QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA MỚI VÀ SỰ VẬN DỤNG Ở ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI HIỆN NAY

MÃ ĐỀ TÀIQUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA MỚI VÀ SỰ VẬN DỤNG Ở ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI HIỆN NAY Sinh viên: 1.. Nghiên cứu một cách hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn

MÃ ĐỀ TÀI

QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA MỚI VÀ SỰ

VẬN DỤNG Ở ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI HIỆN NAY

Sinh viên: 1 Nguyễn Văn Đạt

2 Lục Thị Thu Hoài

3 Nguyễn Anh Việt

Giáo viên hướng dẫn: Th Nguyễn Quang Trường

Khoa Lý luận Chính trị

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là xây dựng môi trường để con người phát triển và sản xuất Những điều kiện đó không chỉ có yếu tố kinh tế mà cả những yếu tố về văn hóa Kinh tế và văn hóa có mối quan hệ gắn bó với nhau Sự phát triển của kinh tế quy định sự phát triển của văn hóa, nhưng ngược lại văn hóa là mục tiêu thúc đẩy kinh tế phát triển Sau hơn 30 năm đổi mới, tình hình Việt Nam có nhiều chuyển biến quan trọng về kinh tế - xã hội, các vấn đề lớn đặt ra trong đời sống xã hội ngày càng nhiều, đòi hỏi phải làm sáng tỏ để tìm ra lời giải đáp Chính vì thế việc nghiên cứu, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tế cuộc sống trở thành nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong công tác chính trị, tư tưởng lý luận của toàn Đảng toàn dân.

Nghiên cứu một cách hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề “văn hóa”, tìm hiểu kĩ nội dung quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới, hiểu nền văn hóa mới là như thế nào, hiểu được sự đổi mới về văn hóa hướng tới mục đích gì từ

đó phân tích thực trạng văn hóa giáo dục và văn hóa lối sống trong sinh viên ở Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện nay để thấy được những yêu cầu đang đặt ra với sinh viên Đại học Bách Khoa và phần nào đưa ra các định hướng góp phần xây dựng nét đẹp văn hóa trong sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội.

“Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới và sự vận dụng ở Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện nay” là một đề tài rộng, có nhiều nội dung để khai thác cũng như vận dụng vào thực tế hiện nay Trong phạm vi bài nghiên cứu, nhóm chúng em xin làm rõ các nội dung trọng tâm của quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới, sự vận dụng vào xây dựng nét đẹp văn hóa trong sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội trong giai đoạn đổi mới hiện nay.

Từ khóa: văn hóa giáo dục, văn hóa bách khoa, lối sống văn hóa

1 Lý do chọn đề tài:

Ngày nay khi kinh tế xã hội ngày càng phát triển thì nhân tố con người được đặt lên hàng đầu, là trung tâm, chủ thể của mọi hoạt động Nhân tố con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của mọi chính sách xã hội, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nhận thức được tầm quan trọng của nhân tố con người, những năm vừa qua đặc biệt là trong thời kì đổi mới, Đảng ta luôn xác định nhiệm vụ hàng đầu là chăm lo cho con người, phát triển con người về mọi mặt

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là xây dựng môi trường để con người phát triển và sản xuất Những điều kiện đó không chỉ có yếu tố kinh tế mà cả những yếu tố về văn hóa Kinh tế

và văn hóa có mối quan hệ gắn bó với nhau Chính vì thế việc nghiên cứu, vận dụng và phát triển

tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tế cuộc sống trở thành nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong công tác chính trị, tư tưởng lý luận của toàn Đảng toàn dân

Tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ V Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII, số 03-NQ/

TW, ngày 16 tháng 7 năm 1998, về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà

bản sắc dân tộc, Đảng ta đã khẳng định: “Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hoá, vì xã hội công bằng, văn minh, con người phát triển toàn diện.Văn hoá là kết quả của kinh tế

đồng thời là động lực của sự phát triển kinh tế” [22, 55].

