BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA Lớp bồi dưỡng CBQL PTDTNT K19 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG PTDTNT TỈNH HÀ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA
Lớp bồi dưỡng CBQL PTDTNT K19
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG PTDTNT TỈNH HÀ GIANG
Học viên:
HÀ NỘI, THÁNG 8/2013
Trang 3MỤC LỤC
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tình hình thực tế về hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang 2
2.1 Giới thiệu khái quát về trường PTDTNT tỉnh Hà Giang 2
2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang 3
2.3 Kinh nghiệm thực tế của bản thân liên quan đến hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang 5
2.4 Vấn đề cần ưu tiên giải quyết, nguyên nhân 7
3 Kế hoạch hành động để vận dụng những điều đã học được trong hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường PTDTNT tỉnh Hà Giang 8
3.1 Các mục tiêu của nhà trường về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh năm học 2013 – 2014 8
3.2 Các hoạt động sẽ thực hiện sau khi kết thúc khóa bồi dưỡng 2 tuần 8
3.3 Các hoạt động sẽ thực hiện sau khi kết thúc khóa bồi dưỡng 3 tháng 9
3.4 Các hoạt động sẽ thực hiện sau khi kết thúc khóa bồi dưỡng 1 năm 10
Bảng kế hoạch hành động giáo dục đạo đức học sinh trường PTDTNT tỉnh Hà Giang năm học 2013 – 2014 13
Tiến độ thực hiện các hoạt động quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh PTDTNT tỉnh Hà Giang năm học 2013 – 2014 15
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 17
1 Kết luận 17
2 Kiến nghị 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CBGV Cán bộ giáo viên GD&ĐT Giáo dục và đào tạo GVCN Giáo viên chủ nhiệm PTDTNT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân
Trang 41 Lý do chọn đề tài
Với mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh trong nhà trường, dạy học sinh
“Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”, TrườngPTDTNT tỉnh Hà Giang đã và đang miệt mài đổi mới phương pháp theo hướngphát huy tính tích cực, tự giác của người học Đồng thời, chú trọng rèn luyện kỹnăng sống cho học sinh Từ đó, phải làm sao đề học sinh say mê, hứng thú học tập,học đi đôi với hành đưa kiến thức đã học được gắn liền với cuộc sống
Giáo dục nước ta đang chú trọng phát triển toàn diện con người, nhưng côngtác giáo dục cũng đang đứng trước rất nhiều khó khăn và thách thức Trong nhữngnăm gần đây có rất nhiều vấn đề khiến những nhà quản lý giáo dục phải trăn trở.Tình trạng học sinh vô lễ, đánh thầy cô giáo của mình, những clip bạo lực họcđường được phát tán trên mạng, những câu chuyện học sinh yêu đương và những
hệ lụy của nó Một bộ phận giới trẻ đang quay lưng lại với văn hóa truyền thống,đang bỏ qua những nét đẹp mà bao đời nay dân tộc ta gìn giữ và phát huy Vấn đềđặt ra cho các nhà quản lý giáo dục là phải làm sao để định hướng, để dạy các emnhững giá trị sống đúng đắn để từng bước khắc phục tình trạng trên
Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh là một trong năm nội dung được BộGD&ĐT triển khai khi thực hiện phong trào thi đua xây dựng “Trường học thânthiện, học sinh tích cực” đối với các trường trung học phổ thông Ban giám hiệutrường PTDTNT tỉnh Hà Giang đã hiểu rõ được vai trò quan trọng của việc rèn kĩnăng sống cho học sinh Nhà trường đã và đang triển khai thực hiện nhiều hoạtđộng đa dạng và phong phú nhằm rèn luyện sâu, rộng và có hiệu quả kĩ năng sốngcho học sinh Đặc biệt là học sinh mới nhập trường
Qua khóa học bồi dưỡng, với những kiến thức đã lĩnh hội được và trước tình
hình thực tế trong công tác quản lý của nhà trường, tôi đã lựa chọn đề tài “Biện
pháp quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường PTDTNT tỉnh Hà Giang” nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục của
nhà trường
Trang 52 Tình hình thực tế về hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang.
