TIỂU LUẬN NHẬN THỨC về sự tác ĐỘNG của các NHÂN tố QUỐC tế đến nước TA HIỆN NAY

Chúng ta đang sống và hoạt động trong một thế giới biến đổi vô cùng nhanh chóng, phức tạp, với không ít những đảo lộn, những biến đổi khó lường, một thế giới thống nhất trong những khác biệt, thống nhất bao hàm cả những mâu thuẫn và xung đột; một thế giới phát triển trong đa dạng, phát triển luôn là một quá trình phức tạp, thời cơ lớn đan xen cùng những thách thức nghiệt ngã. Sự tồn tại và phát triển của các nước, các quốc gia dân tộc ở trong thế phụ thuộc lẫn nhau; Do đó, nhận thức đúng đắn về những nhân tố quốc tế và sự tác động của nó đến sự nghiệp đổi mới ở nước ta là hết sức cần thiết.

NHẬN THỨC VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHỮNG NHÂN TỐ QUỐC TẾ ĐẾN

NƯỚC TA HIỆN NAY

Chúng ta đang sống và hoạt động trong một thế giới biến đổi vô cùng nhanh chóng, phức tạp, với không ít những đảo lộn, những biến đổi khó lường, một thế giới thống nhất trong những khác biệt, thống nhất bao hàm cả những mâu thuẫn và xung đột; một thế giới phát triển trong đa dạng, phát triển luôn là một quá trình phức tạp, thời cơ lớn đan xen cùng những thách thức nghiệt ngã Sự tồn tại và phát triển của các nước, các quốc gia - dân tộc ở trong thế phụ thuộc lẫn nhau; Do đó, nhận thức đúng đắn về những nhân tố quốc tế và sự tác động của nó đến sự nghiệp đổi mới ở nước ta

là hết sức cần thiết

1.1 Nhận thức về những nhân tố quốc tế và khu vực hiện nay

Hiện nay, thế giới đang biến đổi nhanh chóng, mau lẹ và khó lường, tác động toàn diện đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội ở nước ta, trong đó, nổi lên những nhân tố chủ yếu là:

Một là, xu thế hình thành trật tự thế giới đa cực

Sự hình thành trật tự thế giới trong một giai đoạn lịch sử cụ thể được quy định

bởi xung lực tương tác giữa các lực lượng chính trị - xã hội trên thế giới Do đó, tiềm

lực sức mạnh tổng hợp của mỗi chủ thể và sự tham gia vào đời sống quốc tế của nó là nhân tố trực tiếp tạo nên kết quả tổng hoà trong tương quan so sánh lực lượng giữa các chủ thể Đồng thời, chính tương quan so sánh lực lượng này tạo nên trạng thái cân bằng ổn định tương đối của hệ thống cấu trúc Trong hệ thống cấu trúc đó, các chủ thể

có vị thế, vai trò và ảnh hưởng lớn hơn sẽ trở thành những mắt khâu chủ yếu, những điểm nút các cấu trúc hệ thống quan hệ quốc tế Vì vậy, sự rung chuyển, đứt gãy của các điểm nút, các mắt khâu chủ yếu sẽ gây nên sự chấn động, rung chuyển của kết cấu trật tự thế giới

Cuối thập niên 80 đầu thập niên 90 của thế kỷ XX, chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ sau hơn 70 năm tồn tại (ở các nước Đông Âu là gần 1/2 thế kỷ) Đây

là một trong những sự kiện làm rung chuyển thế giới, tác động trực tiếp và sâu xa đến cục diện thế giới Trật tự thế giới 2 cực với tính đối đầu trực tiếp và phân tuyến triệt

để giữa 2 lực lượng Xô, Mỹ và hai hệ thống XHCN và TBCN, thực tế đã bị phá vỡ do

sự tan rã của một cực là Liên Xô và CNXH ở Đông Âu, thúc đẩy xu thế đa trung tâm

và đa cực của trật tự thế giới trong những thập niên đầu của thế kỷ XXI Trong kết cấu của hệ thống quốc tế, trật tự thế giới hai cực đã có suy yếu, do xuất hiện và nổi lên một số lực lượng có xu hướng hạn chế sự phụ thuộc vào Xô, Mỹ; thậm chí cạnh tranh với Xô, Mỹ trong quan hệ quốc tế như: Nhật Bản, Tây Âu, Trung Quốc…; cũng như

xu hướng độc lập tìm kiếm các quan hệ song phương hoặc đa phương trong quan hệ Đông - Tây, dựa trên lợi ích quốc gia của các chủ thể

