Loại hình nhân vật lịch sử trong tiểu thuyết quo vadis, mối tình đầu của napoléon và nửa kia của hitler (tt)

Tính cấp thiết của đề tài Nero laudius aesar La Mã cổ đại, Napoléon Bonaparte Pháp và dolf itler Đức là ba trong số những nhân vật lịch sử quyền lực đã làm tốn hao nhiều bút mực của gi

VIỆN HÀN LÂM

ỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ NGỌC HÂN

LOẠI HÌNH NHÂN VẬT LỊCH SỬ TRONG

TIỂU THUYẾT QUO VADIS, MỐI TÌNH ĐẦU

CỦA NAPOLÉON VÀ NỬA KIA CỦA HITLER

Ngành: Lí luận văn học

Mã số: 9220120

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC

HÀ NỘI - 2018

Công trình được hoàn thành tại:

VIỆN HÀN LÂM

ỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 PGS.TS PHAN TRỌNG THƯỞNG

2 PGS.TS TRẦN THỊ SÂM

Phản biện 1: GS TS Trần Đình Sử

Phản biện 2: PGS.TS Đào Duy iệp

Phản biện 3: PGS.TS Lê Thị Phong Tuyết

Luận án được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Học viện, họp tại Học viện Khoa học Xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, 477 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Vào hồi ….giờ … ngày … tháng … năm 201…

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Khoa học Xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nero laudius aesar (La Mã cổ đại), Napoléon Bonaparte

(Pháp) và dolf itler (Đức) là ba trong số những nhân vật lịch sử

quyền lực đã làm tốn hao nhiều bút mực của giới sử học ác sử gia

cố gắng chứng minh một Nero, một Napoléon, một itler - như lịch

sử đã diễn ra òn trong văn học, họ sống nhiều cuộc đời, số phận,

tâm hồn khác Nếu nhà lịch sử hướng đến cái đã là, thì nhà văn hướng đến cái có thể là… Sự giả định lịch sử trong tiểu thuyết sẽ

mang lại nhiều kiến giải khác nhau về hiện thực đời sống, nhất là chủ

đề chiến tranh, tình yêu và tôn giáo

1.1 Henryk Sienkievich (1846-1916) là văn hào chiếm một vị

trị đặc biệt trong nền văn học Ba Lan và thế giới Quo vadis đã đưa

tên tuổi H.Sienkievich đạt đến đỉnh cao rực rỡ khi tác phẩm này đạt

giải Nobel văn học năm 1905 ới Quo vadis, Sienkievich trở lại

quá khứ để luận giải số phận con người trước những biến động của lịch sử với những hệ lụy của nó qua hành trình chinh phục đỉnh cao thi ca của gã bạo chúa say mê nghệ thuật

1.2 Là nhà văn viết không nhiều nhưng đa số các tác phẩm của Annemarie Selinko (1914-1986), tiểu thuyết gia người Áo, đều được

chuyển thể thành phim Khi xuất bản, Désirée trở thành cuốn sách

bán chạy nhất tại nước Đức, Đan Mạch, Hà Lan, Áo, Thụy Điển… Bằng hình thức “giả nhật kí”, dưới điểm nhìn của cái tôi tự thuật - Désirée, hình tượng Napoléon được .Selinko khai thác sinh động Nhà văn đã khơi mở những vùng mờ sử gia chưa đề cập đến về nhân vật lịch sử từng khuynh đảo thế giới như Napoléon Bonaparte 1.3 Eric-Emmanuel Schmitt là một trong những tiểu thuyết gia, kịch gia nổi tiếng của Pháp Ông từng đoạt nhiều giải thưởng lớn như

giải Chronos, giải Goncourt Trong tác phẩm nổi tiếng nhất Nửa kia

của Hitler (nguyên tác tiếng Pháp: La part de l’autre), Eric Schmitt

chọn mệnh đề “nếu… thì” từng được biết đến với tên gọi “ iệu ứng cánh bướm” để dựng lên cuộc đời của hai con người rất giống và cũng rất khác nhau: Adolf Hitler - nhà độc tài Đức quốc xã tàn bạo nhất trong lịch sử thế kỉ XX (như đã là) và dolf giả định - một họa sĩ siêu thực tài năng (có thể là)

Vì sao chúng tôi chọn ba tiểu thuyết “Quo vadis”, “Mối tình đầu của Napoléon” và “Nửa kia của Hitler”?

