Các loại hình doanh nghiệp chính là cách thức, phương thức để doanh nghiệp tồn tại, vận hành và phát triển. Có thể coi loại hình doanh nghiệp chính là loại tàu thuyền mà một người ngư dân sử dụng để ra khơi, tùy vào mỗi loại tàu thuyền mà người ta có cách xử lý và hoạt động trên biển khác nhau, nhưng đều với mục đích chung là làm sao để bắt được cá một cách nhiều nhất. Muốn đầu tư thuận lợi và đúng hướng, các nhà đầu tư phải lựa chọn được loại hình doanh nghiệp phù hợp. Đó là công tác đầu tiên nhưng cũng là công tác rất quan trọng trong việc xây dựng và phát triển doanh nghiệp.
Trang 1Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt NamĐộc lập- Tự do- Hạnh phúc
CHỦ ĐỀ: PHÂN TÍCH ƯU NHƯỢC ĐIỂM VÀ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG CỦA
CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM DOANH NGHIỆP VÀ CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH NÊN DOANH NGHIỆP 3
1.Khái niệm doanh nghiệp 3
2 Các yếu tố cấu thành nên doanh nghiệp 4
CHƯƠNG II: CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP VÀ ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA DOANH NGHIỆP 9
I.Các loại hình doanh nghiệp cơ bản 9
II.Ưu nhược điểm của các loại hình doanh nghiệp 9
1.Doanh nghiệp tư nhân 10
2.Công ty hợp danh 11
3.Công ty TNHH một thành viên 12
4.Công ty TNHH có hai thành viên trở lên 14
5 Công ty cổ phần 15
III KẾT LUẬN 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển Với thành công ra nhập tổ
chức Thương mại thế giới WTO năm 2007, các nhà đầu tư nước ngoài cũng như
trong nước đang tìm cho mình những hướng đầu tư vào Việt Nam Các thành công
và lợi ích to lớn mà “đấu trường” WTO mang lại cho ta như tiếp cận với thị trường
hàng hóa và dịch vụ ở tất cả các nước thành viên với mức thuế nhập khẩu đã được
cắt giảm, ra nhập WTO ta còn nâng cao được vị thế của ta trên trường quốc tế từ
khi trở thành thành viên chính thức của WTO, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt
Nam luôn ở mức cao, bình quân 5 năm 2007 – 2011 đạt 7% / năm , tổng số vốn đầu
tư toàn xã hội gấp 2,5 lần so với giai đoạn 2001 – 2005, đạt 42,9% GDP,… Một
trong những cái được lớn nhất mà nền kinh tế Việt Nam gặt hái được từ quá trình
gia nhập WTO là nền kinh tế đã xuất hiện một lớp doanh nhân trẻ tài năng hơn,
năng động hơn, dám nghĩ dám làm và dám chịu trách nhiệm Trong một số ngành
sản xuất quan trọng như lúa gạo, đồ gỗ, may mặc… doanh nghiệp tư nhân đã phát
triển chiếm từ 80 – 90% thị phần và đây là nguồn lực quan trọng thúc đẩy nền kinh
tế ngày càng phát triển hơn Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, việc
ra nhập WTO cũng đặt ra nhiều vấn đề cần được quan tâm giải quyết , như nguồn
lực của ta đã yếu lại đang bị lãng phí , nhất là trong các lĩnh vực tài chính ngân hàng
, đầu tư công và doanh nghiệp nhà nước , hạ tầng thuộc mọi lĩnh vực đều kém phát
triển…
Các thách thức cũng như thuận lợi này đều đặt ra yêu cầu đổi mới và phát triển
của nền kinh tế Muốn vậy, ta cần xác định phương hướng phù hợp cho sự phát triển
ngắn hạn cũng như dài hạn của từng doanh nghiệp của nước ta bởi các doanh