Sau khi Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, với tham vọng bá chủ thế giới và với tiềm lực kinh tế, chính trị, quân sự của một siêu cường duy nhất, Mỹ coi đây là thời cơ thuận lợi nhất để thực hiện giấc mơ bá chủ thế giới, có thể sắp đặt và điều khiển thế giới theo ý muốn của Mỹ ở thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX, những âm mưu và hành động của Mỹ đã cho thấy, Mỹ không hề dấu diếm tham vọng đó Dư luận thế giới đã

có sự lo ngại, trật tự thế giới hình thành theo xu hướng một cực do Mỹ khống chế Thực tế cho thấy, hiện nay, Mỹ vẫn có tiềm lực rất mạnh, vẫn có khả năng nhất định khuyếch trương bạo lực, dùng áp lực kinh tế, chính trị, quân sự áp đặt ý đồ của

Mỹ với các dân tộc, buộc các đồng mình cùng Mỹ bao vây, cấm vận, can thiệp, thậm chí tiến hành chiến tranh, hòng thực hiện vai trò lãnh đạo của Mỹ Tuy nhiên, những năm gần đây thực tiễn cục diện thế giới đã chứng tỏ rõ ràng rằng, Mỹ khó có thể thực hiện được tham vọng đó Trong những thập niên tới, xu thế đa trung tâm, đa cực ngày càng mạnh hơn, làm hạn chế sức mạnh của Mỹ, kìm hãm thực hiện giấc mộng thống trị thế giới của Mỹ

Hai là, hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, ngày càng trở nên cấp thiết và là đòi hỏi bức xúc của các dân tộc.

Trên thế giới, hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo, các quốc gia

dù lớn hay nhỏ, phát triển hay đang phát triển tiếp tục dành ưu tiên hàng đầu cho lợi ích quốc gia dân tộc để tăng cường sức mạnh và nâng cao vị thế trên trường quốc tế Chính phủ và nhân dân tiến bộ trên thế giới không ngừng nỗ lực bảo vệ và duy trì môi trường hoà bình, ổn định Hoà bình và ổn định là nhân tố quyết định đến sự phát triển của mỗi quốc gia, đặc biệt là phát triển kinh tế, xã hội Thực tế đã chỉ ra rằng những nước bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, mất ổn định về chính trị thì nền kinh tế ngày càng xấu đi và đời sống của nhân dân sẽ gặp nhiều khó khăn Chính vì vậy, để duy trì hoà bình, ổn định, ngăn ngừa chiến tranh, các quốc gia cần xây dựng một thế giới công bằng, dân chủ, bình đẳng và tiến bộ, trong đó, Liên Hợp quốc tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, là trung tâm điều phối hoạt động giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế

Trong xu thế hoà bình, hợp tác và phát triển, mọi quốc gia đều có điều kiện tăng cường hợp tác trong việc giải quyết những vấn đề toàn cầu, đó là những vấn đề không thể giải quyết trong phạm vi hẹp mà nó đòi hởi sự hợp tác của tất cả các quốc gia trên thế giới Cũng trong xu thế này, các nước muốn phát triển đều tìm cách mở cửa thị trường, nguồn vốn đầu tư, chuyển giao công nghệ, tham gia sâu rộng vào phân công lao động quốc tế, xây dựng mối quan hệ các bên cùng có lợi Có thể khẳng định đây là

xu thế tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn tới, bởi vì các quốc gia đều nhận thấy không thể phát triển kinh tế- xã hội bằng cách xây dựng nền kinh tế khép kín, tự

cô lập trong một nước, thậm chí một nhóm nước

Thế kỷ XXI, tiếp tục diễn ra quá trình phát triển lực lượng sản xuất mạnh mẽ, kinh tế tri thức, khoa học công nghệ hiện đại, biểu hiện ở hàm lượng tri thức chiếm tỷ

