SU DUNG HINH ANH DOAN PHIM TRONG SOAN GIANG BANGPHAN MEM POWERPOINT o MON SINH HOC 2011 2012 copy

SKKN cách soạn 1 bài giảng dùng HÌNH ẢNH, ĐOẠN PHIM bằng phần mềm Powerpoint Sáng kiến kinh nghiệm môn sinh Bộ môn Sinh học cũng như các bộ môn khác ở THPT đã và đang thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, nhiều giáo viên đã sử dụng phần mềm PowerPoint để soạn bài giảng làm cho tiết dạy thêm sinh động

I PHẦN MỠ ĐẦU

1 Bối cảnh đề tài:

Nhân loại đang đứng trước sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật hiệnđại, hàng loạt phát minh mới ra đời, nâng cao tầm nhìn của con người Khoa họccông nghệ nói chung, môn sinh học nói riêng hàng ngày, hàng giờ đang pháttriển với tốc độ nhanh chóng, lượng thông tin, tri thức của nhân loại ngày càng

đa dạng, phong phú và vươn tới đỉnh cao của nó

Trước tình hình đó, nhiệm vụ của ngành giáo dục cũng hết sức nặng nề,phải đào tạo những thế hệ trẻ, người chủ tương lai của đất nước có đầy đủ sứckhoẻ, phẩm chất đạo đức tốt và đặc biệt phải có tri thức khoa học, có sự hiểubiết, thông minh, năng động, sáng tạo… Vì thế, vấn đề đặt ra cho giáo dục là đổimới cả về nội dung và phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của học sinh, đáp ứng những yêu cầu của xã hội và phù hợp với

sự phát triển nhân cách học sinh

Để làm được điều đó, mỗi thầy cô giáo phải không ngừng nỗ lực, hăngsay tìm tòi, khám phá cái hay cái mới của nhân loại, của khoa học kỹ thuật đểnâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Đặc biệt, trong lĩnh vực công nghệthông tin, soạn giảng bài dạy bằng phần mềm PowerPoint

Năm học 2008 – 2009 được xem là năm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy Vào đầu năm học Bộ Giáo Dục và đào tạo đã ra chỉ thị số 55/2008/CT- BGDĐT Ngày ban hành 30-09- 2008 Chỉ thị về tăng cường giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-

2012 Trước chủ trương đó để đảm bảo tổ chức giảng dạy có hiệu quả, mỗi giáo

viên phải tự học hỏi, tìm tài liệu qua sách để sử dụng thành thạo máy vi tính cụ thể là phần mềm Power point vì vậy đề giúp cho một số giáo viên chưa ứng dụng công nghệ thông tin

2 Lí do chọn đề tài:

Bộ môn Sinh học cũng như các bộ môn khác ở THPT đã và đang thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, nhiều giáo viên đã sử dụng phần mềm

Đưa phần mềm PowerPoint vào soạn giảng môn sinh học là rất cần thiết Tuy nhiên, việc soạn bài giảng bằng phần mềm PowerPoint còn gặp nhiều khó khăn, nhất là việc tìm tư liệu: đoạn phim, hình ảnh tĩnh, ảnh động… Mặt khác, trong mỗi bài soạn sẽ mất nhiều thời gian nếu giáo viên chưa có kỹ năng xử lí một số hình ảnh hay đoạn phim để đưa vào bài dạy.

Cũng như các thầy cô dạy môn sinh học khác, tôi rất quan tâm đến vấn đề này Chính vì thế, tôi chọn đề tài nghiên cứu khoa học: “ Sử dụng hình ảnh, đoạn phim trong soạn giảng bằng phần mềm PowerPoint ở môn sinh học”.

3/ Phạm vi đề tài và đối tượng

- Phạm vi: áp dụng cho giáo viên biết cách chèn hình ảnh, đoạn phim vào bài giảng hoặc công tác báo cáo chuyên đề, trong nhà trường

- Đối tượng: là những giáo viên đã biết sử dụng máy vi tính, nhưng chưa biết sử dụng power point, chưa biết thiết kế bài giảng hoặc đã biết một phần những chưa khắc phục lỗi chèn hình, chèn phim, cắt phim, cắt hình

4/ Mục đích của đề tài

Vào cuối năm học 2009- 2010, bản thân tôi thấy rằng trong những năm học bảnthan tôi thấy còn nhiều giáo viên chưa tự mình soạn được bài giảng điện tử, hoặcmột số giáo viên đã biết sử dụng máy vi tính những chỉ sử dụng được Word,

