cầ mà không lo nghĩ dài lâu, chỉ sống để cho riêng mình
3 Thực trạng - Hậu quả
Từ những hành vi vô ý thức, vì lợi ích cá nhân mà môi trường hiệnnay đang bị suy thoái, ô nhiễm nghiêm trọng, dịch bệnh đe dọa toàn thếgiới, BĐKH ngày càng diễn biến nhanh Chính con người đang cắt dần láphổi của mình mà họ vẫn thờ ơ và đây là những hậu quả:
Ở Việt Nam, trong khoảng 50 năm qua, nhiệt độ trung bình năm đãtăng 0,70C, mực nước biển đã dâng khoảng 20cm Hiện tượng El-Nino, La-Nina ngày càng tác động mạnh mẽ đặc biệt là bão, lũ, hạn hán ngày càng ácliệt Nếu mực nước biển dâng 1m, khoảng 40 nghìn km2đồng bằng ven biểnViệt Nam sẽ bị ngập hàng năm, trong đó 90% diện tích các tỉnh Đồng bằngsông Cửu Long bị ngập hầu như hoàn toàn, khoảng 22 triệu người phải di dờikhỏi nơi sinh sống (Bộ Tài nguyên và Môi trường)
Biến đổi Khí hậu tác động đến tất cả các mặt, các lĩnh vực của tự nhiên,kinh tế - xã hội ở tất cả các vùng trên phạm vi toàn cầu, nhưng có sự khácnhau theo vùng địa lý, sự phát triển và hiệu quả ứng phó
Tác động của BĐKH ở Việt Nam: Hạn hán, nắng nóng gay gắt; xâmnhập mặn, sạt lở bờ biển; triều cường làm nước mặn tràn vào các vùng nôngnghiệp trũng, xâm lấn sâu vào các con sông hoặc suối nước ngọt, từ đó ngấmxuống nước ngầm; bão thường xuyên hơn và mạnh hơn gây thiệt hại cho nhàcửa và mùa màng; làm thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp như thayđổi về cơ cấu cây trồng, mùa vụ, dịch bệnh xuất hiện ngày càng nhiều bùngphát, lan truyền rộng, khó chữa và mức độ rủi ro lớn cho cây trồng, vật nuôigia tăng; các hệ sinh thái bị phá hủy, mất đa dạng sinh học
BĐKH có tác động trực tiếp đến các hoạt động văn hóa, thể thao, du
Trang 7vật chất, kể cả sức khỏe của cộng đồng… Nước biển dâng ảnh hưởng đến cácbãi tắm ven biển, một số bãi có thể mất đi, một số khác bị đẩy sâu vào đấtliền, ảnh hưởng đến việc khai thác, làm tổn hại đến các công trình di sản vănhóa, lịch sử, các khu bảo tồn, các khu du lịch sinh thái, các công trình hạ tầngliên quan khác có thể bị ngập, di chuyển hay ngừng trệ, làm gia tăng chi phícho việc cải tạo, di chuyển và bảo dưỡng
Nhiệt độ tăng và sự rút ngắn mùa lạnh làm giảm tính hấp dẫn của cáckhu du lịch, nghỉ dưỡng nổi tiếng trên núi cao Dịch bệnh bùng nổ, nhiệt độtăng, độ ẩm cao tác động tiêu cực đối với sức khỏe con người, nhất là ngườigià và trẻ em, làm tăng bệnh tật, đặc biệt là các bệnh nhiệt đới, bệnh truyềnnhiễm do vi khuẩn, gia tăng một số nguy cơ đối với tuổi già, người mắc bệnhtim mạch, bệnh thần kinh Do đó, có thể nói, những ảnh hưởng và tác độngcủa BĐKH gây ra những khó khăn và tổn thất không nhỏ đến đời sống sinh
kế của cộng đồng, thách thức về an ninh lương thực gây bất ổn về chính trị,
xã hội, kinh tế… nhất là những người nghèo, người dân sống phụ thuộc vàotài nguyên rừng, biển-những con người dễ bị tác động và tổn thương nhất
Đối với Tây nguyên 30 năm qua (1980-2010) trung bình năm tăng lên
