PHẦN I. MỞ ĐẦU 1. Lí do lựa chọn đề tài Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X nhấn mạnh “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa” điều đó cho thấy sự quan tâm của Đảng và Nhà nước tới sự nghiệp giáo dục cũng như vai trò quan trọng của giáo dục trong sự phát triển của đất nước, từ đó có những chính sách phù hợp nhằm phát triển giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học. Do những thay đổi về kinh tế, văn hóa, xã hội mà các nhà tuyển dụng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với sinh viên. Đối với các nhà tuyển dụng, họ không chỉ yêu cầu sinh viên nắm vững những kiến thức chuyên ngành mà còn phải có một số kỹ năng khác như: giao tiếp, ứng xử, thuyết trình,… Thuật ngữ “kỹ năng sống” dùng để chỉ tập hợp các kỹ năng cần thiết cho mỗi cá nhân khi tham gia vào cuộc sống xã hội. Bản chất của kỹ năng sống là kĩ năng tự quản bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả. Nói cách khác, kỹ năng sống là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống. Chủ đề “kỹ năng sống” đã trở thành chủ đề thu hút được sự quan tâm sâu sắc của toàn xã hội. Kỹ năng thể hiện sự cảm thông cũng là một kỹ năng sống cần được giáo dục. Đây là một kỹ năng vô cùng quan trọng và đáng chú ý. Học cách thông cảm là cách tốt nhất để không chỉ trở thành một người dễ thương và sâu sắc hơn mà cuộc sống trở nên hạnh phúc hơn. Thực tế cho thấy các cá nhân mà không nhận đợc sự quan tâm, đồng cảm của những người xung quanh thì rất dễ dẫn đến những tệ nạn xã hội không mong muốn như ma túy, mại dâm, stress, căng thẳng, hiện tượng tự tử…. Hầu hết nguyên nhân của các vụ tự tử một phần là do bản thân họ cảm thấy cô đơn và không có ai chia sẻ khiến họ mất lòng tin vào cuộc sống. Cảm thông là một cách tuyệt vời để có thể học tập và làm việc vui vẻ có ích với nhau. Nếu bạn học được cách thông cảm, bạn sẽ tự hào về bản thân mình vì đã làm được sự đổi khác. Bạn có thể điều hòa hoặc ứng phó tốt đẹp đối với những tình huống thay đổi tình cảm của người khác, dễ dàng hiểu rõ tâm trạng của họ. Như vậy, học cách cảm thông: Hiểu mình và biết chấp nhận người khác, cũng là một cách học kỹ năng giao tiếp để có nhiều thuận lợi hơn trong xã hội. Nhưng thực trạng hiện nay cho thấy kỹ năng thể hiện sự cảm thông chưa được vận dụng một cách hiệu quả kể cả trong học tập cũng như trong cuộc sống đặc biệt là sinh viên hiện nay. Chính vì lí do đó tác giả quyết định chọn đề tài “Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông vào trong học tập và cuộc sống của sinh viên hiện nay” để tìm hiểu thực trạng cũng như phương pháp, cách thức vận dụng kỹ năng này.