Excel thôi, hoặc được tập huấn soạn giáo án điện tử, nhưng khi chèn hình vào hình quá nhỏ, hay quá to nhìn không khoa học, hoặc đưa đoạn phim, clip vào nhưng không chạy được hoặc chỉ chạy được một số máy vv Vì vậy mỗi giáo

viên đều phải biết soạn bài giảng điện tử cho chuyên môn mình, trước tình hình

đó bản thân tôi muốn góp một phần hiểu biết của mình về ứng dụng công nghệthông tin trong giảng dạy ở trường của mình, để hướng dẫn cho một số giáo viênchưa ứng dụng được CNTT biết cách soạn bài giảng điện tử cho riêng mình

Đây cũng chính là lý do mà Tôi đã chọn đề tài: “ HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI

GIẢNG ĐIỆN TỬ BẰNG PHẦN MỀM POWER POINT “ để giúp đỡ cho

một số giáo viên chưa biết có thể tự học được

5/ Sơ lược điểm mới cơ bản trong nghiên cứu:

- Rất nhiều giáo viên dự tập huấn về thiết kế giáo án điện tử (power point)

nhưng thực hiện còn bị lỗi không khắc phục được, điều đó làm cho giáo viên chán nản không muốn dạy, hoặc chỉ dạy bài nào đó đơn giản theo sự bắt buộc vì tiêu chí thi đua

- Giáo viên không cần phải đọc nhiều mà chỉ làm theo hướng dẫn, xem hình

minh họa sau mỗi lần click chuột sẽ được bài hoàn chỉnh theo ý mình.

6/ Khẳng định tính sáng tạo:

- Hiện nay có rất nhiều tài liệu hướng dẫn sử dụng power point rất chi tiết nhưngchỉ nói chung chung, giáo viên mà chưa có kiến thức cơ bản về power point sẽ không vận dụng vào được, nhưng với đề tài hướng dẫn này giáo viên sẽ được hướng dẫn cụ thể từng bước và có hình ảnh minh họa kèm theo từng bước, khi giáo viên thấy hình hiện ra giống như hướng dẫn, giáo viên sẽ thích thú tò mò làm tiếp

- Trong phần hướng dẫn có từng phần cụ thể nếu giáo viên thấy mình làm khôngđúng phần nào thì vào phần đó xem lại sẽ dể dàng hơn

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận của vấn đề

Trong chương trình Sinh học THPT mới, hiện nay được thiết kế rất nhiềukênh hình ảnh màu (chương trình cũ kênh hình trắng đen) Trước đây, nội dungđược chú trọng đến hệ thống kiến thức lý thuyết, như; khái niệm, định luật, họcthuyết khoa học, thì hiện nay chương trình Sinh học THPT mới được thiết kếchủ yếu dựa trên vai trò tích cực, chủ động của người học thông qua các câulệnh, kênh hình… Vì vậy mà sách giáo khoa mới đã đưa vào từng bài nhiều hìnhảnh đẹp, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh học tập Do đó, giáo viên cần trau dồi chomình một số kỹ năng thu thập, tìm kiếm tư liệu và xử lý một số đoạn phim, hìnhảnh để đưa vào trong bài soạn giảng bằng phần mềm PowerPoint nhằm tạo ra sựmới lạ, đa dạng, phong phú cho tiết dạy, giúp các em hứng thú học tập hơn, nhớbài lâu hơn, đào sâu kiến thức hơn, nâng cao hiệu quả dạy và học

Đây là vấn đề cần thiết, là nội dung chính của đề tài cần đề cập đến

- Giáo viên có tinh thần học hỏi để nâng cao nghiệp vụ tay nghề, cónhiều cố gắng để tìm thông tin, tư liệu trên mạng, sử dụng hình ảnh động, ảnhtĩnh, đoạn phim trong soạn giảng bằng phần mềm PowerPoint.