nghiệp có thể coi là tế bào của nền kinh tế, việc tập trung đầu tư và phát triển cho
nền kinh tế thực chất là đầu tư và phát triển các doanh nghiệp trong cả nước Một
phương hướng phát triển tốt là phương hướng, kế hoạch phải đánh giá được các
thuận lợi, khó khăn, tổng hợp được các môi trường kinh doanh bên trong và bên
ngoài của doanh nghiệp, các nguồn lực có sẵn và các yêu cầu khác về đầu tư phát
triển, một bản kế hoạch phát triển với những phương án tối ưu nhất trong từng
trường hợp cụ thể có thể xảy ra,… và quan trọng hơn cả, một công tác mang tính
quyết định đến tất cả những hành động trên, ấy là nhà đầu tư, doanh nghiệp lựa
chọn loại hình doanh nghiệp nào để đầu tư và phát triển Trong nền kinh tế hàng
hóa nhiều thành phần, sự xuất hiện của nhiều hình thức kinh doanh là điều tất yếu
Pháp luật nước ta hiện nay đã ghi nhận nhiều hình thức tổ chức kinh doanh để
Trang 4người kinh doanh có thể lựa chọn hình thức kinh doanh phù hợp với điều kiện và
khả năng kinh doanh của mình Các loại hình doanh nghiệp chính là cách thức,
phương thức để doanh nghiệp tồn tại, vận hành và phát triển Có thể coi loại hình
doanh nghiệp chính là loại tàu - thuyền mà một người ngư dân sử dụng để ra khơi,
tùy vào mỗi loại tàu thuyền mà người ta có cách xử lý và hoạt động trên biển khác
nhau, nhưng đều với mục đích chung là làm sao để bắt được cá một cách nhiều
nhất Muốn đầu tư thuận lợi và đúng hướng, các nhà đầu tư phải lựa chọn được loại
hình doanh nghiệp phù hợp Đó là công tác đầu tiên nhưng cũng là công tác rất quan
trọng trong việc xây dựng và phát triển doanh nghiệp
Trang 5CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM DOANH NGHIỆP VÀ CÁC YẾU
TỐ CẤU THÀNH NÊN DOANH NGHIỆP
1.Khái niệm doanh nghiệp
Doanh nghiệp được định nghĩa trên rất nhiều phương diện, do đó, có rất nhiều
khái niệm được đưa ra về doanh nghiệp Nhưng khái niệm rõ ràng và đặc trưng nhất
do luật Doanh nghiệp 2005 đưa ra, theo đó:” Doanh nghiêp là tổ chức kinh tế có tên
riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng kí kinh doanh theo quy
định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”, trong đó “
kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá
trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ”
Trên thực tế doanh nghiệp được gọi bằng nhiều thuật ngữ khác nhau như cửa
hàng, nhà máy, xí nghiệp, hãng…
Doanh nghiệp được tổ chức theo nhiều loại hình khác nhau Mỗi loại hình doanh
nghiệp có những đặc trưng riêng và từ đó tạo nên những lợi thế hay hạn chế của
doanh nghiệp Về cơ bản, những sự khác biệt được tạo ra bởi các loại hình doanh
nghiệp khác nhau là : uy tín doanh nghiệp do thói quen tiêu dùng của khách hàng
tạo nên, khả năng huy động vốn, rủi ro đầu tư, tính phức tạp của thủ tục và các chi
phí thành lập doanh nghiệp, tổ chức quản lý doanh nghiệp… Vì vậy, khi cá nhân
hay tổ chức muốn thành lập doanh nghiệp thì việc lựa chọn cho mình một loại hình
doanh nghiệp phù hợp với nhu cầu đầu tư cũng như nguồn lực hiện có là vấn đề rất
quan trọng của mỗi nhà đầu tư, nó có ảnh hưởng không nhỏ tới sự tồn tại và phát
