ChƯƠNG 1 Môi trường chính trị, pháp lý và công nghệ

1 Hệ tư tưởng:Chủ nghĩa xã hội  Sở hữu nhà nước của các tổ chức  Lợi nhuận không phải là mục tiêu cuối cùng  Có thể được xem như ví dụ của chủ nghĩa tập thể ôn hòa trong thực tế  Đã

ChƯƠNG 1 (2)

Môi trường chính trị, pháp lý và công nghệ

Môi trường chính trị, pháp lý

và công nghệ

 Không có dạng chính phủ thuần khiết

 Dân chủ có xu hướng nhấn mạnh đếncá nhân và

độc tài toàn trị có xu hướng nhấn mạnh tập thể

(1) Hệ tư tưởng

Chủ nghĩa cá nhân

 Người dân được tự do theo đuổi những nỗ lực

kinh tế và chính trị không hạn chế

 Trong bối cảnh kinh doanh, tương tự như chủ

nghĩa tư bản và kết nối với xã hội thị trường tự do

 Sở hữu tư nhân thành công hơn, hiệu quả và tiến

bộ hơn so với tài sản công cộng

 Sự cải thiện (phát triển) của xã hội liên quan đến mức độ của các cá nhân tự do theo đuổi mục tiêu kinh tế

 Không đề cao giá trị cá nhân

 Xem nhu cầu/mục tiêu của xã hội nói chung quan trọng hơn những ham muốn cá nhân

 Không có hình thức cứng nhắc của chủ nghĩa tập thể bởi các mục tiêu xã hội khác nhau rất nhiều giữa các nền văn hóa

 Ví dụ như: Chủ nghĩa phát xít (chủ nghĩa xã hội quốc gia): một ý thức hệ chính trị độc tài với những đặc điểm sau đây: chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa quân phiệt,

nghiệp đoàn, tập thể, chế độ độc tài, đối lập với chủ

nghĩa tự do kinh tế và chính trị.

(1) Hệ tư tưởng

Chủ nghĩa tập thể

(1) Hệ tư tưởng:

Chủ nghĩa xã hội

 Sở hữu nhà nước của các tổ chức

 Lợi nhuận không phải là mục tiêu cuối cùng

 Có thể được xem như ví dụ của chủ nghĩa tập thể

ôn hòa trong thực tế

 Đã được thực hành ở Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Cuba

 Chủ nghĩa xã hội dân chủ, hình thức ôn hòa hơn, thực hiện bởi Đảng Lao động của Vương quốc Anh,

và ở Pháp, Tây Ban Nha và Hy Lạp

(2) Chính trị:

Dân chủ

 Nguồn gốc từ châu Âu

 Hệ thống trong đó chính phủ được điều khiển bởi công dân một cách trực tiếp hoặc thông qua các cuộc bầu cử

 Xã hội dân chủ không thể tồn tại mà không có ít nhất

một hệ thống hai đảng

 Sau khi được bầu, đại diện tổ chức có trách nhiệm với

cử tri về những hành động của mình (điều này giới hạn quyền lực của chính phủ)

 Trở thành một xã hội dân chủ cởi mở hơn

 Khoan dung hơn về tự do cá nhân

 Đào tạo lại công nhân, nhà ở chi phí thấp và các chương

trình khác

 Tìm kiếm để mở ra một nền kinh tế thị trường năng động hơn

Môi trường chính trị

Ví dụ khu vực: Châu Âu

 Tư nhân hóa và tự do hóa kinh tế tăng cường hội nhập chính trị và kinh tế toàn EU

 Quyền lực chính trị có thể thay đổi và phức tạp

 Phản đối mạnh mẽ sự can thiệp ở Iraq với sự đứng đầu của Mỹ đôi khi lan sang các mối quan

hệ kinh doanh và các giao dịch

 Châu Âu là một khu vực gắn bó về kinh tế,

nhưng có sự khác biệt văn hóa lớn

Môi trường chính trị

Ví dụ Trung Đông

 Tại Iran và Saudi Arabia pháp luật và chính

quyền dựa trên nguyên tắc Hồi giáo

 Tiến hành kinh doanh tại Trung Đông tương tự như phương Tây trong nhiều cách thức

 Cuộc chiến chống khủng bố trên toàn thế giới làm cho môi trường kinh doanh có nhiều rủi ro

và nguy hiểm tiềm tàng

 Tham nhũng cản trở thu hút đầu tư nước

ngoài

Môi trường pháp lý và quy định

 Sự nhầm lẫn và thách thức đối với các công ty

đa quốc gia do nhiều luật và quy định khác nhau trong hoạt động kinh doanh toàn cầu

 Công ty đa quốc gia phải đánh giá một cách cẩn thận khuôn khổ pháp lý tại mỗi thị trường trước khi kinh doanh

Các hệ thống pháp luật chủ yếu

1. Luật hồi giáo

2. Luật xã hội chủ nghĩa

3. Luật chung (thường luật, thông luật)

4. Luật dân sự

 Hệ thống luật pháp dựa trên luật lệ tôn giáo Xuất phát từ việc giải thích Kinh Koran và những lời dạy của nhà tiên tri Muhammad

 Đặc điểm: chế độ luật pháp dựa trên giáo lý của tôn giáo cụ thể

 Ở các nước Hồi giáo: Trung Đông và Trung Á

Các hệ thống pháp luật chủ yếu:

Luật hồi giáo

 Nguồn gốc từ hệ thống xã hội chủ nghĩa Mác-xít

 Yêu cầu quan trọng nhất: tài sản được sở hữu bởi các doanh nghiệp nhà nước hoặc nhà nước

 Tiếp tục ảnh hưởng đến các quy định ở các

nước:

