MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài Tình đoàn kết Việt Nam Lào, Lào Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc cũng như xây dựng đất nước, tình hữu nghị của hai dân tộc Việt Nam Lào. Lịch sử kháng chiến trường kỳ của dân tộc đã trải qua bao năm tháng kháng chiến với sự chiến đấu kiên cường. Góp phần làm nên chiến thắng ấy, bên cạnh sức mạnh của nội lực đất nước, sự chiến đấu kiên cường không gì khuất phục thì không thể không kể đến vai trò to lớn của những người bạn láng giềng đã luôn ủng hộ Việt Nam trong các cuộc đấu tranh giành độc lập cũng như trong thời bình. Mối quan hệ đặc biệt giữa Lào Việt Nam có ý nghĩa to lớn trong cuộc cách mạng và việc xuất bản cuốn sách tuyên truyền tình hữu nghị Việt NamLào trong đó có rất nhiều những xuất bản phẩm, sách báo tranh ảnh đề cập đến mối quan hệ quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc này. Xuất phát chủ trương, nhiệm vụ tình hữu nghị của Đảng và Nhà nước mối tình hữu nghị ấy và còn được hun đúc một cách bền chặt bởi những cuốn sách lịch sử tuyền truyền đối ngoại kinh điển. Và đến bây giờ, cuốn sách sản phẩm chính đã vẫn được Chính phủ và nhân dân hai nước trân trọng, cất giữ và phát triển nó ngày càng đồ sộ hơn. Một trong những cuốn sách đó là cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt NamLào, LàoViệt Nam (19302007) Văn kiện tập II (1946 – 1955)”,nằm trong Bộ sách“Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam Lào, Lào Việt Nam (19302007)” Là một trong những sinh viên Lào được học tại Việt Nam, tôi cũng rất tự hào về Việt Nam và tình hữu nghị, hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Lào. Qua bài khóa luận nghiên cứu quá trình biên tập – xuất bản cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt NamLào, LàoViệt Nam (19302007) Văn kiện tập II (1946 – 1955)”, tôi rất mong có thể hiểu được phần nào công việc biên tập xuất bản để ra đời cuốn sách này của nhà xuất bản Chính trị Quốc giaSự thật để thấy được những khó khăn,những bài học quý giá khi biên tập một cuốn sách lịch sử chính trị kinh điển, phục vụ cho công việc của mình trong tương lai.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ CÔNG TÁC BIÊN TẬP -XUẤT BẢN MẢNG SÁCH TUYÊN TRUYỀN ĐỐI NGOẠI 5
1.1 Nhận thức chung về công tác biên tập xuất bản 5
1.2 Khái niệm và đặc điểm về sách tuyên truyền đối ngoại 6
1.3 Một số cuốn sách tiêu biểu trong mảng sách tuyên truyền, đối ngoại 9
1.4 Giới thiệu bộ sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” 13
CHƯƠNG 2 CÔNG TÁC BIÊN TẬP XUẤT BẢN BỘ SÁCH “LỊCH SỬ QUAN HỆ ĐẶC BIỆT VIỆT NAM - LÀO, LÀO - VIỆT NAM (1930 – 2007) - VĂN KIỆN TẬP II (1946 – 1955)” VÀ BÀI HỌC RÚT RA 21
2.1 Khái quát về Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia- Sự thật và Ban biên tập sách Quốc tế 21
2.2 Quá trình biên tập xuất bản cuốn sách 25
2.3 Những khó khăn trong quá trình biên tập - xuất bản cuốn sách“Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” 54
2.4 Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình biên tập xuất bản cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt NamLào, LàoViệt Nam (19302007) -Văn kiện tập II (1946 – 1955)” 56
KẾT LUẬN 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO 61
Trang 2MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Tình đoàn kết Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam đóng vai trò quan trọngtrong sự nghiệp giải phóng dân tộc cũng như xây dựng đất nước, tình hữunghị của hai dân tộc Việt Nam - Lào Lịch sử kháng chiến trường kỳ của dântộc đã trải qua bao năm tháng kháng chiến với sự chiến đấu kiên cường Gópphần làm nên chiến thắng ấy, bên cạnh sức mạnh của nội lực đất nước, sựchiến đấu kiên cường không gì khuất phục thì không thể không kể đến vai trò
to lớn của những người bạn láng giềng đã luôn ủng hộ Việt Nam trong cáccuộc đấu tranh giành độc lập cũng như trong thời bình
Mối quan hệ đặc biệt giữa Lào - Việt Nam có ý nghĩa to lớn trong cuộccách mạng và việc xuất bản cuốn sách tuyên truyền tình hữu nghị Việt Nam-Lào trong đó có rất nhiều những xuất bản phẩm, sách báo tranh ảnh đề cậpđến mối quan hệ quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc này
Xuất phát chủ trương, nhiệm vụ tình hữu nghị của Đảng và Nhà nướcmối tình hữu nghị ấy và còn được hun đúc một cách bền chặt bởi những cuốnsách lịch sử tuyền truyền đối ngoại kinh điển Và đến bây giờ, cuốn sách sảnphẩm chính đã vẫn được Chính phủ và nhân dân hai nước trân trọng, cất giữ
và phát triển nó ngày càng đồ sộ hơn Một trong những cuốn sách đó là cuốn
sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt NamLào, LàoViệt Nam (19302007) Văn kiện tập II (1946 – 1955)”,nằm trong Bộ sách“Lịch sử quan hệ đặc biệt
-Việt Nam - Lào, Lào - -Việt Nam (1930-2007)”
Là một trong những sinh viên Lào được học tại Việt Nam, tôi cũng rất tựhào về Việt Nam và tình hữu nghị, hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Lào
Qua bài khóa luận nghiên cứu quá trình biên tập – xuất bản cuốn sách “Lịch
sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập
Trang 3II (1946 – 1955)”, tôi rất mong có thể hiểu được phần nào công việc biên tập
xuất bản để ra đời cuốn sách này của nhà xuất bản Chính trị Quốc gia-Sự thật
để thấy được những khó khăn,những bài học quý giá khi biên tập một cuốnsách lịch sử chính trị kinh điển, phục vụ cho công việc của mình trong tươnglai
2.Tình hình nghiên cứu đề tài
Đây là một đề tài hay, cấp thiết, không chỉ đòi hỏi một trình độ chuyênmôn nghiệp vụ mà còn cần cả sự hiểu biết về công tác đối ngoại, tầm nhìn xa
và đặc biệt là sự thông dụng ngoại ngữ
Ở Việt Nam đã có một số Nhà xuất bản làm về mảng sách này như: Nhàxuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Nhàxuất bản Lý luận chính trị, Nhà xuất bản Công an nhân dân,… Nhưng cho đếnnay cũng chưa có nhiều công trình nghiên cứu cụ thể về hoạt động biên tập
xuất bản mảng sách này Bên cạnh đó, cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007)-Văn kiện tập II (1946 – 1955)” là
một cuốn sách sản phẩm chính nằm trong công trình kỷ niệm 50 năm thiếtlập quan hệ ngoại giao hai nước Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam (5/9/1962 -5/9/2012) và 35 năm ký Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào(18/7/1977 - 18/7/2012),“Đoàn kết hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào2012” do Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam và Bộ Chính trị Đảng Nhândân cách mạng Lào chỉ đạo nên chưa có nhiều nghiên cứu, cũng như tìm hiểu
cụ thể về đề tài
Ở khóa luận này, tác giả đã tập trung khảo sát, nghiên cứu một cách hệ
thống công tác biên tập - xuất bản “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”
Khóa luận “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào,Lào-Việt Nam 2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” của nhà xuất bản Chính trị quốc gia -
Trang 4(1930-Sự thật là một tìm hiểu sâu hơn giúp tôi có cái nhìn chi tiết về quá trình biên
tập - xuất bản cũng như những khó khăn trong quá trình chuyển thể giữa haithứ tiếng khác nhau của cuốn sách này của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia -
Sự thật Do vậy, khóa luận đảm bảo sự không trùng lặp với các đề tài đã tiếnhành nghiên cứu trước đó
3.Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu về thực trạng công tác biên tập xuất bản cuốn sách
“Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”của nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, từ đó
rút ra được những bài học trong công tác biên tập - xuất bản sách tuyêntruyền đối ngoại ở nhà xuất bản hiện nay
3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu
Trình bày và làm rõ khái niệm biên tập - xuất bản
Trình bày và làm rõ các khái niệm, đặc điểm về sách tuyên truyền đối ngoại
Phân tích vai trò của việc xuất bản bộ sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” đối
với công tác tuyên truyền đối ngoại của Đảng và Nhà nước nói chung, đối vớinhà xuất bản Chính trị quốc gia-Sự thật nói riêng
- Trình bày thực trạng công tác biên tập xuất bản cuốn sách sản phẩm chính
và bài học rút ra cho bản thân
4.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Khóa luận tập trung nghiên cứu công tác biên tập xuất bản cuốn
sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” ở các khâu:
Trang 5tiếng Anh tại Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật.