triển của doanh nghiệp, là phương hướng cũng như cách thức để hướng nhà đầu tư
đi đúng đường và đầu tư có hiệu quả tối ưu nhất Kinh doanh và hoạt động kinh
doanh là quá trình kéo theo, bởi vậy, tất cả những quyết định, những chiến lược
trước sẽ ảnh hưởng tới tất cả các quá trình phát triển của doanh nghiêp, tổ chức đó
Thông qua việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp, các cá nhân hay tổ chức đầu tư đã
lựa chọn cho mình một cách thức tồn tại và phát triển trong thương trường nó sẽ
quyết định cách thức tổ chức cơ cấu quản lý của công ty, doanh nghiệp đó ra sao,
cách thức vận hành, nguồn vốn đầu tư hay quyền hạn cũng như trách nhiệm của nhà
đầu tư và mức độ rủi ro của hoạt động đầu tư ấy mỗi loại hình doanh nghiệp lại có
những cách thức vận hành, những đặc điểm khác nhau, vì vậy việc lựa chọn loại
hình doanh nghiệp cần được thực hiện cẩn thận, kĩ lưỡng và chính xác, phù hợp
Trang 62 Các yếu tố cấu thành nên doanh nghiệp
Để trở thành một doanh nghiệp thì nhất thiết phải có đầy đủ các yếu tố sau :
a, Yếu tố tổ chức
Đây là một trong những yếu tố mang tính thiết yếu và quan trọng nhất của một
doanh nghiệp Khi nhắc đến yếu tố tổ chức là nhắc đến một tập hợp các bộ phận
chuyên môn hóa nhằm thực hiện các chức năng quản lí như các bộ phận sản xuất,
bộ phận thương mại và bộ phận hành chính Mỗi một bộ phận đảm nhiệm tưng lĩnh
vực riêng của mình nhưng phải có sự phối hợp và thống nhất trong các hoạt động để
doanh nghiệp được vận hành và phát triển hoàn thiện nhất Các yếu tố nội tại của tổ
chức là các yếu tố môi trường có tác động một cách trực tiếp đến hoạt động và kết
quả hoạt động của tổ chức
Các yếu tố nội tại là những yếu tố bên trong tổ chức mà nhà quản trị có thể kiểm
soát, điều chỉnh được và chúng có ảnh hưởngtrực tiếp đến hoạt động và kết quả hoạt
động của tổ chức Các yếu tố nội tại của một tổ chức thường bao gồm các yếu tố
như sau:
Nguồn nhân lực: Nguồn nhân lực của một doanh nghiệp mạnh hay yếu thể hiện ở số
lượng và chất lượng nhân sự, vấn đề sắp xếp, bố trí, đào tạo-phát triển, các chính
sách động viên…
Nghiên cứu và phát triển (R/D): Thể hiện ở khả năng nghiên cứu và ứng dụng khoa
học kỹ thuật, sản phẩm mới, công nghệ mới, mức vốn đầu tư cho công tác nghiên
cứu và phát triển …
Sản xuất: Phản ảnh năng lực sản xuất, quy trình sản xuất, trình độ công nghệ áp
dụng vào sản xuất, tổ chức sản xuất, tỷ lệ phế phẩm …
Tài chính - kế toán: Phản ảnh tình hình tài chính doanh nghiệp qua các chỉ tiêu cơ
cấu vốn, tình hình công nợ…và tổ chức công tác kế toán tại doanh nghiệp
Marketing: Phản ảnh việc nghiên cứu thị trường, khách hàng, sản phẩm – dịch vụ,
giá cả, hệ thống phân phối và chiêu thị…
Văn hoá tổ chức: Phản ảnh các giá trị, chuẩn mực, những niềm tin, huyền thoại,
nghi thức Trong một doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp quy mô lớn, là
tập hợp những cá nhân khác nhau về trình độ và chuyên môn, mức độ nhận thức và
quan hệ xã hội… tạo ra môi trường làm việc đa dạng và phức tạp cùng với sự cạnh
tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường buộc doanh nghiệp muốn tồn tại và phát