Trang 1PHẦN I MỞ ĐẦU
1 Lí do lựa chọn đề tài
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X nhấn mạnh “Giáo dục và đào tạo
là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa” điều đó cho thấy sự quan tâm của Đảng và Nhà nước tới sự nghiệp giáo dục cũng như vai trò quan trọng của giáo dục trong sự phát triển của đất nước, từ đó có những chính sách phù hợp nhằm phát triển giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học
Do những thay đổi về kinh tế, văn hóa, xã hội mà các nhà tuyển dụng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với sinh viên
Đối với các nhà tuyển dụng, họ không chỉ yêu cầu sinh viên nắm vững những kiến thức chuyên ngành mà còn phải có một số kỹ năng khác như: giao tiếp, ứng xử, thuyết trình,… Thuật ngữ “kỹ năng sống” dùng để chỉ tập hợp các kỹ năng cần thiết cho mỗi cá nhân khi tham gia vào cuộc sống xã hội Bản chất của kỹ năng sống là kĩ năng tự quản bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết
để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả Nói cách khác, kỹ năng sống là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống Chủ đề “kỹ năng sống” đã trở thành chủ đề thu hút được sự quan tâm sâu sắc của toàn xã hội
Kỹ năng thể hiện sự cảm thông cũng là một kỹ năng sống cần được giáo dục Đây là một kỹ năng vô cùng quan trọng và đáng chú ý Học cách thông cảm là cách tốt nhất để không chỉ trở thành một người dễ thương và sâu sắc hơn mà cuộc sống trở nên hạnh phúc hơn Thực tế cho thấy các cá nhân
mà không nhận đợc sự quan tâm, đồng cảm của những người xung quanh thì rất dễ dẫn đến những tệ nạn xã hội không mong muốn như ma túy, mại dâm, stress, căng thẳng, hiện tượng tự tử… Hầu hết nguyên nhân của các vụ tự tử
Trang 2một phần là do bản thân họ cảm thấy cô đơn và không có ai chia sẻ khiến họ mất lòng tin vào cuộc sống
Cảm thông là một cách tuyệt vời để có thể học tập và làm việc vui vẻ có ích với nhau Nếu bạn học được cách thông cảm, bạn sẽ tự hào về bản thân mình
vì đã làm được sự đổi khác Bạn có thể điều hòa hoặc ứng phó tốt đẹp đối với những tình huống thay đổi tình cảm của người khác, dễ dàng hiểu rõ tâm trạng của họ Như vậy, học cách cảm thông: Hiểu mình và biết chấp nhận người khác, cũng là một cách học kỹ năng giao tiếp để có nhiều thuận lợi hơn trong xã hội Nhưng thực trạng hiện nay cho thấy kỹ năng thể hiện sự cảm thông chưa được vận dụng một cách hiệu quả kể cả trong học tập cũng như trong cuộc sống đặc biệt là sinh viên hiện nay
Chính vì lí do đó tác giả quyết định chọn đề tài “Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông vào trong học tập và cuộc sống của sinh viên hiện nay” để tìm hiểu thực trạng cũng như phương pháp, cách thức vận dụng kỹ năng này
2 Mẫu nghiên cứu:
Tổng số mẫu là 181 sinh viên, trong đó:
- Trường học:
+ Học viện Báo chí - Tuyên truyền: 86 sinh viên, chiếm 47.5%
+ Đại học Thương mại : 95 sinh viên, chiếm 52.5%
- Năm học:
+ Năm thứ nhất: 23 sinh viên, chiếm 12.7%
+ Năm thứ hai : 35 sinh viên, chiếm 19.3%
+ Năm thứ ba : 41 sinh viên, chiếm 22.7%
+ Năm thứ tư : 82 sinh viên, chiếm 45.3%
- Ngành học:
+ Xã hội học : 33 sinh viên, chiếm 18.2%
+ Tuyên truyền: 53 sinh viên, chiếm 29.3%
