Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới tt

Trong thời gian qua, mới bước đầu triển khai thực hiện bồi dưỡng cho cán bộ chủ chốt cấp huyện; trước đây, mới chỉ tổ chức những khóa bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn, như: nghiệp vụ công tá

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM

Công trình được hoàn thành tại:

Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Đặng Bá Lãm

2 PGS.TS Phan Thị Hồng Vinh

Phản biện 1:……….……….……… Phản biện 2:……….……….……… Phản biện 3:……….……….………

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Viện họp tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, 101 Trần Hưng Đạo, Hà Nội

Vào hồi giờ ngày tháng năm 201

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc Gia Việt Nam

- Thư viện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, là khâu then chốt trong quá trình đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước; Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhằm phát huy vai trò, sức mạnh của đội ngũ này

Xây dựng một đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý có đủ năng lực và phẩm chất đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh đổi mới là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của chúng ta

Bồi dưỡng cán bộ, nhất là bồi dưỡng chức danh, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, biết giải quyết các vấn đề được giao trên nguyên tắc kết quả, hiệu quả và chất lượng Công tác bồi dưỡng chức danh cán bộ không chỉ nhằm đáp ứng những quy định về tiêu chuẩn cán bộ, ngạch bậc công chức, mà còn nhằm đáp ứng yêu cầu công việc theo chức vụ lãnh đạo, quản lý và vị trí việc làm của cán bộ

Trong thời gian qua, mới bước đầu triển khai thực hiện bồi dưỡng cho cán bộ chủ chốt cấp huyện; trước đây, mới chỉ tổ chức những khóa bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn, như: nghiệp vụ công tác đảng, hội đồng nhân dân, nhà nước, pháp luật Cán bộ chủ chốt cấp huyện khi thực hiện công tác lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai công việc phải

tự nghiên cứu, học hỏi, kế thừa phát huy những ưu điểm của người đi trước; hạn chế những nhược điểm; vừa làm vừa rút kinh nghiệm… đây là những khó khăn, vướng mắc trong bồi dưỡng cán bộ

Trong giai đoạn này, thực hiện quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

là hết sức quan trọng, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả quá trình bồi dưỡng, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của công việc; giúp hoàn thiện, bổ sung tri thức, kỹ năng, phương pháp xử lý tình huống; được trang bị một lượng kiến thức cơ bản, tri thức mới

để thích ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

Vì vậy, lựa chọn đề tài luận án: “Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới” có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn cần nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát thực tiễn quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, đánh giá thực trạng; từ đó đề xuất giải pháp quản lý bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

4 Giả thuyết khoa học

Nếu quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện theo mô hình CIPO (Bối cảnh - Đầu vào - Quá trình - Đầu ra) quản lý tổng thể các yếu tố trong quá trình bồi dưỡng sẽ góp phần nâng cao chất lượng quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

5 Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

- Khảo sát, đánh giá thực trạng bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện; quản lý

bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới; tìm ra các ưu, nhược điểm, những nguyên nhân và các vấn đề đặt ra từ thực trạng bồi dưỡng

- Đề xuất các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

- Đưa ra một số đề xuất, khuyến nghị với cơ quan chức năng

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Cấp huyện: Trong phạm vi nghiên cứu đề tài “cấp huyện” gồm: huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố (trực thuộc Trung ương)

- Chủ thể quản lý: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Chủ thể chính là Ban Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Các chủ thể chịu trách nhiệm tổ chức bồi dưỡng gồm: Các tỉnh ủy, thành ủy

mà trực tiếp là Ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy; các vụ, viện, đơn vị của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

- Phạm vi đối tượng nghiên cứu: Quản lý bồi dưỡng bí thư cấp ủy cấp huyện

7 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

7.1 Cách tiếp cận: Đề tài luận án vận dụng các cách tiếp cận chính: Tiếp cận

hệ thống; Tiếp cận năng lực và Tiếp cận CIPO

Tiếp cận CIPO: Sử dụng mô hình CIPO, đây là tiếp cận tác giả sử dụng khi

quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện Mô hình CIPO thể hiện qua 4 yếu tố C, I,

