Khái niệm quy hoạch phát triển Le corbusiter: “Quy hoạch phát triển là một sự sắp xếp trên mặt đất những cơ sở hoạt động của con người bao gồm những công trình sản xuất công nghiệp, nôn
Trang 1LOGO BÀI GIẢNG:
QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN
Trang 2CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN
1.1 Khái niệm và cách thức tiếp cận quy hoạch phát triển
a Khái niệm quy hoạch phát triển
Le corbusiter: “Quy hoạch phát triển là một sự sắp xếp trên mặt đất
những cơ sở hoạt động của con người bao gồm những công trình sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, mạng lưới giao thông, rừng cây, khoảng trống nhà ở và các công trình phục vụ sinh hoạt khác nhau nhằm thoả mãn tốt nhất nhu cầu và mong muốn của con người”
=> cách hiểu cũ
Các nhà quy hoạch kiến trúc coi quy hoạch như là một hoạt động nghệ
thuật sáng tác, một tác phẩm dung mỹ mà chưa coi trọng yếu tố kinh
tế - xã hội - quản lý kinh doanh => cách nghĩ nhiều thiếu sót
Trang 3- Khái niệm: Quy hoạch phát triển là một hoạt động nhằm cụ thể hóa
chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và các vùng lãnh
thổ nhằm xác định một cơ cấu ngành không gian của quá trình tái
sản xuất xã hội thông qua việc xác định các cơ sở sản xuất phục
vụ sản xuất, phục vụ đời sống nhằm không ngừng nâng cao mức sống dân cư, hợp lý hoá lãnh thổ và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
- Mục đích của quy hoạch phát triển là tìm ra phương án, giải pháp (hay nghệ thuật) khai thác các lợi thế so sánh, các nguồn lực và sử dụng
có hiệu quả chúng theo lãnh thổ, nhằm phát triển bền vững
- Người hưởng lợi từ quy hoạch phát triển là: các cơ quan nhà nước và các nhà đầu tư cùng toàn thể cộng đồng
Trang 4b Cách thức tiếp cận và quy trình xây dựng quy hoạch phát triển
Sơ đồ 1.1 Tiếp cận xây dựng quy hoạch phát triển
CÁC YẾU TỐ BÊN TRONG
(1)
HIỆN TRẠNG KINH TẾ - XÃ HỘI
(2)
CÁC YẾU TỐ BÊN NGOÀI (3)
TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN (4)
Trang 5- Quy trình xây dựng quy hoạch phát triển
Bước 1: Bộ KH&ĐT nghiên cứu và cung cấp các thông tin cho các Bộ, ngành và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương làm cơ sở phục vụ xây dựng các QHPT ngành, tỉnh và thành phố
Bước 2: Các Bộ, ngành và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng QHPT có sự phối hợp chặt chẽ với Bộ KH&ĐT Các Bộ, ngành và các địa phương sẽ có ý kiến trở lại đối với thông báo đề dẫn của Bộ KH&ĐT
Bước 3: Bộ KH&ĐT xử lý tổng hợp và xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển của cả nước
Bước 4: Sau khi được Thủ tướng Chính phủ thông qua, Bộ KH&ĐT sẽ thông báo QHPT chung của cả nước cho các Bộ, ngành, các tỉnh
và thành phố trực thuộc Trung ương
Bước 5: Bộ KH&ĐT căn cứ vào QHPT KT-XH chung của cả nước giúp Thủ tướng Chính phủ thẩm định các dự án QH cũng như các dự
án, công trình đầu tư phát triển của các ngành, các địa phương
Trang 61.2 Phân loại quy hoạch phát triển
- Nếu xét theo phạm vi, cấp độ quản lý
Quy hoạch phát triển vùng lãnh thổ
Quy hoạch phát triển ngành và lĩnh vực
- Nếu xét theo nội dung và tính chất nghiên cứu
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội Quy hoạch chi tiết (cụ thể)
Quy hoạch thực hiện (hành động)
Trang 71.3 Vị trí, vai trò của quy hoạch phát triển
- Vị trí:
Dự báo – Chiến lược – Quy hoạch – Kế hoạch – Chương trình dự án
- Vai trò:
+ Là một công cụ hữu hiệu của công tác quản lý nhà nước
+ Đảm bảo tính ổn định và tốc độ phát triển của kinh tế
+ Trong cơ chế thị trường, QHPT là bộ khung cho các lực lượng thị trường phát triển
+ Tạo nên tính chủ động trong phát triển kinh tế, thúc đẩy tính sáng tạo của các cấp trong xây dựng kinh tế và xã hội
+ Đảm bảo sự phát triển theo đúng tốc độ được lựa chọn đồng thời phát triển bền vững trên cả 3 mặt: kinh tế, xã hội và môi trường
+ Là biện pháp thu hút đầu tư nước ngoài, tạo lòng tin và tâm lý ổn định cho người đầu tư
Trang 81.4 Mối quan hệ giữa QHPT với các loại QH
- Quan hệ giữa QHPT với QHSDĐ
QHPT chỉ đạo và điều phối QHSDĐ, QHSDĐ thống nhất, hoà hợp với QHPT
- Quan hệ giữa QHPT với QHPT các ngành
Là quan hệ giữa cá thể và tổng thể, cục bộ và toàn diện, có sự thống nhất theo không gian và thời gian trong một khu vực
- Quan hệ giữa QHPT với QHĐT và XD
QHPT tạo ra khung phát triển, QHĐT và XD chi tiết hoá khung phát triển một cách cụ thể ở khu vực đô thị
- Quan hệ giữa QHPT với QHPTKCHT
QHPT bao trùm, định hướng cho QHPT cơ sở hạ tầng QHKCHT là cụ thể chi tiết của QHPT trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng
Trang 91.5 Yêu cầu và nguyên tắc bản của quy hoạch phát triển
a Yêu cầu chủ yếu của quy hoạch phát triển
- QHPT trong trạng thái động, là một quá trình động có trọng điểm cho từng thời kỳ
- QHPT phải đạt mục tiêu phát triển trong thế vận động tiến bộ và bền vững
- QHPT phải lựa chọn được các phương án kiến thiết hợp lý, dài hạn
- QHPT phải thể hiện sinh động phân công lao động theo lãnh thổ một cách đa dạng và linh hoạt
- QHPT đáp ứng yêu cầu của kinh tế thị trường, tiến bộ khoa học công nghệ và phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững
Trang 101.6 Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
a Đối tượng nghiên cứu của quy hoạch phát triển
- Ngành, lĩnh vực
- Lãnh thổ
b Nội dung nghiên cứu
- Cung cấp những vấn đề về lý luận, phương pháp luận phương pháp xây dựng QHPT KT - XH
- Giới thiệu một số lý thuyết làm cơ sở lý luận cho QHPT
- Nội dung và phương pháp của QHPT ngành, QHKCHT, QHPTĐT
Trang 11b Nguyên tắc cơ bản của quy hoạch phát triển
Quan điểm hay nguyên tắc chủ đạo là: tổng thể, hiệu quả, hợp lý và phát triển bền vững
Gồm các nguyên tắc cụ thể sau:
- QHPT phải thoả mãn yêu cầu về khả năng tài nguyên và nhu cầu thị trường, đảm bảo lợi ích của cộng đồng và đạt hiệu quả KT - XH cao
- Hài hoà, tương tác, hỗ trợ cùng phát triển đảm bảo hiệu quả KT - XH cho tổng thể
- Sự phù hợp với trình độ nguồn nhân lực và trình độ KHCN
- Đảm bảo yêu cầu hiện đại và hội nhập khu vực, quốc tế
Trang 12c Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp chung trong nghiên cứu QH
+ Phân tích, quan sát, đánh giá các vấn đề
+ Xây dựng các mô hình về QH
+ Phương pháp xây dựng QH truyền thống
+ Phương pháp dự báo
- Các phương pháp cụ thể nghiên cứu và xây dựng QH
+ Phương pháp thống kê phân tích các kết quả
+ Phương pháp điều tra khảo sát và lấy ý kiến chuyên gia
+ Điều tra TK chọn mẫu tại các đơn vị của vùng, ngành nghiên cứu
+ Nghe báo cáo, trao đổi và tổ chức hội thảo về tình hình phát triển các ngành, vùng
+ Xử lý số liệu điều tra thống kê bằng các phần mềm máy tính
+ Phương pháp minh họa vẽ bản đồ.