Nêu khái niệm văn hóa học Văn hóa học là khoa học nghiên cứu đời sống văn hóa xã hội từ góc nhìn đồng đại và lịch đại, trong hệ thống cấu trúc chỉnh thể và trong sự tương quan với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội (khác với triết học văn hóa, xã hội học văn hóa và các khoa học khác). Đối tượng của Văn hóa học Nghiên cứu văn hóa ở cả hai cấp độ ý nghĩa: rộng và hẹp.Nghĩa rộng: Tổng thể các giá trị, sáng tạo của con người và xã hội ở mọi lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, bảo tồn và phát triển trong suốt chiều dài lịch sử.
Trang 1đề 1
Câu 1: Văn hóa học là gì? Đối tượng nghiên cứu của Văn hóa học?
- Nêu khái niệm văn hóa học
Văn hóa học là khoa học nghiên cứu đời sống văn hóa xã hội từ gócnhìn đồng đại và lịch đại, trong hệ thống cấu trúc chỉnh thể và trong sự tươngquan với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội (khác với triết học văn hóa, xãhội học văn hóa và các khoa học khác)
- Đối tượng của Văn hóa học
Nghiên cứu văn hóa ở cả hai cấp độ ý nghĩa: rộng và hẹp
Nghĩa rộng: Tổng thể các giá trị, sáng tạo của con người và xã hội ởmọi lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, bảo tồn và phát triển trong suốtchiều dài lịch sử
Nghĩa hẹp: Chỉ đời sống tinh thần xã hội
Câu 2: Phân tích vai trò của văn hóa học trong đời sống xã hội.
Vai trò của Văn hóa học được thể hiện qua các chức năng xã hội của Văn hóa học:
- Chức năng nhận thức của văn hóa học
+ Cung cấp tri thức về các hiện tượng văn hóa; về bản chất, đặctrưng, chức năng, quy luật phát triển của văn hóa; về mối quan hệ giữa vănhóa với con người và xã hội, lịch sử
+ Đưa lại nhận thức khoa học về biện chứng của sự phát triển xãhội, trong đó văn hóa có vai trò là động lực, mục tiêu của phát triển xã hội
+ Cung cấp tri thức về đời sống văn hóa xã hội, từ đó giúp conngười có nhận thức và hành động đúng đắn, phù hợp
- Chức năng giáo dục của văn hóa học
+ Xây dựng cho con người hệ chuẩn giá trị văn hóa đúng đắn
Trang 2+ Góp phần định hướng giá trị đối với nhân cách.
+ Góp phần bồi dưỡng, phát triển con người với tư cách chủ thểsáng tạo văn hóa, chủ thể xây dựng đời sống văn hóa - xã hội
- Chức năng thực tiễn của văn hóa học
+ Tạo cơ sở lý luận cho việc dự báo các vấn đề về văn hóa xã hội,
từ đó góp phần vào các hoạt động quản lý các quá trình văn hóa xã hội
+ Tạo cơ sở khoa học cho mọi hoạt động văn hóa
+ Tạo cơ sở lý luận cho việc hoạch định các chính sách phát triểnvăn hóa
Câu 3: Hãy nêu sự vận dụng tri thức Văn hóa học trong nhận thức và hoạt
động của bản thân
- Vận dụng tri thức Văn hóa học trong nhận thức các vấn đề đặt ra từthực tiễn đời sống và hoạt động nghề nghiệp của bản thân (ví dụ: hoạt độnggiáo dục thế hệ trẻ)
- Vận dụng tri thức Văn hóa học trong lựa chọn cách thức, phươngpháp hoạt động của bản thân
Câu 4: Ý nghĩa của sự vận dụng tri thức Văn hóa học đối với thực tiễn đổi
mới ở nước ta hiện nay
- Đối với việc hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối, chính sáchđổi mới của Đảng và Nhà nước
- Đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm
đà bản sắc dân tộc