P, O (Bối cảnh - Đầu vào - Quá trình - Đầu ra); cho phép tác giả vận dụng vào quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

7.2 Phương pháp nghiên cứu: Đề tài luận án sử dụng các phương pháp:

Nghiên cứu tư liệu, tổng kết kinh nghiệm; Điều tra, khảo sát, Phỏng vấn sâu, chuyên gia, thảo luận nhóm…

8 Luận điểm bảo vệ

- Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cán bộ chủ chốt cấp huyện

- Bối cảnh đổi mới tác động trực tiếp, khách quan đến quản lý bồi dưỡng cán

bộ chủ chốt cấp huyện Trong quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện cần hướng đến nhu cầu bồi dưỡng của người cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

- Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện theo mô hình CIPO, là cách quản lý theo quá trình bồi dưỡng, chú trọng quản lý tất cả các khâu trong bồi dưỡng cán

bộ chủ chốt cấp huyện: Xác định nhu cầu, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng; chỉ đạo; tổ chức bồi dưỡng; kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng và kết quả bồi dưỡng Trong từng khâu, từng giai đoạn bồi dưỡng, tập trung quản lý các yếu tố nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới; đó là, bối cảnh, đầu vào, quá trình và kết quả đầu ra của quá trình bồi dưỡng

9 Những đóng góp mới của luận án

9.1 Về lý luận

- Hệ thống hóa một số lý luận, khái niệm về bồi dưỡng, quản lý bồi dưỡng,

cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

- Cung cấp một số luận cứ khoa học cho các cơ quan quản lý bồi dưỡng cán

bộ (như: Ban Tổ chức Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các địa phương (các tỉnh ủy, thành ủy), các cấp ủy trực thuộc về quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

9.2 Về thực tiễn

- Khảo sát thực trạng, phát hiện những thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân trong quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện; góp phần tổng kết thực tiễn, từ đó đề xuất giải pháp quản lý bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

- Luận án có thể làm tài liệu để một số cơ quan, đơn vị trung ương; một số địa phương tham khảo trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhất là bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện; đồng thời có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập chuyên ngành quản lý giáo dục, tổ chức cán bộ, xây dựng Đảng ở các trường, viện nghiên cứu trong cả nước

10 Cấu trúc của luận án: Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị,

danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án được cấu trúc thành 03 chương:

CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI

Bồi dưỡng cán bộ chủ chốt nói chung, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện nói riêng, nhằm nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, năng lực, kỹ năng lãnh đạo, quản lý Vì vậy, quản lý bồi dưỡng là nhằm nâng cao chất lượng quá trình bồi dưỡng cán bộ, để có đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện có đủ đức, tài đáp ứng yêu cầu của kinh tế, chính trị,

xã hội hiện nay là vấn đề thiết yếu, mang tính cấp bách hiện nay Trong giai đoạn hiện nay, bí thư cấp ủy cấp huyện cũng như đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc tổ chức và tập hợp quần chúng góp phần thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trong những năm qua đã có khá nhiều công trình nghiên cứu (kể cả trong nước và nước ngoài) dưới dạng các bài báo, sách, giáo trình, đề tài khoa học, luận án tiến sĩ về công tác cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chủ chốt các cấp nói chung, cán bộ chủ chốt cấp huyện nói riêng đã được công bố Mỗi công trình đều có mục đích, nhiệm

vụ, đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu khác nhau, song kết quả nghiên cứu của những công trình này đều đã có những đóng góp tích cực vào việc giải quyết một số vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn về công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, quản

lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, cán bộ chủ chốt các cấp Đây là những tư liệu quý, kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc để tác giả có thể tham khảo, kế thừa, phát triển trong quá trình thực hiện luận án

Các đề tài, công trình nêu trên cũng đã nói đến, hoặc đề cập đến bồi dưỡng cán bộ, quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt; tuy nhiên, chưa có đề tài, công trình khoa học nào nghiên cứu đến quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện; Vì vậy, lựa chọn đề tài luận án: “Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới” có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn cần nghiên cứu