+ Marketing : 41 sinh viên, chiếm 22.7%
+ Tiếng Anh : 54 sinh viên, chiếm 29.8%
Trang 3PHẦN II KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1, Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông
Từ xưa đến nay, các kỹ năng sống luôn được con người vận dụng trong
đó có kỹ năng thể hiện sự cảm thông Kỹ năng thể hiện sự cảm thông là khả năng thấu hiểu cảm xúc và nhu cầu của người khác và biểu hiện ra thành hành động hợp lý
Kỹ năng này bao gồm những kỹ năng thành phần như: kỹ năng thể hiện
sự đồng cảm, kỹ năng thể hiện sự quan tâm, giúp đỡ hợp lí, kỹ năng lắng nghe
và tiếp nhận ý kiến
Kỹ năng thể hiện sự đồng cảm là biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác Khi làm thế chúng ta mới hiểu vấn đề của họ, biết đồng cảm và chia sẻ với
họ hơn còn kỹ năng thể hiện sự quan tâm, giúp đỡ hợp lí là biết quan tâm, giúp đỡ người khác mà không ảnh hưởng xấu tới lợi ích của bản thân
Thể hiện sự cảm thông không chỉ là biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác hay quan tâm, giúp đỡ hợp lí mà còn phải biết lắng nghe và tiếp nhận ý kiến Điều này có nghĩa là lắng nghe những người xung quanh nói một cách chân thành, tự nguyện và có phản hồi lại
Ba kỹ năng này đều rất quan trọng, có liên quan và tác động đến nhau Trong thực tế, khi thể hiện sự cảm thông chúng ta nên vận dụng khéo léo đồng thời cả ba kỹ năng này để đạt được hiểu quả tốt nhất
Biểu đồ 1: Thực trạng vận dụng các kỹ năng thể hiện sự cảm thông của NTL (%)
0
50
100
150
200
250
Thể hiện sự đồng
cảm
Quan tâm, giúp đỡ hợp lí
Lắng nghe và tiếp nhận ý kiến
Trong cuộc sống Trong học tập
Trang 4Nhìn vào biểu đồ ta thấy trong 3 kỹ năng thành phần: kỹ năng thể hiện
sự đồng cảm, kỹ năng thể hiện sự quan tâm, giúp đỡ hợp lí và kỹ năng lắng nghe, tiếp nhận ý kiến của kỹ năng thể hiện sự cảm thông, trong 181 người trả lời, 100% khẳng định đã sử dụng kỹ năng trên trong cuộc sống, 99% khẳng định có sử dụng kỹ năng trên trong học tập
Tỷ lệ sinh viên sử dụng các kỹ năng thành phần này tương đối bằng nhau chứng tỏ sinh viên đã biết cách thể hiện sự cảm thông cũng như vận dụng nó hết sức phong phú
Như vậy, tỷ lệ sinh viên vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống cao hơn trong học tập
Biểu đồ 2: Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong học tập theo năm học của NTL (%)
50
21.9
27.8
0
10
20
30
40
50
60
Năm thứ 1 Năm thứ 2 Năm thứ 3 Năm thứ 4
Thường xuyên Thỉnh thoảng Hiếm khi Không bao giờ
Nhìn vào biểu đồ ta thấy có sự khác nhau giữa các năm học trong việc vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông vào học tập Kỹ năng thể hiện sự cảm thông được sinh viên năm thứ 1 thường xuyên vận dụng nhất (chiếm 50%) sau đó đến năm thứ tư (chiếm 42.2%) Kỹ năng này thể hiện cao nhất ở năm thứ nhất bởi vì đây là năm đầu tiên các bạn bước vào trường đại học, còn
bỡ ngỡ và thiếu kinh nghiệm vì thế cảm thông cho nhau là lẽ đương nhiên Còn đối với sinh viên năm thứ 4 cũng đạt tỷ lệ cao bởi vì đây là năm cuối của
họ, mọi người chuẩn bị rẽ sang một bước ngoặt mới quan trọng của cuộc đời,
họ có nhiều mới quan tâm, trăn trở và lo ngại vì thế thể hiện sự cảm thông là