2.1 Giới thiệu khái quát về trường PTDTNT tỉnh Hà Giang.
Hà Giang là một tỉnh miền núi biên giới ở cực bắc của Tổ quốc, có vị tríchiến lược đặc biệt quan trọng Phía bắc và tây có đường biên giới giáp với nướcCộng hòa Nhân dân Trung Hoa dài 274 km; phía đông giáp tỉnh Cao Bằng; phíanam giáp tỉnh Tuyên Quang; phía tây và tây nam giáp tỉnh Lào Cai và Yên Bái
Ngành giáo dục - đào tạo Hà Giang đã có bước phát triển rõ nét khi nhân dân
và các doanh nghiệp cùng tích cực tham gia vào công tác xã hội hoá giáo dục Sựkết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội đã tạo tiền đề cho ngành giáodục - đào tạo Hà Giang mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng giáo dục, hướngtới sự phát triển toàn diện
Trường PTDTNT tỉnh Hà Giang tại địa chỉ Tổ 2 - Phường Minh Khai, Tp
Hà Giang - Tỉnh Hà Giang ra đời với đặc trưng là trường chuyên biệt có nhiệm vụchính trị quan trọng: tạo nguồn đào tạo cán bộ cho các dân tộc, trước hết là giáoviên, cán bộ y tế, cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn kỹ thuật.Trường Trung học Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Hà Giang là trường trọng điểm
có ý nghĩa đặc biệt trong sự nghiệp phát triển giáo dục tỉnh Hà Giang, với mục tiêutạo nguồn đào tạo cán bộ người dân tộc cho các huyện miền núi
Trường được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị, được đầu tư khu nhà ở nội trú,nhà ăn cho học sinh; nhà công vụ cho giáo viên; nhà sinh hoạt, giáo dục văn hoádân tộc với các thiết bị kèm theo và phòng học, thiết bị giáo dục hướng nghiệp, dạynghề phổ thông
Năm học 2012-2013, trường PTDTNT tỉnh Hà Giang có 13 lớp học với 518học sinh Trường có 60 cán bộ, giáo viên trong đó: cán bộ 18 đồng chí và giáo viêntrực tiếp giảng dạy là 42 đồng chí Mục tiêu của nhà trường là tạo nguồn đào tạocán bộ dân tộc thiểu số phục vụ cho địa phương, và đào tạo con em các dân tộc trên
Trang 6địa bàn Tỉnh trở thành những người lao động có văn hoá, có sức khoẻ, làm nhân tốthúc đẩy kinh tế gia đình, xã hội, góp phần xây dựng đất nước