5.Phương pháp nghiên cứu đề tài
Trong bài khóa luận, em đã sử dụng tư liệu là bài giảng của giảng viên,tài liệu tham khảo trong giáo trình,… Ngoài ra, khi sử dụng những phươngpháp như so sánh, phân tích tài liệu, tập hợp, thống kê, tổng hợp… nhằm rút
ra những kết luận và làm cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp
6.Kết cấu của đề tài
Nội dung đề tài gồm 2 chương:
Chương 1: Nhận thức chung về công tác biên tập-xuất bản mảng sách tuyên truyền đối ngoại.
Chương 2: Công tác biên tập xuất bản bộ sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” và bài học rút ra.
Trang 6CHƯƠNG 1 NHẬN THỨC CHUNG VỀ CÔNG TÁC BIÊN TẬP - XUẤT BẢN
MẢNG SÁCH TUYÊN TRUYỀN ĐỐI NGOẠI 1.1.Nhận thức chung về công tác biên tập xuất bản
Hiểu theo nghĩa rộng, biên tập là một hoạt động bao gồm việc tổ chứckhai thác, lựa chọn các tác phẩm để in, nhân bản, để phát trong các chươngtrình, phát thanh, truyền hình (để truyền thông); đồng thời góp phần tu chỉnh,sửa chữa, nâng cao chất lượng tác phẩm; kiểm tra những sai sót khi nhân bản;góp phần vào việc phổ biến tác phẩm Với nghĩa này hoạt động biên tập làkhâu công tác quan trọng của mọi hoạt động truyền thông, của công tác báochí, thông tin, tuyên truyền
Theo nghĩa hẹp, có thể hiểu biên tập xuất bản là khái niệm chỉ hoạt độngbiên tập các xuất bản phẩm trong các nhà xuất bản, chủ yếu là biên tập sách
Đó là công việc khai thác, lựa chọn, tổ chức bản thảo; gia công sửa chữa,hoàn chỉnh bản thảo để sẵn sàng nhân bản thành xuất bản phẩm, nhằm đápứng các nhu cầu văn hóa tinh thần của xã hội
Hoạt động biên tập là một khâu thuộc lĩnh vực tinh thần của quy trìnhxuất bản Đồng thời, hoạt động biên tập tạo ra những điều kiện thiết yếu đểsản xuất, nhân bản xuất bản phẩm Do vậy, những quan niệm khác nhau vềxuất bản, xuất phát từ cơ sở lợi ích khác nhau, các giai cấp khác nhau cũngthường có quan niệm không giống nhau về công tác biên tập
Từ đấy, công tác biên tập không còn coi chỉ là người “ đỡ đẻ” ngồi chờcác tác giả sáng tạo không chỉ là “những thợ chữ” cặm cụi trên bản thảo đểtìm sai sót… mà biên tập là công việc tổ chức sáng tạo và khai thác tácphẩm phục vụ cho nhu cầu truyền bá Đó là công việc truyền bá văn hóa,đồng thời là làm dịch vụ sản xuất hàng hóa văn hóa Biên tập cũng là mộthoạt động kinh doanh, phải nắm được nhu cầu thị trường, biết làm
Trang 7marketing, giải quyết đầu ra cho xuất bản phẩm Tuy nhiên, biên tập khôngphải thuần túy làm kinh doanh mà chủ yếu vẫn là người truyền bá văn hóa,người làm công tác văn hóa- tư tưởng của Đảng Có điều, hiệu quả công tác
tư tưởng- văn hóa của người biên tập chỉ có được nếu họ biết kinh doanh
có hiệu quả, biết kết hợp công tác tư tưởng với việc vận dụng các quy luậtthị trường để nâng cao chất lượng biên tập xuất bản, để xuất bản phẩm đếnđược với công chúng có yêu cầu Có nghĩa là, biên tập cũng là công việc tổchức sản xuất kinh doanh nhằm đạt hiệu quả cao cả về tư tưởng văn hóa cả
về kinh tế
Như vậy, là một công việc truyền bá văn hóa, biên tập cũng là một hoạtđộng kinh doanh để phục vụ cho hoạt động truyền bá văn hóa đó, góp phầnlàm giàu cho nền văn hóa của dân tộc
1.2 Khái niệm và đặc điểm về sách tuyên truyền đối ngoại
1.2.1.Khái niệm
Sách tuyên truyền đối ngoại là một loại hình cụ thể của sách lý luậnchính trị, là sách trực tiếp phản ánh, truyền bá hệ tư tưởng của một giai cấp,đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, nhà nước, các tổ chức chính trị chođông đảo bạn đọc trong nước là các cá nhân, công dân, các tổ chức xã hộinước ngoài nhằm thực hiện bảo vệ chủ quyền và quốc gia - dân tộc
Mảng sách tuyên truyền đối ngoại có thể nói là không xa lạ đối với hoạtđộng xuất bản ở Việt Nam, mảng sách đã ghi lại những chặng đường lịch sửhợp tác hữu nghị giữa Việt Nam với các nước trên thế giới, bên cạnh việcphục vụ cho nhu cầu văn hóa của các kiều bào sống ở nước ngoài Mặc dù ởViệt Nam, mảng sách vẫn chưa được quan tâm chú trọng đúng mức nhưngtrên thực tế, mảng sách đã có rất nhiều thành tựu, dấu ấn quan trọng
Trang 81.2.2.Đặc điểm
-Về nội dung:
Nội dung của mảng sách chủ yếu là những quan điểm về chính sáchđường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta đối với nước ngoài, là những câuchuyện lịch sử về mối quan hệ hữu nghị, hợp tác của nước ta với một số nướcbạn trên thế giới… Sách tuyên truyền đối ngoại bao gồm hai mảng chính làsách phổ thông (sách dành cho tất cả các bạn đọc) và sách nghiên cứu, sáchtham khảo, thường để lưu giữ, sách tặng hay dành cho các học giả, cán bộnghiên cứu, cơ quan đơn vị của Nhà nước…
Hiện nay, có thể kể tới một số cuốn sách tiêu biểu như sau: Chủ quyền biển đảo Việt Nam, Quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản; Việt Nam quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển… và đặc biệt là cuốn sách đã đoạt giải thưởng sách đẹp và sách hay năm 2014 đó là : Lịch sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007).
