BÀI GIẢNG điện tử TRIẾT học CHUYÊN đề ý THỨC xã hội

YTXH thuộc lĩnh vực đời sống tinh thần của xã hội, bao gồm toàn bộ những quan điểm, tư tưởng, tình cảm, tâm trạng, tập quán, truyền thống… được nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn lịch sử nhất định

Trang 2

2

Trang 4

Trang: 354-382 Trang: 566-601

Bµi 11: ý thøc x· héi

Trang 5

Tån t¹i x· héi vµ ý thøc x· héi

I

Kh¸i niÖm

vµ kÕt

cÊu cña TTXH

1

TÝnh giai cÊp cña YTXH

3

Kh¸i niÖm

vµ kÕt cÊu cña YTXH

2

Trang 6

I Tồn tại xã hội và ý thức xã hội

1 Khái niệm và kết cấu của tồn tại

xã hội

Bài 11: ý thức xã hội

Tồn tại xã hội?

Khái niệm

gì?

Là những yếu tố vc gắn với sự tồn tại, vận động, phát triển của con ng ời và xã hội nh : ăn, mặc, ở, đi lại, lao động sản xuất, sinh con…

Là những yếu tố, điều kiện

đảm bảo cho sinh hoạt vật chất của con ng ời và xã hội

nh : đất đai, nhà cửa, khí hậu, nguồn n ớc, kh/sản, tài nguyên, môi tr ờng…

Sinh

hoạ

t vc

Đk s/h oạt vc

Man

g tính lịch sử- xã hội

Trang 7

I Tån t¹i x· héi vµ ý thøc x· héi

1 Kh¸i niÖm vµ kÕt cÊu cña tån t¹i

x· héi

SINH HO¹T VËT CHÊT Vµ §IÒU KIÖN SINH HO¹T VËT CHÊT XH

Trang 8

1 Khái niệm và kết cấu của tồn tại

xã hội

Tồn tại xã hội

Khái niệm

địa lý

Ph ơng thức sản xuất

Dân số

và mật

độ dân số

Tồn tại xã hội bao gồm những yếu

tố nào?

Trang 9

1 Kh¸i niÖm vµ kÕt cÊu cña tån t¹i

x· héi

Tån t¹i x· héi

Trang 10

2 Khái niệm và kết cấu của ý thức xã

hội

ý thức xã hội

Câu hỏi: Đồng chí cho biết trong các

ph ơng án sau đâu là ph ơng án

đúng?

YTXH thuộc lĩnh vực đời sống tinh thần của xã hội

YTXH là hoạt

động tinh thần xã hội

ý thức xã hội

là đời sống tinh thần xã

hội

Trang 11

hội

Khái niệm

ý thức xã hội

YTXH thuộc lĩnh vực đời

sống tinh thần của xã hội,

Trang 12

2 Kh¸i niÖm vµ kÕt cÊu cña ý thøc x·

héi

Kh¸i niÖm

ý thøc x· héi

Quan ®iÓm, t t ëng, t×nh c¶m,

t©m tr¹ng, tËp qu¸n, truyÒn thèng…

Sản xuất, phân phối, tiêu dùng giá trị tinh thần

Trao đổi, giao tiếp tinh thần

C©u hái: §êi sèng

tinh thÇn XH bao gåm nh÷ng yÕu tè

nµo?

Thùc tiÔn tinh thÇn

NT luËn

Trang 13

héi

Kh¸i niÖm

ý thøc x· héi

Quan ®iÓm, t t ëng, t×nh c¶m,

t©m tr¹ng, tËp qu¸n, truyÒn thèng…

Quan điểm, tư tưởng “Lấy dân làm gốc”

“Tình cảm, truyền thống yêu nước…”

“Phong tục, tập quán, truyền thống…”

Quan niÖm: “b¸n anh em xa mua l¸ng giÒng gÇn”

Trang 14

Nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại

xã hội

Tập quỏn du canh, du cư

PTSX giản đơn, chủ yếu dựa

vào tự nhiên

Phong trào đấu tranh của giai cấp

công nhân

Chủ nghĩa Mác-Lênin

Trang 15

Nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại

xã hội

hội

ý thức xã hội mang tính lịch

sử

T t ởng dân chủ

T t ởng Trung-hiếu

Hôn nhân trong các chế độ xã hội

Trang 16

2 Kh¸i niÖm vµ kÕt cÊu cña ý

thøc x· héi

C©u hái: ý thøc x· héi tån

t¹i ë ®©u, b»ng c¸ch nµo?

ý thøc x· héi tån t¹i

ë con ng êi, th«ng qua c¸c c¸ nh©n

cô thÓ

Trang 17

héi vµ ý thøc c¸

nh©n?