2.2 Thực trạng hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang.
Hiểu được vai trò quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh, nhàtrường đã và đang đưa ra rất nhiều hoạt động đa dạng và phong phú nhằm triểnkhai sâu, rộng và có hiệu quả kỹ năng sống có giá trị nhân văn của học sinh các dântộc thiểu số
Thông qua các buổi chào cờ đầu tuần, các giờ sinh hoạt lớp, các buổi hoạtđộng ngoài khóa, các buổi giáo dục ngoài giờ lên lớp và trong các giờ giáo dục trênlớp, nhà trường đã lồng ghép và tích hợp các nội dung giáo dục kỹ năng sống chohọc sinh Những hoạt động đó đã giúp các em học sinh tự tin hơn, đoàn kết vớinhau và đã cùng chung tay với Đoàn trường để xây dựng các chương trình vănnghệ, thể thao, các cuộc thi trình diễn trang phục dân tộc, các cuộc thi nấu ăn, họcsinh thanh lịch, cuộc thi tìm hiểu học sinh với các tệ nạn xã hội Thông qua đó xâydựng cho các em các giá trị sống như sự tôn trọng, hòa bình, hợp tác, nhân đạo,đoàn kết, trách nhiệm, tự bảo vệ mình trước những hiểm họa về tai nạn, về ma tuý,
về bạo lực, về xâm hại đời sống tinh thần và thể chất
Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đã được các trường thực hiệntheo quy định Đặc biệt một số trường đã đưa một số nội dung giáo dục hướngnghiệp, giáo dục văn hóa dân tộc và tri thức địa phương, giáo dục kỹ năng sống,giáo dục phòng chống HIV/AIDS, giáo dục phòng chống tội phạm và an toàn giaothông, các hoạt động ngoại khóa, tham quan, vào hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp được học sinh, giáo viên hưởng ứng và có hiệu quả giáo dục rõ rệt
Tuy nhiên, việc lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng sống vào các chươngtrình học kiến thức hàng ngày các em đã được học thông qua các bộ môn: Văn học,Giáo dục công dân, Sinh học nhưng do sức ép lớn về chương trình; về điểm số,thi cử hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau như giáo viên còn thiếu kỹ năng trong
Trang 7giáo dục kỹ năng sống nên việc giáo dục kỹ năng sống dù đã được lồng ghép nhưng
nó đã bị giảm nhẹ và chưa đạt được hiệu quả cao
Về xếp loại đạo đức học sinh; năm học 2010 – 2011 xếp loại khá tốt chiếm97,03%, năm học 2011 – 2012 xếp loại khá tốt chiếm 98,02%; năm 2012 – 2013xếp loại hạnh kiểm khá tốt chiếm 98, 57% Kết quả trên là do sự quan tâm và chỉđạo sát sao của Ban lãnh đạo nhà trường trong công tác về giáo dục nề nếp, đạo đứchọc sinh
Những điểm mạnh, yếu, thuận lợi, khó khăn để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang.
Về điểm mạnh:
Trường có đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trẻ, nhiệt tình năngđộng đã chủ động tìm hiểu những nội dung giáo dục kỹ năng sống và kinh nghiệmgiáo dục kỹ năng sống ở các trường phổ thông để áp dụng vào công tác của nhàtrường
Cơ sở vật chất của nhà trường khá khang trang, đáp ứng được các yêu cầucủa công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp và các hoạt động ngoại khóa
Học sinh nhà trường có đạo đức tốt, chăm ngoan, lễ phép với thầy cô giáo.Công đoàn và Đoàn thanh niên phối hợp với nhà trường tổ chức được nhiềuhoạt động cụ thể và thiết thực trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh như:(tổ chức thi các hoạt động thể dục thể thao truyền thống, kéo co, nhảy bao bố, đi xeđạp chậm, thi nấu ăn, thi cắm hoa, tìm hiểu về an toàn giao thông, HIV AIDS )
Về điểm yếu:
Vì nội dung giáo dục kỹ năng sống mới được đưa vào giảng dạy nên đội ngũgiáo viên còn gặp nhiều khó khăn trong việc truyền tải kiến thức và kỹ năng thựchành cho học sinh
Học sinh là con em của đồng bào dân tộc thiểu số nên còn thiếu nhiều kỹnăng giao tiếp, kỹ năng thực hành, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng đối phó vớinhững khó khăn trong cuộc sống và khả năng tự phục vụ bản thân
Trang 8Về thuận lợi:
Trường được sự quan tâm chỉ đạo và giúp đỡ của Sở giáo dục và ủy bannhân dân các cấp tại địa phương trong việc kiểm soát và giáo dục kỹ năng sốngcũng như trong các hoạt động giáo dục khác của nhà trường
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành bộ sách về giáo dục kỹ năng sống chogiáo viên nên công tác giáo dục kỹ năng sống được thuận lợi và chủ động hơntrong việc thiết kế nội dung bài giảng cho phù hợp với từng chủ đề yêu cầu trongviệc giáo dục kỹ năng sống một cách khoa học và hiệu quả
Công nghệ thông tin phát triển nên việc tìm hiểu thông tin, nội dung vàphương pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh được thuận lợi hơn và có nhiềubài học quý báu áp dụng vào thực tế công tác giáo dục của nhà trường
Về khó khăn:
Vấn đề giáo dục kỹ năng sống còn khá mơ hồ trong lối sống và cách suynghĩ của người dân địa phương, khi đề cập đến vấn đề này nhiều phụ huynh cònthờ ơ, chưa quan tâm trong việc giáo dục con cái
Địa phương còn có nhiều hủ tục lạc hậu, nhiều thói quen trong sinh hoạt cònchưa văn minh cũng gây không ít khó thay đổi trong quá trình giáo dục kỹ năngsống cho học sinh
2.3 Kinh nghiệm thực tế của bản thân liên quan đến hoạt động giáo dục
kĩ năng sống cho học sinh tại trường PTDTNT tỉnh Hà Giang.