lệ chủ yếu trong giá trị các sản phẩm và sự dịch chuyển của khu vực chế tạo sang khu vực dịch vụ với những đặc điểm mới Các quốc gia đều tìm cách nắm lấy những tri

thức mới nhất của nhân loại, sản phẩm của nền kinh tế tri thức là những thành quả của việc nghiên cứu, ứng dụng những công nghệ mới, các nguồn năng lượng mới sẽ được khám phá và thay thế cho những nguồn năng lượng hiện có và đang dần cạn kiệt; các vật liệu mới ra đời, các chất siêu dẫn, siêu cứng, siêu bền sẽ thay thế cho các vật liệu truyền thống; công nghệ thông tin, công nghệ vi sinh, công nghệ gen sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ; không gian của sự phát triển kinh tế sẽ được mở rộng đến vũ trụ và đáy đại dương

Hiện nay, toàn cầu hoá tiếp tục là xu thế khách quan, là một quá trình tất yếu

Nó diễn ra trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nhưng trước hết và chủ yếu là trên lĩnh vực kinh tế Toàn cầu hoá kinh tế thúc đẩy nhanh, mạnh, diễn ra cả bề rộng lẫn chiều sâu sự phát triển và xã hội hoá của lực lượng sản xuất, đem lại sự phát triển kinh

tế cao và năng động Toàn cầu hoá sẽ tạo ra sự truyền bá và chuyển giao trên quy mô ngày càng lớn những phát minh, những thành quả mới, những đột phá sáng tạo về khoa học và công nghệ hiện đại, về tổ chức và quản lý, về sản xuất và kinh doanh, đưa kiến thức và kinh nghiệm đến mọi quốc gia Một điều không thể phủ nhận là toàn cầu hoá thúc đẩy sự xích lại gần nhau hơn của các dân tộc, kích thích các luồng và các dạng giao lưu, từ cá thể con người đến các quốc gia trở nên gần gũi nhau hơn, có thể kịp thời nắm bắt tình hình và các sự kiện đang diễn ra Toàn cầu hoá góp phần nâng cao dân trí và trình độ hiểu biết của mỗi cá nhân, sự tự khẳng định mình của các dân tộc, các quốc gia và con người

Tuy nhiên, quá trình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới cũng sẽ đưa đến những thách thức to lớn, diễn biến ở nhiều góc độ và nhiều cấp độ phức tạp như: sự gia tăng các rủi ro về kinh tế (khủng hoảng kinh tế tài chính, tiền tệ, năng lượng, lương thực, chứng khoán, suy thoái kinh tế, sự sụt giảm thương mại toàn cầu, những mâu thuẫn giữa kinh tế xã hội và chính trị xã hội) Những thách thưc này là nhân tố hạn chế tính độc lập chủ quyền của các quốc gia, chịu sự phụ thuộc và ảnh hưởng của các nước lớn

và cỏc trung tõm kinh tế, gõy tỏc động đến sự phỏt triển bền vững của cỏc quốc gia dõn tộc Trong quỏ trỡnh toàn cầu hoỏ, người mạnh sẽ thu được nhiều lợi ớch hơn, người yếu sẽ bị thua thiệt hơn Những quốc gia cú tiềm lực lớn, cú thuận lợi trong cạnh tranh quốc tế sẽ tỡm cỏch khai thỏc triệt để quỏ trỡnh toàn cầu hoỏ và cài đặt cỏc lợi ớch của họ Cỏc quốc gia phỏt triển chậm hơn khụng thể bị động theo sau, cũng khụng thể tham gia quỏ trỡnh toàn cầu hoỏ bị động và vụ vọng được

Ba là, tỡnh hỡnh thế giới tiếp tục cú những diến biến phức tạp, khú lường.