triển phải liên tục thay đổi và tìm tòi những thứ mới và sáng tạo Để doanh nghiệp
Trang 7trở thành nơi tập trung và phát huy tối đa nguồn lực của con người cần phải xây
dựng một nền văn hóa doanh nghiệp vững mạnh [1]
+) Bộ phận sản xuất là bộ phận trực tiếp tạo ra sản phẩm cho một doanh nghiệp,
luôn được đảm bảo vận hành và hoạt động một cách đều đặn và liên tục Nếu như
bộ phận này ngưng hoạt động, đồng nghĩa với hoạt động doanh nghiệp sẽ bị đình trệ
vì không có sản phẩm nào được tạo ra để phân phối và cung cấp cho thị trường
Nhân tố tác động khách quan tới việc hình thành bộ phận sản xuất là cơ cấu sản
xuất Cơ cấu sản xuất là tập hợp tất cả những bộ phận sản xuất và phục vụ sản xuất
Đó chính là cơ sở vật chật kĩ thuật của một hệ thống sản xuất Cơ cấu sản xuất cũng
thể hiện hình thức tổ chức của quá trình sản xuất sản phẩm, hình thức phân công lao
động giữa các khâu, các bộ phận trong hệ thống, nó biểu hiện đăc điểm cụ thể của
sự kết hợp các yếu tố sản xuất trong quá trình tạo ra sản phẩm Cơ cấu sản xuất có
tiên tiến thì sản phẩm tạo ra mới chất lượng, chiếm nhiều ưu thế trên thị trường
cạnh tranh
Năng suất là yếu tố chính để đánh giá một bộ phận sản xuất có hoạt động tốt hay
không Trong bối cảnh cạnh tranh, các doanh nghiệp không chỉ chú trọng đến sản
lượng như trước đây mà còn đặt tính hiệu lực của sản phẩm và dịch vụ lên hàng
đầu Để nâng cao năng suất cần nhấn mạnh vào giảm lãng phí vào mọi hình thức
Các lãng phí chính là các nguồn lực tiềm năng Để nhận biết được các lãng phí đòi
hỏi phải xem tất cả các yếu tố trong một tổ chức Mọi hoạt động, nguyên vật liệu,
máy móc, không gian, thiết bị, nhân lực, không được sử dụng đến hoặc không tạo
ra giá trị gia tăng đều được coi là lãng phí.[2]
+) Bộ phận thương mại: Là bộ phận chính trong việc tìm kiếm, thúc đẩy việc mua
bán hàng hóa và cung ứng các dịch vụ thương mại
b, Yếu tố sản xuất
Yếu tố sản xuất gồm các nguồn nhân lực, vốn, vật tư, công nghệ và thông tin
+) Nguồn nhân lực:Nguồn nhân lực là tài sản quý báu nhất, quan trọng nhất trong
quá trình phát triển của các doanh nghiệp Nhưng khi nói nguồn nhân lực là tài sản
quý báu nhất, quan trọng nhất thì cần phải hiểu đó là những con người có tri thức,
sáng tạo, đầy nhiệt huyết, tận tâm, và có trách nhiệm cho việc đạt tới tầm nhìn, sứ
mạng của doanh nghiệp chứ không phải con người chung chung Chất lượng nguồn
nhân lực sẽ quyết định sự thành bại trong cạnh tranh Nguồn nhân lực của một
doanh nghiệp mạnh hay yếu thể hiện ở số lượng và chất lượng nhân viên Chất
lượng nhân viên thể hiện ở kiến thức, kĩ năng qua quá trình đạo tạo cũng như thái
độ và tác phong trong công việc Con người là nhân tố mang tính quyết định trong
yếu tố sản xuất Nếu nhân lực yếu kém, mọi hoạt động của doanh nghiệp không
được vận hành chơn chu, năng lực cạnh tranh thấp Một doanh nghiệp nên cần có
những chương trình đạo tạo, các chính sách phát triển hộ trợ, bồi dưỡng cho nhân
viên để nâng cao chất lượng Các công ty cần xây dựng chiến lược phát triển của
mình, tạo cơ sở để xác định đúng nhu cầu nhân lực, từ đó phát triển chiến lược đào