1.2 Những khái niệm cơ bản

đề Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội để củng cố và

mở mang một cách có hệ thống những tri thức kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ sẵn có

để lao động nghề nghiệp một cách có hiệu quả hơn và thường được xác nhận bằng một chứng chỉ

1.2.3 Quản lý bồi dưỡng

Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của

các thành viên thuộc một hệ đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp tác động đến đối tượng quản lý để đạt được các mục tiêu đã đề ra

Quản lý bồi dưỡng thường được hiểu là sự tác động của chủ thể quản lý tới

các đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đề ra; hay nói cách khác, quá trình lập

kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức triển khai bồi dưỡng, lãnh đạo bồi dưỡng và kiểm tra công việc bồi dưỡng để nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra

Hiện nay, với một hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cụ thể, thường phân tích thành bốn yếu tố cơ bản, đó là: chất lượng đầu vào (Input); Chất lượng quá trình (Process); Chất lượng đầu ra (Outcome) và các thành phần này được xem xét trong hoàn cảnh, bối cảnh môi trường (Context) cụ thể của cơ sở đào tạo Trong phạm vi

nghiên cứu của đề tài luận án: Quản lý bồi dưỡng áp dụng theo tiếp cận mô hình CIPO

(Context - Input - Process - Output) trong cả quá trình bồi dưỡng

1.2.4 Cán bộ chủ chốt cấp huyện

Cán bộ là khái niệm chỉ những người có chức vụ, vai trò và cương vị nòng cốt

trong một tổ chức, có tác động, ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức

Cán bộ chủ chốt là người giữ chức vụ, quan trọng nhất, nòng cốt trong các cơ

quan, tổ chức nhà nước; là người có tác động chi phối chính đến toàn bộ hoạt động của một tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức

Cán bộ chủ chốt cấp huyện là người giữ chức vụ nòng cốt, cao nhất, quan

trọng nhất ở cấp huyện và có tác động chi phối chính đến toàn bộ hoạt động trong cấp

huyện, đó là: Bí thư cấp ủy cấp huyện

1.2.5 Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện là quản lý theo tiếp cận mô hình CIPO, quản lý đầu vào (Input); quản lý quá trình (Process); quản lý đầu ra

(Outcome) và các thành phần này được xem xét trong hoàn cảnh, bối cảnh môi trường (Context) cụ thể của cơ sở đào tạo trong cả quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.3 Đặc điểm và những yêu cầu đặt ra đối với quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

Trong quản lý bồi dưỡng cán bộ cần theo phương hướng cơ bản:

Một là, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên, môi trường

Hai là, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Ba là, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội

Bốn là, bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội

Năm là, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế

Sáu là, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất

Bảy là, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

Tám là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

1.3.1 Đặc điểm của quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

1.3.1.1 Đặc điểm của bối cảnh đổi mới

1.3.1.2 Đặc điểm của quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

1.3.2 Các yêu cầu đặt ra đối với quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

1.3.2.1 Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đối với quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.3.2.2 Các yêu cầu của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân đối với quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.3.2.3 Sự tác động, chi phối của toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế đối với quản

lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.3.2.4 Các yêu cầu đặt ra đối với quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Bồi dưỡng phải đáp ứng nhu cầu của từng vị trí, ngành nghề công tác Đây là một yêu cầu rất cao trong công tác đào tạo, bồi dưỡng Mỗi vị trí công tác, mỗi ngành nghề, lĩnh vực công tác khác nhau đều có những yêu cầu đào tạo bồi dưỡng riêng

1.4 Một số cơ sở lý luận về bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.4.1 Vị trí, vai trò của cán bộ chủ chốt cấp huyện

Chức năng của bí thư cấp uỷ cấp huyện là lãnh đạo mọi hoạt động của cấp uỷ

và đảng bộ cấp huyện; lãnh đạo hoạt động của hệ thống chính trị cấp huyện và các lĩnh vực đời sống của xã hội trên địa bàn Sự lãnh đạo của bí thư cấp uỷ cấp huyện là lãnh đạo chính trị, theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Bí thư cấp uỷ cấp huyện có nhiệm vụ nắm vững đường lối, nghị quyết của Đảng, các nghị quyết đại hội đảng bộ cấp huyện, cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ cấp huyện và cấp tỉnh để xác định nhiệm vụ chinh trị của đảng bộ cấp huyện, các nghị quyết thực hiện để cấp uỷ cấp huyện bàn và quyết định Lãnh đạo, chỉ đạo công tác cán bộ của đảng bộ nhằm nâng cao chất lượng đọi ngũ cán bộ của cấp huyện đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ

1.4.2 Bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Mục tiêu, phương pháp, hình thức tổ chức; Nội dung, chương trình; Điều kiện,

cơ sở vật chất; Học viên, giảng viên bồi dưỡng và Kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.4.3 Vị trí, chức năng, vai trò của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là cơ quan trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chính phủ; đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư

Trung tâm quốc gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý trung cấp, cao cấp, cán bộ khoa học lý luận chính trị của hệ thống chính trị

Trong bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, nhất là bồi dưỡng bí thư huyện

ủy, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có vị trí, vai trò quan trọng, chủ đạo, chủ trì trong mọi hoạt động bồi dưỡng cán bộ Học viện cùng với các cơ quan chức năng định kỳ, hàng năm xây dựng kế hoạch bồi dưỡng; chủ trì xây dựng, bổ sung, sửa đổi chương trình bồi dưỡng; chiêu sinh, tổ chức bồi dưỡng và đánh giá quá trình bồi dưỡng

1.5 Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

1.5.1 Mô hình CIPO

Đối với một hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cụ thể, thường phân tích thành bốn yếu tố cơ bản, đó là: chất lượng đầu vào (Input); Chất lượng quá trình (Process); Chất lượng đầu ra (Outcome) và các thành phần này được xem xét trong hoàn cảnh, bối cảnh môi trường (Context) cụ thể của cơ sở đào tạo

1.5.2 Quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện theo mô hình CIPO

Mục tiêu quản lý bồi dưỡng theo tiếp cận CIPO là tạo ra hiệu quả quản lý thông qua quản lý tốt các yếu tố: bối cảnh, đầu vào, quá trình, kết quả đầu ra trong toàn

bộ quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Nội dung quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện sử dụng tiếp cận mô hình CIPO tập trung vào các vấn đề: Nội dung quản lý bồi dưỡng theo tiếp cận CIPO gồm: điều tiết bối cảnh tác động vào quá trình tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ (C: Context); quản lý yếu tố đầu vào (I: Input); quản lý yếu tố quá trình (P: Process); quản

lý yếu tố kết quả đầu ra (O: Output)

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Hệ thống hóa một số lý luận về quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

và đã xây dựng mô hình quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện sử dụng tiếp cận CIPO, là cơ sở xây dựng khung lý luận về quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện trong bối cảnh đổi mới

CHƯƠNG 2 - THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP HUYỆN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI

2.1 Khái quát về vùng Đồng bằng sông Hồng

2.1.1 Tình hình kinh tế, xã hội

2.1.1.1 Vị trí, vai trò

2.1.1.2 Tình hình kinh tế, xã hội

2.1.2 Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện vùng Đồng bằng sông Hồng

2.1.2.1 Đội ngũ bí thư cấp ủy cấp huyện cả nước

Đơn vị hành chính cấp huyện, gồm: Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp huyện)

Hiện nay, cả nước đơn vị hành chính cấp huyện có tổng cộng 713 đơn vị, gồm: 68 thành phố trực thuộc tỉnh, 50 thị xã, 49 quận và 546 huyện

Đơn vị hành chính cấp huyện có 713 huyện và có 712 bí thư cấp ủy cấp huyện (huyện đảo Hoàng Sa của thành phố Đà Nẵng không có bí thư huyện ủy) Số quy hoạch

bí thư cấp ủy cấp huyện khoảng 1.350 người

2.1.2.2 Đội ngũ bí thư cấp ủy cấp huyện vùng Đồng bằng sông Hồng

Tính đến cuối năm 2016, 11 tỉnh, thành vùng Đồng bằng sông Hồng có 130 đơn vị hành chính cấp huyện Cấp huyện là địa bàn thích hợp về diện tích, dân số và có những điều kiện cần thiết để huy động sức người, sức của triển khai các dự án, chương trình lớn về phát triển kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng đất nước

và bảo vệ Tổ quốc trên địa bàn Cấp huyện là cấp có đủ tư cách pháp nhân trong liên doanh, liên kết với các địa phương, đơn vị trong nước để phát triển; có thể liên doanh, liên kết với các tổ chức ở nước ngoài vì sự phát triển mọi mặt của địa phương

