Mạng lưới đường đô thị 37 CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG TP LÀO CAI THEO HƯỚNG GIAO THÔNG XANH 40 2.1.. Trong những năm qua, TP Lào Cai đã quan tâm, tập trung tri
Trang 16
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
NGUYỄN DUY LINH
QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG ĐÔ THỊ QUẬN THANH XUÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Hà Nội – 2015
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
NGUYỄN DUY LINH
Khóa: 2013-2015
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG ĐÔ THỊ QUẬN THANH XUÂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
PHẠM ĐỒNG MINH KHÓA 2016 - 2018
QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG ĐÔ THỊ THÀNH PHỐ LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI THEO HƯỚNG GIAO THÔNG XANH
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60 58 01 06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS.NGUYỄN LÂM QUẢNG
Hà Nội, tháng 03 - 2018
Trang 3NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình tới Thầy giáo - PGS TS Nguyễn Lâm Quảng - Người thầy đã tận tình hướng dẫn, động viên và
giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn
Xin chân thành cảm ơn tới các Sở ban ngành của tỉnh Lào Cai và thành phố Lào Cai đã cung cấp số liệu, gia đình và đồng nghiệp giúp đỡ, tạo điều kiện thuận
lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập nghiên cứu cũng như thời gian làm luận văn
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Luận văn này do chính tôi nghiên cứu Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và các thông tin trích dẫn đã được chỉ rõ nguồn gốc
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan trên
Tác giả
Trang 5* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3
* Một số khái niện cà thuật ngữ được sử dụng trong luận văn 3
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI
ĐƯỜNG GIAO THÔNG TP LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI
1.1.1 Điều kiện tự nhiên 7 1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 10
1.2.2 Hệ thống thoát nước mưa, nước thải 19 1.2.3 Hệ thống cấp điện, chiếu sáng đô thị 20 1.2.4 Quản lý chất thải rắn và nghĩa trang đô thị 22
1.3 Thực trạng về mạng lưới đường và công tác quản lý MLĐ giao thông
đô thị TP Lào Cai
23 1.3.1 Thực trạng mạng lưới đường đô thị TP Lào Cai 23 1.3.2 Thực trạng về quản lý mạng lưới đường đô thị TP Lào Cai 33
1.4 Đánh giá chung về công tác quản lý mạng lưới đường đô thị TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai
36
1.4.1 Giao thông đối ngoại 36 1.4.2 Mạng lưới đường đô thị 37
CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ MẠNG LƯỚI ĐƯỜNG
TP LÀO CAI THEO HƯỚNG GIAO THÔNG XANH
40
2.1 Đặc tính, vai trò và chức năng cơ bản của HT giao thông đô thị 40
2.1.1 Đặc tính của hệ thống giao thông và các công trình HTKT đô thị 40 2.1.2 Vai trò của giao thông đô thị 41 2.1.3 Chức năng, phân loại mạng lưới đường đô thị 41 2.1.4 Các chỉ tiêu chất lượng mạng lưới đường đô thị 45
2.2.1 Các yêu cầu trong quản lý mạng lưới đường đô thị 47 2.2.2 Quản lý nhà nước hệ thống giao thông đô thị 49
Trang 62.3 Nội dung quản lý nhà nước mạng lưới đường đô thị 52 2.3.1 Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị 52 2.3.2 Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch lưới đường đô thị 53 2.3.3 Các chỉ tiêu quản lý mạng lưới đường đô thị 54 2.3.4 Nội dung quản lý sử dụng và khai thác các công trình giao thông đô thị
và các công trình hạ tầng kỹ thuật
54