Nhận thức được tầm quan trọng của văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước, Đảng ta

đã không ngừng đưa ra các chủ trương, chính sách nhằm mục tiêu phát triển và gìn giữ nền văn hóa Việt Sau nhiều năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng : trình độ học vấn của người dân Việt Nam từng bước được nâng cao Nhiều công trình văn hóa dân tộc được tôn tạo, nhiều hình thức văn hóa truyền thống được khôi phục và có điều kiện phát triển Quan hệ giữa con người và con người đã có những thay đổi, nhiều phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc được giữ gìn phát huy.v.v chính những thành tựu về văn hóa đã góp phần to lớn trong công cuộc phát triển kinh tế- xã hội Tuy nhiên so với yêu cầu của sự nghiệp Công nghiệp hóa và Hiện đại hóa đất nước nền văn hóa Việt Nam còn nhiều hạn chế như chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường, sảy ra tình trạng “thừa thầy thiếu thợ”, lãng phí nguồn nhân lực trẻ Nhiều phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc bị mai một, nhiều lĩnh vực văn hóa truyền thống không được giữ gìn phát triển, trong khi đó một bộ phận xã hội tiếp nhận văn hóa nước ngoài một cách mù quáng.v.v… Vì

tất cả những lý do đó nhóm chúng em xin lựa chọn đề tài “Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới và sự vận dụng ở Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện nay” làm đề tài nghiên

cứu khoa học năm 2017-2018

2 Tổng quan đề tài:

Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa là một nội dung rộng và khá mới với sinh viên, với nhiều đề tài để nghiên cứu Song cho đến hôm nay, việc nghiên cứu về con người, sự nghiệp, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chung đã có rất nhiều tác phẩm với những nội dung vô cùng

phong phú mà chúng ta có thể kể đến như: GS.Đinh Xuân Lâm (2008), “Góp phần tìm hiểu cuộc đời và tư tưởng Hồ Chí Minh”, TS Bùi Đình Phong (2001), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới Việt Nam”, Nxb Lao động; “Hồ Chí Minh, Văn hoá nghệ thuật là một mặt trận”, Nxb Văn học, Hà Nội; Ban Tuyên giáo Trung ương (2008), “Nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh” (2006) của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Nxb Công an nhân dân Đa phần

các tác phẩm này đã tìm hiểu về lối sống và phong cách văn hóa riêng của Hồ Chủ Tịch, đã nêu và khái quát được những nét lớn chủ yếu trong tư tưởng văn hoá, xây dựng nền văn hoá mới ở Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh Song tuy nhiên các tác phẩm,các công trình nói về sự vận dụng tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh, đặc biệt là sự vận dụng vào các vấn đề cụ thể còn rất ít Chính vì vậy

nhóm chúng em xin đi sâu làm rõ nội dung “Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới và sự vận dụng ở Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện nay”.

3 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu một cách hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề “văn hóa”, tìm hiểu kĩ nội dung quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới, hiểu nền văn hóa mới là như thế nào, hiểu được sự đổi mới về văn hóa hướng tới mục đích gì từ đó phân tích thực trạng nền văn hóa ở Đại học Bách Khoa Hà Nội hiện nay để thấy được những yêu cầu đang đặt ra với sinh viên Đại học Bách Khoa và phần nào đưa ra các định hướng góp phần xây dựng nét đẹp văn hóa trong sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội

4 Phạm vi nghiên cứu:

- Về mặt thời gian: chúng em nghiên cứu các vấn đề văn hóa Việt Nam trong quá trình phát

triển từ năm 1858, sự hình thành phát triển của nền văn hóa mới dưới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh

và Đảng cộng sản Việt Nam

- Về mặt không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu các nội dung tư tưởng của Hồ Chí Minh

về văn hóa và sự vận dụng vào trong xây dựng nền văn hóa mới nhất là văn hóa giáo dục, lối sống văn hóa cho sinh viên tại trường Đại học Bách khoa hà nội trong xu thế

5 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp luận chung: Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh và các

quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và phát văn hóa trong thời kì đổi mới là cơ sở khoa học

Phương pháp cụ thể: Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp chung là phương pháp duy vật

biện chứng và duy vật lịch sử Ngoài ra còn kết hợp các phương pháp lập luận phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê, phương pháp lịch sử kết hợp với logic và khảo sát tổng kết thực tiễn

6 Đóng góp đề tài:

- Đề tài góp phần làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí của văn hóa và xây dựng nền văn hóa mới trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, sự vận dụng của Đảng ta trong xây dựng nền văn hóa mới nói chung và sự vận dụng của trường Đại học Bách Khoa