Sách tuyên truyền đối ngoại là một bộ phận của sách lý luận chính trị nênngôn ngữ ở đây khá dễ hiểu mà chính xác, khoa học và logic, thể hiện rõ nétnhất là phong cách chính luận và phong cách khoa học Việc sử dụng các loạihình văn bản này cũng rất linh hoạt, đầy biến đổi để làm phong phú cũng nhưphù hợp với đối tượng phục vụ của mảng sách
-Về hình thức:
Nhìn chung, sách tuyên truyền đối ngoại đều có hình thức khoa học,phương thức thông tin mới, kết hợp giữa thông tin chủ trương, chính sách củaĐảng, Nhà nước với tuyên truyền thành tựu đổi mới, văn hóa và con ngườiViệt Nam ra bạn bè thế giới; bìa sách thiết kế đơn giản và trang nhã Một sốcuốn có hình ảnh minh họa, hoặc được thiết kế bìa gấp…Bên cạnh đó, khôngchỉ dưới dạng một ấn phẩm mà còn dưới dạng sách điện tử ebook, góp phần
Trang 9đa dạng hóa món ăn tinh thần, tiếp cận nhiều đối tượng bạn đọc, nâng caohiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại.
-Về đối tượng độc giả:
Đối tượng phục vụ của mảng sách tuyên truyền đối ngoại khá rộng,không chỉ bạn đọc trong nước mà còn cả ở nước ngoài Đối tượng của mảngsách này ở Việt Nam là những người nước ngoài và những người Việt Namđang sinh sống và làm việc tại các nước trên thế giới Trong đó, còn có cácnhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước, có vai trò quan trọng trong việc hoạch định
và triển khai chính sách đối nội, đối ngoại, trong đó có quan hệ ngoại giao vớiViệt Nam
Vì vậy mà đối tượng phục vụ của mảng sách này rất đa dạng, đặc biệt
Có thể là các cơ quan đại diện nước ngoài, nhân viên các tổ chức quốc tế, cácnhà kinh doanh, khách du lịch, sinh viên nước ngoài đang học tập tại ViệtNam, đặc biệt là đội ngũ phóng viên, biên tập viên đang hoạt động trong lĩnhvực truyền thông ở nước ta…
Trang 101.3 Một số cuốn sách tiêu biểu trong mảng sách tuyên truyền, đối ngoại
Ramses-Thế giới toàn cảnh: Với sự tham gia của các
chuyên gia hàng đầu nước Pháp về các vấn đề: xu thế toàn cầu hoá; tác động của sự kiện ngày 11/9 đối với cục diện thế giới, chủ nghĩa khủng
bố, hoạt động của các tổ chức tội phạm, tình trạng nghèo khổ trên thế giới cuốn sách mang tên “RAMSES
2003 - Thế giới toàn cảnh” vừa đượcNhà xuất bản Chính trị Quốc gia cho
ra mắt Cuốn sách được dịch sang tiếng Việt với sự cộng tác của Trung tâm biên dịch, phiên dịch Việt Pháp (CFIT), Học viện Quan hệ Quốc tế Việt Nam Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia phối hợp với Diễn đàn Kinh tế - Tài chính Việt - Pháp xuất bản cuốn sách
để giúp bạn đọc có điều kiện tham khảo các công trình này khi nghiên cứu và theo dõi tình hình quốc tế, đồng thời lưu ý: “ Trong cuốn sách này, khi đánhgiá về tình hình quốc tế hiện nay, có tác giả đưa ra ý kiến khác với cách đánh giá của chúng ta, hay khi luận chứng về một số vấn đề liên quan đến một số nhân vật và quốc gia, cũng có tác giả đã có quan điểm và chỗ đứng khác với chúng ta Tuy nhiên, đây chỉ là quan điểm riêng, cho nên chúng tôi cố gắng giữ theo tinh thần nguyên bản để bạn đọc hiểu được những luận cứ của các tác giả trong tranh luận và nghiên cứu ”
Trang 11Bộ máy Nhà nước Cộng hòa Pháp - Mô hình tổ chức và hoạt động: Việt Nam và Pháp có mối
quan hệ cả về văn hóa, lịch sử,kinh tế và chính trị Lịch sử đãđưa hai nước đến những quan hệrất đặc biệt, thăng trầm qua cácgiai đoạn lịch sử Tuy nhiên,ngày nay hai nước đã có quan hệkhá toàn diện trên nhiều lĩnhvực.Với mục đích trên, Nhà xuấtbản Chính trị quốc gia - Sự thật
xuất bản cuốn sách Bộ máy nhà nước Cộng hòa Pháp: mô hình tổ chức và hoạt động của TS Tống Đức
Thảo Cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo thiết thực trong việc nghiên cứuhoàn thiện tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước ở nước ta hiện nay
Trang 12Mianma - Lịch sử và hiện đại : Bạn đọc ViệtNam muốn tìm hiểu thông tin chính xác vềlịch sử, đất nước, con người, kinh tế, văn hóa,phong tục tập quán của Mianma là điều khákhó khăn, vì ở nước ta hiện nay có rất ít sáchbáo giới thiệu về Mianma, các thông tin trênmạng internet tuy có nhiều nhưng được viếtdưới lăng kính của những người có quan điểmkhông giống nhau, thậm trí trái ngược nhau.Chỉ sau khi Việt Nam và Mianma mở đường bay trực tiếp từ Hà Nội vàThành phố Hồ Chí Minh đi Yangon từ năm 2010, thì đất nước Mianma đã trởthành điểm đến đầy hấp dẫn đối với người Việt Nam Hàng chục nghìn doanhnhân và du khách Việt Nam đã và đang nối tiếp nhau tham quan, khảo sát vàtìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh tại đất nước chùa Tháp cổ kính.