từ 0,5-0,7°C, lượng mưa giảm khoảng 2%, sự khắc nghiệt của thời tiết giatăng với biên độ giãn cách đột ngột chưa từng thấy Năm 2009, 2010 nhiệt độcao hơn các năm trước, nắng nóng kéo dài làm khô hạn rất nhiều nơi trên khuvực Tây Nguyên thiếu nước Lượng nước ngầm và các nguồn nước tự nhiênnhư sông, suối cũng dần bị cạn kiệt và ô nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đếnđời sống sinh hoạt và sản xuất của con người Tài nguyên nước mặt (chỉ xétđến lượng nước hiện hữu trên các sông suối điển hình như Sê-san, Sê-rê-pốk,Đồng Nai ) ngày càng kiệt dần Mực nước ngầm tại một số nơi tỉnh Đăklăk,Đăk Nông, Gia Lai đang đứng trước tình trạng suy giảm nghiêm
Tần suất thiên tai ngày càng nhiều với cường độ mạnh và khó dựđoán Lũ lụt Tây Nguyên là vấn đề thường niên, hiện tượng lũ quét xảy rangày một nhiều hơn Diện tích rừng bị thu hẹp, đất Tây Nguyên đã bị xuống
Trang 8cấp, chua hóa, hàm lượng chất dinh dưỡng bị suy thoái, hiện tượng xói mòn
và rửa trôi ngày càng trầm trọng Năng suất, sản lượng của cây trồng và vậtnuôi bị giảm; sức đề kháng của vật nuôi kém đi, đồng thời tạo môi trườngthuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển bùng phát, gây ra nhiều loạidịch bệnh trên gia súc, gia cầm như bệnh cúm gia cầm, bệnh dịch heo taixanh Sâu bệnh hại phát triển nhanh và khó dự báo Thách thức cho sản xuấtnông nghiệp do gia tăng nhu cầu về nước tưới
Nếu con người, đặc biệt là giới trẻ không nhanh tay kịp thời bảo vệ,ngăn ngừa, thích ứng, giảm nhẹ BĐKH thì những hậu quả không chỉ ngừng ởđây, nó không chỉ còn tác động đến 1 số người, 1 số nước, 1 số châu mà từng
cá thể trong xã hội sẽ phải gánh chịu những hậu quả hơn cả như vậy
Trang 9CHƯƠNG II: TÂM LÍ TIẾP NHẬN THÔNG TIN CỦA GIỚI TRẺ VỀ
VẤN ĐỀ BĐKH HIỆN NAY
Chắc hẳn đa số giới trẻ đã nghe đến cụm từ biến đổi khí hậu ít nhất mộtlần ở trường học hay ở sách , báo tuy nhiên không phải ai cũng quan tâmđặc biệt tới vấn đề này
Mức độ quan tâm đến BĐKH
Không quan tâm quan tâm hời hợt Quan tâm Rất quan tâm
Đây là kết quả của cuộc khảo sát 73 bạn trẻ trên mạng xã hội và qua hỏi trực tiếp về mức độ quan tâm về Biến đổi khí hậu
Trong một cuộc khảo sát nhỏ này: khi được hỏi bạn có quan tâm về vấn
đề biến đổi khí hậu không thì có tới 49 bạn trả lời là không quan tâm, 13 bạnquan tâm ở mức độ hời hợt, và 12 người trả lời quan tâm và rất quan tâm
Khi được hỏi lí do tại sao không quan tâm thì phần đông trả lời rằng họkhông thấy nó ảnh hưởng gì trực tiếp đến bản thân mình, thông tin cũngkhông đặc sắc còn nhiều vấn đề đáng quan tâm hơn Nếu họ không thực hiệnhành động bảo vệ môi trường chắc cũng không làm nguy hại đến ai, và sốđông cũng trả lời là họ không có thời gian , Nhưng thực chất bộ phận giớitrẻ ấy không biết những sự vô tâm ý là gián tiếp giết người, gián tiếp tiếp taycho những thảm họa của thiên nhiên, tự thiêu đốt lá phổi chung của nhânloại Đây cũng là tâm lí gần-xa chỉ khi hậu quả đã, đang ảnh hưởng trực tiếp
Trang 10đến mình, người thân thì mới thực sự quan tâm Đây cũng là đối tượng đểbáo chí tác động đến nhận thức của bộ phận này, từ đó thay đổi hành vi đểthích ứng , giảm nhẹ, chống lại biến đổi khí hậu.