Trang 5rất cần thiết Tỷ lệ sinh viên thỉnh thoảng sử dụng kỹ năng này cao nhất là ở năm thứ ba (chiếm 32.8%) sau đó đến năm thứ hai chiếm 31.7% Tỷ lệ sinh viên hiếm khi vận dụng kỹ năng này trong học tập chiếm tỷ lệ thấp
Biểu đồ 3: Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống theo năm học của NTL (%)
34.4
37.5
0
10
20
30
40
50
60
Năm thứ 1 Năm thứ 2 Năm thứ 3 Năm thứ 4
Thường xuyên Thỉnh thoảng Hiếm khi Không bao giờ
Có sự khác biệt trong việc vân dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống theo từng năm học Trong đó, tỷ lệ sinh viên năm thứ tư thường xuyên sử dụng kỹ năng này cao hơn hẳn các năm khác (50.6%) còn thấp nhất là ở năm thứ nhất chiếm 34.4% Nhưng tỷ lệ sinh viên thỉnh thoảng
sử dụng kỹ năng này cao nhất là ở năm thứ nhất chiếm 37.5% sau đó đến năm thứ ba chiếm 25%, thấp nhất là năm thứ tư chiếm 20% Tỷ lệ sinh viên hiếm khi sử dụng kỹ năng này cũng chiếm tỷ lệ thấp (dưới 5%) Như vậy tỷ lệ sinh viên thường xuyên vận dụng kỹ năng này vào trong cuộc sống tỷ lệ thuận với các năm học (tỷ lệ sinh viên vận dụng kỹ năng này tăng dần theo các năm học) còn tỷ lệ sinh viên thỉnh thoảng vận dụng kỹ năng này trong cuộc sống lại tỷ lệ nghịch với các năm học (tỷ lệ sinh viên vận dụng kỹ năng này giảm dần theo các năm học)
Nhìn chung khi áp dụng kỹ năng này vào trong cuộc sống theo từng năm học thì chiếm tỷ lệ cao hơn khi vận dụng vào trong học tập theo từng năm học Cụ thể: năm thứ nhất, tỷ lệ sinh viên thường xuyên vận dụng kỹ
Trang 6năng này là 50% còn ở trong cuộc sống là 34.4%, Ở năm thứ hai, tỷ lệ sinh viên thường xuyên sử dụng kỹ năng này trong học tập là 38.3% còn trong cuộc sống lả 46.7% Vào năm thứ ba, tỷ lệ sinh viên thường xuyên vận dụng
kỹ năng này vào trong học tập là 36.7% còn trong cuộc sống chiếm 47.7% Năm thứ tư, tỷ lệ sinh viên thường xuyên vận dụng kỹ năng này vào trong học tập là 42.2% còn trong cuộc sống là 50.6%
Như vậy, trong học tập và trong cuộc sống sinh viên đã biết vận dụng
kỹ năng thể hiện sự cảm thông Trong học tập, sinh viên năm thứ nhất vận dụng nhiều nhất còn trong cuộc sống sinh viên năm thứ tư lại vận dụng kỹ năng này nhiều nhất
Biểu đồ 4: Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong học tập theo trường học của NTL (%)
44
27
4
25
39.3
30.3
4.4
26
0
10
20
30
40
50
Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Hiếm khi Không bao
giờ
Học viện Báo chí tuyên truyền
Đại học Thương mại
Có sự chênh lệch tỷ lệ sinh viên sử dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong học tập giữa 2 trường: Đại học Thương mại và Học viện Báo chí Tuyên truyền Tỷ lệ sinh viên trường Học viện Báo chí Tuyên truyền thường xuyên
sử dụng kỹ năng này trong học tập (44%) cao hơn trường Đại học Thương mại (39.3%) nhưng mức chênh lệch cũng không nhiều Nhưng số sinh viên thỉnh thoảng sử dụng kỹ năng này trong học tập ở trường Thương mại (30.3%) lại cao hơn so với Học viện Báo chí (27%) Tỷ lệ sinh viên hiếm khi
sử dụng chiếm tỷ lệ cao (25%) ở cả hai trường Đại học
Trang 7Biểu đồ 5: Thực trạng vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống theo trường học của NTL (%)
45
26
4
25
48.7
22.7
3.6
25
0
10
20
30
40
50
60
Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Hiếm khi Không bao
giờ
Học viện Báo chí tuyên truyền