 Thành viên của Liên Xô cũ

 Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

 Nguồn gốc từ luật pháp Anh: hệ thống luật dựa trên cơ sở truyền thống, tiền lệ, phong tục, tập quán

 Đặc điểm: chế độ luật dựa trên sự diễn dịch sự kiện của toà án (các phán quyết của tòa án với các trường hợp cụ thể trong quá khứ)

 Hệ thống luật dân sự - chế độ dân luật (Xuất phát từ

luật La Mã): hệ thống luật pháp dựa trên các bộ luật

được hệ thống hoá

 Đặc điểm: chế độ luật pháp dựa trên tập hợp chi tiết,

cụ thể các điều luật được hệ thống hoá trong các bộ

luật (quy định những gì được phép làm và không được phép làm cũng như mức án cho các trường hợp vi phạm)

 Được tìm thấy ở

 Các nước châu Âu lục địa,…>70 nước):

 Một số quốc gia châu Mỹ La tinh

 Louisiana ở Mỹ

Các hệ thống pháp luật chủ yếu:

Luật dân sự

 Các hiệp định và hiệp ước khu vực => luật khu vực

 Các hiệp định và hiệp ước quốc tế => luật

Các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế

 Chủ quyền và quyền miễn trừ chủ quyền

 Thẩm quyền (quyền tài phán) quốc tế

 Nguyên tắc thân thiện

 Đạo luật về quy tắc Nhà nước

 Sự cư xử và quyền của người nước ngoài

 Diễn đàn xem xét và giải quyết tranh chấp

 Chủ quyền và quyền miễn trừ chủ quyền

 Một nguyên tắc của luật pháp quốc tế, cho rằng các chính phủ có quyền cai trị chính mình theo cách thức mà họ thấy phù hợp

Các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế

 Quyền tài phán quốc tế:

 Một nguyên tắc về quyền tài phán của pháp luật quốc tế, theo đó cho rằng tất cả các nước có

thẩm quyền đối với công dân của mình bất kể họ đang ở đâu

 Nguyên tắc thân thiện:

 Một nguyên tắc về quyền tài phán của pháp luật quốc tế, cho rằng các nước phải tôn trọng pháp luật, thể chế và chính phủ của các nước khác trong vấn đề thẩm quyền đối với công dân của mình

Các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế

 Nguyên tắc về hành vi của nhà nước:

 Một nguyên tắc về quyền tài phán của pháp luật quốc tế, cho rằng tất cả hành vi của các chính

phủ khác được coi là hợp lệ bởi tòa án của đất nước, ngay cả khi hành vi đó là trái pháp luật

hoặc không phù hợp theo pháp luật của nước đó

Các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế

 Sự cư xử và quyền của người nước ngoài

 Các quốc gia có quyền pháp lý để từ chối tiếp

nhận công dân nước ngoài và áp đặt các hạn chế đặc biệt về hành vi của họ, quyền đi du lịch, nơi

họ có thể ở, và những gì họ có thể tiến hành kinh doanh

 Các quốc gia cũng có thể trục xuất người nước ngoài

Các nguyên tắc cơ bản của luật pháp

quốc tế

 Tòa án và việc xử lý các tranh chấp:

 Tòa án Mỹ có thể không thụ lý các vụ kiện đưa ra trước tòa của người nước ngoài; Tuy nhiên, họ buộc phải kiểm tra chi tiết các vấn đề như:

 Bên nguyên đơn ở đâu

 Các chứng cứ phải được thu thập ở đâu

 Tài sản được sử dụng trong bồi thường nằm tại đâu

Các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế

Các vấn đề về pháp lý và quy định

 Đạo Luật về tham nhũng ở nước ngoài

(Foreign Corrupt Practices Act)

 Việc gây ảnh hưởng đến các quan chức nước ngoài thông qua:

 Trả tiền cho cá nhân

 Đóng góp chính trị,… Là bất hợp pháp

 Quan liêu hóa

 Tư nhân hóa

Điều chỉnh (điều tiết) thương mại và

 Thuế quan trả đũa

 Quy định hạn chế thương mại

Môi trường công nghệ và dịch chuyển toàn cầu trong sản xuất

 Công nghệ sinh học

 Công nghệ nano

 Vệ tinh

 Điện thoại dịch tự động

 Trí tuệ nhân tạo và công nghệ học tập nhúng

 Tiến bộ trong công nghệ chip máy tính

 Siêu máy tính

 Kinh doanh điện tử:

 Công nghệ, thuê ngoài và chuyển ra nước ngoài

 Công nghệ đã giảm và loại bỏ một số công việc trong

quản lý bậc trung và công việc của đội ngũ cổ áo trắng

 Cạnh tranh toàn cầu đã khiến một số MNC thuê làm bên ngoài công việc và chuyển sản xuất ra nước ngoài

 Công nghệ mới làm cho công việc trở nên di động hơn

Môi trường công nghệ và dịch chuyển toàn cầu trong sản xuất

Expected Winners/Losers

in Selected Occupations

Câu hỏi ôn tập và thảo luận

1. Các hệ tư tưởng và hệ thống chính trị khác nhau

ảnh hưởng như thế nào đến môi trường kinh

doanh của các MNC?

2. Các nguyên tắc pháp lý sau đây ảnh hưởng như

thế nào đến hoạt động của các MNC: nguyên tắc chủ quyền, nguyên tắc quốc tịch, nguyên tắc lãnh thổ, nguyên tắc bảo vệ, và nguyên tắc thân thiện?

3. Tiến bộ trong công nghệ và viễn thông ảnh hưởng

như thế nào đến các nước đang phát triển? Đưa

ra một số ví dụ cụ thể