Hà Nội trong xây dựng văn hóa giáo dục và các yếu tố văn hóa mới cho sinh viên

- Nội dung nghiên cứu của đề tại góp phần làm rõ nội dung chương 3, chương 7 trongg trương chình học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của chúng em

- Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, giúp chúng em có những hiểu biết thêm về bộ môn, về nội dung bài học cùng các kiến thức xã hội xung quanh liên quan đến bài

7 Kết cấu bài nghiên cứu:

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của đề tài nghiên cứu bao gồm 2 chương và 5 tiết

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA

MỚI

1.1 Nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hóa:

1.1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về văn hóa

Từ đầu TK XX đến Cách mạng Tháng 8 năm 1945 là một thời kì rất quan trọng trong lịch sử dân tộc nói chung và lịch sử văn hóa nói riêng Vượt lên trên sự kìm hãm của thế lực phong kiến văn hóa nước nhà đã phát triển theo hướng hiện đại, đạt được nhiều thành tựu quan trọng Từ đầu TK XX văn hóa Việt Nam dần thoát khỏi ảnh hưởng của văn hóa phong kiến Trung Quốc, tiếp thu văn hóa phương Tây mà chủ yếu là văn hóa Pháp Chữ quốc ngữ dần thay thế cho chữ Hán, Nôm trong nhiều lĩnh vực Báo chí và phong trào dịch thuật phát triển mạnh mẽ, văn học hiện thực phát triển, nhiều thơ văn cổ vũ phong trào Cách mạng

Hồ Chí Minh một thanh niên yêu nước của quê hương Nam Đàn, Nghệ An, đứng trước cảnh nước mất nhà tan đã quyết tâm ra đi tìm con đường cứu nước mang lại hạnh phúc cho nhân dân Ngày 05 tháng 6 năm 1911, từ bến cảng Nhà Rồng người thanh niên

đó đã lên đường sang phương Tây, mang theo mình một khát vọng cháy bỏng tìm đường

cứu nước để đem lại: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi”.

Trong quá trình hoạt động cách mạng, không chỉ tìm con đường độc lập cho dân tộc Hồ Chí Minh còn mong muốn xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, một xã hội nhân văn với những yếu tốt văn hóa mới vượt lên trên các yếu tố văn hóa thực dân Tháng 8-1943, khi còn bị giam cầm trong trong nhà tù của Tưởng Giới Thạch Hồ Chí Minh đưa ra định

nghĩa về văn hóa của riêng mình: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khao học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa Văn hóa là

sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn”

Khái niệm trên cho thấy: Văn hóa là một lĩnh vực rộng lớn và đa dạng, bao gồm toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra nhằm mục đích phục

vụ cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người

1.1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về các vấn đề chung của văn hóa:

• Quan điểm về vị trí và vai trò của văn hoá trong đời sống xã hội

Một là, văn hóa quan trọng ngang kinh tế, chính trị, xã hội.

Hai là, văn hoá không thể đứng ngoài mà phải ở trong kinh tế và chính trị, phải

phục vụ nhiệm vụ chính trị và thúc đẩy sự phát triển của kinh tế

Hồ Chí Minh cho rằng, văn hoá có tính tích cực, chủ động, nó đóng vai trò như một động lực to lớn thúc đẩy kinh tế và chính trị phát triển Tuy rằng, kinh tế có phát triển thì văn hóa mới kiến thiết được, nhưng điều đó không có nghĩa là văn hóa “thụ động” chờ cho kinh tế xong rồi mới đến lượt mình phát triển Văn hóa phải chủ động, thúc đẩy kinh tế và chính trị cùng phát triển Văn hóa không thể tách rời ra khỏi kinh tế và chính trị nghĩa là văn hóa phải tham gia vào nhiệm vụ kinh tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

• Quan điểm về tính chất của nền văn hoá

Tính dân tộc của văn hóa là sự thể hiện của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần độc

lập, tự cường của dân tộc và “tinh thần vì nước quên mình” như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói

Tính khoa học của nền văn hoá thể hiện ở tính hiện đại, tiên tiến, thuận với trào lưu

tiến hoá của thời đại Muốn vậy, cơ sở hạ tầng, nền tảng kinh tế khoa học phải vững chắc.