Trang 13Montreuil và Việt Nam biểu tượng của tình hữu nghị Việt - Pháp: Để mãi ghi nhớ
hình ảnh vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ViệtNam và là “người bạn lớn” của nước Pháp,đồng thời để thể hiện tình cảm tốt đẹp, quan
hệ hữu nghị, thân thiện, hợp tác và đoàn kếtgiữa Chính phủ và nhân dân hai nước Việt -Pháp, các bạn Pháp đã phối hợp với Nhàxuất bản Chính trị quốc gia xuất bản cuốn
sách Montreuil và Việt Nam biểu tượng của tình hữu nghị Việt - Pháp Cuốn sách là
những nhận định, đánh giá riêng về một sốnhân vật của nước Pháp và một số sự kiện liên quan tới Việt Nam và cuộcchiến tranh Đông Dương (1945-1954) Trong đó, bao gồm nhiều bài viết vềlịch sử như: Lịch sử quan hệ giữa Montreuil và Việt Nam (Hồi ký); Lịch sửViệt Nam từ năm 1940; Quan hệ bền chặt hơn giữa người Pháp và người ViệtNam; Hiểu biết về Việt Nam đương đại; Từ Đông Dương tới Việt Nam
Trang 141.4 Giới thiệu bộ sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”
1.4.1.Giới thiệu chung về bộ sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam Lào, Lào - Việt Nam (1930-2007)”
-Mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa Lào – Việt Nam được gắn bó lâuđời, thắm đậm tình đoàn kết đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh đúc kết một cách
cô đọng, khắc sâu trong lòng nhân dân hai nước:
“Thương nhau mấy núi cũng trèo, Mấy sông cũng lội mấy đèo cũng qua Việt – Lào hai nước chúng ta, Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long”
Thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trịQuốc gia – Sự thật cùng với Nghị quyết của Bộ Chính trị hai nước Việt Nam
và Lào, cũng là phù hợp với nguyện vọng của nhân dân hai nước Việt Nam Lào, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật thực hiện về việc biên soạn và
-xuất bản công trình “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam (1930 -2007)” Công trình này có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ
là bản tổng kết có giá trị lịch sử về mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào
- Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cayxỏn Phômvihẳn đặt nềnmóng, được Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, giữ gìn
và bảo vệ, mà còn có giá trị tuyên truyền, giáo dục, có ý nghĩa lâu dài chochúng ta hôm nay và cho các thế hệ con em hai nước chúng ta mai sau
Bộ sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam (1930 - 2007)” là công trình quy mô lớn nhất từ trước tới nay về mối quan hệ
đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam
Trang 15- Hồi ký: Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam
(1930 - 2007) (gồm Bài viết của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; Hồi ký các chuyên gia và quân tình nguyện Việt Nam giúp Lào qua các thời kỳ)
- Sách ảnh: Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam
(1930 - 2007)
- Bộ phim: “Bản anh hùng ca quan hệ Việt - Lào”.
Bộ sách đã trình bày một cách hệ thống, toàn diện, logic và dưới cái nhìnkhách quan của lịch sử Bộ sách đã tái hiện quá trình xây dựng và phát triểncủa mối quan hệ đặc biệt, liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào, Lào - ViệtNam qua các thời kỳ lịch sử, trên các lĩnh vực từ năm 1930 đến 2007 mộtcách sâu sắc; thể hiện nhất quán, xuyên suốt tư tưởng hai nước cùng tiến hànhcách mạng dân tộc, dân chủ, giải phóng dân tộc, giành độc lập tự do, thốngnhất đất nước, tiến lên xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa ởmỗi nước trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹnlãnh thổ và lợi ích chính đáng của nhau, hợp tác giúp đỡ nhau; nêu bật nhữngthành quả, vai trò to lớn của mối quan hệ đặc biệt giữa hai dân tộc đối với tiếntrình cách mạng mỗi nước; đồng thời phân tích, tổng kết và đánh giá nhữngthắng lợi, thành tựu nhân dân hai nước đã đạt được trong suốt quá trình đấutranh cách mạng cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiệnnay dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân cáchmạng Lào Bộ sách cũng đã làm nổi bật các nhân tố tạo nên mối quan hệ đặc
Trang 16biệt, liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam, trong đó có vai tròcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước;những hy sinh cao cả của nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, các lựclượng vũ trang nhân dân hai nước.
Trong lịch sử quan hệ quốc tế từ xưa tới nay, quan hệ đặc biệt Việt Nam
- Lào, Lào – Việt Nam là một điển hình, một tấm gương mẫu mực, hiếm có
về sự gắn kết bền chặt, thuỷ chung, trong sáng và đầy hiệu quả giữa hai dân
tộc đấu tranh vì độc lập, tự do và tiến bộ xã hội.
Quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam phát triển từ quan hệtruyền thống, do Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng nền móng và chính Ngườicùng đồng chí Cayxỏn Phômvihẳn, đồng chí Xuphanuvông và các thế hệ lãnhđạo hai Đảng, hai Nhà nước, nhân dân hai nước dày công vun đắp; đặt dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, Đảng Nhân dân Cách mạngLào và Đảng Cộng sản Việt Nam Quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào -Việt Nam trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt, đầy hy sinh, gian khổ vì độc
lập, tự do, hạnh phúc của hai dân tộc và nhân dân hai nước, đã trở thành quy luật sống còn và sức mạnh kỳ diệu đưa tới nhiều thắng lợi vĩ đại của Việt
Nam và Lào trong đấu tranh giải phóng dân tộc, trong xây dựng và bảo vệ đấtnước, cùng phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đối với nhân dân hai
nước Việt Nam, Lào, quan hệ đặc biệt được coi là lẽ sống, là tình nghĩa ruột thịt thân thiết, trước sau như một, dù gian nan nguy hiểm đến chừng nào cũng
không thể chia tách được
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, sự nghiệp đổi mới, mở cửa, hộinhập quốc tế mà nhân dân hai nước đang tiến hành đã tạo ra những xung lựcmới, đồng thời đặt ra những yêu cầu khách quan về gia tăng mối quan hệ đặcbiệt giữa Việt Nam - Lào; Lào - Việt Nam với những phương thức mới vànhững nội dung mới
Trang 17Nhằm không ngừng chăm lo bảo vệ, vun đắp và phát huy vai trò của mốiquan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam trong hiện tại và tương lai
vì sự trường tồn và phát triển phồn vinh của hai dân tộc, hai Bộ Chính trịĐảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã hợp tác thựchiện dự án nghiên cứu, biên soạn “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào;Lào - Việt Nam (1930-2007)” Sau hơn 4 năm tiến hành, các sản phẩm của dự
án bao gồm: Sản phẩm chính “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam Lào, Lào Việt Nam (1930-2007); Bộ biên niên lịch sử; Bộ Văn kiện; Bộ Hồi ký và Bộ
-phim tài liệu Bản hùng ca Việt - Lào” đã hoàn thành và đã được xuất bảnphục vụ nhân dân hai nước và độc giả trên thế giới
Thực hiện chủ trương của lãnh đạo cấp cao hai nước Việt Nam và Lào vềviệc tuyên truyền rộng rãi các kết quả của dự án, thiết thực chào mừng năm
“Đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2012”, Ban Tuyên giáo Trung ươngĐảng Cộng sản Việt Nam phối hợp với Ban Tuyên huấn Đảng Nhân dân
Cách mạng Lào tiến hành biên soạn cuốn: Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam
- Lào, Lào - Việt Nam (1930 -2007) (Tài liệu tuyên truyền). Cuốn sách được biên soạn dựa trên các sản phẩm dự án Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam (1930 -2007) do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội
xuất bản năm 2011
Cuốn sách trình bày những nét chính yếu chặng đường lịch sử quan hệđặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam từ năm 1930 đến 2007; nêu bậtnhững thành quả, vai trò to lớn của mối quan hệ đặc biệt giữa hai dân tộc đốivới tiến trình cách mạng mỗi nước trong suốt quá trình đấu tranh cách mạngcũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay dưới sự lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng nhân dân cách mạng Lào
Cuốn sách phản ánh đậm nét vai trò của các nhà lãnh tụ của hai Đảng,hai Nhà nước; những hy sinh cao cả của nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên,
Trang 18chiến sĩ các lực lượng vũ trang và nhân dân hai nước trong việc xây đắp mốiquan hệ đặc biệt dựa trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác,giúp đỡ nhau một cách trong sáng về mọi mặt, từ cấp Trung ương đến cácđịa phương.