tạo và phát triển nhân lực đáp ứng nhu cầu chiến lược của công ty Ngoài ra, cần có
sứ bố trí và sắp xếp nhân sự phù hợp để bộ máy nhân sự hoạt động hiệu quả nhất
+) Vốn: Vốn trong thị trường kinh tế được hiểu là những giá trị ban đầu vào các
quá trình tiếp theo của doanh nghiệp Vốn là một yếu tố đầu vào thiết yếu và quan
Trang 8trọng với bất kì một doanh nghiệp nào Vốn góp mặt vào từng khâu sản xuất của
một doanh nghiệp Có vốn các doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất kinh doanh,
mua sắm các trang thiết bị hay triển khai các kế hoạch trong tương lai Vốn phải đại
diện cho một lượng tài sản nhất định hay được biểu hiện bằng giá trị tài sản hữu
hình và vô hình của một doanh nghiệp Ngoài ra, vốn cũng biểu hiện bằng các giá
trị hiện vật của một doanh nghiệp như máy móc, trang thiết bị vật tư dùng cho hoạt
động quản lí.Vốn phải gắn liền với một chủ sở hữu nhất định và sẽ không được đưa
ra đầu tư khi mà chủ của nó nghĩ về một sự đầu tư không lợi nhuận Vốn có giá trị
về mặt thời gian và đây chính là đặc tính vô cùng quan trọng khi bỏ vốn vào đầu tư
và tính hiệu quả khi sử dụng đồng vốn
Trong quá trình sản xuất kinh doanh, mỗi doanh nghiệp đều có một phương thức
và hình thức kinh doanh khác nhau Nhưng mục tiêu của họ vẫn là tạo ra được lợi
nhuận cho mình Nhưng điều đó chỉ đạt được khi vốn của doanh nghiệp được quản
lý và sử dụng một cách hợp lệ Dựa vào nguồn gốc hình thành thì vốn được phân
thành các loại sau:
+)” Vốn chủ sở hữu: là số vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tư góp vốn liên
doanh, liên kết và thông qua đó doanh nghiệp không phải cam kết thanh toán Do
vậy vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ
+) Vốn pháp định: Vốn pháp định là số vốn tối thiểu mà doanh nghiệp phải có
khi muốn hình thành doanh nghiệp và số vốn này được nhà nước quy định tuỳ thuộc
vào từng loại hình kinh doanh của doanh nghiệp Đối với doanh nghiệp Nhà Nước,
số vốn này được ngân sách nhà nước cấp
+) Vốn tự bổ sung: Thực chất loại vốn này là số lợi nhuận chưa phân phối (lợi
nhuận lưu trữ ) và các khoản trích hàng năm của doanh nghiệp như các quỹ xí
nghiệp ( Quỹ phúc lợi, quỹ đầu tư phát triển )
+) Vốn chủ sở hữu khác: Đây là loại vốn mà số lượng của nó luôn có sự thay đổi
bởi vì do đánh giá lại tài sản, do chênh lệch tỷ giá ngoại tệ, do được ngân sách cấp
kinh phí, do các đơn vị thành viên nộp kinh phí quản lý và vốn chuyên dùng cơ bản
Vốn được phân ra và sử dụng tuỳ thuộc vào mục đích và loại hình doanh nghiệp
Đặc biệt, vốn phải vận động và sinh lời, đạt được mục tiêu trong kinh doanh Vì
vậy yêu cầu đặt ra với các doanh nghiệp họ cần phải có sự quản lí và sử dụng vốn
một cách hiệu quả nhằm bảo toàn và phát triển vốn, đảm bảo cho các doanh nghiệp
ngày càng phát triển và vững mạnh.[3]
Trang 9+) Công nghệ thông tin: Hiện nay, công nghệ thông tin (CNTT) đang hiện diện
và đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong quá trình quản trị, điều hành các
hoạt động sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp Sự phát triển và ứng dụng