Ghi chú: Câu 1 3 điểm; Câu 2 2 điểm; Câu 3: 2 điểm; Câu 4 3
điểm
Trang 3đề 2
Câu 1: Khái niệm "văn hóa" trong quan niệm của các nhà triết học, mỹ học
- Quan niệm của các nhà triết học, mỹ học phương Đông và phương Tây
cổ đại
+ Phương Đông cổ đại
Văn hóa được quan niệm là những cái tốt đẹp (gắn liền với nội dungcác phạm trù đạo đức, với cái đẹp của đạo đức, nhân cách con người)
Văn hóa là kết quả của sự sáng tạo của con người, là sự khắc phục trạngthái nguyên thô của tự nhiên
+ Phương Tây cổ đại
Văn hóa được quan niệm là "sự gieo trồng tinh thần", là sự nảy nở trithức, là sự tiến bộ
- Quan niệm của các nhà triết học, mỹ học thời trung cổ và phong kiến
Văn hóa gắn với tâm linh, tín ngưỡng, niềm tin tôn giáo Văn hóa biểuhiện nét đẹp của lòng tin của con người hướng về các lực lượng siêu nhiên và
là sự thể hiện của thế giới siêu nhiên
- Quan niệm của các nhà triết học, mỹ học thời Phục hưng
Văn hóa là sự biểu hiện các giá trị nhân văn Bản chất văn hóa gắn liềnvới các giá trị nhân văn, nhân đạo
- Quan niệm của các nhà triết học, mỹ học thế kỷ XVII - XVIII (thời
Cận đại)
Văn hóa gắn với "bản chất người", là toàn bộ những gì do con ngườisáng tạo ra, đối lập với tự nhiên Bản chất của văn hóa là luôn hướng tới tưtưởng nhân đạo
- Quan niệm của các nhà triết học, mỹ học Cổ điển Đức
Khái niệm văn hóa được xem xét trong mối quan hệ biện chứng giữavăn hóa với con người và cuộc sống, gắn với nội dung của quan hệ giữa cácphạm trù Tự do và Tất yếu
Trang 4- Quan niệm triết học, mỹ học Mác - Lênin
Khái niệm văn hóa được xác định với các ý nghĩa
+ Là sự biểu hiện của phương thức tồn tại người
+ Tổng thể các hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra trong tất cảcác lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, duy trrì, bảo tồn trong suốt chiềudài lịch sử
+ Quy định và thể hiện bản sắc riêng của mỗi dân tộc
Câu 2: Phân tích và làm rõ điểm chung trong quan niệm về văn hóa của các
nhà nghiên cứu Văn hóa học
- Nêu một số hướng tiếp cận tiêu biểu:
- Điểm chung của các hướng tiếp cận
Đều xác định khái niệm văn hóa ở hai cấp độ ý nghĩa:
+ Nghĩa rộng: Văn hóa là sự phản ánh và thể hiện một cách tổng quát
và sống động mọi mặt của cuộc sống của cá nhân và cộng đồng, bao gồm tổngthể hệ thống các giá trị mà con người đã sáng tạo ra trong quá khứ cũng như hiệntại, quy định nên bản sắc riêng của mỗi dân tộc
+ Nghĩa hẹp: Văn hóa là nền tảng tinh thần của đời sống xã hội
- Quan niệm về "văn hóa" theo cách tiếp cận triết học Mác - Lênin
Trang 5Câu 3: Quan điểm của bản thân về con người có văn hóa?
- Là con người được giáo dục toàn diện về nhiều mặt: tri thức, trí tuệ,đạo đức, năng lực thực tiễn, tư tuởng, lối sống, cách thức ứng xử với môitrường tự nhiên, xã hội và với chính bản thân mình
- Là con người tiếp nhận được các giá trị văn hóa của xã hội (truyềnthống và hiện đại) qua giáo dục và tự giáo dục
- Là con người chủ động, tích cực góp phần sáng tạo các giá trị vănhóa, góp phần xây dựng đời sống văn hóa - xã hội
(Con người có văn hóa là con người với 3 tư cách: là sản phẩm của văn hóa, là đại biểu mang các giá trị văn hóa và là chủ thể của hoạt động văn hóa).