Ra đời ở những thời điểm khác nhau nhưng Quo vadis, Mối tình

đầu của Napoléon và Nửa kia của Hitler cho thấy những đặc điểm

chung về đề tài lịch sử trong sáng tạo nghệ thuật Tuy không cùng

thời đại nhưng Sienkievich, Selinko và Eric Schmitt đều có điểm tương đồng trong quan điểm, cách luận giải hình tượng nhân vật quyền lực có tác động, ảnh hưởng lớn đến nhân loại khi chạm vào những vấn đề nóng bỏng nhất của lịch sử và thời đại: chiến tranh, tôn giáo và sắc tộc Khi ý thức về sự tự do, quyền bình đẳng của con người ngày càng mãnh liệt thì việc nhìn nhận lại lịch sử để chiêm nghiệm về chiến tranh và cái ác là một trong những nguyên nhân thúc đẩy ba nhà văn truy tìm sự thật về những nhân vật quyền lực đã từng mưu đồ thống ngự thế giới

Ở Việt Nam, vấn đề sáng tác, nghiên cứu về tiểu thuyết lịch sử hiện nay đang là mối quan tâm của các nhà văn và giới nghiên cứu

Trong bối cảnh đó, đề tài “Loại hình nhân vật lịch sử trong tiểu

thuyết Quo vadis, Mối tình đầu của Napoléon và Nửa kia của

Hitler” mà chúng tôi lựa chọn mang ý nghĩa lí luận khi tiếp cận các

nhân vật lịch sử quyền lực trong tiểu thuyết Việc nghiên cứu sâu, có

hệ thống về ba trường hợp này có thể mang lại những kinh nghiệm

quý báu, những bài học thiết thực cho hoạt động sáng tạo, nghiên cứu văn học về đề tài lịch sử của văn học nước nhà

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

Mục đích của luận án là tìm những dấu hiệu loại hình nhân vật quyền lực, những qui luật chi phối tạo nên những điểm giống nhau

giữa ba nhân vật Nero, Napoléon và Hitler trong tiểu thuyết Quo

vadis, Mối tình đầu của Napoléon và Nửa kia của Hitler

Nhiệm vụ của luận án là khảo sát ba nhân vật Nero, Napoléon

và Hitler trong ba tiểu thuyết trên nhằm nhận diện tip nhân vật quyền lực Đồng thời nghiên cứu phương thức xây dựng nhân vật lịch sử của H.Sienkievich, A.Selinko và Eric Schmitt trong việc cách tân thể loại tiểu thuyết lịch sử

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án chỉ tập trung nghiên cứu ba hình tượng nhân vật: Nero

trong Quo vadis, Napoléon trong Mối tình đầu của Napoléon và nhân vật Hitler trong tác phẩm Nửa kia của Hitler

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đây là ba tác phẩm lớn, chúng tôi chỉ khảo sát để đi đến khẳng định vào tip nhân vật lịch sử quyền lực Phạm vi nghiên cứu của đề

tài là khảo sát ba tiểu thuyết Quo vadis (H.Sienkievich), Mối tình đầu

của Napoléon (A.Selinko) và Nửa kia của Hitler (Eric Schmitt) đã

được chuyển ngữ sang tiếng Việt

Ngoài ra, trong sự mở rộng so sánh, đối chiếu, chúng tôi nghiên cứu thêm một số tư liệu lịch sử có thể đáp ứng nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài liên quan đến ba nhân vật Nero, Napoléon và Hitler

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

Để hoàn thành các nhiệm vụ nghiên cứu, luận án sử dụng các phương pháp: đối chiếu, hệ thống, loại hình, phương pháp liên ngành

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

Thứ nhất, phác thảo mô hình nghiên cứu nhân vật quyền lực trong tiểu thuyết lịch sử, bước đầu nhận diện loại hình nhân vật quyền lực có ý nghĩa điển hình

Thứ hai, chỉ ra chiều sâu tư tưởng của H.Sienkievich, A.Selinko

và Eric Schmitt khi nhận thức lại, đối thoại, phản biện lịch sử qua việc phê phán những kẻ quyền lực mang tham vọng