Tính đại chúng của nền văn hoá thể hiện ở chỗ nền văn hoá ấy phải phục vụ nhân

dân, phù hợp nguyện vọng của nhân dân và do nhân dân xây dựng nên, đậm đà tính nhân văn.

• Quan điểm về chức năng của văn hoá

Một là, bồi dưỡng những tư tưởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp.

Hồ Chí Minh khẳng định văn hóa phải làm cho ai cũng có lý tưởng tự chủ, tự cường, độc lập, tự do, phải làm cho quốc dân “có tinh thần vì nước quên mình, vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng” Một khi con người phai nhạt lý tưởng độc lập dân tộc thì thành quả cách mạng trở nên vô nghĩa.

Hai là, mở rộng hiểu biết, nâng cao dân trí.

Văn hóa luôn gắn liền với dân trí Không có văn hóa nào mà không có dân trí Văn hóa nâng cao trình độ dân trí theo từng nấc thang, phục vụ cho cách mạng và xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Ba là, bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách lối sống tốt đẹp lành mạnh, hướng

tới chân, thiện, mỹ để hoàn thiện bản thân Những phẩm chất tốt đẹp làm nên giá trị con người

1.1.3 Quan điểm của Hồ Chí Minh về một số lĩnh vực chính của văn hóa

• Văn hóa giáo dục.

Mục tiêu của văn hóa giáo dục: là thực hiện cả ba chức năng của văn hóa thông

qua việc dạy và học Thông qua việc cải tạo tri thức cũ, đào tạo tri thức mới, tiếp thu có chọn lọc tri thức thế giới

Nội dung giáo dục phải toàn diện: văn hóa, chính trị, kinh tế, khoa học- kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ, lao động

• Văn hóa văn nghệ

Văn nghệ là mặt trận, nghệ sĩ là chiến sĩ, tác phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng, trong xây dựng xã hội mới, con người mới

Quan điểm trên có ý nghĩa quan trọng trong việc tập hợp đông đảo các văn nghệ sĩ vào một mặt trận, chiến đấu bằng vũ khí sắc bén của mình trên tinh thần: “nay ở trong thơ nên có thép, nhà thơ cũng phải biết xung phong”

Văn nghệ phải gắn với thực tiễn đời sống nhân dân.

Đời sống lao động, chiến đấu, sinh hoạt và xây dựng xã hội của nhân dân là chất liệu không bao giờ cạn, là sinh khí vô tận cho văn nghệ sáng tác Văn nghệ phản ánh và hướng thực tiễn ấy phát triển theo quy luật của cái đẹp

Phải có những tác phẩm văn nghệ xứng đáng với thời đại mới của đất nước và dân tộc.

• Văn hóa đời sống.

Đạo đức mới: theo Người để xây dựng đời sống mới trước hết phải xây dựng đạo

đức mới: “Nêu cao và thực hành Cần, Kiệm, Liêm, Chính tức là nhen lửa cho đời sống mới” [27].

Lối sống mới: là lối sống có lý tưởng, có đạo đức, là lối sống văn minh, tiên tiến,

kết hợp hài hoà truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hoá của nhân loại

Nếp sống mới: là quá trình làm cho lối sống mới dần dần thành nền nếp, thói quen,

ổn định ở mỗi người, thành phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc Xây dựng nếp sống mới là xây dựng những thói quen và phong tục tập quán tốt đẹp, kế thừa và phát triển được những thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc

1.2 Nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa

1.2.1 Nền văn hóa Việt Nam trước Cách mạng Tháng 8

• Văn hóa Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1945:

Nền văn hóa Phong kiến Việt Nam mang đặc trưng của văn hóa phương Đông của

hệ tư tưởng Nho giáo, Phật giáo văn hóa trong giai đoạn này có những mặt tích cực song cũng đã bộc lộ nhiều mặt hạn chế, yếu kém có thể kể đến như: hệ tư tưởng Nho giáo không còn phù hợp, các quan niệm lạc hậu, phản khoa học như: trọng nam khinh nữ, nền giáo dục phong kiến: kinh viện, xa thực tế, coi sách thành hiền là đỉnh cao của tri thức, chưa vận dụng vào thực tế

Văn hóa Thực dân được du nhập vào Việt Nam một cách cưỡng ép Nền văn hóa

mà Pháp xây dựng ở nước ta tuy là mang vỏ ngoài là đề cao “quyền con người” nhưng thực chất là bóc lột người dân Việt đến tận sương tủy.