Câu 4: Liên hệ tới quan điểm của Đảng ta trong việc xác định khái niệm văn
hóa được thể hiện trong đường lối xây dựng phát triển kinh tế - vănhóa - xã hội trong thời kỳ đổi mới
- Là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúcđẩy sự phát triển kinh tế - xã hội (bao gồm mọi phương diện: văn học nghệthuật, giáo dục, khoa học, tư tưởng, đạo đức, lối sống )
- Nền văn hóa mà chúng ta đang xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm
đà bản sắc dân tộc
- Xây dựng và phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảnglãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng Đây là sự nghiệplâu dài, đòi hỏi phải có tri thức văn hóa sâu rộng, ý chí cách mạng và sự kiêntrì, thận trọng
Trang 6đề 3
Câu 1: Hãy nêu và phân tích khái niệm "văn hóa" Phân biệt các khái niệm
"văn hóa" với "văn minh", "văn hiến", "văn vật", "học vấn"
- Nêu khái niệm văn hóa
+ Là sự biểu hiện của phương thức tồn tại người
+ Là tổng thể các hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra trong tất
cả các lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, duy trì, bảo tồn và phát triểntrong suốt chiều dài lịch sử
+ Là sự quy định và thể hiện bản sắc riêng của mỗi cộng đồng, dân tộc
- Phân tích khái niệm văn hóa
+ Khái niệm đã làm rõ phương thức tồn tại và phát triển của văn hóa
- Phân biệt khái niệm "văn hóa" với các khái niệm "văn minh", "văn hiến",
+ Phân biệt khái niệm văn hóa với các khái niệm khác
"Văn hóa" là khái niệm có nội hàm rộng hơn nhiều so với khái niệm
"học vấn" Học vấn chỉ là một khía cạnh của văn hóa
"Văn hiến", "Văn vật" là những khái niệm cùng cấp độ ý nghĩa với
"văn hóa" (chỉ dùng ở Việt Nam) "Văn hiến" chỉ văn hóa tinh thần được bồi
Trang 7đắp qua truyền thống lịch sử lâu đời; "văn vật" chỉ văn hóa còn lưu giữ đượcqua các thời kỳ lịch sử cho đến ngày nay dưới dạng các vật thể, chứng tích
Câu 2: Hãy làm rõ những đặc trưng cơ bản của văn hóa
- Đặc trưng về tính nhân văn
+ Mối quan hệ biện chứng giữa con người và văn hóa Con người làchủ thể, là sản phẩm, là đại biểu mang các giá trị văn hóa
+ Giá trị nhân văn là thực chất của văn hóa Tính nhân văn là tiêuchuẩn, thước đo để đánh giá, thẩm định các giá trị văn hóa, để phân biệt vănhóa với phản văn hóa
- Đặc trưng về tính hệ thống
+ Tính chỉnh thể toàn vẹn của văn hóa
+ Phương thức gắn kết các sản phẩm, các hoạt động văn hóa của cánhân với cộng đồng
+ Sự liên kết, tác động ảnh hưởng, thâm nhập lẫn nhau giữa cácthành tố văn hóa quy định nội dung, diện mạo, sức sống của một nền văn hóa
Trang 8+ Bản sắc dân tộc thể hiện cách thức tồn tại và biểu hiện của mỗinền văn hóa.
Câu 3: Theo anh (chị) có thể dùng khái niệm "văn hóa đồi trụy" không? Tại sao?
- "Văn hóa đồi trụy" là cách sử dụng khái niệm sai
- Thực chất là những phản văn hóa, thể hiện qua những ấn phẩm đồitrụy, hoặc những hoạt động đồi trụy giả danh văn hóa
- Lý do: Thực chất văn hóa là giá trị nhân văn Tất cả những phản giátrị, không mang tính nhân văn, phản nhân văn thì không phải văn hóa
Câu 4: Từ đặc trưng của văn hóa, hãy nói rõ nhận thức của mình về nền văn
hóa Việt Nam hiện đại mà Đảng và nhân dân ta đang xây dựng trong
sự nghiệp cách mạng hiện nay
- Là nền văn hóa tiên tiến
- Là nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc
- Là nền văn hóa giàu tính nhân văn, giàu tính nhân dân, tính cộngđồng, thống nhất trong đa dạng, được hình thành, bồi đắp, phát triển qua cácthời kỳ lịch sử, được duy trì bằng truyền thống văn hóa
- Văn hóa được coi là nền tảng tinh thần xã hội, là mục tiêu và là độnglực của sự phát triển xã hội Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, văn hóa lànhân tố quyết định trực tiếp và trước hết thành công của sự nghiệp CNH,HĐH đất nước
Trang 9đề 4
Câu 1: Phân tích khái niệm văn hóa
- Nêu khái niệm văn hóa
+ Là sự biểu hiện của phương thức tồn tại người
+ Là tổng thể các hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra trong tất
cả các lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, duy trì, bảo tồn và phát triểntrong suốt chiều dài lịch sử
+ Là sự quy định và thể hiện bản sắc riêng của mỗi cộng đồng, dân tộc
- Phân tích khái niệm văn hóa
+ Khái niệm đã làm rõ phương thức tồn tại và phát triển của văn hóa
Câu 2: Phân tích những chức năng cơ bản của văn hóa
- Chức năng nhận thức của văn hóa
+ Mở mang trí tuệ, sự hiểu biết, nhận thức của con người về cáclĩnh vực tri thức
+ Giúp con người lĩnh hội được về thế giới, về các giá trị mà dântộc và nhân loại đã đạt được trong suốt tiến trình lịch sử
- Chức năng giáo dục của văn hóa
+ "Sự gieo trồng tinh thần"
+ Định hướng giá trị xã hội
+ Bồi dưỡng, phát triển nhân cách một cách toàn diện
- Chức năng đảm bảo tính kế tục lịch sử của văn hóa
Trang 10+ Tạo nên dòng chảy lịch sử trong tính kế thừa, phát triển.