Hệ thống chính trị cấp huyện hoạt động theo cơ chế: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, gồm có: đảng bộ, chính quyền; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

2.2.4 Thực hiện điều tra, khảo sát

2.2.5 Tiêu chí, cách cho điểm và thang đánh giá

2.3 Thực trạng bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.1 Mục tiêu, phương pháp bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.1.1 Mục tiêu bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Quá trình bồi dưỡng đã đạt được mục tiêu đề ra, đã (1) Trang bị cho học viên những kiến thức mới về: Những vấn đề cơ bản trong đường lối của Đảng về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; những vấn đề về quốc tế, thời đại và đường lối đối ngoại của Đảng ta hiện nay; vấn đề an ninh phi truyền thống, dân chủ cơ sở và đổi mới hệ

thống chính trị; những vấn đề mới trong Văn kiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII và thực tiễn đang đặt ra cần giải quyết về phát triển kinh tế-xã hội, về công tác xây dựng Đảng; chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của cấp ủy huyện, của bí thư huyện ủy trong bối cảnh nước ta hiện nay (2) Kỹ năng lãnh đạo, ra quyết định, giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn của người bí thư cấp ủy cấp huyện; kinh nghiệm lãnh đạo xử lý các điểm nóng về giải phóng mặt bằng đất đai để phát triển kinh tế-xã hội, về xung đột xã hội và vấn đề tôn giáo…

2.3.1.2 Phương pháp tổ chức bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Phương pháp là cách thực hiện các hoạt động trong quá trình bồi dưỡng cán

bộ Trong quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, phương pháp tổ chức bồi dưỡng, gồm: Lên lớp học tập, nghe giảng các chuyên đề; Các báo cáo kinh nghiệm thực tiễn, trao đổi, thảo luận, hội thảo, bài tập tình huống và đi thực địa, khảo sát thực tế

Kết quả khảo sát cho thấy có 88,44% ý kiến đánh giá phương pháp tổ chức thực hiện quá trình bồi dưỡng là tương đối phù hợp; góp phần đạt được mục tiêu bồi dưỡng đã đề ra

2.3.2 Nội dung, hình thức tổ chức bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.2.1 Về phần kiến thức chung (10 chuyên đề)

2.3.2.2 Báo cáo kinh nghiệm thực tiễn (5 báo cáo)

2.3.2.3 Nghiên cứu thực tế

2.3.2.4 Hình thức bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.3 Học viên, giảng viên bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.3.1 Học viên khóa bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.3.2 Giảng viên bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.3.4 Cơ sở vật chất bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các học viện trực thuộc (không tính Học viện Báo chí và Tuyên truyền) tính đến tháng 6 năm 2016, có: 28 hội trường, phòng hội thảo với sức chứa hơn 5.500 học viên; 114 phòng học đáp ứng hơn 6.000 chỗ ngồi học tập; 1.264 phòng nghỉ đủ cho 3.500 học viên nghỉ Với cơ sở vật chất như trên,

cơ bản đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo nhiệm vụ được giao hằng năm

Cơ sở đào tạo đã chú trọng việc xây dựng, hiện đại hóa cơ sở vật chất - kỹ thuật, cải tạo cảnh quan sư phạm, cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp Hệ thống giảng đường được trang bị hệ thống công nghệ thông tin phục vụ cho dạy và học Hệ thống ký túc xá được trang bị tương đối đầy đủ, đồng bộ

2.3.5 Đánh giá về bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Kiểm tra - đánh giá phản ánh được mức độ lĩnh hội kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo của người học và hiệu quả của các phương pháp, cách thức tổ chức dạy học của giảng viên Mặt khác, căn cứ vào kết quả kiểm tra - đánh giá, người dạy đánh giá mức độ hợp

lý của phương án đã chọn về tổ chức hoạt động học tập của học viên cũng như phương