• Văn hóa Việt Nam sau 1945

Với thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng 8/1945, lịch sử Việt Nam bước sang một trang mới: thời kì độc lập và tự do.

Nền văn hóa theo quan điểm Hồ Chí Minh có những điểm mới sau: Hồ Chí

Minh cho rằng, văn hoá nói chung, chủ nghĩa Mác-Lênin nói riêng đóng vai trò quan trọng tạo bước nhảy vọt triệt để trong tư duy, hành động của con người và của các dân tộc bị áp bức, là động lực, là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng Văn hoá như một động lực thúc đẩy các dân tộc đoàn kết và hiểu biết lẫn nhau cùng nhau giành thắng lợi Văn hóa mới là

sự gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Hồ Chí Minh coi văn hóa là một mặt trận, văn nghệ sĩ là chiến sĩ văn hoá trên mặt trận đó Văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân, lấy nhân dân làm chủ thể trung tâm để xây dựng và phát triển.

1.2.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới

Hồ Chí Minh nhận thấy tầm quan trọng của văn hóa trong phát triển kinh tế- xã hội và xây

dựng xã hội chủ nghĩa Người đã đưa ra “Năm điểm lớn” định hướng cho xây dựng nền văn hóa

dân tộc:

“1 Xây dựng tâm lý: tinh thần độc lập tự cường.

2 Xây dựng luân lý: biết hy sinh mình, làm lợi cho quần chúng.

3 Xây dựng xã hội: sự nghiệp có liên quan đến phúc lợi của nhân dân trong xã hội.

4 Xây dựng chính trị: dân quyền.

5 Xây dựng kinh tế” [28, 431]

Có thể nói rằng, quan điểm này thể hiện tầm chiến lược thiên tài của Hồ Chí Minh trong việc xác định vai trò, vị trí và những tiêu chí cơ bản nhằm định hướng phát triển nền

văn hóa Việt Nam làm cơ sở cho sự phát triển toàn diện của xã hội Việt Nam trong tương lai.

1.2.3 Mục đích của việc xây dựng nền văn hóa mới

Hồ Chí Minh đã xác định xây dựng nền văn hóa mới vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy kinh tế phát triển và là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững đất nước Từ nay trở đi văn hóa cần coi mình là người cổ xúy trực tiếp cho phát triển, ngược lại phát triển kinh tế cần phải thừa nhận văn hóa đứng ở vị trí trung tâm, có vai trò điều tiết xã hội

Thứ nhất, xây dựng nền văn hóa mới phải nhằm mục đích phát triển kinh tế

Thứ hai, xây dựng văn hóa là động lực phát triển kinh tế Phát triển kinh tế, xây dựng đất

nước ngày một giàu mạnh cần có nhiều yếu tố trong đó phải kể đến văn hóa như là một động lực để thúc đẩy sự phát triển được lâu dài

Tác dụng động lực của văn hóa với phát triển kinh tế được biểu hiện ở các mặt:

Một là, văn hóa và kinh tế luôn gắn bó chặt chẽ với nhau

Hai là, quá trình văn hóa thấm sâu vào kinh tế.

Ba là, nếu chúng ta nói về kinh tế mà không chú ý đầy đủ đến văn hóa là rất nguy hiểm Bốn là, sau tự giác văn hoá phải chú ý tới nhân tố văn hóa trong hoạt động kinh tế

1.3 Sự vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng nền văn hóa mới ở Việt Nam hiện nay.

Sự kế thừa và phát huy những tinh hoa lý luận về văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Đảng và Nhà nước, cùng với những nỗ lực, cố gắng đưa ra các chính sách phát triển, quản lý văn hóa hợp lý, trong những năm qua nền văn hóa Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào trên các lĩnh vực văn hóa giáo dục, văn hóa văn nghệ và văn hóa đời sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu to lớn mà văn hóa đã đạt được, vẫn còn đó những vấn đề bất cập, hạn chế, nảy sinh, gây nhức nhối dư luận Trong lĩnh vực văn hóa giáo dục, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng và trong

xã hội có chiều hướng gia tăng Có ít những tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về

tư tưởng và nghệ thuật.