của Internet đã làm thay đổi mô hình và cách thức hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp, việc chuyển dần các giao dịch truyền thống sang giao dịch điện tử đã ảnh
hưởng đến vị trí, vai trò và cả nhu cầu của các bên hữu quan (khách hàng, nhà cung
cấp, nhà đầu tư…) của doanh nghiệp Các hoạt động đầu tư công nghệ thông tin
trong doanh nghiệp nhằm phục vụ cho các mục tiêu của doanh nghiệp như hỗ trợ
các hoạt động tác nghiệp, hỗ trợ cho việc ra các quyết định quản lý, hỗ trợ việc xây
dựng các chiến lược nhằm đạt lợi thế cạnh tranh,…Có nhiều mô hình đầu tư công
nghệ thông tin trong doanh nghiệp, mỗi mô hình có cách tiếp cận khác nhau nhưng
đều có chung mục đích là giúp doanh nghiệp xác định được lộ trình đầu tư và mối
quan hệ giữa các thành phần trong bức tranh tổng thể về ứng dụng công nghệ thông
tin trong doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp cần phải chọn cho mình mô hình đầu tư
công nghệ thông tin cho phù hợp để phát huy hiệu quả các khoản đầu tư, phục vụ
cho mục tiêu kinh doanh và phù hợp với năng lực khai thác công nghệ của doanh
nghiệp Việc áp dụng các công nghệ mới và tân tiến nhất trong khâu sản xuất không
chỉ mang lại chất lượng sản phẩm tốt nhất mà còn thúc đẩy doanh nghiệp phát triển
c, Yếu tố trao đổi
Yếu tố trao đổi bao gồm tất cả những dịch vụ thương mại – mua các yếu tố đầu
vào, bán sao cho có lợi các sản phẩm đầu ra Dịch vụ - thương mại chính là cầu nối
giữa các yếu tố “đầu vào” và “đầu ra” trong quá trình sản xuất hàng hóa, tiêu thụ
sản phẩm Thương mại và dịch vụ tạo điều kiện để thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát
triển Thông qua hoạt động dịch vụ - thương mại trên thị trường, các chủ thể kinh
doanh mua bán được sản phẩm, góp phần tạo ra quá trình tái sản xuất được tiến
hành liên tục và như vậy các dịch vụ sẽ lưu thông, các dịch vụ được thông suốt Có
thể nói, nếu không có dịch vụ - thương mại thì sản xuất hàng hóa khó có thể phát
triển được
d, Yếu tố phân phối
Phân phối được hiểu một cách đầy đủ là những quyết định đưa hàng hoá vào
các kênh phân phối để tiếp cận và khai thác hợp lý nhất nhu cầu của thị trường Từ
đó thực hiện việc đưa hàng hoá từ nơi sản xuất tới người tiêu dùng cuối cùng nhằm
đạt được lơị nhuận tối đa Yếu tố này phản ánh hiệu quả trực tiếp các hoạt động của
bộ phận bán hàng, mà công việc chủ yếu của họ là cung cấp sản phẩm cho khách
hàng muốn mua đúng thời hạn và số lượng yêu cầu Phân phối hàng hóa không phải
Trang 10chỉ có định ra được phương hướng, mục tiêu và tiền đề của lưu thông mà còn bao
gồm cả nội dung thay đổi không gian, thời gian, mặt hàng, số lượng hàng hoá và hệ
thống các phương thức để đưa hàng hoá từ nơi người sản xuất tới người tiêu dùng
cuối cùng Việc xây dựng chính sách phâm phối tốt sẽ đảm bảo cho doanh nghiệp
Tiêu thụ sản phẩm theo đúng kế hoạch và cá hợp đồng ký kết Bảo đảm uy tín của
doanh nghiệp, sự tin tưởng của khách hàng và sự gắn bó lâu dài với người tiêu
dùng Bảo đảm việc thu hút ngày càng nhiều khách hàng cho doanh nghiệp thông
qua công tác giao dịch phương thức phân phối, thủ tục giao nhận, thanh toán… đối
với khách hàng.[4]