Những cuộc xung đột vũ trang, chiến tranh cục bộ, xung đột dõn tộc, tụn giỏo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ ly khai, hoạt động khủng bố, tranh chấp

về biờn giới lónh thổ, biển đảo và tài nguyờn thiờn nhiờn tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi với tớnh chất ngày càng phức tạp

Những năm gần đây, quan hệ dân tộc trên thế giới rất nóng bỏng, vừa mang tính toàn cầu, vừa là vấn đề xã hội phức tạp nhức nhối của nhiều quốc gia và khu vực Mối quan hệ dân tộc, sắc tộc đã và đang bùng nổ thành các cuộc xung đột, chiến tranh ở những quy mô, phạm vi và cờng độ khác nhau; tạo ra các điểm nóng, gây nên tình hình mất ổn định, đe doạ hoà bình, an ninh quốc gia và quốc tế

Trong đời sống quốc tế và đời sống xã hội ở nhiều quốc gia, vấn đề dân tộc sắc tộc

là mối quan ngại của các cộng đồng quốc tế và của các lực lợng xã hội Hiện nay và những năm tới, mâu thuẫn và xung đột dân tộc, sắc tộc vẫn còn diễn ra ở khắp các châu lục

ở Châu Âu, mặc dù đang diễn ra quá trình hình thành liên minh Châu Âu (EU) với sự nhất thể hoá về kinh tế, chính trị, tiền tệ song xung đột dân tộc, sắc tộc vẫn bùng nổ ở nhiều nơi ở Châu á, điển hình là chủ nghĩa ly khai ở Trécnhia, đòi tách Trécnhia ra khỏi Liên bang Nga; phong trào đòi độc lập cho ngời Cuốc ở IRắc, Thổ Nhĩ Kỳ để thành lập nhà nớc Kuốcđixtan; cuộc chiến ác liệt ở ápganixtan liên quan đến các bộ tộc Pattum, Uzơbếch, Tazích, Hazrar; cuộc xung đột giữa Ixraen với Palextin; phong trào

đòi ly khai ở Tây Tạng do Đại Lai Lạt Ma theo đuổi; tranh chấp dẫn đến xung đột giữa

ấn Độ và Pakixtan ở Casơmia; vấn đề Axê ở Inđônêxia; phong trào hồi giáo Môrô ở Philippin; xung đột ở các tỉnh miền Nam Thái Lan ở Châu Phi, đã từng diễn ra các cuộc thanh lọc lẫn nhau giữa ngời Hutu và Tutxi ở Uganđa, Bunrundi; phong trào Hồi giáo cực đoan ở Angiêri, Xuđăng, Ai Cập; cuộc chiến tranh giữa Êrơtêria và Êtiôpia

Còn ở Châu Mỹ và Châu Đại Dơng đó là mâu thuẫn, xung đột giữa ngời gốc Âu với thổ dân Ngay ở Canađa cũng diễn ra va chạm giữa cộng đồng ngời nói tiếng Pháp và cộng

đồng ngời nói tiếng Anh.v.v

Các hình thức xung đột dân tộc, sắc tộc rất đa dạng; xung đột mâu thuẫn quyền lực chính trị giữa các phe phái; xung đột về tranh chấp lãnh thổ, biên giới giữa các dân tộc;

đối đầu, cạnh tranh quyết liệt giữa các tôn giáo hoặc giữa các giáo phái khác nhau trong cùng một tôn giáo; tranh chấp về quyền lợi kinh tế, quản lý và khai thác tài nguyên; xung đột do phân biệt chủng tộc,.v.v

Bốn là, cỏc vấn đề toàn cầu gay gắt, cỏc cuộc khủng hoảng tài chớnh, năng lượng, lương thực diễn ra với quy mụ lớn, gõy nờn hậu quả lõu dài.