Dưới sự chỉ đạo của Ngành Giáo dục & Đào tạo, sự phối hợp chặt chẽ giữanhà trường và các ban ngành địa phương và công tác chỉ đạo thực hiện nhuầnnhuyễn từ Ban giám hiệu đến các tổ chuyên môn, các đoàn thể trong nhà trườngđến giáo viên, học sinh nên công tác giáo dục đạo đức và giáo dục kĩ năng sống củanhà trường ngày càng có những khởi sắc vượt bậc Mọi hoạt động của nhà trườngđược xây dựng khép kín và hoạt động theo đợt thi đua, tháng, tuần có sự phê duyệt,giám sát chặt chẽ của Ban giám hiệu nhà trường theo nội dung chương trình dựavào kiến thức các môn học với sự chỉ đạo cụ thể của Ngành giáo dục
Trang 9Từ đầu năm học, nhà trường đã chỉ đạo cho Ban HĐNGLL, Đoàn thanh niêncùng với các tổ chuyên môn xây dựng nội dung chương trình khép kín theo cácchuyên đề, chủ đề, phân công các bộ phận thực hiện theo kế hoạch đã định Từchương trình khép kín này, nhà trường đã chuyển tải những kĩ năng sống cần thiếtđến cho học sinh một cách có hiệu quả và nhận được sự đồng thuận của toàn thểgiáo viên và học sinh, các hoạt động diễn ra sôi nổi, có tác dụng giáo dục cao.
Kinh nghiệm đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống vào giờ sinh hoạt dưới cờ
đã được thực hiện và có hiệu quả cao:
Giáo viên hoặc học sinh trình bày về các đề tài mà xã hội và học sinh đangquan tâm Các đề tài được đưa ra đó là “Ứng xử của học sinh trong nhà trường”,
“Kỹ năng tự học”, “Kỹ năng giao tiếp”, “Bạo lực học đường”…
Ưu điểm:
- Có thể truyền đạt nhiều nội dung trong thời gian ngắn
- Người trình bày chủ động về nội dung trình bày
- Thời gian chuẩn bị ngắn
Nhược điểm:
- Khó kêu gọi sự tập trung của học sinh theo dõi
- Người trình bày sẽ kéo dài thời gian do ý muốn trình bày nhiều nội dung
- Cần một người trình bày có khả năng thuyết trình thật tốt
Rút kinh nghiệm
Phương pháp này thích hợp khi muốn chia sẻ nhanh một vấn đề ngắn, và thờigian thuyết trình cũng không nên quá 15' Nên biến bài thuyết trình thành câuchuyện kể để tăng phần lôi cuốn Người trình bày có thể đứng gần học sinh hơn đểrút ngằn khoảng cách với người nghe
Luôn đặt câu hỏi để lôi kéo sự quan tâm của học sinh
Có thể áp dụng phương pháp này trong nhiều trường hợp, cần ít thời giancho sự chuẩn bị
Trang 10Kết quả đạt được khi thực hiện các nội dung lồng ghép giáo dục kĩ năng sốngvào giờ chào cờ đã được nhà trường thực hiện và có những thành công Hiện tạinhà trường đã tạo ra các nội dung sinh và hình thức hoạt động dưới cờ phong phú
và đa dạng để thu hút sự tham gia của các em học sinh các khối lớp trong trường.Quá trình tham gia các hoạt động sẽ giúp các em tích lũy thêm kinh nghiệm sống,năng động, sáng tạo và tham gia các hoạt động của trường nhiệt tình cũng là tiêuchí để đánh giá Đoàn viên ưu tú và xếp loại đạo đức cho học sinh