Thứ ba, góp phần chỉ ra những cách tân trong phương thức xây dựng nhân vật lịch sử của ba nhà văn nhằm khẳng định tài năng, sự đóng góp của họ trong nền văn chương thế giới, đặc biệt trong thể loại tiểu thuyết lịch sử

6 Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của luận án

Về mặt lí luận, luận án góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lí thuyết về thể loại tiểu thuyết lịch sử và nghiên cứu một cách có hệ thống loại hình nhân vật lịch sử quyền lực: Nero, Napoléon và Hitler

trong Quo vadis, Mối tình đầu của Napoléon và Nửa kia của Hitler

Kết quả nghiên cứu của luận án sẽ góp phần vào việc thúc đẩy tiểu thuyết lịch sử Việt Nam trên phương diện sáng tác và có thể mở

ra hướng nghiên cứu về loại hình nhân vật Công trình có thể là tài liệu nghiên cứu, tham khảo cho sinh viên khoa Ngữ văn

7 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, phần Nội dung của luận án được triển khai thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 2: Từ nhân vật lịch sử đến loại hình nhân vật lịch sử

quyền lực

Chương 3: Bi kịch - dấu hiệu loại hình của nhân vật lịch sử

quyền lực

Chương 4: Nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật lịch sử

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1 Tình hình nghiên cứu về thể loại tiểu thuyết lịch sử và tiểu thuyết lịch sử

- Chúng tôi tìm hiểu sự đổi mới thể loại và quan niệm xây dựng

nhân vật qua các công trình, bài viết: Tiểu thuyết hiện đại (Dorothy Brewster & John Angus Burrell), Logic học về các thể loại văn học

(Käte Hamburger), The historical novel and the historical narrative (Tiểu thuyết lịch sử và tường thuật lịch sử) của Shamsur Rahman Faruqi, Penser le passé: inscriptions de l’Histoire dans le roman

français contemporain (Suy nghĩ về quá khứ: những vấn đề lịch sử trong tiểu thuyết Pháp đương đại) của Anne Sennhauser… Sự hoài nghi về

quá khứ đã mang đến ý nghĩa quan trọng tạo nên những nhìn nhận mới về tiểu thuyết lịch sử

Bài viết Tiểu thuyết lịch sử trong quan niệm mỹ học của

G.Lukacs (1998) của Trương Đăng Dung, công trình Văn học Việt Nam thế kỉ XX (2004) của Phan Cự Đệ, Tiểu thuyết lịch sử Việt Nam đương đại - phác họa một số xu hướng chủ yếu của Nguyễn ăn Dân

(tạp chí Nhà văn, 2012), Tinh thần của lịch sử trong văn học nghệ

thuật (2012) của Lê Thành Nghị đều nhấn mạnh vai trò của hư cấu

trong tiểu thuyết lịch sử Trần Đình Sử (trong Lịch sử và tiểu thuyết

lịch sử, 2013) và Phan Tuấn Anh (trong Lịch sử như là hư cấu - quan điểm mới về đề tài lịch sử, 2013) mang đến cho người đọc những căn

cứ lí luận để có cách đánh giá mới về tiểu thuyết lịch sử Nhân vật trong tiểu thuyết lịch sử được khai thác từ phương diện đời tư là quan

niệm của nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân, Trần Đăng Suyền, Nguyễn Thị Kim Tiến… Sự đổi mới trong quan niệm về tiểu thuyết lịch sử đã giúp nhà văn thỏa sức sáng tạo, chú trọng số phận cá nhân trong dòng chảy lịch sử để chiêm nghiệm cho hiện tại

- Về tình hình nghiên cứu tiểu thuyết lịch sử, luận án chú ý đến một số công trình, bài viết liên quan đến một số tác phẩm viết về đề

tài chiến tranh đã được dịch ở Việt Nam (Chiến tranh và hòa bình,

Tarát Bunba, Sông Đông êm đềm, Nhật kí Anne Frank…) có đề cập

đến quan điểm, nghệ thuật xây dựng nhân vật lịch sử Công trình

Tiểu thuyết lịch sử Việt Nam từ những năm đầu thế kỉ XX đến 1945 (diện mạo và đặc điểm) của Bùi ăn Lợi, Tiểu thuyết lịch sử Việt Nam sau 1945 của Nguyễn Thị Tuyết Minh (2012), Tiểu thuyết lịch

sử Việt Nam sau năm 1986 dưới góc nhìn tự sự học (2014) của

Nguyễn ăn ùng đánh giá thành tựu, hạn chế của tiểu thuyết lịch sử Việt Nam đầu thế kỉ đến nay