2.4.1 Các văn bản do cơ quan nhà nước Trung ương ban hành 55 2.4.2 Văn bản do tỉnh Lào Cai và thành phố Lào Cai ban hành 56 2.4.3 Định hướng quy hoạch phát triển giao thông vận tải tỉnh Lào Cai đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030
57 2.4.4 Một số văn bản khác có liên quan đến quản lý mạng lưới đường theo hướng giao thông xanh
60
2.5 Quản lý mạng lưới đường đô thị theo hướng giao thông xanh 62 2.5.1 Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý MLĐ đô thị 62 2.5.2 Giao thông xanh trong đô thị 63 2.5.3 Các yêu cầu trong quản lý MLĐ đô thị theo hướng giao thông xanh 65
2.6 Kinh nghiệm về công tác quản lý hệ thống giao thông theo hướng giao thông xanh của Việt Nam và một số nước trên thế giới
3.3.2 Lập kế hoạch xây dựng, cải tạo mạng lưới đường đô thị TP Lào Cai
theo hướng giao thông xanh
79
3.3.3 Quản lý quy hoạch nhằm nâng cao năng lực thông xe của các tuyến đường và chuyển đổi dần cơ cấu phương tiện giao thông
79 3.3.4 Đề xuất quản lý quỹ đất quy hoạch, dự trữ dành cho xây dựng và cải tạo đường giao thông
3.5 Đề xuất giải pháp tổ chức bộ máy quản lý mạng lưới đường đô thị 87
Trang 7thành phố Lào cai theo hướng giao thông xanh
3.5.1 Đề xuất tổ chức bộ máy quản lý 87 3.5.2 Phân công trách nhiệm trong cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý 88
3.6 Giải pháp quy hoạch, cải tạo MLD theo hường giao thông xanh và giải pháp quản lý giao thông thông minh
Trang 8DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
GTVTĐT Giao thông vận tải đô thị
THCS- THPT Trung học cơ sở - Trung học phổ thông
Trang 9DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ
1.1 Sơ đồ vị trí và mối liên hệ vùng TP Lào Cai 9
1.2 Cơ cấu kinh tế thành phố Lào Cai năm 2012 12
1.3 Bản đồ đánh giá hiện trạng giao thông TP Lào Cai 27
1.4 Mặt cắt ngang tuyến đường Quốc lộ 70 28
1.6 Minh họa mặt cắt ngang đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai 31
1.7 Mặt cắt ngang Đại lộ Trần Hưng Đạo TP Lào Cai 31
1.8 Hiện trạng chất lượng mặt đường một số tuyến phố TP Lào Cai 33
1.9 Sơ đồ cơ cấu tổ chức Phòng QLĐT thành phố Lào Cai 32
1.10 Sơ đồ quản lý và khai thác mạng lưới đường TP Lào Cai 34
1.11 Sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý đầu tư XD MLĐ TP Lào Cai 35
1.12 Đặt đường ống TN ở 2 bên đường phần xe chạy lớn hơn 30 m 36
2.2 Sơ đồ thiết lập quy trình quản lý mạng lưới đường đô thị 48
2.3 Bản đồ quy hoạch giao thông TP Lào Cai đến năm 2030 49
2.4 Hình ảnh minh họa đề xuất sử dụng phương tiện GT xanh 58
3.1 Đề xuất sơ đồ quản lý mạng lưới đường đô thị TP Lào Cai 88
3.2 Hình ảnh minh họa tổ chức làn đường xe đạp và đi bộ 91
3.3 Sơ đồ tổ chức làn đường cho xe đap trên các tuyến chính 92
3.4 Cải tạo và trồng mới cây xanh trên các tuyến phố chính 89
3.5 Cải tạo và trồng mới cây xanh trên các tuyến phố 94
3.6 Hình ảnh minh họa cột đèn đề xuất bố trí trên các tuyến đường 95
Trang 103.7 Sơ đồ minh họa sử dụng hệ thống giao thông thông minh 95
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Số
hiệu
1.2 GDP theo cơ cấu ngành kinh tế 12
1.3 Tổng hợp nhà ở trên địa bàn TP tính đến 31/12/2011 17
1.4 Tổng hợp hệ thống cấp nước trên địa bàn TP năm 2012 19
1.5 Bảng tổng hợp hệ thống giao thông theo loại đường TP Lào Cai 31
2.1 Quy định về các loại đường trong đô thị 43
2.2 Bảng phân loại đường đô thị 44
Trang 11đã tạo dựng ra môi trường thu hút đầu tư và tạo cơ sở cho việc giao lưu phát triển kinh tế ra các nước trong khu vực Cửa khẩu quốc tế Lào Cai là một trong những cửa khẩu có kim ngạch xuất khẩu hàng hóa lớn nhất Việt Nam.