+ Là nhân tố đảm bảo cho lịch sử diễn ra một cách lôgíc
+ Là chiếc cầu nối giữa các thế hệ, các dân tộc, quốc gia tạo nêntiến trình lịch sử văn hóa và sự tiếp xúc, giao lưu giữa các nền văn hóa
- Chức năng thẩm mỹ của văn hóa
+ Đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu con người về cái đẹp và hoạt độngtheo quy luật của cái đẹp (cái đẹp trong đời sống và trong nghệ thuật)
+ Đưa lại sự thỏa mãn thẩm mỹ, đáp ứng nhu cầu tinh thần, tạo sựhài hòa, phong phú cho đời sống tinh thần con người
- Chức năng thực tiễn của văn hóa
+ Đưa ra những dự báo cần thiết về xã hội giúp định hướng cho cáchoạt động quản lý các quá trình xã hội
+ Là động lực, mục tiêu của phát triển xã hội
Câu 3: Nêu suy nghĩ của mình về phương hướng bồi dưỡng, phát triển nhân
cách của bản thân
- Bằng giáo dục văn hóa (trau dồi mọi lĩnh vực tri thức văn hóa)
- Từ môi trường văn hóa (môi trường sống và hoạt động, môi trường giaotiếp, môi trường giáo dục và tiếp nhận giáo dục, các điều kiện, phương tiệnsinh hoạt vật chất và tinh thần )
Câu 4: Liên hệ về chức năng của văn hóa trong giáo dục đạo đức, nhân cách
cho thế hệ trẻ ở nước ta hiện nay
- Văn hóa với việc mở mang trí tuệ, phát triển năng lực sáng tạo đápứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH
- Văn hóa với việc định hướng lý tưởng XHCN
- Văn hóa với việc giáo dục giá trị truyền thống Việt Nam
Trang 11- Văn hóa với việc bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, tư tưởng, đạo đức, lốisống, hướng tới một nhân cách hài hòa, toàn diện.
Trang 12đề 5
Câu 1: Nêu khái niệm văn hóa và các thành tố cơ bản trong cấu trúc của văn hóa
- Nêu khái niệm văn hóa
+ Là sự biểu hiện của phương thức tồn tại người
+ Là tổng thể các hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra trong tất
cả các lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, duy trì, bảo tồn và phát triểntrong suốt chiều dài lịch sử
+ Là sự quy định và thể hiện bản sắc riêng của mỗi cộng đồng, dân tộc
- Các thành tố cơ bản trong cấu trúc của văn hóa:
+ Theo hình thái giá trị và phương thức tồn tại, gồm:
Văn hóa tư tưởng
Văn hóa đạo đức
Văn hóa lối sống, nếp sống
Văn hóa tâm linh, tín ngưỡng
Văn hóa sinh hoạt+ Theo hình thức tổ chức đời sống cộng đồng, gồm:
Văn hóa gia đình
Văn hóa nông thôn
Văn hóa làng xã, vùng miền
Văn hóa dân tộc.
Trang 13+ Theo tiến trình lịch sử và thời đại
Văn hóa truyền thống
Văn hóa hiện đại.
Câu 2: Phân tích bản chất xã hội của văn hóa
- Văn hóa là sự phản ánh phương thức tồn tại của con người và xã hội
+ Văn hóa hình thành trong đời sống hiện thực, tồn tại trong tất cảcác lĩnh vực hoạt động và quan hệ xã hội của con người
+ Văn hóa phản ánh đời sống kinh tế, phương thức sinh hoạt vậtchất của xã hội
+ Văn hóa phản ánh đời sống tinh thần của con người và xã hội
- Văn hóa là tổng hòa các giá trị mà con người và xã hội đã tạo ra qua các quá trình lịch sử
- Văn hóa là sự phản ánh chân thực và sinh động sự vận động, biến đổi, phát triển của xã hội qua các thời kỳ lịch sử
- Văn hóa phản ánh đặc điểm, tính chất, diện mạo của xã hội (thể hiện qua tính giai cấp, tính dân tộc, tính nhân loại, tính thời đại của văn hóa).