CHƯƠNG 2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA MỚI TRONG SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

2.1 Những đặc trưng về văn hóa tại đại học Bách Khoa Hà Nội

2.1.1 Văn hóa giáo dục

 Định hướng của nhà trường về giáo dục và văn hóa giáo dục

Phát triển con người, đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, sáng tạo công nghệ và chuyển giao tri thức, phục vụ xã hội và đất nước

Đựa đại học Bách Khoa Hà Nội thành một đại học nghiên cứu hàng đầu khu vực

Tác động quan trọng vào phát triển nền kinh tế tri thức và góp phần gìn giữ an ninh, hòa bình đất nước, tiên phong trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam

 Những mặt tích cực của sinh viên trong văn hóa học tập

Biết đặt ra mục tiêu cho bản thân trong vấn đề học tập Chăm chỉ học tập và say mê nghiên cứu khoa học Có phương pháp học tập hiệu quả Thực hiện giờ giấc học tập khoa học Biết cân bằng giữa việc học tập cũng như nghĩ ngơi.

 Hạn chế

Nhiều sinh viên vẫn còn có trạng thái buông lỏng, lười biếng Thời gian lên lớp ít

và việc học ở nhà chưa nhiều.

2.1.2 Văn hóa văn nghệ

 Quan điểm của nhà trường về văn hóa văn nghệ trong sinh viên

Xác định hoạt động văn hóa, văn nghệ, là một phần không thể thiếu trong hoạt động của sinh viên trường đại học Bách Khoa Hà Nội, không những tạo môi trường vui chơi, giải trí lành mạnh, mà còn góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách cho sinh viên

Ban chấp hành đoàn hội của trường đã tổ chức nhiều hoạt động văn nghệ sân chơi lành mạnh, là nơi giao lưu, mở rộng tình đoàn kết, học hỏi, cũng như gắn kết tình cảm giữa các chi đoàn sinh viên với nhau.

 Văn nghệ trong đời sống sinh viên

Thường xuyên tham gia các cuộc thi văn nghệ do nhà trường tổ chức chào đón các ngày lễ lớn.

Tham gia các hoạt động ngoại khóa nhằm giao lưu, trao đổi văn hóa với những sinh viên, cá nhân tổ chức bên ngoài trường và văn nghệ chính là thứ cầu nối thiết yếu để giúp công việc đó được thuận lợi hơn.

Tham gia, tổ chức các cuộc thi văn hóa văn nghệ trong và ngoài trường nhằm tìm ra các tài năng trong âm nhạc, nhảy múa…

2.2.3 Văn hóa đời sống

 Quan điểm của nhà trường về văn hóa đời sống trong sinh viên

Trường đại học Bách Khoa Hà Nội tạo dựng môi trường học tập năng động, thân thiện – nơi lý tưởng giúp sinh viên trở thành những cá nhân nổi bật và linh hoạt, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

Quan hệ tích cực với các doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện cho sinh viên có đầu ra tốt nhất.

 Tích cực trong văn hóa đời sống sinh viên

phát huy những truyền thống tốt đẹp, trong lối sống của sinh viên hình thành những đặc điểm như: tính chủ động, tính thực tế, tính năng động.

Sinh viên hiện nay đã định hướng được ngành nghề cho bản thân.

Tích cực tham gia các hoạt động hiến máu tình nguyện, cốc trà đá vì cộng đồng, mùa hè xanh…

 Hạn chế trong văn hóa đời sống sinh viên.

Trong một bộ phận sinh viên còn hay đua đòi, nhẹ dạ cả tin, dể bị mắc lừa Sự hy sinh của sinh viên vì quan tâm đến người khác thấp đi Dễ bị sa vào các tệ nạn xã hội như chơi điện tử, cờ bạc, rượu chè.

2.2 Kiến nghị và đề xuất để xây dựng văn hóa học đường tại trường đại học Bách Khoa

Hà Nội hiện nay.