Giao thông đô thị đóng vai trò rất quan trọng, là huyết mạch của đô thị liên kết giữa bên trong và ngoài đô thị, giữa các khu chức năng đô thị với nhau
và là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng cuộc sống của người dân Bên cạnh thực hiện tốt công tác quy hoạch hệ thống giao thông, cần phải đảm bảo được 3 mục tiêu: Về khía cạnh kinh tế, cần thiết lập được một hệ thống giao thông hỗ trợ tốt cho việc phát triển kinh tế đô thị và chi phí hợp lý Về khía cạnh
xã hội, hệ thống giao thông phải đảm bảo quyền đi lại và bình đẳng cho mọi đối tượng trong xã hội Về khía cạnh môi trường, phát triển đảm bảo không gây ô nhiễm và bảo vệ môi trường
Trong những năm qua, TP Lào Cai đã quan tâm, tập trung triển khai các đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật đặc biệt là xây dựng mạng lưới đường giao thông đô thị với nhiều dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp và chỉnh trang khu vực hiện có, từng bước xây dựng tiến tới đồng bộ, nhằm phát triển thành phố theo hướng đô thị văn minh, hiện đại đáp ứng phần lớn nhu
Trang 122
cầu sử dụng của người dân Tuy nhiên, nhìn chung cơ sở hạ tầng giao thông của thành phố còn phát triển chậm so với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Mặt khác thành phố cũng đang đối mặt với những thách thức về giao thông như: Tình trạng
ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường do các phương tiện giao thông còn xẩy ra Nguồn vốn đầu tư cho các dự án giao thông của thành phố là rất lớn trong khi công tác xã hội hóa, khuyến khích người dân tham gia nâng cấp mạng lưới đường chưa cao Điều này làm ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế của thành phố nói chung cũng như nâng cao chất lượng sống của người dân nói riêng
Do vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý mạng lưới đường đô thị thành
phố Lào Cai theo hướng giao thông xanh” trong giai đoạn hiện nay sẽ góp phần
quan trọng vào mục tiêu của Chiến lược tăng trưởng xanh giai đoạn 2012 -2020 của Chính phủ một cách hiệu quả, trong đó có sự đóng góp của hệ thống giao
thông đô thị là rất cần thiết và mang tính thực tiễn
*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý mạng lưới đường đô thị theo hướng giao thông xanh
- Phạm vi nghiên cứu: Toàn bộ mạng lưới đường đô thị thành phố Lào Cai hiện tại và theo quy hoạch đến năm 2030
*Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát, thu thập số liệu
Trang 133
- Phương pháp kế thừa
- Phương pháp chuyên gia
- Phương pháp dự báo
- Phương pháp phân tích, tổng hợp đề xuất giải pháp
*Nội dung nghiên cứu
- Điều tra khảo sát, đánh giá thực trạng về công tác quản lý mạng lưới đường đô thị thành phố Lào Cai, làm rõ những kết quả đạt được và nguyên nhân của những tồn tại, cần khắc phục hiện nay
- Những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý mạng lưới đường đô thị theo hướng giao thông xanh
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu để quản lý mạng lưới đường đô thị theo hướng giao thông xanh
*Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa khoa học: Xây dựng đồng bộ hệ thống lý luận cũng như các giải pháp quản lý mạng lưới đường đô thị theo hướng giao thông xanh
- Ý nghĩa thực tiễn: Áp dụng hệ thống các giải pháp quản lý mạng lưới đường đô thị theo hướng giao thông xanh cho các đô thị có điều kiện tương tự thành phố Lào Cai, làm tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách, cho các nhà chuyên môn, sinh viên trong các ngành liên quan
*Một số khái niệm và thuật ngữ được sử dụng trong luận văn
Phát triển bền vững: Là sự phát triển đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà
không làm tổn hại tới khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai Nói cách khác, phát triển bền vững phải đảm bảo có sự phát triển kinh tế hiệu quả, công bằng xã hội, và môi trường được bảo vệ, gìn giữ [8][25]
Trên cơ sở khái niệm chung về phát triển bền vững, quy hoạch giao thông
đô thị bền vững cũng dựa trên nguyên tắc đảm bảo hài hòa 3 mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường
Trang 14- Về khía cạnh môi trường, phát triển không gây ô nhiễm, đảm bảo vấn
đề bảo vệ môi trường
Đô thị Xanh Theo GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng "Đô thị xanh Việt
Nam” có 7 tiêu chí cơ bản gồm: (1) Không gian xanh; (2) Công trình xanh; (3) Giao thông xanh; (4) Công nghiệp xanh; (5) Chất lượng môi trường đô thị xanh; (6) Bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, công trình lịch