Câu 3: Nhận diện những đặc điểm cơ bản của văn hóa nông thôn Việt Nam
hiện nay
- Phản ánh đời sống kinh tế, phương thức sinh sống của người dân nông thôntrong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và trong tiến trình CNH,HĐH
- Phản ánh những đặc điểm sinh hoạt vật chất và tinh thần của xã hội nôngthôn cổ truyền được duy trì bằng phong tục, tập quán, nếp sống ở nôngthôn
Câu 4: Nêu suy nghĩ về bản chất xã hội của văn hóa trong cấu trúc nhân cách
của bản thân
- Văn hóa và nhân cách; cấu trúc của nhân cách, các giá trị xã hội trongcấu trúc của nhân cách
Trang 14- Vấn đề mối quan hệ cá nhân - nhân cách và xã hội; vị trí của văn hóatrong mối quan hệ ấy.
Trang 15đề 6
Câu 1: Nêu khái niệm văn hóa và làm rõ ý nghĩa của các khái niệm "văn hóa
truyền thống" và "văn hóa hiện đại"
- Nêu khái niệm văn hóa
+ Là sự biểu hiện của phương thức tồn tại người
+ Là tổng thể các hệ thống giá trị do con người sáng tạo ra trong tất
cả các lĩnh vực của cuộc sống, được tích lũy, duy trì, bảo tồn và phát triểntrong suốt chiều dài lịch sử
+ Là sự quy định và thể hiện bản sắc riêng của mỗi cộng đồng, dân tộc
- Các khái niệm
+ "Văn hóa truyền thống": Được hình thành từ trong lịch sử, được
chắt lọc, bảo tồn, lưu giữ và phát triển qua quá trình lịch sử, được tạo thành bởi
hệ thống các giá trị được sáng tạo ra và thừa nhận phổ biến qua các thời kỳ lịchsử
+ "Văn hóa hiện đại": Là sự kế thừa, tiếp nối văn hóa truyền thống,
là sự phản ánh đời sống xã hội hiện đại, được khẳng định bởi các giá trịđương đại, theo quan điểm đánh giá đương đại
Câu 2: Phân tích bản chất nhân văn của văn hóa
- Nêu khái niệm văn hóa
- Văn hóa là sự thể hiện, phát huy, giải phóng những năng lực bản chấtngười (năng lực nhận thức và thực tiễn, năng lực sáng tạo "theo quy luật củacái đẹp")
- Văn hóa bắt nguồn từ thực tiễn cuộc sống của con người và là sự phảnánh phương thức tồn tại của con người và xã hội
- Văn hóa là sự kết tinh những giá trị nhân văn (Chân - Thiện - Mỹ là
hệ giá trị cốt lõi trong văn hóa)
Trang 16- Bản chất của văn hóa được xác định trong mối quan hệ biện chứngcủa văn hóa với con người.
+ Văn hóa là sản phẩm sáng tạo của con người, là sự biểu hiệnnhững giá trị người và là môi trường, điều kiện nuôi dưỡng, bồi đắp, pháttriển nhân cách con người
+ Con người vừa là chủ thể, vừa là sản phẩm của văn hóa, lại vừa làđại biểu mang các giá trị văn hóa
- Giá trị nhân văn nói lên thực chất của văn hóa, là tiêu chí để phân biệt,tìm ra sự đối lập giữa văn hóa và phản văn hóa
Câu 3: Suy nghĩ của anh (chị) về tiêu chí đánh giá một xã hội tiến bộ
- Một xã hội phát triển là xã hội mang lại nhiều nhất lợi ích cho conngười, vì sự công bằng, bình đẳng, hạnh phúc, tiến bộ của con người, tạo điềukiện cho sự phát triển hài hòa toàn diện con người Đó đồng thời là một xã hội
có văn hóa cao
- Một xã hội tiến bộ là một xã hội được phát triển bằng động lực vănhóa và vì mục tiêu văn hóa
Câu 4: Suy nghĩ của anh (chị) về bản chất nhân văn trong văn hóa chính trị ở
nước ta hiện nay
Bản chất nhân văn trong văn hóa chính trị được thể hiện:
- Trong quan điểm và đường lối chính trị: Tinh thần dân chủ, nhân văn
- Trong mục tiêu chính trị: Vì con người, vì nhân dân, vì hòa bình, độclập dân tộc, tự do, bình đẳng, hạnh phúc và tiến bộ xã hội
- Trong thể chế chính trị: Cơ chế dân chủ
- Trong công nghệ chính trị: Thấm nhuần yếu tố văn hóa