án tiến hành bài giảng của giảng viên Điều đó cho phép giảng viên xác định nguyên nhân, tìm ra những biện pháp cần thiết cho việc nâng cao hiệu quả dạy và học

Đây là khâu cuối trong quá trình bồi dưỡng, là đầu ra, kết quả khóa bồi dưỡng;

là những mong muốn đạt được của cả quá trình bồi dưỡng

Kiểm tra, đánh giá: Điểm danh trên lớp ; Sự tích cực các buổi thảo luận nhóm, tranh luận, phát biểu ý kiến ; Kinh nghiệm thực tiễn và viết thu hoạch

2.4 Thực trạng quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

Công tác bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, như đã phân tích ở trên, là: bí thư cấp ủy huyện ủy

Nghiên cứu tài liệu, thực tế công tác và kết quả sơ kết các khóa bồi dưỡng bí thư cấp ủy cấp huyện năm 2016 và khóa I năm 2017, cho thấy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chưa áp dụng biện pháp quản lý bồi dưỡng cán bộ theo tiếp cận CIPO,

mà chủ yếu theo chức năng quản lý Công tác quản lý bồi dưỡng bí thư cấp ủy cấp huyện, được các đơn vị chức năng của học viện, phối hợp với các cơ quan trung ương liên quan, các ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy một cách chặt chẽ, bài bản, thu được kết quả bước đầu tốt, khả quan Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã thực hiện một

số biện pháp quản lý, như sau:

Một là, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cán bộ: Học viện Chính trị quốc gia Hồ

Chí Minh phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan, khoảng quý 4, hằng năm, căn cứ tình hình thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ năm hiện tại và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ năm tiếp theo; ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trên cơ

sở cân đối với năng lực đáp ứng nhu cầu của hệ thống học viện

Hai là, phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tổ chức chiêu sinh chặt

chẽ, đúng điều kiện, tiêu chuẩn

Ba là, đổi mới nội dung, chương trình, chuyên đề, báo cáo trong quá trình bồi

dưỡng cán bộ: Học viện chỉ đạo cho nghiên cứu, chỉnh sửa nội dung, thêm bớt chuyên đề; nhất là các báo cáo kinh nghiệm thực tiễn Các chuyên đề phải đảm bảo cung cấp cho học viên những kiến thức mới; rèn luyện và phát triển các kỹ năng cần thiết để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ của người lãnh đạo, quản lý cấp huyện

Bốn là, tăng cường quản lý học viên: Học viên khi đến nhập học, sẽ học tập,

rèn luyện, ăn, ở, sinh hoạt tập trung trong Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh 3 tuần; yêu cầu học viên, lên lớp đầy đủ đúng giờ, ngồi học theo sơ đồ cố định, có biển tên từng vị trí học viên ngồi Ngoài giờ lên lớp, học viên phải lến thư viện nghiên cứu, tra cứu tài liệu giấy và cả thư viện điện tử; ngoài đọc, nghiên cứu tài liệu, người học còn làm quen với thiết bị hiện đại, để khai thác thông tin

Năm là, tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị trên giảng đường và trong ký

túc xá Học viện từng bước, theo lộ trình, sửa chữa, thay mới một số phòng học xuống cấp, lạc hậu, không phù hợp, cải tiến, chỉnh sửa lại đáp ứng nhu cầu sử dụng hiện nay

Để nghiên cứu thực trạng quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, tác giả đã khảo sát các yếu tố bối cảnh, đầu vào, quá trình, kết quả đầu ra của quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện; mức độ cần thiết và mức độ thực hiện các yếu tố trong quá trình bồi dưỡng; sự tương quan về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện Để nghiên cứu vấn đề này, tác giả sử dụng thống kê toán học về hệ số tương quan thứ bậc Spearman