Bộ phận giới trẻ được điều tra khi hỏi tại sao lại quan tâm mức hờihợt thì họ cũng trả lời tương tự trường hợp trên, chỉ là biết nhưng thực hiện làmột chuyện khác nên không đào sâu tìm tòi, chỉ khi nào có bài tập, hay có yêucầu tìm hiểu đến môi trường, đến biến đổi khí hậu thì mới tìm kiếm thông tin
Là những người kế tiếp , mà các bạn trẻ này đang thờ ơ trước vấn đề của xãhội, nhà ai nhà ấy lo ai quan tâm chỉ là do đặc thù chuyên nghành hay niềmđam mê- số lượng rất ít Bởi vậy thật đáng buồn giới trẻ là chủ nhân tươnglai của đất nước, ít lâu họ sẽ thành các ông chủ, giám đốc xí nghiệp, công ty
nọ kia, người điều hành, nhân lực quản lý đất nước Vậy nếu những conngười này không có lòng yêu, trân trọng, giữ gìn thiên nhiên thì họ sẽ sẵnsàng xả rác, chất thải khu công nghiệp chặt cây phá rừng, tuôn đủ loại khí rakhí quyển như thế biến đổi khí hậu sẽ như rồng gặp nước
Đây chỉ là 1 cuộc khảo sát nhỏ, nó chưa thể bao quát, chính xác tuyệtđối, nhưng phần nào cũng đã nói lên được nhu cầu, nhận thức của giới trẻ vềBĐKH Nguyên nhân ấy do đâu? Do bản thân của giới trẻ ư? Đúng vậy.nhưng trước hết là do giáo dục, do báo chí có thể chưa chạm được tới nhậnthức của giới trẻ , các bài viết còn khá sơ sài ít sáng tạo
Biến đổi khí hậu chỉ phát triển khi con người không chung tay bảo bệmôi trường, thiếu ý thức, nhận thức, hãm lợi nhất thời hủy hoại cộng đồng
Do vậy cần phải có một cơ quan ngôn luận đứng ra dẫn dắt, tuyên truyền, lên
án những hành vi hủy hoại môi trường, tuyên truyền, vận động nâng cao nhậnthức cho người nhân dân- đặc biệt là giới trẻ chủ nhân tương lai của đất nước
Để lấy lại niềm tin, sự cuốn hút, báo chí đã ngày càng cố gắng thể hiện tro tròcủa mình để nâng cao nhân thức cho giới trẻ về BĐKH
Trang 11CHƯƠNG III: VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG VIỆC NÂNG CAO
NHẬN THỨC CHO GIỚI TRẺ VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU.
Việt Nam là nước có cơ cấu dân số trẻ, mỗi năm có thêm khoảng hơn 1triệu lao động trẻ Những người trẻ Việt Nam hiện nay là những người cónhận thức, trình độ, văn hóa, tầm nhìn rộng và họ sẽ nắm giữ vận mệnh của
cả dân tộc trong tương lai
Vì vậy họ có tác động rất lớn tới việc hành động làm giảm thiểu biếnđổi khí hậu Trong thời đại công nghệ thông tin phổ biến như hiện nay cácbạn trẻ không khó để tiếp cận được những thông tin,kỹ năng về BĐKH một
bộ phận các bạn trẻ đã trang bị cho mình được những hiểu biết cơ bản về biếnđổi khí hậu và những nguyên nhân và cách giảm thiểu thiệt hại do thiên taigây ra Khi họ được trng bị kĩ càng những thông tin, kiến thức thì sẽ có nhữnghành động phù hợp bảo vệ môi trường, họ cũng sẽ cùng với báo chí hướngdẫn mọi người cùng thực hiện, góp phần hạn chế được tác động do BĐKH
Tuy nhiên trong những năm gần đây, thời tiết toàn cầu biến động rấtkhó lường, những hiện tượng thời tiết cực đoan như các cơn bão mạnh, lũ lớn,triều cường, mưa đá và băng tuyết… làm cho việc dự báo thời tiết vô cùngkhó khăn phức tạp Cùng với các hiện tượng trên, nhiều khả năng vào cuối thế
kỷ này, nhiệt độ trái đất tiếp tục tăng lên 40C so với thời kỳ tiền công nghiệp.Triều cường vẫn tiếp tục dâng cao tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Nam bộ.Nhiệt độ tăng lên sẽ khiến nhiều nơi rơi vào tình trạng hạn hán nghiêm trọng.Kéo theo đó là hàng loạt vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con ngườicũng như làm trì trệ sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Một bộ phậncác bạn trẻ chưa nắm bắt được những thông tin,hiểu biết về thế nào làBĐKH,nguyên nhân,hậu quả của nó Có thể do các bạn trẻ này không thể tiếpcận được thông tin,cùng với một phần là thông tin trên báo chí và phương tiệntruyền thông đại chúng quá ít và nghèo nàn,không đủ sức ảnh hưởng để tácđộng và làm thay đổi nâng cao nhận thức của các bạn trẻ
Trang 12Không để tình trạng thêm trầm trọng , Báo chí đã nhanh chóng tăng cườngvai trò của mình và dẫn dắt đội ngũ trẻ để thích ứng, làm giảm nhẹ BĐKH
3.1 Vai trò của báo chí trong việc nâng cao nhận thức cho giới trẻ
về biến đổi khí hậu
3.1.1 Báo chí cung cấp khối lượng thông tin kịp chính xác, kip thời
về những vấn đề liên quan đến BĐKH lớn cho giới trẻ.