- Trường đã nối mạng Internet thuận tiện cho giáo viên tìm thông tin, tưliệu trên mạng

- Được sự quan tâm của cấp lãnh đạo ngành, đặc biệt là sự quan tâm củaBGH đã mở lớp bồi dưỡng kĩ năng sử dung PowerPoint cho tất cả giáo viên ở tạitrường

b Khó khăn:

- Trường chưa có phòng riêng để dạy bằng phương tiện PowerPoint,mỗi tiết dạy tốn rất nhiều thời gian khi mang lên lớp như: chuẩn bị ổ điện, máychiếu, màn chiếu…

- Giáo viên biết sử dung máy vi tính thì chỉ thành thạo phần Word đểđánh đề thi, đề kiểm tra… Nên chưa sử dụng thành thạo PowerPoint nên cònlúng túng kết nối dữ liệu, chèn hình ảnh, truy cập Internet để Download những

- Dựa vào yêu cầu đổi mới phương pháp dạy và học, cần tạo sự hứng thú chohọc sinh trong tiết học môn sinh học thông qua những hình ảnh, đoạn phim trựcquan sinh động.

- Dựa vào tình hình thực tế soạn giảng bằng phần mềm PowerPoint, giáoviên cần biết cách tìm thông tin, tư liệu trên mạng Internet và phải có kỹ năng

xử lí một số hình ảnh, đoạn phim đưa vào bài giảng

- Dựa vào kết quả học tập và khả năng tiếp thu bài thông qua việc quan sát,thu thập thông tin từ đoạn phim, hình ảnh của học sinh

- Đưa ra từng phương pháp dạy học phù hợp với từng loại bài, từng đốitượng học sinh và phù hợp với đặc trưng bộ môn

- Sinh học là bộ môn khoa học thực nghiệm, tri thức sinh học chủ yếu đượchình thành bằng các phương pháp đặc thù trong hoạt động nhóm: quan sát tìmtòi chủ yếu dựa trên hình ảnh, đoạn phim trực quan và phân tích hình ảnh, đoạnphim thí nghiệm tìm tòi,… kết hợp vấn đáp gợi mở, nghiên cứu thông tin

Từ những vấn đề trên, bản thân tôi đã tự nỗ lực tìm tòi, học hỏi, rút ramột số kinh nghiệm từ bản thân và đồng nghiệp Sau đây tôi xin giới thiệu một

số kỹ năng xử lí hình ảnh, đoạn phim đưa vào bài soạn giảng giáo án điện tửbằng phần mềm Power Point

3.2 Sử dụng hình ảnh, đoạn phim đưa vào bài soạn giảng bằng phần

mềm PowerPoint ở môn Sinh học:

3.2.1 Một số lưu ý khi soạn giáo án bằng phần mềm PowerPoint

- Khi soạn bài giảng bằng phần mềm PowerPoint giáo viên cần thực hiệntheo quy trình sau:

Bước 1:

 Xác định được nội dung cần truyền đạt và những câu hỏi cần đặt ra chonội dung đó

 Xác định phần nào cần đoạn phim, hình ảnh, hay thông tin gì? Từ đó,

phải tìm kiếm tư liệu cần thiết, có thể đoạn phim, hình ảnh, SCAN hình trong

SGK hay lên mạng Internet tìm

 Xác định nội dung trọng tâm của bài để đưa ra thời gian phù hợp khi soạnbài giảng bằng PowerPoint:

Bước 2: Thiết kế bài giảng trên PowerPoint dựa theo giáo án đã soạn

Bước 3: Chạy thử từng slide và toàn bộ slide để điều chỉnh sai sót về kĩ thuậttrên máy vi tính

Bước 4: Đóng gói bài giảng để chạy tự động trên máy khác

- Điều quan trọng là giáo viên phải xác định rõ đoạn phim, hình ảnh cần

thiết cho bài dạy đó (tránh đưa quá nhiều đoạn phim, hình ảnh làm học sinh chỉquan sát không tập trung vào vấn đề, nội dung bài học bị loãng)

3.2.2 Chuẩn bị đoạn phim, hình ảnh vào bài soạn giảng bằng phần mềm PowerPoint

Tuy nhiên, nếu giáo viên nắm được một số kỹ năng cơ bản trong việc thu thậpthông tin, tìm kiếm tư liệu liệu, biết lựa chọn và xử lí hình ảnh, đoạn phim phùhợp để đưa vào bài soạn giảng giáo án điện tử của mình thì mọi việc trở nênđơn giản

a Chuẩn bị đoạn phim

Khi soạn bài dạy giáo viên cần xác định bài đó cần đoạn phim gì? Tìm ởđâu? Có thể trên Internet hoặc từ đĩa VCD