Đạt được những kết quả như trên là nhờ vào sự chỉ đạo của Ban giám hiệu,
sự năng động của cán bộ làm công tác Đoàn và phụ trách mảng hoạt độngGDNGLL, sự nhiệt tình của các em Đoàn viên trong nhà trường Cùng với đó là sựquan tâm ủng hộ và đóng góp của hội cha mẹ học sinh và các mạnh thành côngtrong các công tác giáo dục chung của nhà trường
2.4 Vấn đề cần ưu tiên giải quyết, nguyên nhân.
Qua quá trình thực hiện các hoạt động giáo dục nhằm nâng cao kỹ năng sốngcho học sinh, tôi thấy rằng hiện nay học sinh các trường PTDTNT nói chung vàhọc sinh trường PTDTNT tỉnh Hà Giang nói riêng các em còn thiếu rất nhiều kỹnăng sống so với học sinh ở thành phố Chính vì thế, tôi thấy nhà trường cần coitrọng hơn nữa tầm quan trọng của vấn đề giáo dục kỹ năng sống trong trường phổthông và có thật nhiều hoạt động thiết thực, bổ ích và được tổ chức một cách hấpdẫn nhằm thu hút học sinh tham gia
Về phần nội dung, thì có thể tập trung vào các nội dung thiết thực như:Chống bạo lực học đường; Xây dựng kỹ năng giao tiếp với người lạ; Phòng chống
ma túy; Phòng chống AIDS; Phòng chống tai nạn; An toàn giao thông; Vệ sinhthực phẩm
Về hình thức có thể tổ chức nhiều hình thức như cuộc thi giữa các lớp, cáckhối, lồng ghép vào các môn học và lồng ghép vào giờ sinh hoạt đầu tuần
Và đặc biệt, nên có một giáo viên chuyên trách về mảng giáo dục kỹ năngsống này Chỉ như vậy thì hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường mới
Trang 11đạt được chiều sâu và thu hút nhiều học sinh tham gia và đạt được hiệu quả giáodục đáng mong đợi.
3 Kế hoạch hành động để vận dụng những điều đã học được trong hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trường PTDTNT tỉnh Hà Giang.
3.1 Các mục tiêu của nhà trường về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh năm học 2013 – 2014.
Mục tiêu chung:
Nhằm trang bị cho các em kiến thức cũng như kỹ năng giải quyết một cáchchủ động, tích cực và hiệu quả nhất các tình huống, yêu cầu của cuộc sống khi gặpphải Giúp cho học sinh có cơ hội tiếp xúc, cảm giác, cảm nhận, trải nghiệm trướcnhững hiện tượng, sự vật, sự việc đã và đang diễn ra trong tự nhiên, cũng như trongcuộc sống xã hội Học sinh sẽ biết tự điều chỉnh được những hành vi của mình saocho đúng đắn, và phù hợp với phạm trù đạo đức, biết thích nghi với cuộc sống hiệntại, biết chăm sóc và bảo vệ bản thân, biết nhận xét đúng sai và bảo vệ lẽ phải Gópphần định hướng tương lai cho chính bản thân học sinh, cho gia đình và xã hội