Cuốn sách thể hiện rõ quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào,Lào - Việt Namthủy chung, son sắt, là tài sản vô giá, là nguồn sức mạnh, nhân tố bảo đảmthắng lợi sự nghiệp cách mạng của mỗi nước
Cuốn sách là tài liệu tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thứcchính trị, tình cảm của nhân dân hai nước Việt Nam và Lào, đặc biệt là thế hệtrẻ; để bạn bè thế giới hiểu rõ bản chất tốt đẹp, trong sáng của mối quan hệViệt- Lào; đồng thời khẳng định quan điểm, đường lối, chủ trương của haiĐảng, hai nước trong việc duy trì, củng cố và tăng cường mối quan hệ đặcbiệt của hai dân tộc
* Vai trò của việc xuất bản bộ sách đối với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật
-Đối với hoạt động xuất bản ở Việt Nam, mảng sách phục vụ việc tuyêntruyền, đối ngoại giữ một vai trò quan trọng và được coi là mảng sách chiến lượcthể hiện những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đặc biệt là đường lốiđối ngoại của Việt Nam, đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới về quan hệngoại giao, về tình bạn bè quốc tế của nước ta với các quốc gia trên thế giới.Đối với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, nhà xuất bản giữnhiệm vụ cao cả là xuất bản những ấn phẩm tuyên truyền những đường lối,chủ trương của Đảng, thì vai trò của mảng sách này càng quan trọng và mang
ý nghĩa sống còn Bởi lẽ, sách tuyên truyền không những giúp nhà xuất bảnthực hiện đúng theo chỉ đạo của Đảng, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, tôn chỉhành động của Đảng mà còn giúp đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ hoạtđộng báo chí, xuất bản vững vàng về chính trị, tư tưởng nghiệp vụ và có năng
Trang 19lực đáp ứng tốt yêu cầu của thời đại mới, lại vừa là động lực to lớn cho độingũ biên tập viên không ngừng phấn đấu tìm kiếm đề tài hay và có giá trị.Hoạt động xuất bản sách phục vụ nhiệm vụ tuyên truyền đối ngoại vớiLào của Việt Nam từ lâu đã rất được quan tâm ở nhà xuất bản Đã có khánhiều xuất bản phẩm ra đời, không chỉ được phát hành ở Việt Nam mà còn cả
ở nước Lào nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về đất nước, con người củatừng quốc gia cũng như mối quan hệ gắn bó lâu dài ấy Đây là một trongnhững công trình lớn nhất từ trước tới nay của mảng sách này ở Nhà xuất bảnChính trị quốc gia - Sự thật, cũng là bộ sách đánh dấu bước trưởng thànhmạnh mẽ trong công tác biên tập xuất bản của nhà xuất bản nói chung, củaBan Biên tập sách Quốc tế nói riêng
1.4.2.Giới thiệu cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”
Lào-Bộ Văn kiện gồm: những bài viết của đồng chí Nguyễn Ái Quốc – Chủtịch Hồ Chí Minh về cách mạng Đông Dương, về cách mạng Việt Nam vàcách mạng Lào; tài liệu của Trung ương hai Đảng; cương lĩnh chính trị, tuyên
bố chung, nghị quyết, quyết định, thông tư, thông tri, chỉ thị, điện, thư, côngvăn, một số bài viết và phát biểu của đồng chí lãnh đạo hai Đảng và Nhànước; tài liệu của Nhà nước cấp Trung ương: hiệp định, hiệp nghị, hiệp ước,nghị định, tuyên bố chung, bản thỏa thuận, công hàm ngoại giao, đề án; tàiliệu của các bộ, ban, ngành và các tỉnh của hai nước có liên quan đến ViệtNam – Lào, Lào – Việt Nam Bộ Văn kiện gồm 5 tập, được chia theo các giaiđoạn như sau:
- Tập I : 1930 – 1945
- Tập II : 1946 – 1955
- Tập III: 1956 – 1975
- Tập IV: 1976 – 1985
Trang 20- Tập V : 1986 – 2007
“Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)” là tập thứ hai của bộ Văn kiện phản ánh mối quan
hệ đặc biệt Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam giai đoạn 1946 – 1955
Nội dung tập Văn kiện này phản ánh mối quan hệ đặc biệt Việt Nam –Lào, Lào – Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lượchai nước giai đoạn 1946 – 1955 Nội dung của tập Văn kiện này tập trungphản ánh về tinh thần đoàn kết, chiến đấu chống thực dân Pháp xâm lược ViệtNam và Lào Trong cuộc chiến đấu gian khổ , đầy hi sinh nhưng vô cùng anhdũng nhân dân Việt Nam và nhân dân Lào là những người bạn thủy chung,thân thiết cùng chung sức, chung lòng chống kẻ thù chung Tập văn kiện này
đã làm rõ sự giúp đỡ lẫn nhau giữa hai nước Việt Nam – Lào rất vô tư, trongsáng và hiệu quả trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược
Tập Văn kiện này bao gồm các nghị quyết, chỉ thị, báo cáo, quyết định,thư điện, v.v., trao đổi giữa Việt Nam và Lào thời kỳ kháng chiến chống Phápxâm lược Lào Toàn bộ các Văn kiện đều là bản gốc, bản chính Có nhiều Vănkiện lần đầu tiên được công bố
Bộ Văn kiện được Hội đồng nghiệm thu quốc tế do hai Bộ Chính trị củahai Đảng quyết định, các đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trung ương củahai Đảng là đồng chủ tịch, đã đánh giá cao chất lượng nội dung sản phẩm.Hai cuốn bộ Văn kiện bằng tiếng Lào và tiếng Anh được dịch theo nội dung
thống nhất từ cuốn văn kiện tiếng Việt, tức là lấy cuốn tiếng Việt làm chuẩn.
Bộ Văn kiện (tiếng Việt, tiếng Lào, tiếng Anh) có giá trị khoa học và ýnghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần quan trọng vào việc giữ gìn và phát huytruyền thống đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa hai Đảng, nhân dân hai nướcViệt Nam và Lào
Trang 21Hoạt động xuất bản sách phục vụ nhiệm vụ tuyên truyền đối ngoại vớiLào của Việt Nam từ lâu đã rất được quan tâm ở nhà xuất bản Đã có khánhiều xuất bản phẩm ra đời, không chỉ được phát hành ở Việt Nam mà còn cả
ở nước Lào nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về đất nước, con người củatừng quốc gia cũng như mối quan hệ gắn bó lâu dài ấy Cuốn sách có giá trịkhoa học và ý nghĩa thực tiễn, sâu sắc, góp phần quan trọng vào việc giữ gìn
và phát huy truyền thống đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa hai Đảng, nhân dânhai nước Việt Nam và Lào Đây là một trong những cuốn sách lớn của mảngsách này ở nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, cũng là cuốn sách đánh dấu bướctrưởng thành mạnh mẽ trong công tác biên tập xuất bản của nhà xuất bản nóichung, của Ban Biên tập sách Quốc tế nói riêng
Trang 22CHƯƠNG 2 CÔNG TÁC BIÊN TẬP XUẤT BẢN BỘ SÁCH “LỊCH SỬ QUAN
HỆ ĐẶC BIỆT VIỆT NAM LÀO, LÀO VIỆT NAM (1930 – 2007)
-VĂN KIỆN TẬP II (1946 – 1955)” VÀ BÀI HỌC RÚT RA
2.1 Khái quát về Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia- Sự thật và Ban biên tập sách Quốc tế
2.1.1.Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia- Sự thật
Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thật (National Political PublishingHouse) là đơn vị sự nghiệp trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặtdưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Bí thư Trung ương ĐảngCộng sản Việt Nam Nhà xuất bản ra đời sau Cách mạng tháng Tám và đã cóhơn 65 năm hoạt động vững mạnh trong lĩnh vực xuất bản, trở thành công cụđắc lực, phục vụ cho các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của đấtnước
Từ khi thành lập đến đầu năm 2013, trụ sở của Nhà xuất bản ở 24, QuangTrung, Hà Nội và các chi nhánh ở nhiều tỉnh, thành như TP.Hồ Chí Minh,Cần Thơ, Đà Nẵng, Huế, Quảng Ngãi và Nha Trang
Căn cứ Quyết định của Bộ Chính trị số 68-QĐ/TW ngày 03/04/2003.Điều 1, về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Nhà xuất bản Chính trịquốc gia - Sự thật: “Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật là đơn vị sựnghiệp trung ương của Đảng, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên
của Ban Bí thư, có chức năng là“cơ quan xuất bản chính trị của Đảng và Nhà nước, hoạt động theo Luật Xuất bản”.