2.4.1 Điều tiết ảnh hưởng của bối cảnh đến quá trình bồi dưỡng

Bối cảnh quá trình quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện bao gồm: (1) Các văn bản, quy định, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến bồi dưỡng cán

bộ (2) Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (3) Hội nhập kinh tế quốc

tế (4) Sự phát triển của khoa học và công nghệ (5) Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội trên thế giới

Có đến 82,80% số đối tượng khảo sát, đánh giá cao yếu tố (1) Các văn bản, quy định, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến bồi dưỡng cán bộ Học viện, phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan đưa, ban hành các văn bản, quy định, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến bồi dưỡng cán bộ; như điều kiện, tiêu chuẩn bắt buộc của người bí thư huyện ủy; hay quy định quy trình bồi dưỡng, đối tượng phải đi bồi dưỡng…

Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ thực hiện điều tiết yếu tố bối cảnh quá trình quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện, Thay vào Công thức tính

hệ số tương quan thứ bậc (Spearman):R = 0.5 > 0; Giữa mức độ cần thiết và mức độ thực hiện các yếu tố bối cảnh của quá trình bồi dưỡng có tương quan với nhau

Các yếu tố: từ (2) đến (5) cơ bản là yếu tố khách quan, không thể điều tiết được, hoặc rất khó khăn, mất nhiều thời gian Chỉ có yếu tố (1) Các văn bản, quy định, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan đến bồi dưỡng cán bộ; có thể điều tiết được

dễ hơn, trực tiếp hơn Có thể nói là yếu tố quyết định, trọng tâm có thể điều tiết được ảnh hưởng bối cảnh quá trình quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện

2.4.2 Quản lý các yếu tố đầu vào của quá trình bồi dưỡng

Các yếu tố đầu vào của quá trình bồi dưỡng, gồm: (1) Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng; (2) Tiêu chuẩn, điều kiện đối tượng bồi dưỡng; (3) Năng lực, trình độ giảng viên tham gia giảng dạy; (4) Năng lực, trình độ cán bộ tham gia tổ chức, quản lý bồi dưỡng

2.4.2.1 Quản lý xây dựng kế hoạch bồi dưỡng

Kế hoạch bồi dưỡng, là một phần trong Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (ngoài bồi dưỡng chức danh; học viện còn có đào tạo cao cấp lý luận chính trị; đại học văn bằng 2; sau đại học và bồi dưỡng nghiệp vụ ) có 02 nội dung cơ bản: (1) Phân bổ chỉ tiêu cho các học viện chính trị khu vực (2) Ban hành kế hoạch tuyển sinh, mở lớp, giảng dạy-học tập

2.4.2.2 Quản lý việc xây dựng tiêu chuẩn, điều kiện đối tượng bồi dưỡng

thực hiện công tác chiêu sinh bồi dưỡng bí thư cấp ủy cấp huyện, theo các nội dung chủ yếu: (1) Thực hiện quy định về đối tượng, tiêu chuẩn cử đi bồi dưỡng (2) Lập danh sách cán bộ đi bồi dưỡng (3) Đánh giá tiến độ, kết quả chiêu sinh theo kế hoạch (4) Giải đáp những đề xuất, kiến nghị liên quan đến công tác chiêu sinh

Việc quản lý hoạt động giảng dạy của các cơ sở đào tạo là một khâu quan

trọng, có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả của toàn bộ quá trình đào tạo, bồi dưỡng

Tương quan giữa mực độ cần thiết và mức độ thực hiện quản lý yếu tố đầu vào của quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện: R = 0.8 > 0; sự tương quan giữa tính cần thiết và mức độ thực hiện các yếu tố đầu vào của quá trình bồi dưỡng có tương quan thuận chặt

Nội dung quản lý quan trọng nhất của giai đoạn này là quản lý năng lực, trình

độ giảng viên sẽ tham gia giảng dạy (người dạy) và năng lực, trình độ của người cán bộ chuẩn bị bồi dưỡng (người học) Để có được đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, phương pháp sư phạm giỏi, áp dụng thành thạo phương pháp giảng dạy hiện đại và kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc - có như vậy kết quả đầu vào của quá trình bồi dưỡng mới đáp ứng yêu cầu đề ra