Vấn đề lí luận thể loại đã lí giải những đặc trưng cơ bản của tiểu thuyết lịch sử: sáng tạo nghệ thuật trên tinh thần lịch sử, số phận con người trở thành trung tâm của sự phản ánh Những triết lí về lịch sử,

về con người là phương diện chiều sâu của tiểu thuyết lịch sử Nghiên cứu tiểu thuyết lịch sử thường vận dụng lí thuyết thi pháp và

tự sự tiếp cận nhân vật nhằm giải mã lịch sử từ tinh thần bản thể của tiểu thuyết đương đại, khám phá sự đổi mới trong nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn

1.2 Những công trình, bài viết nghiên cứu về nhân vật lịch

sử Nero, Napoléon và Hitler và tác phẩm Quo vadis, Mối tình đầu

của Napoléon và Nửa kia của Hitler

- Chúng tôi dựa vào một số công trình lịch sử ngoài nước và trong nước viết về ba nhân vật Nero, Napoléon và Hitler để phục

dựng nguyên mẫu các nhân vật này trong lịch sử như: Augustus and

Nero (Augustus và Nero), The annals by Publius Cornelius Tacitus, book 15 (A.D 62-65) (Biên niên sử của Publius Cornelius Tacitus, quyển 15 (62-65), Lịch sử thế giới cổ đại, Hồ sơ quyền lực Napoleon, Napoleon Bonaparte, Tình sử Napoléon, Bí mật về Adolf Hitler và các chiến hữu, Sự trỗi dậy và suy tàn của Đế chế thứ ba, Adolf Hitler và sự sụp đổ của chế độ Đức quốc xã…

- Chúng tôi tìm hiểu một số công trình, bài viết ngoài nước liên

quan đến ba tác phẩm như: A survey of Polish literature and culture (Khảo sát về văn học và văn hóa Ba Lan) của Manfred Kridl, Henryk

Sienkiewicz của Waclaw Lednicki, Napoleon's Fiancée: The Fabulous Destiny of Désirée Clary (Vị hôn thê của Napoleon: Số phận khó tin của Désirée Clary) của Michael Sibalis, Napoléon dans la littérature Russe (Napoléon trong văn học Nga) của Gnedina-Moretti Anna, Napoléon Bonaparte vu par les écrivains contemporains (Napoléon Bonaparte qua cái nhìn của các nhà văn đương thời) của Karolína

Špůrová, tham khảo từ trang schmitt.com/Litterature-romans-la-part-de-l-autre.html và một số bài

http://www.eric-emmanuel-viết, công trình trong nước nghiên cứu về ba tác phẩm này như: Trầm

tích văn hóa: “Quo vadis” của Lê Huy Bắc (tạp chí Nghiên cứu văn học, số 6/2013), bài viết “Mối tình đầu của Napoléon” của Annemarie Selinko - từ chân dung lịch sử đến chân dung nghệ thuật trong tác phẩm