Căn cứ Quyết định số 68-QĐ/TW ngày 03/04/2003 Điều 1, về chứcnăng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sựthật, nhiệm vụ của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật
- Biên tập, xuất bản:
Trang 23Tổ chức biên tập, xuất bản các sách chính trị, lý luận và pháp luật, gópphần làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị tríchủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội; phổ biến đường lối, chủ trương,chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, nâng cao kiến thức của nhân dân
về chính trị, lý luận và pháp luật, phục vụ sự nghiệp đổi mới và hai nhiệm vụchiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Nghiên cứu khoa học:
Tổ chức nghiên cứu khoa học xuất bản nhằm phục vụ trực tiếp chocông tác biên tập, xuất bản và đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Bí thư các vấn đề
về lĩnh vực xuất bản sách lý luận chính trị
Tham gia nghiên cứu các chương trình quốc gia, đề tài khoa học xã hộicấp nhà nước, cấp ban, bộ; góp phần làm sáng tỏ hơn những vấn đề về chínhtrị, lý luận, pháp luật; về chủ nghĩa xã hội, về con đường đi lên chủ nghĩa xãhội
2.1.2.Khái quát về Ban Biên tập sách Quốc tế
Ban Biên tập sách Quốc tế là một trong 6 ban sách của Nhà xuất bảnChính trị quốc gia - Sự thật Hiện nay, Ban Biên tập sách Quốc tế - Nhà xuấtbản Chính trị quốc gia - Sự thật có 13 người Trong đó có 1 Trưởng ban, 12biên tập viên
Ban Biên tập sách Quốc tế có chức năng là đơn vị xuất bản làm công tácbiên tập, xuất bản các sách chuyên sâu về Quốc tế - chính trị, đảm bảo việcthực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Tổ chức biên tập, xuất bản chủ yếu các sách lý luận, sách tham khảo,sách dịch chuyên sâu về Quốc tế nhằm phổ biến, xây dựng đường lối, chủtrương, chính sách về Quốc tế của Đảng; nâng cao nhận thức của nhân dân về
lý luận chính trị, kinh tế của nhà nước, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệpđổi mới, nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước
Trang 24+ Tổ chức nghiên cứu các đề tài khoa học về công tác biên tập, xuất bảncác vấn đề giao dịch của Ban Biên tập sách Quốc tế lý luận chính trị, phápluật; đồng thời, chủ động đề xuất những giải pháp tích cực nhằm nâng caochất lượng của Ban Biên tập sách Quốc tế, góp phần thực hiện nhiệm vụchính trị, kinh tế, văn hóa xã hội và sự nghiệp đổi mới đất nước.
Thực tế những năm qua cho thấy, Ban Biên tập sách Quốc tế đã hoànthành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Mảng sách về những vấn đề quốc tế
đã hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình Mảng sách về những vấn đềquốc tế phong phú, có giá trị tham khảo cao được các đồng chí lãnh đạo Đảng
và Nhà nước quan tâm, nhiều bạn đọc hứng thú tìm đọc Sách quốc tế đã khắchọa bức tranh của nền chính trị và kinh tế thế giới trong những thập kỷ đầuthế kỷ XXI và tính tất yếu của quá trình hội nhập kinh tế thế giới của ViệtNam, góp phần vào việc tạo lập và củng cố bền vững môi trường hòa bình,điều kiện quốc tế thuận lợi để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước Ban Biên tập sách Quốc tế đã mở rộng quan hệhợp tác vứi nhà xuất bản của các nước để trao đổi kinh nghiệm, tăng cườnghữu nghị, như với các Nhà xuât bản và phát hành sách quốc gia Lào, Nhà xuấtbản Nhân dân Bắc Kinh, Nhà xuất bản Nhân dân Thượng Hải Nhà xuất bảncòn mở rộng quan hệ với nhiều cơ quan nhà nước, đại sử quán và tổ chứcquốc tế ở Việt Nam để phối hợp làm sách như Tổ chức Cứu trợ trẻ em ThụyĐiển, Oxfam, Action Aid, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, Quỹchâu Á, Cơ quan Hỗ trợ Phát triển Trao đổi Công nghệ Kinh tế và Tài chính,Nhà pháp luật Việt-Pháp, đại sứ quán Trung Quốc, Hoa Kỳ, Pháp Trên cơ
sở đó, Ban Biên tập sách Quốc tế đã cho ra mắt bạn đọc được một số bộ sáchphục vụ tốt nhiệm vụ chính trị như:
- Bộ sách của Diễn đàn Kinh tế-Tài chính Việt-Pháp (hợp tác với tổ chứcADETEF) phục vụ các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách, gồm
Trang 25các cuốn sách như Vì một sự tăng trưởng và một xã hội công bằng, Chínhsách và chiến lược giả bất bình đẳng và nghèo khổ, Chính sách xã hội hóa vàquá trình toàn cầu hóa, Khủng hoảng nợ phòng ngừa và giải pháp, Tuyển tậpbài viết về tài trợ phát triển
- Bộ sách hợp tác với Ủy ban Hợp tác kinh tế, cung cấp các kiến thức cầnthiết về luật pháp các nước và tổ chức quốc tế, phục vụ quá trình hội nhậpkinh tế quốc tế khu vực, tham gia vào các tổ chức quốc tế WTO, APEC gồmcác cuốn như Tìm hiểu Tổ chức thương mại thế giới WTO, Tổng quan cácvấn đề tự do hóa thương mại dịch vụ, Chính sách và thực tiễn pháp luật cạnhtranh của Cộng hòa Pháp, Sổ tay về hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO,
Tư pháp quốc tế, Tài chính công
- Bộ sách RAMSES- Thể giới toàn cảnh, hợp tác với Đại sứ quán Pháp, cungcấp cho bạn đọc bức tranh toàn cảnh hàng năm về tình hình kinh tế và chínhtrị thế giới
- Bộ sách hợp tác với Đại sứ quán Hoa kỳ, phục vụ các nhà nghiên cứu, cán
bộ làm công tác đối ngoại, ngoại giao, giới thiệu về lịch sử, đất nước, conngười, gồm như Khái quát về chính quyền Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, Quốchội và các thành viên, Từ điển về chính quyền và chính trị Hoa kỳ, Lịch sửmới của nước Mỹ
- Mảng sách tham khảo với những đề tài như: Phản phát triển- cái giá của tự
do, Đặc biệt tin cậy- Vị đại sử ở Oasington qua sáu đời tổng thống Mỹ, Giáodục Nhật Bản, Bí mật về tám vị tổng thống Trung Quốc, Mười hai ngườithành lập ra nước Nhật
Ban Biên tập sách Quốc tế đã cung cấp nhiều thông tin bổ ích, gợi mởnhiều suy nghĩ, góp phần nâng cao nhận thức, bổ sung kiến thức, tham khảokinh nghiệm của nước ngoài, nắm bắt thời cơ và cảnh báo nguy cơ, theo dõinhững vấn đề nổi cộm trong đời sống chính trị quốc tế