2.4.3 Quản lý các yếu tố quá trình bồi dưỡng

Quá trình quản lý bồi dưỡng là giai đoạn trọng tâm, tập trung vào tổ chức và thực hiện bồi dưỡng tri thức, thực tiễn cho người học Đòi hỏi người học phải tự giác, tích cực, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học vào xử lý các yêu cầu của bài học, hội thảo, khoá bồi dưỡng; người cán bộ quản lý (theo dõi), giảng viên lên lớp phải vận dụng tri thức, kinh nghiệm của mình để hướng dẫn, giúp đỡ người học hoàn thành các yêu cầu nhiệm vụ đề ra của khóa bồi dưỡng Đây chính là giai đoạn tổ chức bồi dưỡng

Các yếu tố của quá trình quản lý bồi dưỡng, gồm: (1) Quá trình tiếp sinh, thủ tục nhập học (2) Chương trình, nội dung bồi dưỡng (3) Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường (2) Học tập của người học (trên lớp và đi thực tế) (4) Sinh hoạt, ăn, ở của người học (5) Kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng

2.4.3.1.Quản lý học viên trên lớp

2.4.3.2 Quản lý tự nghiên cứu, học tập của học viên

2.4.3.3 Quản lý học viên đi nghiên cứu thực tế

Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ thực hiện quản lý yếu tố quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện: R = 0.7 > 0; sự tương quan giữa tính cần thiết và mức độ thực hiện các yếu tố quá trình bồi dưỡng có tương quan thuận và rất chặt chẽ

Có đến, 91,27% các chuyên gia được hỏi cho rằng, quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện chịu ảnh hưởng bởi hai yếu tố cơ bản là: chương trình, nội dung bồi dưỡng phải được cập nhật, bổ sung, sửa đổi tốt, phù hợp, hiệu quả cao và tinh thần, thái

độ, sự tự giác, chủ động của người học trong giai đoạn tổ chức bồi dưỡng

Với học viên tham gia khóa bồi dưỡng bí thư cấp ủy cấp huyện năm 2016, thì 93,11% cũng cho rằng, quá trình bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện để đạt được hiệu quả tốt, ngoài tinh thần, thái độ, sự tự giác, chủ động của người học và chương trình, nội dung bồi dưỡng phải được cập nhật, bổ sung, sửa đổi tốt, phù hợp thì công tác tổ chức, quản lý học viên cũng rất quan trọng; giúp người học tự giác hơn, chủ động, tích cực hơn vì được kiểm tra, giám sát sát sao, nghiêm túc

Để có hiệu quả cao trong quá trình bồi dưỡng đòi hỏi, từng khâu phải được thực hiện tốt; Tiếp sinh, nhập học đúng đối tượng quy định; Chương trình, nội dung bồi dưỡng được cập nhật tốt, phù hợp Tiếp đến, công tác tổ chức, quản lý học viên tham gia bồi dưỡng đúng quy định; tổ chức, quản lý tốt việc kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng cán bộ Nêu cao tinh thần tự giác, chủ động của học viên trong bồi dưỡng

2.4.4 Quản lý các yếu tố đầu ra của quá trình bồi dưỡng

Kết quả đầu ra trong quản lý bồi dưỡng cán bộ chủ chốt cấp huyện là những cán bộ với những phẩm chất, năng lực cơ bản của người cán bộ trong quá trình bồi dưỡng Do vậy, yếu tố kết quả đầu ra của quá trình bồi dưỡng cần chú ý, gồm: (1) Được trang bị những vấn đề mới về công tác xây Đảng; về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và phát triển bền vững; về cục diện thế giới và đường lối đối ngoại của Việt Nam; vấn đề an ninh phi truyền thống, dân chủ cơ sở và đổi mới hệ thống chính trị; những vấn đề mới trong Văn kiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII

và thực tiễn đang đặt ra cần giải quyết về phát triển kinh tế-xã hội, về công tác xây dựng Đảng, trong bối cảnh nước ta hiện nay (2) Kỹ năng lãnh đạo, ra quyết định, giải quyết những vấn đề đặt ra từ thực tiễn của người bí thư cấp ủy cấp huyện; kinh nghiệm lãnh