và luận văn “Mối tình đầu của Napoléon” của Annemarie Selinko -

nhìn từ đặc trưng thể loại tiểu thuyết lịch sử (2008) của Bùi Thị Linh

Chi, luận văn Tiểu thuyết lịch sử “Quo vadis” của H.Sienkievich và

“Mối tình đầu của Napoléon” của A.Selinko - dưới góc nhìn tự sự học

của Nguyễn ăn ùng (2009), Hình tượng Hitler trong tiểu thuyết

“Nửa kia của Hitler” của Nguyễn Thị Quỳnh Thoa (2011)…

1.3 Nhận xét chung

1.3.1 Trên phương diện vận dụng lí luận thể loại nghiên cứu tiểu thuyết lịch sử, các phương diện của thi pháp học, một số phạm trù của lí thuyết tự sự học đã được nghiên cứu Các công trình, bài viết nghiên cứu về tiểu thuyết lịch sử nước ngoài chủ yếu tập trung vào nghệ thuật xây dựng nhân vật Với tiểu thuyết lịch sử Việt Nam, các nhà nghiên cứu đã chú ý phương diện nhân vật lịch sử được tiểu thuyết hóa và bước đầu có sự phân chia loại hình nhân vật lịch sử 1.3.2 Khi nghiên cứu về ba tiểu thuyết trên, các công trình, bài viết tập trung phương diện tự sự học và hình tượng Désirée, nhân vật Adolf H họa sĩ Theo chủ quan của chúng tôi, ở nước ta, việc nghiên cứu loại hình nhân vật lịch sử nhất là nhân vật quyền lực có tầm cỡ, ảnh hưởng lớn đến vận mệnh lịch sử thế giới chưa được chú ý, quan tâm Trên tinh thần kế thừa và phát triển những công trình đi trước, luận án xác lập và nhận diện loại hình nhân vật lịch sử quyền lực

trong Quo vadis, Mối tình đầu của Napoléon và Nửa kia của Hitler

nhằm chỉ ra tính chất điển hình của loại hình nhân vật này và phương thức xây dựng nhân vật của nhà văn Qua đó, chúng tôi luận giải chiều sâu tư tưởng của H.Sienkievich, A.Selinko và Eric Schmitt qua tác phẩm

2.1.1 Lịch sử như là “đối tượng giả định” trong tiểu thuyết

Lịch sử là cái đã xảy ra, hoàn tất trong quá khứ Bản thân lịch sử tồn tại khách quan nhưng sự nhận thức về quá khứ của mỗi người lại

mang tính chủ quan

Tiểu thuyết lịch sử là những sáng tác viết về đề tài lịch sử nhưng mang đặc trưng của tiểu thuyết Với thuyết tân lịch sử, quá khứ hiện lên trong cái nhìn đa chiều của con người chứ không mang tính áp

đặt Trong tiểu thuyết lịch sử, nhà văn tìm kiếm những giả định về

quá khứ bằng cách khám phá những vùng mờ lịch sử để con người hiện lên mang số phận, tính cách riêng Lịch sử trong tiểu thuyết như

là “đối tượng giả định” để văn học đi tìm khả năng đã mất Đối thoại, phản biện, đặt nghi vấn về quá khứ là cách giúp con người hiện tại hướng đến tương lai tốt đẹp hơn

Với tư duy tự sự hiện đại, trong tiểu thuyết, lịch sử được đánh giá theo nhiều cách khác nhau ình tượng nhân vật được cá tính hóa theo đặc thù của tiểu thuyết nên khi phân tích, giải mã lịch sử, nhà văn hướng về đời sống con người cá nhân Khi nhìn quá khứ bằng cảm quan hiện tại, nhà văn bày tỏ quan điểm, thái độ về những vấn

đề mang tính thời đại, đặc biệt là số phận con người trước những biến

cố lớn lao của lịch sử nhân loại

2.1.2 Khái niệm loại hình học và loại hình nhân vật lịch sử Loại hình học (typology) là “ngành nghiên cứu những điểm

tương đồng, những điểm khác biệt và biến đổi cùng các nguyên nhân

và ý nghĩa của chúng” [49, tr.182]

Loại hình trong nghiên cứu văn học tức là đi tìm những nét tương đồng, những nguyên tắc cho phép tìm hiểu một hiện tượng nhất định thuộc về một kiểu, một loại hình nhất định (sự lặp lại vượt

ra ngoài khuôn khổ sáng tạo, nằm ngoài ý thức của nhà văn)

Nhân vật loại hình là “nhân vật thể hiện tập trung một loại

phẩm chất, tính cách nào đó của con người hoặc các phẩm chất, tính

cách, đạo đức của một loại người nhất định của một thời đại” [49, tr.229]

Trong sáng tạo văn học về đề tài lịch sử, loại hình nhân vật lịch sử là loại hình được tham chiếu từ các thông số lịch sử, chính trị