Trang 262.2 Quá trình biên tập xuất bản cuốn sách
2.2.1.Công tác tổ chức bản thảo
2.2.1.1.Kế hoạch đề tài
Kế hoạch đề tài đối với bất kỳ một đơn vị xuất bản nào cũng luôn đượccoi là khâu mở đầu của quá trình biên tập xuất bản Kế hoạch đề tài là khâuthể hiện khái quát nhất diện mạo và nội dung của cuốn sách trong tương lai
Có kế hoạch đề tài cụ thể và chính xác thì tương đương với việc đảm bảo chotiến trình xuất bản đúng như kế hoạch, mọi công tiếp sau sẽ đúng tiến trình vàhợp lý
Ban Biên tập sách Quốc tế - Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - Sự thậtcũng luôn đặt khấu Kế hoạch đề tài là khâu mở đường quan trọng trước hết.Bởi vì có kế hoạch đề tài càng cụ thể, các biên tập viên sẽ xây dựng được mộtkhung hoạt động thống nhất và cụ thể, một bản thiết kế tổng thể để làm tiền
đề cho xuất bản phẩm chuẩn mực trong tương lai
Đảng và Nhà nước luôn có những chính sách về vấn đề tuyên truyền đối
ngoại Nằm trong các kế hoạch, dự án phục vụ cho “Năm hữu nghị Việt Nam
- Lào” là công trình lịch sử nhằm tái hiện lại quá trình hình thành và phát
triển của quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam từ những năm 1930đến 2007 thông qua các sản phẩm cụ thể,Bộ chính trị Việt Nam và Bộ chính
trị Lào đã quyết định tiến hành thực hiện công trình “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào” và giao cho Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật là đơn
vị trực tiếp thực hiện thông qua sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo dự án Một trong
những sản phẩm đó là cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện” tập II (1946 – 1955), với Nội dung
tập Văn kiện này phản ánh sự hợp tác toàn diện Việt Nam – Lào, Lào – ViệtNam trên tất cả các mặt chính trị, kinh tế, an ninh, quốc phòng, khoa học – kỹthuật, văn hóa – xã hội, thể hiện mối quan hệ đặc biệt ngày càng phát triển
Trang 27giữa hai Đảng, hai Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội cũng như giữanhân dân hai nước trong công cuộc đổi mới toàn diện, tiếp tục thực hiệnnhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới và mốiquan hệ hợp tác cùng phát trển giữa hai nước
Cuốn sách này thuộc đề tài tuyên truyền đối ngoại, nằm trong nhiệm vụtrọng tâm của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Nên trước hết, đề tài đòi hỏiphải đảm bảo những chuẩn mực về chủ đề tư tưởng, phù hợp với nhu cầu củađộc giả lại vừa đúng với chuẩn mực, tôn chỉ của Nhà xuất bản đề ra
“Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt NamLào, LàoViệt Nam (19302007) Văn kiện tập II (1946 – 1955)” là cuốn sách nhằm kỷ niệm mốc son chói lọi
-50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào, chào mừng đại hội Đảnglần thứ XI tại Việt Nam và lần thứ IX tại Lào Đây là một trong những côngtrình lớn nhất từ trước tới nay của mảng sách này Nhằm thực hiện theo chủtrương của Đảng và Nhà nước, dựa trên mối tình hữu nghị mẫu mực giữa hainước đối với nhân dân của Việt Nam và Lào, Ban biên tập càng nhận thấy sựcần thiết và ý nghĩa to lớn của đề tài cuốn sách này
Thực hiện nhiệm vụ quan trọng này, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia
-Sự thật đã bắt tay ngay vào những công việc đầu tiên, cùng với Ban Tuyêngiáo Trung ương gửi tờ trình lên Ban Bí thư xin thành lập Hội đồng Chỉđạo biên tập - xuất bản, Hội đồng Biên tập - xuất bản dẫn đến nhất trí chủtrương xây dựng dự toán kinh phí cho việc xuất bản cả công trình biên
soạn này Nhà xuất bản đã cử Phó Giám đốc Thường trực - Phó Tổng Biên tập Hoàng Phong Hà tham gia vào Ban Chỉ đạo biên soạn của Dự án, đồng
thời lên danh sách Ban Biên soạn cho sản phẩm đầu tiên đó chính là cuốnsách sản phẩm chính
2.2.1.2.Tổ chức cộng tác viên
Trang 28Công tác tổ chức cộng tác viên là công tác then chốt đóng vai trò hết sứcquan trọng trong hoạt động biên tập xuất bản Đối với bất cứ một công trình,
đề tài sách nào của bất cứ Nhà xuất bản nào cũng phải có đội ngũ những cộngtác viên hỗ trợ, dù là ít hay nhiều Một kế hoạch đề tài dù là lớn hay nhỏ, nếukhông có người thực hiện nó thì kế hoạch mãi cũng sẽ không thế thực hiệnđược Vì vậy mà vai trò của các cộng tác viên là vô cùng quan trọng Nhất làđối với các công trình biên soạn lịch sử
Ngay từ khi xây dựng đề tài thì Ban biên soạn đã thống nhất các thànhviên thuộc từng ban biên soạn riêng cho từng sản phẩm của bộ sách.Đối vớibản thảo của một cuốn sách sản phẩm chính là một đề tài có quy mô đồ sộ, vìvậy mà việc tổ chức các cộng tác viên thực hiện càng trở nên quan trọng vàcấp thiết Bởi đội ngũ cộng tác viên tác giả phải là những người có trình độ kiếnthức nhất định, có sự hiểu biết về lịch sử giữa Việt Nam và Lào, là những người
đã trải qua cuộc kháng chiến Pháp, là quân tình nguyện Việt Nam… Khôngnhững phải lựa chọn những con người là minh chứng của lịch sử mà còn lànhững tác giả có kiến thức, tình yêu mến Việt Nam và Lào sâu sắc, tái hiện lạisống động và chân thực nhất mối quan hệ đặc biệt này
Trước tình hình thực tế đó, Hội đồng chỉ đạo biên tập - xuất bản đã điđến thành lập Ban biên soạn với nhiệm vụ biên soạn sản phẩm chính, giao chomỗi cộng tác viên phụ trách một mảng để giúp cho việc hoàn thành biên soạnbản thảo của cuốn sách với kết quả tốt nhất
Cộng tác viên sẽ bao gồm: những cán bộ cấp cao của hai Đảng, Nhànước, những người Việt Nam và người Lào hoặc người nước ngoài đã có dịptrải qua hoặc chứng kiến, biết những sự kiện lịch sử có liên quan Đội ngũcộng tác viên khá đông đảo, bên cạnh những cá nhân còn có các cơ quan, tổchức, tập thể cùng thực hiện đề tài này Vì vậy, trong quá trình làm việc vàtrao đổi với các cộng tác viên, các biên tập viên cần phải hết sức khéo léo và