Nhưng khi chèn vào bài dạy giáo viên chỉ cần một đoạn phim ngắnkhoảng vài phút Vậy, giáo viên cần xử lí bằng cách nào? Lúc này ta phải dùngphần mềm trên máy vi tính để cắt đoạn phim ấy Giáo viên có thể dùng phầnmềm sau để cắt đoạn phim:

hoặc phần mềm

Lưu ý: đối với những đoạn phim tải trên mạng về đôi khi không mở

được thì giáo viên cần phải chuyển đuôi Avi hoặc Mpeg Khi chuyển đuôi giáoviên có thể dùng phần mềm Total Video Converter hoặc video app.lnk

Tuy nhiên nếu đoạn phim dài chúng ta có thể để ý đến đoạn nào dừng nhấn

núp stop trên phần mềm đọc đoạn phim củng được (nếu giáo viên không

thành thạo cắt đoạn phim

b Chuẩn bị hình ảnh , xử lý hình trước khi soạn bài

Khi đã xác định rõ bài dạy cần những hình ảnh gì? Từ sách giáo khoahay trong sách báo, giáo viên có thể dùng máy chụp hình để chụp hoặc lên mạngInternet để tìm Các hình ảnh chèn vào bài dạy cần phải đẹp mắt, rõ nét, nếukhông sẽ làm cho học sinh khó quan sát và giảm sự hấp dẫn, lôi cuốn của hìnhảnh Vậy, làm sao để có được hình ảnh đẹp, rõ nét?

Lúc này, giáo viên có thể dùng phần mềm Photoshop hoặc phần mềmPaint để cắt dán lấy phần tùy ý

Vì thế, giáo viên nên dùng chức năng của Crop (định lại kích cở, chọn phần cần thiết theo ý muốn) trên thanh công cụ Picture để cắt dán viền ngoài

các hình ảnh, kỹ năng này sẽ giúp ta có một hình đẹp, rõ nét mà không giảmchất lượng

Cách làm như sau:

 Chèn hình vào Slide trống ( có thể Insert hoặc copy và dán).

 Click phải chuột vào hình ảnh, chọn Show Picture Toolbar.y

 Chọn chức năng Crop (chọn biểu tượng )

 Dùng chuột dịch chuyển các điểm nút màu đen trên ảnh vào bên trong ảnh

để cắt ta thu được một hình theo mong muốn

Sau khi chỉnh sửa ta có một hình như ý

3.2.3 Kỹ năng tìm kiếm tư liệu trên Internet

Soạn bài giáo án điện tử, một trong các kỹ năng quan trọng là giáo viênphải biết cách tìm kiếm tư liệu một cách hiệu quả Sau đây tôi xin giới thiệu kỹnăng tìm kiếm tư liệu trên mạng Internet

 Tìm kiếm ảnh:

 Sử dụng trang tìm kiếm Google giao diện tiếng việt tại địa chỉ

www.google.com.vn , chọn chức năng tìm kiếm

hình ảnh, giao diện sẽ hiện ra như sau:

Nhập từ khóa tìm kiếm ( tên hay một từ gì

đó liên quan đến nội dung cần tìm), rồi nhấn

Enter Danh sách các hình ảnh liên quan sẽ hiện

ra, click chuột vào ảnh nào đạt yêu cầu để đến

Đối với chương trình Microsoft Ofice PowerPoint:

 Khởi động phần mềm Power Point: từ màng hình Destop click chuột phải vào biểu tượng chọn open

Màng hình sau được mở ra

trang Web cĩ chứa nĩ Nhấp phải chuột vào ảnh, chọn Save Picture As… nhấnnút Save.

Cĩ thể sử dụng chức năng tìm kiếm

nâng cao của Google bằng cách click vào

chữ “Nâng cao hình ảnh tìm kiếm” ở bên

phải nút “Tìm hình ảnh” Giao diện trang

Tìm kiếm nâng cao hiện ra như dưới đây Giả

sử ta muốn tìm hình ảnh cở trung bình trở lên

thì ta làm như sau:

* Tìm kiếm Phim:

Vào trang Web tìm kiếm http://video.google.com, nhập từ khố tìm kiếm.Các file tìm thấy cĩ đuơi là: Avi, mov, mpg, mpeg, wmv,… đều được Violet hổtrợ