Để xây dựng văn hóa học đường tại trường đại học Bách Khoa Hà Nội nhà trường cần phải làm nhiều việc, bằng nhiều cách Phải bắt đầu từ các cấp quản lý ngành, lãnh đạo các trường có chủ trương, kế hoạch triển khai, kiểm tra, nhắc nhở, đánh giá; đó là điều kiện tiên quyết Tiếp đến, đội ngũ nhà giáo phải chú ý giáo dục văn hóa, đây là nhân tố rất quan trọng Và tất nhiên, toàn trường, đến từng người học, ai cũng phải chú trọng đến hình thành và phát triển nhân cách văn hóa Để xây dựng văn hóa học đường trong các nhà trường theo chúng em nhà trường có thể triển khai các giải pháp cụ thể sau:

 Trường đại học Bách Khoa Hà Nội cần có hệ giá trị làm chuẩn mực để lấy đó làm mục tiêu phấn đấu, thước đo thành quả của trường

1 Phát triển thành một đại học nghiên cứu đa lĩnh vực với nòng cốt là kỹ thuật và công nghệ, trong đó các đơn vị chuyên môn được tổ chức thành một số trường và khoa; viện và trung tâm nghiên cứu trực thuộc

2 Xây dựng hình mẫu thành công, phát triển bền vững của một đại học tự chủ toàn diện với mô hình quản trị tiên tiến, hệ thống tài chính vững mạnh, hạ tầng khuôn viên và cơ sở vật chất hiện đại ngang tầm khu vực

3 Xây dựng môi trường học thuật sáng tạo, cởi mở và quốc tế hóa; thu hút sinh viên ưu tú, học giả xuất sắc trong nước và quốc tế đến học tập, nghiên cứu và làm việc

4 Nâng chất lượng của tất cả các chương trình đào tạo đạt mức cao theo các tiêu chuẩn kiểm định khu vực hoặc quốc tế; đưa Trường lên nhóm đầu khu vực theo xếp hạng khả năng việc làm của người tốt nghiệp

5 Hình thành một trung tâm sáng tạo công nghệ xuất sắc của khu vực, thu hút mạnh tài trợ

và đầu tư của Nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước; đưa Trường lên nhóm đầu khu vực theo xếp hạng năng lực sáng tạo

Với việc thực hiện mục tiêu trên nhắm giúp trường đai học Bách Khoa Hà Nội xây dựng trường ngày càng phát triển phát huy những thành tích đạt được trong nhiệm kỳ tới, đẩy mạnh thi đua, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong nhà trường

 Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả

Môi trường giáo dục phải xây dựng thật trong lành, văn hóa Văn hóa học đường chính là văn hóa giao tiếp, văn hóa ứng xử của giảng viên và sinh viên

Nhà trường phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục tư tưởng về chính trị cũng như những tư tưởng đúng đắn mà Bác đã dạy sinh viên chúng ta Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ trong gia đình và nhà trường về tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc, nâng cao tính tự giác, đoàn kết, kỷ luật…

Nhà trường cũng góp phần tạo điều kiện cho sinh viên học tập phát triển tài năng, đặc biệt

là việc phát huy các phong trào vượt khó hay tổ chức các kỳ thi Olympic môn học để chọn các tài năng trẻ trong nghiên cứu khoa học

Tích cực đấu tranh chống các hình thức mê tín dị đoan, sử dụng văn hóa phẩm độc hại trong sinh viên Bằng cách tổ chức, cổ vũ sinh viên tham gia thực hiện cuộc vận động “tuổi trẻ sống đẹp” hay “sống và làm việc theo pháp luật”; xây dựng chế độ tự quản trong sinh viên, đăng ký thực hiện các quy tắc về nếp sống văn hóa trong nhà trường, ký túc xá, trong gia đình, trên địa bàn

mà sinh viên đang cư trú

Bên cạnh đó chúng ta phải đẩy mạnh công tác giáo dục ý thức pháp luật cho sinh viên bằng cách tổ chức thường xuyên các buổi sinh hoạt, học tập ngoại khóa để phổ biến về pháp luật