Chưa bao giờ vấn đề toàn cầu lại diễn ra gay gắt như hiện nay, đũi hỏi trỏch nhiệm của mỗi quốc gia và sự hợp tỏc của cả cộng đồng quốc tế Đú là sự núng lờn của trỏi đất, tỡnh trạng ụ nhiễm mụi trường, đại dịch HIV/AISD cựng cỏc căn bệnh hiểm nghốo khỏc… Đặc biệt, cuộc khủng hoảng tài chớnh, kinh tế toàn cầu đang làm cho kinh tế thế giới và kinh tế của cỏc nước lõm vào tỡnh trạng suy thoỏi nghiờm trọng Năm 2008, trờn thế giới cũn xảy ra cuộc khủng hoảng năng lượng và lương thực trờn quy mụ lớn, tạo nờn sự biến động chớnh trị- xó hội ở nhiều nước trờn thế giới Tỡnh hỡnh trờn cho thấy sự phỏt triển kinh tế thế giới chưa bền vững, chứa đựng nhiều yếu tố bất chắc và tỡnh trạng này cũn cú thể diễn ra trong những năm tới Những tỏc động của nú sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Trong bối cảnh khủng hoảng tài chớnh, năng lượng, lương thực, làm cho ngoại giao kinh tế trở thành vấn đề ưu tiờn hàng đầu của cỏc nước trong quan hệ quốc tế hiện nay í thức được tầm quan trọng của vấn đề kinh tế, năng lượng, lương thực, nờn hầu hết cỏc quốc gia đều xõy dựng cho mỡnh một chiến lược năng lượng phự hợp, nhằm giảm thiểu tớnh dễ bị tổn thương do ảnh hưởng của những biến động trờn thị trường năng lượng quốc tế bằng việc bảo đảm ổn định nguồn cung và phỏt triển cỏc mối quan hệ quốc tế, đặc biệt là với cỏc nước giữ nguồn cung

Không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ quốc tế mà khủng hoảng tài chính, năng lượng, lương thực hiện nay còn tác động không nhỏ đến độc lập tự chủ của các quốc gia, dân tộc trên thế giới Điều đó cho thấy, vấn đề an ninh năng lượng, an ninh lương thực có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm độc lập tự chủ của mỗi quốc gia, dân tộc cho dù đó là quốc gia lớn hay nhỏ Thực tiễn cho thấy, mỗi quốc gia, dân tộc muốn giữ được độc lập tự chủ thì trước hết phải giữ được độc lập tự chủ về kinh tế, trong đó bao gồm hàng loạt vấn đề, từ độc lập tự chủ về đường lối, chủ trương phát triển kinh

tế đến việc phải có một thực lực kinh tế đủ để có thể duy trì sự phát triển của nền kinh

tế đất nước trước những biến động của thị trường thế giới Trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay thì việc duy trì an ninh tài chính, an ninh năng lượng và an ninh lương thực là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng để bảo đảm độc lập tự chủ thực sự về kinh tế Bởi vậy, trước khủng hoảng kinh tế, năng lượng, lương thực hiện nay, nhiều quốc gia, dân tộc (kể cả những quốc gia có nền kinh tế lớn của thế giới) cũng lâm vào tình trạng phá sản, tăng trưởng kinh tế giảm sút, đời sống dân cư gặp nhiều khó khăn do giá nhiên liệu, lương thực, thực phẩm tăng cao, trong đó không ít quốc gia mà khủng hoảng năng lượng, lương thực đã kéo theo khủng hoảng chính trị - xã hội và đã làm tăng lên sự phụ thuộc của các nước này vào các nước, các khu vực và thị trường có nguồn cung lớn Theo đó, độc lập tự chủ trong bối cảnh ngày nay không có nghĩa là sự "khép kín" theo kiểu "tự cung tự cấp" như trước đây mà phải mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế để khai thác và phát huy lợi thế so sánh Bối cảnh đó, đặt ra cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam cần có chủ trương, chính sách kinh tế- xã hội đúng đắn, mềm dẻo, phù hợp với tình hình quốc tế, trong nước để một mặt bảo đảm việc phát triển kinh tế- xã hội, khai thác, sản xuất, và bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh sử dụng năng lượng, lương thực trong nước một cách bền vững, đồng thời mặt khác bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân, giữ vững ổn định chính trị- xã hội của đất nước

Năm là, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế tuy còn khó khăn, song tiếp tục hồi phục và phát triển