Ngồi ra, trong bài soạn giáo án điện tử bằng phần mềm PowerPoint, giáoviên cĩ thể trình chiếu được những thí nghiệm khĩ thực hiện hoặc trong thờigian 45 phút khơng thể làm được để học sinh quan sát Từ đĩ, các em cĩ thểphân tích thí nghiệm tìm ra tri thức

3.3 HƯỚNG DẪN SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ BẰNG PHẦN MỀM

Microsoft Ofice PowerPoint

Ví dụ ở đây mơn sinh 12 Bài 36 Quần Thể Sinh Vật Và Mối Quan Hệ Giữa Các

Cá Thể Trong Quần Thể

Dữ liệu 1./ Hình ảnh 3 hình

2./ Đoạn phim 1 đoạn

Dữ liệu được lưu ở ổ đĩa D:\ SANG KIEN KINH NGHIEM 2010_2011

 Khởi động phần mềm Power Point: từ màng hình Destop click chuột phải vào biểu tượng chọn open

Nhấn vào đây để chọn kích cở hình

Màng hình sau được mở raĐánh tiêu đề bài vào “click to title’ xem hình sau:

Đặt hiệu ứng cho tiêu đề bài học:

B1: Click chuột vào khung tiêu đề (H1) B2: Vào Slide Show / chọn Custom Animation…

Màng hình sau hiện ra ( lưu ý bên phải)

H1 Click

chuột vào khung

trên

Tiếp theo đánh vào nội dung mục I

B1:

chọn vào

B2:

Chọn

B3: chọn

Đặc hiệu ứng mục I, a.

Vào insert / Text box

Vẽ text box và đánh câu hỏi vào, chỉnh cỡ chữ 28 hay 32

Nhấp vào

Đặt hiệu ứng câu hỏi

Chèn hình vào bài giảng ( hình đã chuẩn bị trước)

Vào ổ đĩa D:\ SANG KIEN KINH NGHIEM\BAI36 HINH SINH 12

Đánh câu hỏi vào

Copy hình “ quan the chim hong lac” sau đó dán vào bài giảng

”Ơ

Màng hình khi dán hình vào như sau

Lưu ý dùng các nút (H1) trên hình để chỉnh kích cỡ hinh cho vừa đủ

H1

Đặc hiệu ứng cho hình vừa mới chèn Slide Show/ Customside làm như hình dưới

Vào insert / Text box đánh nội dung trả lời (click chuột vào khung như hình)

B1B2B3

Tạo slide mới: click chuột vào nút new slide góc trên bên phải màng hình

Click vào

Mục II

- Vào insert / text box, vẽ khung đánh nội dung mục II, sau đó đặt hiệu ứng

- Vào insert / text box, vẽ khung đánh nội dung mục 1, sau đó đặt hiệu ứng

Vào Auto shap / stars and Banners / Explosion vẽ vừa đủ ( xem hình)

Màng hình bài giảng như sau:

Để con trỏ vào mục “quan sát đoạn phim…” bấm chuột phải chọn “ Hyperlink ”

Màng hình hiện bảng sau:

Tìm nơi lưu

Bấm OKChọn phim cần

chèn

Lưu ý: Ngoài phần mềm PowerPoint, giáo viên có thể soạn giáo án điện

tử bằng một phần mềm khác cũng rất tiện lợi, đó là phần mềm Violet Có thểDownload và cài đặt phần mềm Violet từ đĩa CD hoặc theo địa chỉ Website :http://www.bachkim.vn

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

1 Về phía học sinh

Qua thực tế áp dụng những kỹ năng trên vào soạn giảng bằng phần mềmPowerPoint và thực dạy trên lớp Tôi nhận thấy kỹ năng soạn một bài giáo ánđiện tử đã không còn quá khó, quá mất thời gian như trước nữa, đồng thời kếtquả học tập ở học sinh cũng tốt hơn Các em có hứng thú học tập, sôi nỗi hàohứng giơ tay phát biểu và nêu vấn đề mà các em còn thắc mắc góp phần xâydựng nội dung bài học tốt hơn Từ đó, đã phát triển khả năng tư duy, năng độngsáng tạo và tích cực học tập ở học sinh Đặc biệt, các em có lòng say mê, yêuthích môn sinh học hơn

2 Về phía giáo viên

Trình chiếu nhấn vào biểu tượng bên trái phía dưới (hình cái ly)

Click chuột vào

đê trình chiếu