Danh mục một số bệnh và cách phân biệt bệnh trên da lợn

Bảng 1: các nguyên nhân gây nổi mẩn đỏ trên heo1 Circo virus 6 - 8 tuần tuổi Toàn thân - Xuất hiện nhiều nốt đỏ, vết loét với kích thước khác nhau.. 2 Cúm heo Mọi lứa tuổi Toàn thân -Da

Bảng 1: các nguyên nhân gây nổi mẩn đỏ trên heo

1 Circo

virus 6 - 8 tuần tuổi Toàn thân

- Xuất hiện nhiều nốt đỏ, vết loét với kích thước khác nhau

-Sau một thời gian, vết loét khô lại và hình thành vảy

2 Cúm heo Mọi lứa tuổi Toàn thân

-Da nổi ửng đỏ toàn thân chứ không phải nổi từng nốt rõ ràng

-Thường kèm triệu chứng sốt cao, nằm li bì cả đàn (đã bị là thường bị cả đàn)

3 Tai xanh

(PRRS) Mọi lứa tuổi

Đỏ da toàn thân do xung huyết mạch máu ngoại biên hoặc xuất huyết vùng da mỏng, vùng da chỏm tai

- Cả đàn sốt cao, đỏ da, nằm

li bì, bỏ ăn bỏ uống, kéo dài

– Lợn con bị thâm quầng da xung quanh mắt, lỗ hậu môn hoặc đứng choãi chân

- Đối với lợn đực đầu tiên đỏ

da 2 hòn cà, sau đó đỏ vùng

- Nái chửa đẻ con chết (sớm

- Lợn càng bé tỷ lệ chết càng cao

- Một số biểu hiện thần kinh (đi xoay vòng hoặc lao đầu vào tường)

4 Dịch tả

heo

Mọi lứa tuổi - Vùng da gốc tai

- Mõm, gốc đuôi, chỏm đuôi, tứ chi

- Da vùng bụng dưới

-Các nốt mẩn lấm tấm, nhỏ đều (xuất huyết), chủ yếu xuất hiện ở vùng da mỏng

- Sốt cao liên tục (trên 400C)

- Tiêu chảy hoặc táo bón như phân dê, bên ngoài bọc màng

- Tỷ lệ chết rất cao (có thể đến 100%)

5 Heo bị

Stress

Xảy ra ở heo cai sữa,

vỗ béo trong thời gian tiêm phòng, thiến hoạn, tiếng ồn quá mức

- Chỏm tai, mép tai

- Chỏm đuôi, tứ chi

- Da vùng bụng dưới

- Da cổ

- Tím da từng mảng chứ không nổi nốt rõ ràng (do xuất huyết dưới da nên khi ấn tay vào rồi bỏ ra đám đỏ vẫn

- Xảy ra đột ngột ở một vài

- Heo bệnh bỏ ăn, yếu, bị kích động, có thể co giật lên cơn động kinh hoặc lờ đờ

- Chuyển động vô định hướng lên phía trước hoặc đi

- Một số khó thở

- Thân nhiệt có thể tăng, bình thường hoặc giảm

6 Ghẻ heo

Mọi lứa tuổi nhưng

bị nhiều ở heo thịt sau cai sữa trở đi

Toàn thân

-Các nốt nổi mẩn thường to bằng đầu đinh ghim, loét chảy máu ra sau một thời gian thì khô đét lại (Ảnh 6) -Da sần sùi, rất ngứa -Heo thường cọ vào thành chuồng

-Tỉ lệ lây lan trong đàn rất nhanh nếu không phát hiện

và điều trị kịp thời

thương

hàn

1-4 tháng tuổi - Mép và chỏm tai

- Gốc đuôi, chỏm đuôi

- Bụng dưới

- Các nốt mẩn lấm tấm, nhỏ đều (xuất huyết), chủ yếu xuất hiện ở vùng da mỏng

- Cả đàn đều bị tiêu chảy

-Tứ chi.