Bất kì ở đâu,sự kiện gì, hay chuẩn bị xảy ra sự kiện gì, nội dung rasao đều được báo chí cập nhật trên các phương tiện thông tin đại chúng đểgiúp giới trẻ dễ dàng nắm bắt, lựa chọn thông tin, Báo chí luôn cập nhật tintức liên quan đến BĐKH hàng ngày, hàng giờ để cho giới trẻ thấy được độnóng của vấn đề Khi lướt qua báo mạng điện tử vnexpress.net trong chuyênmục môi trường thì ta thấy khoảng 2/3 sồ bài nói về tình trạng ô nhiễm,những nguyên nhân gây nên BĐKH, cách ứng phó
Link: http://vnexpress.net/tin-tuc/khoa-hoc/moi-truong/
Nào là núi Chile phun lửa rực sáng trong màn đêm khiến gần 4000người ở gần đó phải sơ tán;hay những vùng đất ô nhiễm ở Trung Quốc; đếnnhững bài thể hiện sự chung tay giảm nhẹ BĐKH như: Ra mắt hệ thống dữliệu đa dạng sinh học quốc gia; Pháp cho vay 20 triệu euro ứng phó với biếnđổi khí hậu
Các bài viết liên tục được cập nhật, đáp ứng nhu cầu thông tin cho tòandân nói chung và giới trẻ nói riêng, các bài viết này đi phân tích khá sâu vàonguyên nhân, cách ứng phó, cung cấp cho các bạn trẻ những chi thức mà họ
có thể chưa biết đến, mong muốn tìm kiếm Là những người trẻ khi được tiếpcận những thông tin ấy thì bản thân họ sẽ cảm thấy mình có ý nghĩa hơn vớivấn đề bảo vệ môi trường,sự tò mò tìm kiếm đó là thông tin để họ thích ứng,hòa nhập với môi trường sống hiện nay Đặc biệt trong thời đại Công nghệphóa, Hiện đại hóa như ngày nay thì báo chí càng phải thể hiện vai trò thôngtin sự kiện, phát hiện vấn đề liên quan đến BĐKH sâu rộng hơn nữa để đáp
Trang 13ứng nhu cầu, bổ bung kiến thức cho giới trẻ, hãy xoáy sâu vào nguyên nhân
và hậu quả, những điều khi con người làm có thể cứu vãn thực trạng BĐKH
Để làm tốt vai trò thông tin , Báo các trang báo đa số đã có nhữngchuyên mục chuyên biệt về BĐKH: các bài viết khai thác thông tin sâu,phântích mạch lạc từ đó đưa người đọc đến những bài viết đầy chân thực Đánhsâu vào tâm lý, tình cảm để nâng cao nhận thức cho giới trẻ
3.1.2 Báo chí giữ vai trò quan trọng trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức tác động của BĐKH cho giới trẻ.
Tuyên truyền là một phương thức quan trọng để tác động tới giới trẻ,nắm bắt được tâm lí của giới trẻ , phương tiện của giới trẻ chủ yếu tiếp cậnthông tin qua báo mạng, truyền hình, hoặc radio báo chí đã tích cực đăng tảicác bài viết về môi trường, biến đổi khí hậu lên các phương tiện đó, giúp giớitrẻ dễ dàng tiếp cận, mưa dầm tấm lâu, tích cực phản ánh, tuyên truyền vềBĐKH tạo nên sự chuyển biến về nhận thức trong nhân dân nói chung và giớitrẻ nói riêng Phổ biến sâu rộng vào các trường học để cho mọi học sinh, sinhviên có thể nắm bắt, tìm hiểu và thấy được tầm quan trọng của vấn đề biếnđổi khí hậu
Báo chí tập trung vào truyền thông theo hướng tuyên truyền các chủtrương chính sách , của các Bộ, Ban ngành và các hoạt động của của các tổchức, đoàn thể Đi sâu vào các giải pháp hiệu quả thích ứng , giảm thiểu tácđộng của BĐKH từ Trung ương đến địa phương nhằm thực hiện tốt chiếnlược quốc gia về BĐKH
Để làm được giều này báo chí tuyên tuyền qua các chương tình giaolưu,tọa đàm, các cuộc thi về môi trường tạo nên sân chơi (tuổi trẻ với sángkiến vì Môi trường bền vững; cuộc thi du lịch có trách nhiệm với môi trường;hay cuộc thi môi trường- nơi hội tụ những ước mơ xanh do dantri tổ chức ),giúp giới trẻ dễ dàng tìm hiểu, nhận thức thêm thông tin, nâng cao hiểu biết,lan truyền rộng rãi Tiêu biểu như sự kiện: “sinh viên Việt Nam với vấn đềbiến đổi khí hậu” đây là chương trình tập huấn, tọa đàm với sự tham gia của
Trang 14hơn 1.000 sinh viên giao lưu về BĐKH tại TP Nam Định Đây là cơ hội đểcho sinh viên thể hiện quan điểm , trách nhiệm của mình và chia sẻ ý kiến,kiến thức , đưa ra các giải pháp về BĐKH Góp phần nâng cao nhận thức vềBĐKH cho giới trẻ
Không chỉ vậy Báo chí đã đưa ra những dẫn chứng cụ thể tai hại củabiến đổi khí hậu để kích thích sự quan tâm, nhận thức và trách nhiệm của giớitrẻ như: trên trang thông tin điện tử bảo vệ môi trường MTX có bài viết “10
hậu quả khủng khiếp của biến đổi khí hậu” đăng ngày 19/11/2014 link: http:// www.moitruong.com.vn/Home/Default.aspx?