Đại học Thương mại
Tỷ lệ sinh viên vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống giữa các trường không có chênh lệch nhiều Trong số sinh viên được hỏi, tỷ lệ sinh viên sử dụng kỹ năng này trong cuộc sống ở Đại học Thương mại là 48.7% còn ở Học viện Báo chí Tuyên truyền chiếm 45% Tỷ lệ sinh viên thường xuyên vận dũng kỹ năng này của trường Đại học Thương mại cao hơn của trường Học viện Báo chí – Tuyên truyền Nhưng khi thỉnh thoảng vận dụng kỹ năng này thì sinh viên trường Học viện Báo chí (26%) lại cao hơn trường Đại học Thương mại (22.7%) Tỷ lệ sinh viên hiếm khi vận dụng
kỹ năng này chiếm tỷ lệ nhỏ ở cả hai trường đại học (gần 4%)
Như vậy trong học tập, sinh viên trường Học viện Báo chí vận dụng kỹ năng này nhiều nhất (chiếm 44%) còn trong cuộc sống thì sinh viên trường Đại học Thương mại lại vận dụng kỹ năng này nhiều nhất (chiếm 48.7%) Nếu so sánh giữa mức độ thường xuyên vận dụng kỹ năng này trong học tập
và cuộc sống cho thấy sinh viên hai trường đều vận dụng nhiều hơn trong cuộc sống
Trang 8Bảng 6: Mức độ vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong học tập theo ngành học của NTL (%)
Mức độ thường
xuyên sử dụng
Ngành học
Xã hội học Tuyên truyền Marketing Tiếng anh
Có sự khác nhau trong việc vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong học tập giữa 4 ngành: Xã hội học, Tuyên truyền, Marketing và Tiếng anh của 2 trường Khoa Tuyên truyền có tỷ lệ sinh viên thường xuyên vận dụng kỹ năng này là cao nhất, chiếm 50% (do đặc tính nghề nghiệp của khoa: thường xuyên giao lưu, tiếp xúc với mọi người nên cơ hội thể hiện và vận dụng sự cảm thông cao hơn những khoa khác) sau đó đến khoa Xã hội học chiếm 38.4% Khi xét mức độ thỉnh thoảng sử dụng kỹ năng này thì tỷ lệ sinh viên khoa Marketing chiếm tỷ lệ cao nhất chiếm 32.8% sau đó đến khoa Xã hội học chiếm 30.8% Tỷ lệ sinh viên không bao giờ sử dụng kỹ năng này trong học tập là khá cao, chiếm 25%
Trang 9Bảng 7 Mức độ vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống theo ngành học của NTL (%)
Mức độ thường
xuyên sử dụng
Ngành học
Xã hội học
Tuyên truyền Marketing Tiếng anh
Khi vận dụng kỹ năng thể hiện sự cảm thông trong cuộc sống thì khoa Tiếng anh thường xuyên vận dụng chiếm tỷ lệ cao nhất chiếm 49.4% sau đó đến khoa Xã hội học chiếm 48.1% Tuy nhiên khi xét mức độ thi thoảng sử dụng kỹ năng này thì khoa Tuyên truyền chiếm tỷ lệ cao nhất chiếm 31.2% sau đó đến khoa Marketing chiếm 25%
Như vậy, cả trong học tập và cuộc sống sinh viên của 4 khoa: xã hội học, marketing, tuyên truyền và tiếng anh đã biết vận dụng kỹ năng thể hiện
sự cảm thông Trong học tập, mức độ thường xuyên vận dụng kỹ năng này của sinh viên khoa Tuyên truyền chiếm tỷ lệ cao nhất là 50% còn trong cuộc sống khoa Tiếng anh chiếm tỷ lệ cao nhất là 49.4%
Kỹ năng thể hiện sự cảm thông là kỹ năng vô cùng cần thiết cả trong học tập và cuộc sống Nó thể hiện sự khéo léo, khả năng ứng biến của bản thân vì thế nó nên được sinh viên vận dụng triệt để
2 Hình thức thể hiện sự cảm thông