Ở các nước thuộc Liên Xô cũ và Đông Âu: Sau một thời gian ngắn bị tê liệt, thậm chí bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, bị cấm hoạt động, từ năm 1993-1994 các đảng cộng sản đã sớm khôi phục, đấu tranh giành lại được quyền hoạt động công khai, hợp pháp Nhiều đảng đã tham gia tranh cử trong các cuộc bầu cử Quốc hội, bầu cử Tổng thống, bầu cử địa phương ở các nước Có thời kỳ qua bầu cử, một số đảng đã giành được vị trí quan trọng trong Quốc hội các nước, như các đảng cộng sản ở Nga, Ucraina, Tátgikitan đã giành được đa số ghế tại Hạ viện các nước này ở thời kỳ 1995-1999; riêng đảng của những người cộng sản Mônđôva đã giành thắng lợi trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2000, 2005 và 2009, lãnh đạo đảng được bầu làm Tổng thống Tuy nhiên, phần lớn các đảng ở khu vực này vẫn ở vị thế là đảng đối lập, chiếm thiểu

số trong Quốc hội Tại nhiều nước ở khu vực này vẫn còn tình trạng trong một nước, tồn tại nhiều đảng cộng sản, đảng công nhân (như ở Nga có hơn 10 đảng); qua đó thấy rằng, phong trào cộng sản và công nhân ở các nước trên đã có bước hồi phục nhưng còn khó khăn, chưa ra khỏi khủng hoảng

Ở các nước Tây Bắc Âu, Bắc Mỹ, quá trình hồi phục của các đảng cộng sản và công nhân rất rõ Khi chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và Liên Xô sụp

đổ, nhiều đảng ở Tây Âu, Bắc Mỹ bị phân liệt, vị trí, vai trò và ảnh hưởng bị giảm sút mạnh Tuy nhiên, từ cuối những năm 1990 của thế kỷ XX, các đảng đã dần lấy lại vị trí của mình, thể hiện qua việc các đảng tham gia tranh cử và giành được sự ủng hộ của các cử tri và lập được đảng đoàn trong Quốc hội các nước (như các đảng ở Hy Lạp, Síp, Pháp, Italia, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Đức, Thuỵ Điển, Đan Mạch ) Ở Nam Á, một số đảng cộng sản và công nhân đã trở thành lực lượng chính trị quan trọng trên chính trường các nước Hai đảng cộng sản ở Ấn Độ là CPI và CPI M (Đảng Cộng sản Ấn Độ và Đảng Cộng sản Ấn Độ - Mácxít) giữ vai trò nòng cốt trong Mặt trận cánh tả đang cấm quyền nhiều năm nay ở 3 bang Tây Bengan, Kêrala và

Tripura; gần đây đã giành thắng lợi quan trọng trong bầu cử Quốc hội, hiện có 61 ghế tại Hạ viện Ấn Độ

Ở Mỹ Latinh, mấy năm gần đây đã xuất hiện trào lưu cánh tả Thông qua thực

tế đấu tranh và các diễn đàn quốc tế của các đảng cộng sản, cánh tả họp hàng năm ở khu vực (“Diễn đàn Xao Paolô do Đảng Cộng sản Cu Ba, Đảng Lao động Braxin, Đảng Cách mạng Dân chủ Mêxicô và Mặt trận rộng rãi Urugoay phối hợp tổ chức hàng năm từ năm 1990 đến nay; hội thảo quốc tế Các đảng chính trị và một xã hội mới

do Đảng Lao động Mêhicô tổ chức hàng năm, bắt đầu từ năm 1998; hội thảo quốc tế Toàn cầu hoá và những vấn đề của sự phát triển do Đảng Cộng sản Cu Ba tổ chức hàng năm, bắt đầu từ năm 1998) cũng như Diễn đàn xã hội thế giới với khẩu hiệu Một thế giới tèt đẹp hơn là có thể!”, các đảng cộng sản và cánh tả Mỹ Latinh đã làm cho quần chúng nhân dân các nước thấy được sự cần thiết khách quan phải thực hiện những cải cách sâu rộng, từ bỏ mô hình kinh tế chủ nghĩa tự do mới, thực hiện dân chủ và tiến bộ xã hội ; dấy lên phong trào nhân dân mạnh mẽ đánh đổ các chính phủ cánh hữu, đưa các lực lượng cánh tả lên cầm quyền thông qua các cuộc bầu cử, như: các chính phủ Hugô Chavêt ở Vênzuêla (năm 1998), Lagốt ở Chilê (năm 2000), Luka Đoxinva ở Brazil (năm 2002), Kitxnơ ở Achentina (năm 2003), Mactin Tôrigốt ở Panama (năm 2004), Tabarê Vatxkê ở Urugoay (năm 2004), Êvô Môralet ở Bôlivia và Baselét ở Chilê (năm 2006) Có thể nói, phong trào cánh tả ở Mỹ Latinh đang có những bước phát triển mạnh mẽ