Cách thức tuyên truyền, nâng cao nhận thức cũng được thường xuyênthay đổi , đưa ra những fomat gần gũi,thông tin thì cập nhật, mới mẻ, dễ nhớtạo sự cuốn hút cho giới trẻ
3.1.3 Vai trò phản biện xã hội,giám sát xã hội, định hướng
Phản biện là vai trò rất quan trọng của báo chí, phản biện để địnhhướng cho giới trẻ có đươc thông tin, nhận thức đúng nhất, chính xác nhất về
Trang 15Trong thời gian qua báo chí đã không ngừng góp phần nâng cao kiếnthức về vấn đề chống lại BĐKH, phản biện những quan niệm sai trái, nhữngnhận thức lệch lạc từ trước đến nay về BĐKH.
Nhiều bạn trẻ cho rằng vấn đề biến đổi khí hậu không ảnh hưởng đếnmình, đây là suy nghĩ lệch lạc, không văn minh , tiến bộ và báo chí cũng đãphê phán qua nhiều bài viết và nêu ra dẫn chứng thích đáng như: BĐKH ảnhhưởng đến toàn bộ các cá thể trong xã hôi, chỉ là nó không ảnh hưởng tức thìhoặc có ảnh hưởng nhưng bản thân người đó chưa nhận thức được, ví dụ khi
có lũ lụt mất mùa thì người dân vùng đó thua lỗ - nhưng thực chất không chỉ
họ gánh chịu mà tất cả những người tiêu thụ sản phẩm đều phải hứng chịu vìgiá nông sản khan hiếm suy ra giá thành sẽ tăng càng về sau hậu quả sẽcàng rõ rệt hơn, đó chỉ là 1 ví dụ nhỏ
Báo chí cũng đã nêu lên những hiện tượng thờ ơ, ngang nhiên hủy hoạimôi trường chung của các công ty, xí nghiệp, các nước thải chất thải ra môitrương Định hướng tư tưởng vững vàng, kiên quyết cho giới trẻ trong việchành đọng vì môi trưởng giảm thiểu BĐKH
BĐKH luôn biến động nếu không có sự chung tay của cả nhân loại, 1người không thể cải thiện được môi trường nhưng mỗi người chỉ với 1 hànhđộng nhỏ thì môi trường trở nên tươi đẹp biết bao Hậu quả của BĐKH không
đo được ngày một ngày hai mà phải so sánh khoảng thời gian này với khoảngthời gian khác cách nhau ít nhất 10 đến 20 năm Nhiều bào báo đẫ có nhữngkết quả so sánh khiến chúng ta đọc phải chóng mặt về môi trường hiện nay:
Trong bài viết: “Chùm ảnh "xưa và nay" cho thấy tình trạng ô nhiễm
không khí nghiêm trọng tại Trung Quốc”
nhiem-khong-khi-nghiem-trong-tai-trung-quoc-20131208104855223.chn
http://kenh14.vn/the-gioi/chum-anh-xua-va-nay-cho-thay-tinh-trang-o-Nếu như vào ngày 12/3/2012, bầu trời và khung cảnh tại BaiCauseway, Hồ Tây, Hàng Châu, thủ phủ tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc vôcùng trong xanh và thoáng đãng thì vào ngày 8/12/2013 này, bầu trời trở nên