- Trong nhân cách của nhà hoạt động chính trị: Gắn với nội dung đạođức XHCN
Trang 17đề 7
Câu 1: Nêu cơ sở lý luận của mối quan hệ biện chứng giữa kinh tế với văn hóa
- Quan điểm duy vật lịch sử về mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
+ Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội
+ Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
+ Tính độc lập tương đối và sự tác động trở lại của ý thức xã hội đốivới tồn tại xã hội
- Quan điểm duy vật lịch sử về mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
+ Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
+ Sự tác động trở lại của kiến trúc thượng tầng với cơ sở hạ tầng vàtính độc lập tương đối của các yếu tố trong kiến trúc thượng tầng
+ Văn hóa với ý nghĩa là nền tảng tinh thần xã hội, thuộc kiến trúcthượng tầng, tác động trở lại cơ sở kinh tế
Câu 2: Hãy luận giải về quy luật tác động của điều kiện kinh tế - xã hội tới
sự phát triển của văn hóa
- Sự quyết định của kinh tế đối với văn hóa
+ Cơ sở kinh tế - xã hội tạo tiền đề khách quan cho sự phát triểnvăn hóa, đồng thời quy định nội dung, bản chất của một nền văn hóa
+ Cơ sở kinh tế - xã hội quy định tính chất, diện mạo của một nền vănhóa
+ Cơ sở kinh tế - xã hội quy định mục tiêu, xu hướng phát triển của vănhóa
+ Cơ sở kinh tế - xã hội ảnh hưởng, chi phối đến tốc độ, nhịp độphát triển văn hóa
- Ảnh hưởng của chính trị tới văn hóa
Trang 18+ Chính trị là phản ánh của kinh tế Cơ sở kinh tế nào thì chế độchính trị ấy Cho nên mối quan hệ giữa chính trị với văn hóa cũng là sự biểuhiện của quan hệ giữa cơ sở kinh tế với văn hóa.
+ Chính trị quy định nội dung, ý thức hệ của văn hóa
+ Chính trị quy định phương hướng phát triển của văn hóa
+ Tạo cơ sở cho sự thúc đẩy (hoặc kìm hãm) sự phát triển văn hóa
- Tính độc lập tương đối và tác động trở lại của văn hóa tới cơ sở kinh tế
- Quy luật phát triển không đồng đều của văn hóa so với cơ sở kinh tế.
Câu 3: Suy nghĩ về sự tác động của điều kiện kinh tế - xã hội tới tư tưởng,
nếp sống văn hóa của bản thân?
- Sự biến đổi của điều kiện kinh tế - xã hội và biến đổi trong suy nghĩ,cách sống, tâm lý của bản thân
- Điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay và sự tác động tới tư tưởng, nhậnthức (cách nghĩ, quan niệm sống, định hướng giá trị )
- Điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay và sự tác động tới nếp sinh hoạt,hoạt động, nhu cầu, cách thức tổ chức cuộc sống của bản thân
Câu 4: Anh (chị) nhận thức gì về tác động của kinh tế thị trường tới đời sống
văn hóa xã hội
- Tác động tích cực:
+ Kích thích sự năng động, sáng tạo của con người, tạo cơ sở hiệnthực cho việc xác lập quan hệ dân chủ, bình đẳng, hợp tác, cạnh tranh lànhmạnh trong hoạt động và quan hệ của cá nhân và của các tổ chức xã hội
+ Thay đổi mạnh nhu cầu, làm cho nhu cầu ngày càng tăng, phongphú, đa dạng hơn, tạo động lực trực tiếp thúc đẩy xã hội phát triển
+ Thay đổi cách nghĩ, nếp sống, phá bỏ dần những hạn chế trongsức ỳ của những tâm lý, tư tưởng cũ
+ Thay đổi quan niệm giá trị, định hướng, mục tiêu cuộc sốnghướng tới một xã hội tiến bộ, văn minh, hiện đại
Trang 19- Tác động tiêu cực:
Làm nảy sinh những hiện tượng phức tạp (trong tư tưởng, đạo đức, lốisống của một bộ phận dân cư) gắn với mặt trái của kinh tế thị trường (yêu cầunêu một cách khái quát về những hiện tượng phức tạp đó và có ví dụ cụ thể