Trong cuộc sống, có rất nhiều cách để chúng ta thể hiện sự cảm thông Mỗi người có một cách thể hiện khác nhau, không ai giống ai Và mỗi cách mang lại những lợi ích khác nhau tùy theo từng đối tượng cụ thể Khi những người xung quanh chúng ta gặp vấn đề, chúng ta có thể thể hiện sự cảm thông bằng cách: lắng nghe họ tâm sự và hoàn toàn yên lặng; lắng nghe họ nói, cùng
họ trò chuyện, khuyên nhủ và cùng tìm cách giải quyết; chúng ta có thể đưa
Trang 10họ đi xem phim, mua sắm, tham quan, du lịch và cũng có thể cùng họ thâm gia các hoạt động thể dục thể thao như chạy bộ, bơi lội, đá bóng Còn có rất nhiều cách khác nhau từng theo từng cá nhân cụ thể
Khi bạn bè xung quanh gặp vấn đề, họ rất cần sự cảm thông, chia sẻ để
tự tin và có sức mạnh vượt qua khó khăn đó Chúng ta có thể vận dụng các hình thức trên để thể hiện sự cảm thông đối với những người khác
Biểu đồ 8 Hình thức thể hiện sự cảm thông (%)
18.8
55.1
16.9
10.1
28.2
9.2
0
10
20
30
40
50
60
Lắng nghe họ tâm
sự và hoàn toàn
yên lặng
Lắng nghe, trò chuyện, khuyên nhủ và cùng tìm cách giải quyết
Đưa họ đi xem phim, mua sắm, tham quan, du lịch…
Cùng họ tham gia các hoạt động thể dục thể thao…
Có Không
Khi trả lời câu hỏi “Khi bạn bè gặp vấn đề nào đó, bạn thường thể hiện sự cảm thông bằng cách?” thì trong số sinh viên được hỏi, có 55.1% người lựa chọn phương án “lắng nghe, trò chuyện, khuyên nhủ và cùng tìm cách giải quyết”, có 18.8% sinh viên lựa chọn phương án “lắng nghe họ tâm sự và hoàn toàn yên lặng”,
có 16.9% sinh viên lựa chọn phương án “đưa họ đi xem phim, mua sắm, tham quan, du lịch ” và có 10.1% sinh viên lựa chọn phương án “cùng họ tham gia các hoạt động thể dục thể thao”
“Mỗi khi bạn mình gặp vấn đề gì thì mình thường rủ bạn mình đi mua sắm và đi ăn Bạn bè mình cũng thường xuyên áp dụng cách này, vừa vui lại vừa không có thời gian để nghĩ linh tinh.”
(Nữ, Sinh viên khoa Marketing, năm thứ ba)
Trang 11“Với bạn bè thân mình thường tâm sự và cùng nhau tìm cách giải quyết còn với những người bạn bình thường mình nghe họ tâm sự và khuyên họ không nên suy nghĩ nhiều ”
(Nữ, Sinh viên khoa Tuyên truyền, năm thứ ba)
Như vậy các hình thức thể hiện sự cảm thông đã được sinh viên vận dụng một cách triệt để Mọi người biết quan tâm đến nhau và làm thế nào để hiểu được nhau
Chúng ta biết khi bạn bè gặp khó khăn, mỗi người thường có những hành động khác nhau: có người thì giúp đỡ bạn bằng mọi cách, có người lại lựa chọn giúp đỡ khi điều đó không gây ảnh hưởng xấu tới bạn, có người lại lựa chọn không giúp đỡ và cũng có người lựa chọn giúp đỡ chỉ khi điều đó mang lại lợi ích cho bạn Như vậy có rất nhiều cách hành động khác nhau nhưng khi được hỏi “Khi bạn bè gặp khó khăn, bạn thường?” thì số lượng người lựa chọn phương án “giúp đỡ bằng mọi cách” chiếm tỷ lệ cao nhất là 48% sau đó đến phương án “giúp đỡ khi điều đó không gây ảnh hưởng xấu tới bạn” chiếm 47% Số sinh viên chọn phương án “chỉ giúp đỡ khi điều đó mang lại lợi ích cho cho bạn” chiếm tỷ lệ thấp nhất là 1%
Biểu đồ 9 Hành động thể hiện sự cảm thông của NTL (%)
48
47
1 4
Giúp đỡ bằng mọi cách
Giúp đỡ khi điều đó không gây ảnh hưởng xấu tới bạn Chỉ giúp đỡ khi điều đó mang lại lợi ích cho bạn Khác
Như vậy, khi bạn bè gặp khó khăn những sinh viên được hỏi đã biết cách giúp đỡ họ Đây cũng là con số đáng mừng và tích cực thể hiện một lối sống có tình nghĩa giữa con người với nhau