- Vùng da quanh dưới cổ

phân lẫn nhầy, thối khắm

- Lợn bệnh giảm ăn, bỏ ăn

- Sốt cao từng cơn

- Viêm mắt có dử

- Những con sống sót gầy còm, chậm lớn

8 Đóng dấu

heo

Heo trên 2 tháng

- Trên da nổi nhiều đám xuất huyết đỏ hình vuông, chử nhật, tam giác, lục giác, hình thoi, ít khi có hình tròn hoặc lưỡi liềm và kích thước khác nhau

- Sốt, giảm hoặc bỏ ăn

- Heo bệnh hay ngồi do viêm khớp

- Đóng dấu thể da: trên da nổi nhiều đảm phát ban

9 Tụ huyết

trùng

Heo trên 2 tháng tuổi (heo con theo mẹ không bị)

Toàn thân nổi đỏ, xung huyết

- Đỏ da toàn thân (do xung huyết mạch máu ngoại biên): dùng tay ấn vào đám đỏ ở da mất đi, bỏ tay ra một lúc sau

da lại đỏ (da đỏ ửng không

- Phù và xuất huyết dưới da

- Xảy ra đột ngột ở một vài

cá thể hoặc nhiều con cùng bị vào giai đoạn thời tiết oi bức nhưng thông thoáng kém hoặc trời mưa rào trở nên

- Heo bệnh sốt, bỏ ăn, bụng

- Một số viêm phổi, khó thở

10 Viêm phổi Mọi lứa tuổi nhưng Da toàn thân bị tím do - Không có nốt rõ ràng mà

màng phổi

(APP)

nhiều nhất là heo thịt

chỉ có những mảng tím trên toàn thân do thiếu oxy

- Heo bệnh lúc sốt (tới 410C), lúc không, bỏ ăn và

- Ho ướt, khó thở, thường có máu lẫn bọt chảy ra từ mũi và miệng

- Heo bệnh chết đột ngột

11

Viêm da

do bệnh

ban nước

Mọi lứa tuổi

Nốt ban thường chỉ xuất hiện tại một số vùng da nhất định như miệng, lợi, lưỡi, môi, mõm, da chân, bầu vú

và da bụng

-Các kẽ móng chân bị viêm

và xuất hiện mụn nước, sau 2-3 ngày thì bị vỡ ra tạo vết loét hở

12 Suy hô

hấp cấp

Heo sau cai sữa và heo vỗ béo (do thông thoáng khí kém)

- Tím da Chỏm tai, mõm

- Phần dưới tứ chi, chõm đuôi

- Không nổi nốt mà tím da từng đám vùng ngoại biên do tim làm việc quá mức không đưa Oxy đến khắp cơ thể được

- Heo bệnh hay nằm sấp gác đầu lên 2 chân trước

- Khó thở, thở mạnh, nhanh

và hay đột tử

13

Viêm da

do tụ cầu

khuẩn

Mọi lứa tuổi

Toàn thân, nốt mụn xuất hiện nhiều nhất ở vùng da nhiễm bẩn

-Xuất hiện các mụn nước và

có thể có mủ bên trong Các nốt mụn này có thể bị viêm

đỏ ửng và khi loét ra thì có

mủ trắng Kích thước không

-Bệnh thường liên quan đến môi trường bẩn

14 Cơ thể

thiếu

Kẽm

Heo vỗ béo, nái chửa

Heo bệnh bị rụng lông

và lở loét da vùng lưng, 2 bên sườn

- Heo bệnh bị rụng lông và lở loét, các vết loét có thể to bằng hạt đỗ hoặc hạt ngô

-Da khô, lông xù, có thể bị

- Heo bệnh không ngứa Da gáy và da 2 bên sườn ở heo nái dày cộm lên, có thể tạo

- Heo đực và heo nái giảm khả năng sinh sản -Khi kiểm tra và điều chỉnh lại chế độ dinh dưỡng thì những vùng da viêm tự khỏi

đối xứng 2 bên sườn

- Heo bệnh sốt cao (41 – 41,80C), viêm niêm mạc mũi, mắt

- Trên da xuất hiện nhiều nốt mụn đỏ nhỏ, sau mụn đậu vỡ

ra có mủ rồi đóng vẩy

- Nguy hiểm khi bị bệnh ghép ở đường hô hấp và

- Nốt đậu tròn như đầu ngón tay, không liền nhau và thường mọc đối xứng ở 2 bên sườn

- Heo bệnh không bị ngứa

16 Viêm dạ

dày cấp

tính

Mọi lứa tuổi (nhiều ở heo đã ăn cám)

Chỏm tai và vùng bụng

- Không nổi nốt mà chỉ tím

da vùng chỏm tai và vùng bụng

- Lợn bệnh bỏ ăn, khát nước, nôn, yếu, táo bón

- Nái nuôi con bị ít hoặc mất sữa

- Về sau lợn bệnh tiêu chảy, niêm mạc vàng, lưỡi phủ màng giả, lợn bệnh hay nằm

- Đàn con của nái bệnh nặng

dễ bị tiêu chảy.