Các chính phủ cánh tả ở các nước Mỹ Latinh đã tiến hành các cải cách kinh tế

-xã hội sâu rộng, theo hướng từ bỏ mô hình kinh tế chủ nghĩa tự do mới, thực hiện dân chủ hoá và kinh tế thị trường đi đôi với giải quyết các vấn đề xã hội (như cải cách ruộng đất, xoá đói giảm nghèo, xoá nạn mù chữ, tạo công ăn việc làm, cung cấp vốn, tín dụng cho người có thu nhập thấp, xây dựng nhà ở cho người nghèo, hỗ trợ vốn phát triển kinh tế gia đình ; cải thiện các lĩnh vực y tế, văn hoá cộng đồng; đấu tranh chống phân biệt màu da; điều chỉnh một số luật theo hướng coi trọng lợi ích quốc gia

và có lợi cho người lao động v.v.) và thu được những kết quả bước đầu tích cực: kinh

tế phục hồi và có mức tăng trưởng khá (toàn khu vực Mỹ Latinh tăng trưởng kinh tế năm 2005 là 5,5%, năm 2006 là 5,3%); chính trị đi dần vào ổn định; đời sống nhân dân được cải thiện; tỷ lệ mù chữ giảm mạnh Braxin và Achentina đã trả xong các khoản nợ nhiều chục tỷ USD cho Quỹ tiền tệ quốc tế

Phong trào cánh tả ở Mỹ Latinh nổi lên một hiện tượng đặc biệt là Vênêzuêla Chính phủ của Tổng thống Hugô Chavêt đã lựa chọn con đường đẩy mạnh cải cách với các bước đi ngày càng triệt để hơn, tách khỏi quỹ đạo gắn với Mỹ trước đây, xích gần hơn với cách mạng Cu Ba, tiến tới một liên minh chiến lược với Cu Ba Các chính sách cải cách của Tổng thống Hugô Chavêt và Chính phủ Vênêzuêla được đông đảo các tầng lớp nhân dân lao động và dân nghèo nước này ủng hộ Từ 2005, Tổng thống Chavêt nhiều lần tuyên bố Vênêzuêla xây dựng “CNXH thế kỷ XXI” Trên thực tế ông đã đề ra và tổ chức thực hiện nhiều chương trình, dự án cải cách kinh tế - xã hội nhằm hướng tới chủ nghĩa xã hội và đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng

Mặc dù còn nhiều vấn đề cần nghiên cứu tiếp về trào lưu cánh tả ở Mỹ Latinh, song những diễn biến mấy năm gần đây là những nét mới thể hiện sự hồi phục của các lực lượng cộng sản, cánh tả ở khu vực này

Sáu là, khu vực châu Á- Thái Bình Dương và Đông Nam Á, xu thế hoà bình, hợp tác và phát triển tiếp tục gia tăng nhưng vẫn tiềm ẩn những nhân tố bất ổn định

Khu vực châu Á- Thái Bình Dương và Đông Nam Á có vai trò ngày càng tăng đối với sự phát triển kinh tế thế giới Sự ổn định và phát triển kinh tế của châu Á- Thái Bình Dương và Đông Nam Á là một nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế thế giới Hiện nay, 21 nước thành viên APEC chiếm 46% diện tích, 41,2% dân số toàn cầu; chiếm gần 60% GDP, 57,1% thương mại quốc tế Trong số 14 nền kinh tế lớn nhất thế giới (GDP > 500 tỷ USD) thì có 7 nước là thành viên của APEC gồm (Mỹ, Nhật, Trung quốc, Hàn quốc, Ôxtrâylia Mêhicô, Canađa) xu thế hợp tác, liên kết phát triển thể hiện ở sự lớn mạnh của nền kinh tế châu Á Còn khu vực ĐNÁ, từ một liên