Cấu tạo và những tính chất cơ bản của hạt nhân

I.Mục tiêu:Cấu tạo của hạt nhân Tính chất của hạt nhân Các công thức liên quan... 2.1 Spin hạt nhân-Mô men từ hạt nhân:a, Spin hạt nhân: Một nuclon sẽ có mô men động lượng quỹ đạo và

I.Mục tiêu:

Cấu tạo của hạt nhân

Tính chất của hạt nhân

Các công thức liên quan

II Nội dung:

2 Những tính chất

cơ bản của hạt nhân

2 Những tính chất

cơ bản của hạt nhân

1 Cấu tạo và khối lượng của hạt nhân

1 Cấu tạo và khối lượng của hạt nhân

3 Kết luận

3 Kết luận

1.1 Cấu tạo của hạt nhân:

- Hạt nhân tạo thành từ các nuclon:

proton và nơtron

- Tổng số các nuclon trong hạt nhân

gọi là số khối của hạt nhân: A.

1 Cấu tạo và khối lượng của hạt nhân:

(1)

A

Z X

3 /

,6 12 92 235

16

- Đồng vị : Là các nguyên tử có cùng

số Z nhưng có số N khác nhau, như

vậy có khối lượng khác nhau.

Ví Dụ:

- Các hạt nhân có A như nhau

nhưng Z khác nhau gọi là hạt

nhân đồng khối

1 Cấu tạo và khối lượng của hạt nhân:

1.2 Khối lượng của hạt nhân:

a, Đơn vị khối lượng hạt nhân:

1 Cấu tạo và khối lượng của hạt nhân:

Khối lượng nguyên tử gần như tập trung hoàn toàn ở

1 đvklnt

1

12 6

1 12

10 99266

e

n

p

m m

u m

u m

u m

1836

000549 ,

0

00898 ,

1

00759 ,





1 Cấu tạo và khối lượng của hạt nhân:

6



 N A

g N

u m



2.1 Spin hạt nhân-Mô men từ hạt nhân:

a, Spin hạt nhân:

Một nuclon sẽ có mô men động lượng quỹ đạo và mô men spin

Mô men spin do chuyển động của các nuclon bên trong hạt nhân,

mô men spin đặc trưng cho vận động nội tại của nuclon.

- Như vậy mô men spin sẽ có mô men toàn phần:

- Mô men động lượng toàn phần của hạt nhân:

gọi là momen spin của hạt nhân, đặc chưng cho chuyển động nội tại của hạt nhân.

- Độ lớn:

2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân

j



i i

h J J j



b, Mô men từ hạt nhân:

-Thực chất là do mô men từ của các nuclon tạo thành.

- Proton và nơtron đều có mô men từ, proton có điện tích nên còn có mô

men từ obital (quỹ đạo).

Do đó mô men từ của hạt nhân là:

-Paoli đã đề nghị coi mô men từ của proton bằng 1 Manheon Bohr hạt nhân:

2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân

i

n s Z

i

p s Z

i

p

i i

i

1

) ( 1

) ( 1

) (

e

m m

2.2 Lực hạt nhân ( Lực tương tác tạnh ):

- Là lực hút giữa các nuclon.

- Có hiệu lực trong khoảng kích thước hạt nhân (fm).

- Cực mạnh, giảm nhanh theo khoảng cách.

Ở khoảng cách:

-lực hạt nhân nhỏ, có thể bỏ qua

được

- được coi là bán kính tác dụng hạt nhân

- Là lực không phụ thuộc vào diện tích, Proton và nowtron là

những hạt như nhau theo nghĩa tương tác hạt nhân.

2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân

m fecmi

fm( ) 4 , 2 10 15

2 ,



) (

2 ,

2 fm fecmi



-Lực hạt nhân không phải là lực xuyên tâm: không chỉ phụ thuộc vào khoảng cách giữa các hạt mà còn phụ thuộc vào

sự định hướng song song hay không song song của chúng.

- Lực hạt nhân có tính chất bão hòa.

- lực hạt nhân là lực trao đổi: Tương tác giữa hai nuclon được thực hiện bằng cách trao đổi một loại hạt được

gọi là meezon п.

VD:

2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân

n  n n  n n n n

n

p p

p p

p p

p p

0 0









2.3, Năng lượng liên kết hạt nhân :

a, Mối quan hệ giữa năng lượng và khối lượng :

- Theo Anhtanh nếu như 1 vật có m và E thì:

1 v c

m m







2 0

0 m c

E 



2 0

2 0

2

E E



0 2

0

) / (

•Cách đổi đơn vị:

* Biết các giá trị xác định:

2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân 2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân

) (

10 5 1 )

( 10 9 10

66 , 1 10

66 , 1

e p

n

e

p

m m

m m

u m

MeV u

m

MeV u

m

1836

5 , 2 00898

, 1

511 ,

0 000549

, 0

2 , 938 00759

, 1

b, Độ hụt khối và năng lượng liên kết :

b 1 , Độ hụt khối:

-Xét hạt :

 Quá trình tạo thành hạt nhân từ các nuclon riêng biệt

bị hụt khối lượng: m α=4,03314u-4,0015u=0,0316u

*Độ hụt khối của hạt nhân:

u m

b 2 , Năng lượng liên kết hạt nhân:

- Năng lượng liên kết hạt nhân: là năng lượng tối thiểu

để phá vỡ hạt nhân X thành các nuclon riêng biệt

;

- Năng lượng trung bình của hạt nhân (năng lượng liên kết riêng): Tính cho 1 nuclon ( Thể hiện độ bền vững của hạt nhân)

2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân 2 Những tính chất cơ bản của hạt nhân

Khối lượng của hạt nhân được xét Khối lượng nguyên tử được xét

(

m Z

A m

Z

( 5016 ,



 

3 Kết luận:

(1)

(2) (3) (4)

(5) (6)

3 /

6



 N A

u A.



i i



 j h J J

n s Z

i

p s Z

i

p

i i

i

1

) ( 1

) ( 1

) (

e

m m

1 v c

m m







2 0

(15) (14)

(16) (17)

(13)

x n

p A Z m m m



 delta mx ( ).

2 0

2 0

2

0 mc m c (m m )c E

(

0

) / (

Phương pháp nghiên cứu

1

2 3

Mạng internet

Sách vật lý đại cương A2

Hỏi ý kiến chuyên gia

THANK YOU SO MUCH!