Trang 29tế nhị Bởi trong quá trình viết, các cộng tác viên sẽ có những quan điểm khácnhau Biên tập viên cần tạo một không khí hài hòa, thân thiện để các cộng tácviên tác giả đều cảm thấy hài lòng Tuy nhiên, biên tập viên vẫn cần giữ thái
độ, lập trường của mình để góp ý kiến đúng đắn cho các cộng tác viên nhằmgiúp cho quá trình hoàn thiện bản thảo được thuận lợi hơn
Như vậy công tác kế hoạch đề tài và công tác cộng tác viên để xây dựngcông trình này đòi hỏi phải được xây dựng và trải qua nhiều công đoạn rấtquan trọng, kỹ lưỡng và tỉ mỉ, đảm bảo cho một bản thảo cuối cùng ra đời vàbắt tay vào quá trình biên soạn, biên tập bản thảo một cách hệ thống và chínhxác Đặc biệt, sự thống nhất trong cả nội dung và hình thức của cuốn sáchcũng đã được định hình ngay từ khâu này của quá trình xuất bản Vì vậy màcác biên tập viên cũng cần phải đề cao khâu này
2.2.2.Công tác biên tập bản thảo cuốn sách
2.2.2.1 Tiếp nhận bản thảo
Ngay sau khâu kế hoạch đề tài, biên tập viên tiếp nhận bản thảo Đây làkhâu đầu tiên trong công tác biên tập bản thảo Khâu tiếp nhận bản thảo chỉmang tính chất thủ tục, nhưng nếu không có thì sẽ không thực hiện đượcnhững công việc sau đó một cách thuần thục Sau khi tiếp nhận bản thảo, biêntập viên cần ghi chú rõ các thông tin của bản thảo: số trang, phụ lục kèmtheo… để có thể đối chiếu nếu có sai sót Bàn giao kỹ càng với Ban biênsoạn, đội ngũ cộng tác viên về kết cấu, đề cương yêu cầu nhằm đạt được sựthống nhất về nội dung cũng như phương thức trình bày
Còn với bản thảo của cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”, cuốn sách được
thu thập xử lý qua 645 đầu mục tài liệu tiếng Việt, tiếng Lào và các tiếng nướcngoài khác, trong đó phần lớn các tài liệu tư liệu gốc có độ tin cậy cao Banbiên soạn đã tổ chức trên 30 cuộc hội thảo, bao gồm hội thảo đề cương, hội
Trang 30thảo nội dung từng chương và toàn bộ bản thảo, hội thảo những vấn đê tồnđọng, xin ý kiến chuyên gia… Ban biên soạn Việt Nam và ban biên soạn Làothường xuyên có những cuộc trao đổi, thống nhất với nhau về nguồn tư liệu khiđánh giá, nhận định các nhân vật, sự kiện được trình bày trong cuốn sách Saukhi Ban biên soạn hoàn thiện bản thảo, sẽ tiến hành bảo vệ các sản phẩm này,khi được Hội đồng thông qua thì chuyển tới Ban chỉ đạo dự án và Ban chỉ đạo
dự án trực tiếp chuyển đến Nhà xuất bản để tiến hành biên tập Ban biên tậpsách Quốc tế được nhà xuất bản giao nhiệm vụ tổ chức biên tập bản thảo
Ban Biên tập sách Quốc tế sau khi nhận được bản thảo sẽ tiến hành ghichú cụ thể những thông tin liên quan tới bản thảo theo bảng ghi nhớ Với sốlượng bản thảo lớn, nhà xuất bản đã phân chia ra cho mỗi biên tập viên phụtrách một phần Như vậy sẽ đảm bảo được tính hiệu quả cao cho công việc.Bản thảo sau khi đến tận tay từng biên tập viên thì biên tập viên sẽ chịu tráchnhiệm với bản thảo mà mình được giao, lập hồ sơ, lý lịch bản thảo ghi rõ thờigian tiếp nhận, tên bản thảo và tình trạng bản thảo Bản thảo có một ưu điểm làkhi các biên tập viên tiếp nhận đều đảm bảo được kết cấu đã đề ra, theo cácchương, các mục rõ ràng, dung lượng về nội dung vừa đủ và đúng với yêu cầuđặt ra
Việc tiếp nhận bản thảo cuốn sách “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”, đã trải qua
Nam-những công đoạn thủ tục tuy đơn giản nhưng rất quan trọng đối với toàn bộkhâu biên tập bản thảo, việc phân công biên tập viên một cách sáng suốt cũnggóp phần quyết định nên chất lượng và tiến độ hoàn thành sách
Trang 31hành đọc, nhận xét, thẩm định bản thảo này Đây là một công đoạn đòi hỏi sựnhạy bén, tầm nhìn và nhãn quan chính trị của biên tập viên Biên tập viên sẽthẩm định bản thảo để đưa ra những đánh giá khách quan nhất về bản thảo, từ
đó quyết định đến số phận của bản thảo là nhận hay từ chối bản thảo hoặc cónhững yêu cầu, kiến nghị sửa chữa đối với bản thảo
Trước hết là việc đánh giá giá trị nội dung của bản thảo “Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam (1930-2007) - Văn kiện tập II (1946 – 1955)”, đa phần đều đáp ứng được theo yêu cầu mà bản đề cương nêu ra Đối
với nhiệm vụ chính trị, tuyên truyền đối ngoại của Đảng và Nhà nước giao
cho, khi “năm quan hệ hữu nghị Việt Nam - Lào” đang đến gần, mà mốc son
50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao chuẩn bị, khi mà cuộc Đại hội Đảng củahai dân tộc sắp sửa diễn ra, việc đưa ra các sản phẩm liên quan tới mối quan
hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam là một việc làm vô cùng ý nghĩa
và có bước đột phá, thể hiện tầm nhìn xa của Đảng và Nhà nước ta
Theo biên tập viên, bản thảo xoay quanh quan hệ đặc biệt Việt Nam Lào, cung cấp tương đối đầy đủ, chính xác và khách quan Bên cạnh đó vềmặt hình thức, bản thảo có cách sắp xếp bố cục hợp lý, logic giúp độc giả cócái nhìn sâu sắc về mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào Bên cạnh
-đó các biên tập viên cũng nhận định bản thảo vẫn còn tồn tại một số thiếu sótcòn tồn tại trong bản thảo sau khi trải qua quá trình đọc và nhận xét Bản thảocòn nhiều nội dung được đề cập chưa chính xác, một số tên chương, phần đặtcòn rườm rà, chưa đi vào trọng tâm, chưa có sự thống nhất về cách trình bày,cách viết tên, trích dẫn; lỗi chính tả, dấu câu và sử dụng ngôn ngữ chưa phùhợp với văn phong chính luận, khoa học
Như vậy, có thể nói đọc thẩm định bản thảo là một trong những côngđoạn quan trọng mở đầu cho những công đoạn khó khăn nhất của công tácbiên tập xuất bản cuốn sách kinh điển này
2.2.2.3.Gia công, chỉnh lý và hoàn thiện bản thảo