sử, văn hóa; (7) Cộng đồng dân cư sống thân thiện với môi trường và thiên nhiên Trong đó có lưu ý các giải pháp quy hoạch đô thị, thiết kế công trình phải tính đến các yếu tố sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và tận dụng nguồn năng lượng tái tạo [11]
Theo Broekbakema Architects Rotterdam Thành phố xanh (green city) được phát triển từ ba ý niệm: sinh thái, tính bền vững và thông minh Trước hết, nó phải bắt đầu từ một đô thị sinh thái (eco-city), nơi một tỷ lệ đáng kể của cây xanh đóng góp vào sự cân bằng sinh thái trên một địa bàn quần cư đông đúc Tiếp đến nó phải thể hiện yếu tố phát triển bền vững (sustainable city) với kết cấu hạ tầng hoàn chỉnh, việc khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên và ứng phó hữu hiệu với tình trạng biến đổi khí hậu Cuối cùng, đô thị này đạt đến cấp độ một thành phố thông minh (smart city) nhờ tích hợp công nghệ thông tin (CNTT) vào việc quản lý, điều hành và phục vụ dân sinh Như vậy thành phố xanh theo quan điểm của Broekbakema là khá toàn diện [32]
Hệ thống hạ tầng xanh Theo Tổ chức Countryside Agency(2006):
“Hệ thống hạ tầng xanh bao gồm việc cung cấp mạng lưới quy hoạch kết nối của các không gian đa chức năng góp phần bảo vệ môi trường sống tự
Trang 155
nhiên và đa dạng sinh học, khả năng ứng phó với sự biến đổi khí hậu và các biến đổi khác, có khả năng tạo nên lối sống khỏe mạnh và bền vững, tăng cường phúc lợi cho cuộc sống đô thị, cải thiện sự tiếp cận của nghỉ ngơi giải trí, hỗ trợ cho nền kinh tế đô thị và nông thôn, hỗ trợ tốt hơn cho việc quy hoạch và quản lý hệ thống không gian và hành lang xanh” [10]
Giao thông xanh: là các phương tiện giao thông hạn chế thải khí CO2
và các loại khí độc hại khác ra môi trường Ý tưởng nằm dưới khái niệm GIAO THÔNG XANH là khuyến khích mọi người:
- Sử dụng chính năng lượng của bản thân để di chuyển như đi bộ, đi xe đạp…
- Sử dụng các phương tiện giao thông công cộng thân thiện với môi trường như: Tàu điện, Ô tô điện, Xe buýt…
- Sử dụng các phương tiện dùng năng lượng tái tạo như: Năng lượng mặt trời, năng lượng gió…
Theo GS David Herron - Mỹ: Năm 1996 ông đưa ra quan niệm về giao thông xanh: - Tiêu chí cơ bản trong xây dựng giao thông xanh gần với các quan niệm cơ bản của giao thông đô thị phát triển bền vững nhưng chú trọng sử dụng phương tiện giao thông công cộng trong đó các phương tiện giao thông hạn chế thải khí CO2 và các loại khí độc hại ra môi trường - Các thiết kế, thi công các công trình giao thông thân thiện môi trường Khuyến khích mọi người đi bộ, đi xe đạp và sử dụng GTCC để giảm khí phát thải nhà kính - Sử dụng năng lượng tái tạo và các phương tiện Giao thông sử dụng nhiên liệu sạch để chúng không thải hoặc thải ít CO2 ra môi trường Đây là lĩnh vực mới đối Việt Nam và là vấn đề luận văn sẽ nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lý mạng lưới đường giao thông đô thị theo hướng giao thông xanh phù hợp với điều kiện thành phố Lào Cai đô thị loại II [12]
Giao thông thông minh (ITS) là sử dụng các tiến bộ của công nghệ thông tin và viễn thông để liên kết giữa con người, hệ thống đường giao thông
Trang 16Giao thông đô thi: Giao thông đô thị đượchểu là tập hợp các công
trình, các phương tiện, các con đường đảm bảo sự liên hệ thuận lợi giữa các khu vực trong thành phố với nhau và giữ thành phố với các khu vực bên ngoài thành phố [22]
Đường đô thị (hay đường phố): là đường bộ nằm trong trong phạm vi
nội thành, nội thị, được giới hạn bởi chỉ giới đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt
Quy hoạch giao thông đô thị: bao gồm việc xác định quỹ đất dành
cho xây dựng và phát triển giao thông, vị trí, quy mô công trình đầu mối; tổ chức hệ thống giao thông đô thị trên mặt đất, trên cao và dưới mặt đất; xác định phạm vi bảo vệ và hành lang an toàn giao thông [1]
Quản lý quy hoạch MLĐ đô thị Được hiểu là việc tổ chức bộ máy và
sử dụng các công cụ để quản lý trong các quá trình lập quy hoạch; tổ chức thực hiện quy hoạch; quản lý xây dựng theo quy hoạch; hướng dẫn, kiểm tra
và xử lý vi phạm quy hoạch MLĐ đô thị [10]
*Cấu trúc luận văn
Cấu trúc luận văn gồm 3 chương chính:
Chương I: Tổng quan về công tác quản lý mạng lưới đường giao thông thành
phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
Chương II: Cơ sở khoa học về quản lý mạng lưới đường giao thông thành
phố Lào Cai theo hướng giao thông xanh
Chương III: Đề xuất giải pháp quản lý mạng lưới đường giao thông thành
phố Lào Cai theo hướng giao thông xanh