Đối với sinh viên cần phải chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Điều lệ trường đại học và các quy chế, nội quy của cơ sở giáo dục đại học Học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạch giáo dục, đào tạo của cơ sở giáo dục đại học; chủ động, tích cực tự học, nghiên cứu, sáng tạo và rèn luyện đạo đức, lối sống Tôn trọng nhà giáo, cán bộ quản lý, viên chức và nhân viên của cơ sở giáo dục đại học; đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình học tập và rèn luyện; thực hiện tốt nếp sống văn hóa trong trường học Tham gia công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội trong trường học, gia đình và cộng đồng

Việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn hiệu quả là điều vô cùng cần thiết và đặc biết quan trọng đó là phương tiện là điều kiện để phát toàn diện về thể chất, trí tuệ, tình cảm và kỹ năng

xã hội tạo tiền đề vững chắc giúp sinh viên học tập và hoàn thiện bản thân

 Phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục văn hóa học đường

Gia đình là cái nôi sinh thành, dưỡng dục, là nơi định hướng các giá trị đạo đức, nhân cách của, sinh viên Gia đình cũng là nơi gìn giữ những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Sự kết hợp giữa gia đình với nhà trường thể hiện trong việc thường xuyên có sự trao đổi từ hai phía

Về mặt xã hội, định hướng thị hiếu văn hóa là nhiệm vụ hết sức quan trọng của các cơ quan chức năng Giáo dục văn hóa phải gắn với nhiều hoạt động của đời sống xã hội Các đoàn thể tổ chức xã hội như khối xóm nơi có, sinh viên ở phải thường xuyên kiểm tra nếp sống văn hóa, tăng cường tuần tra, kiểm tra hiện tượng các em đi khuya về muộn, để kịp thời thông báo với nhà trường

có biện pháp xử lý

Để thống nhất và tập hợp được sức mạnh của toàn xã hội trong việc giáo dục sinh viên, nhà trường vừa phải không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện vừa phải phối hợp chặt chẽ với gia đình, với các tổ chức xã hội hướng vào một số công việc cụ thể sau đây:

-Đưa nội dung, mục tiêu giáo dục trong nhà trường vào các tổ chức xã hội trong địa phương như: Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh, Hội người cao tuổi,

…nhằm thống nhất định hướng tác động đối với quá trình hình thành và phát triển nhân cách

-Phát huy vai trò nhà trường là trung tâm văn hóa giáo dục của địa phương, tổ chức việc phổ biến các tri thức khoa học kỹ thuật, văn hóa xã hội…đặc biệt là những kiến thức biện pháp giáo dục trong điều kiện xã hội phát triển theo cơ chế thị trường đang rất phức tạp cho các bậc cha

mẹ, giúp họ hiểu được đặc điểm trong đời sống, tâm sinh lý của con mình hiện nay

-Phối hợp với địa phương tổ chức cho học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa xã hội như: xóa đói giảm nghèo, dân số kế hoạch hóa gia đình, đền ơn đáp nghĩa, xây dựng gia đình văn hóa mới,…nhằm góp phần cải tạo môi trường gia đình và xã hội ngày càng tốt đẹp hơn

Tóm lại, việc phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội đối với việc chăm sóc giáo dục đối với mỗi sinh viên là một nguyên tắc cơ bản nếu muốn có sự thành công Sự phối hợp chặt chẽ

ba môi trường giáo dục trên, trước là để đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức cũng như hoạt động giáo dục cùng một hướng, một mục đích, một tác động tổ hợp, đồng tâm tạo sức mạnh kích thích, thúc đẩy quá trình phát triển nhân cách của sinh viên, tránh sự tách rời mâu thuẫn, bài xích lẫn nhau gây cho các sinh viên tâm trạng nghi ngờ, hoang mang, dao động trong việc lựa chọn, định hướng các giá trị tốt đẹp của nhân cách Sự phối hợp gia đình, nhà trường, xã hội có thể diễn

ra dưới nhiều hình thức Vấn đề cơ bản hàng đầu là tất cả các lực lượng giáo dục phải phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động tạo ra những mối quan hệ phối hợp vì mục tiêu giáo dục đào tạo thế hệ trẻ thành những người công dân hữu ích cho đất nước

Vì vậy chúng em mong nhà trường đưa ra chủ trương và triển khai kế hoạch cụ thể giúp xây dựng nền văn hóa học đường ở trường đại học Bách Khoa Hà Nội ngày càng được hoàn thiện