Kiểu nhân vật này đa phần được xây dựng trên những cứ liệu có thực của lịch sử Loại hình nhân vật lịch sử mà chúng tôi lựa chọn là những tip nhân vật quyền lực gắn với những sự kiện nổi tiếng của thế giới Có thể nói, những hành động của loại nhân vật này tác động căn bản đến sự thay đổi thế giới Theo chúng tôi, nhân vật quyền lực có khả năng áp đặt ý chí của mình để chi phối, tác động buộc người khác phải thực hiện theo ý chí mong muốn của mình

Với trường hợp của H.Sienkievich, A.Selinko và Eric Schmitt, tuy sống không cùng thời đại nhưng họ chịu sự tác động của hoàn cảnh xã hội tương đồng: chiến tranh, xung đột sắc tộc, tôn giáo khiến

số phận con người trở nên nhỏ bé, đáng thương Chọn những nhân vật quyền lực trong lịch sử như Nero, Napoléon và itler làm đối tượng phản ánh, ba tiểu thuyết gia tiếp cận nhân vật từ đời sống cá nhân với những góc khuất mà sử gia chưa chạm tới để lí giải những tham vọng, xung đột bên trong với những nguyên nhân tác động khiến họ trở thành tội đồ của nhân loại

2.2 Các nguyên mẫu về nhân vật quyền lực trong lịch sử

2.2.1 Nero - bạo chúa của La Mã cổ đại

Vào một ngày giữa tháng 7 năm 64, một cơn hỏa hoạn kinh hoàng xảy ra khiến ba phần tư thành Rome bị phá hủy nặng nề Để xoa dịu đám đông đang phẫn nộ, Nero đổ tội phóng hỏa đốt thành cho các tín đồ Kito giáo khiến một cuộc bắt bớ, giết hại dã man đã diễn ra Sau đó, Nero hạ lệnh xây dựng một cung điện Vàng tráng lệ trên nền đất hoang tàn, đổ nát Dưới sự cai trị của Nero, nhiều cuộc nổi loạn đã nổ ra nên viện nguyên lão tổ chức một cuộc họp bàn định

tội Nero Với bản tính hèn nhát, ông bỏ trốn và sau đó tự vẫn dưới sự giúp đỡ của một người tùy tùng, thời điểm ấy vào tháng 6 năm 68

2.2.2 Napoléon - con người bi hùng của Pháp thế kỉ XIX

Napoléon Bonaparte được xem là một trong mười vị lãnh đạo quân sự thiên tài nhất trong lịch sử thế giới Không chỉ đóng góp về mặt quân sự, Napoléon có nhiều cải cách hữu ích trong một số lĩnh vực đời sống, kinh tế xã hội Mặt khác, lịch sử cũng ghi nhận Napoléon cai trị độc đoán, chuyên quyền theo nguyên tắc tập trung quyền lực trong mọi lĩnh vực Muốn cai trị cả châu Âu nên Napoléon Bonaparte trở thành kẻ bị mọi người phỉ báng về tham vọng xâm lược

2.2.3 Hitler - trùm phát xít độc tài của Đức quốc xã

Dưới sự cai trị của itler, Đức quốc xã trở thành nỗi ám ảnh của toàn thế giới Hitler trở thành tên độc tài khét tiếng của thế kỉ XX khi lịch sử ghi nhận tội ác sát hại người Do Thái là tội diệt chủng với khoảng 6 triệu người bị giết hại Với tham vọng thiết lập một nước Đại Đức ở châu Âu và làm bá chủ thế giới, itler đẩy nước Đức vào con đường chinh phục bên ngoài dẫn đến thế chiến thứ hai bùng nổ

Nắm quyền cai trị những đế chế rộng lớn, Nero, Napoléon và Hitler trở thành những người có tầm ảnh hưởng lớn đến vận mệnh thế giới Trên cương vị chính trị, họ đã thất bại khi muốn khẳng định mình trong vai trò chỉ huy với quyền lực tuyệt đối Sự cai trị của họ đem đến tai ương và bất hạnh cho hàng triệu người

2.3 Hình tượng Nero, Napoléon và Hitler trong tiểu thuyết Quo vadis, Mối tình đầu của Napoléon và Nửa kia của Hitler

2.3.1 Kiểu nhân vật đời tư - thế sự

Dưới ngòi bút của nhà văn, hình tượng Nero đã hòa vào dòng chảy tình cảm gia đình khiến nhân vật gần gũi với người đọc Sử