Thân nhiệt tăng cao 0,5 -10C

- Mạch đập và nhịp thở nhanh

17

Nhiễm

độc

F2-toxin

Heo 3-5 tháng tuổi, heo trưởng thành

Xuất huyết ở một số vùng da, đặc biệt bộ phận sinh dục ngoài của heo con đỏ tấy như động dục

- Da xuất huyết từng vùng (không nổi nốt), ngứa

- Heo bệnh biểu hiện kích thích, giảm ăn, thân nhiệt bình thường hoặc tăng lên 0,50C

- Cơ quan sinh dục ngoài ở heo cái đỏ, sưng, phù (có cảm giác như heo động dục, tuy rằng chúng chỉ là heo con)

- Ở heo đực con – phù bao qui đầu và tuyến vú, viêm

- Hiện tượng này này còn xảy

ra cả ở heo đực đã thiến trước

- Trường hợp nặng heo bị sa

âm đạo và trực tràng

- Trong đàn sinh sản tăng số

ca sẩy thai, phối nhiều lần, đẻ heo chết lưu, thai gỗ, thai chết yểu

Như vậy, Vietdvm vừa cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản nhất của từng loại nguyên nhân Bây giờ là loạt hình ảnh cho các bạn thực hành, hãy nhìn vào các hình bên dưới (ban

đầu đừng nhìn vào tiêu đề của ảnh) và đoán xem nguyên nhân gì đã gây ra mẩn đỏ, viêm da trên heo.

Một số hình ảnh về các bệnh viêm da trên heo

1 Bệnh Circo - heo xuất hiện nhiều nốt đỏ, vết loét với kích thước khác nhau trên

Heo mắc bệnh cúm heo - da nổi ửng đỏ toàn thân chứ không phải nổi từng nốt rõ ràng (một đàn heo bệnh thí

nghiệm)

3 Bệnh tai xanh - Đàn heo sốt cao, đỏ ửng da, nằm li bì - heo con bị thâm quầng da xung quanh

mắt 4 Bệnh Dịch tả - Các nốt mẩn lấm tấm, nhỏ đều (xuất huyết), chủ yếu xuất hiện ở vùng da

mỏng

5 Heo stress nhiệt tím da từng mảng chứ không nổi nốt rõ ràng

6 Heo mắc bệnh ghẻ: Các nốt trên da hình đinh ghim, sau loét chảy máu do heo kỵ vào

tường

8 đóng dấu heo - trên da xuất hiện nhiều nốt màu đỏ với hình dạng khác nhau (hình vuông, tròn, tam giác, chữ

nhật)

10 Bệnh APP - Không có nốt rõ ràng mà chỉ có những mảng tím trên toàn thân do thiếu

oxy

12 Suy hô hấp cấp - ko nổi nốt mà tím da từng mảng vùng ngoại biên do tim làm việc quá mức không đưa oxy đến khắp cơ thể

được

13.Bệnh viêm da do tụ cầu - Xuất hiện các mụn nước và có thể có mủ bên trong Các nốt mụn này

có thể bị viêm đỏ ửng và khi loét ra thì có mủ trắng Kích thước không cố

định

14 Bệnh Thiếu kẽm - Heo bệnh bị rụng lông và lở loét, các vết loét có thể to bằng hạt đỗ hoặc hạt

ngô

15 Bệnh Đậu heo - Trên da xuất hiện nhiều nốt mụn đỏ nhỏ, sau mụn đậu vỡ ra có mủ rồi đóng vẩy

Trong thực tế, để chẩn đoán chính xác nhất nguyên nhân gây bệnh, ngoài các kiến thức cơ bản như trên bạn còn cần phải vận dụng rất nhiều kiến thức, kỹ năng khác để có 1 “cái nhìn” tổng thể như:

- Kỹ năng quan sát tổng thể: Quan sát không gian sống của heo, quan sát và đánh giá độ sạch của nguồn nước, của không khí chuồng nuôi, heo đã ăn những gì? Heo có thoải mái không? xem ngoài triệu chứng nổi mẩn, viêm da heo còn các triệu chứng nào khác không?

- Nắm được dịch tễ vùng chăn nuôi: hiện tại trong vùng có các bệnh trên heo ( các bệnh ở lợn

) nào đang diễn ra không? thời gian gần đây mình có tiếp xúc với mầm bệnh nào không?

- Kinh nghiệm thực tế với chính trại đó: ví dụ có những trại do thiết kế chưa hợp lý mà có 1 ô chuồng ngoài cùng heo luôn bị lạnh, ướt, stress chẳng hạn

- Kỹ năng phân tích, nhận định vấn đề (muốn có được điều này bạn cần có kiến thức về thú y,

kỹ năng, kinh nghiệm điều trị thực tế…)