Trang 18

2 Khái niệm và kết cấu của ý

YTXH là ý thức của những tập đoàn ng ời, của toàn thể cộng đồng có cùng lợi ích, nhu cầu

Phản ánh và thể hiện quan điểm, t t ởng, tình cảm phổ biến của một cộng đồng, một tập đoàn xã hội, một thời đại nhất

Trang 19

thức xã hội

Kết cấu của ý thức xã hội

Căn cứ nội dung

và lĩnh vực

phản ánh

Theo trình độ phản ánh của ý

ý thức

đạo

đức

ý thức tôn giáo

ý thức kho

a học

ý thức thẩ

m mỹ

YTXH thông th ờng

ý thức

lý luận

Hệ t

t ởng

Tâm

lý xã hội

Trang 20

Vai trò

Tác động thiết thực trong thực tiễn lđsx, giao tiếp và

đấu tranh xã

hội

?

Trang 21

thức xã hội

Là toàn bộ những hiện t ợng nh t/c, tâm trạng, cảm xúc và tập quán của con ng ời đ ợc hình thành tự phát, phản ánh trực tiếp sự biến

động của điều kiện, hoàn cảnh

-Yếu tố trớ tuệ đan xen yếu tố tỡnh cảm.

- Dễ “lõy lan”, kớch thớch h/đ con người 1 cỏch nhanh chúng.

-Tồn tại dai dẳng, chậm biến đổi…

Trang 22

ý thức

lý luận

Là những quan điểm, t t ởng đ ợc khái quát hoá, hệ thống hoá thành các học thuyết XH và đ ợc trình bày d ới dạng các

khái niệm, phạm trù, quy luật

Thuyết Tiến hóa của Đác Uyn

Thuyết Nho giáo của Khổng Tử

Thuyết t ơng đối của

Trang 23

ý thức

lý luận

không?

Khôn g

Trình độ cao

Khái quát hóa, trừu t ợng hóa Biểu hiện thông qua các k/n, p/t, q/l.

Trang 24

ý thøc

lý luËn

Cã kh¶ n¨ng ph¶n ¸nh kh¸i qu¸t, s©u s¾c, chÝnh x¸c vµ v¹ch ra ® îc mèi liªn hÖ b¶n chÊt cña

TTXH

PLATON 347tr.CN H£GHEN 1770-1831

Trang 25

Là những quan điểm, t t ởng đ ợc hệ thống hoá thành các học thuyết chính trị - xã

hội.

CN MLN, TT Hồ Chớ Minh

HTT KH là hệ t t ởng của giai cấp cách mạng, phản

ánh đúng đắn, khoa học

đời sống xã hội HTT phản KH là hệ t t ởng của g/c phản động, phản ánh lợi ích của giai

cấp thống trị

* ở Việt Nam hiện nay Đảng ta lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin và t t ởng Hồ Chí Minh làm nền tảng t t ởng và kim chỉ nam cho mọi hành động

của Đảng

Hệ t t ởng KH

Hệ t t ởng phản KH

Trang 26

ý thøc

lý

luËn

HÖ t t ëng

ThuËn lîi hoÆc khã kh¨n Phong trµo yªu n íc T t ëng cÇu an

CN M¸c-Lªnin T«n gi¸o

Trang 27

Hå ChÝ Minh: “B©y giê häc thuyÕt nhiÒu, chñ

nghÜa nhiÒu nh ng chñ nghÜa ch©n chÝnh nhÊt, c¸ch m¹ng nhÊt lµ chñ nghÜa M¸c-Lªnin”

Trang 28

3 TÝnh giai cÊp cña ý thøc x· héi

Trong x· héi cã giai cÊp, ý thøc x· héi mang tÝnh giai cÊp

s©u s¾c

Nguyªn nh©n?

C¸c M¸c (1818 -

1883)

Nh÷ng t t ëng thèng trÞ kh«ng ph¶i lµ c¸i g× kh¸c mµ chØ lµ biÓu hiÖn tinh thÇn cña nh÷ng quan hÖ vËt chÊt thèng trÞ

Trang 29

3 TÝnh giai cÊp cña ý thøc x· héi

Trong x· héi cã giai cÊp, ý thøc x· héi mang tÝnh giai cÊp

Trang 30

ơng

đối của YTHX

2

Tồn tại

XH quyết

định YTXH

1

II

Trang 32

II Quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã

và sự vận động,

biến đổi

Trang 33

II Quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

n gốc

YTXH nảy sinh từ TTXH, phản ánh TTXH,

do tồn tại xã hội quyết

định

Về nội dung

và tính chất

YTXH là cái đi phản ánh TTXH TTXH thế nào thì

YTXH có nội dung và

tính chất ấy

Về sự vận

động biến

Trang 34

.Tự tôn “Làng mình”; Dị ứng với bên ngoài; Bất li hương;

.Trọng tình xóm - làng;

Trọng lệ làng hơn phép nước;

Khôn vặt; Trọng danh hão

Suy nghĩ theo thói quen đám đông - không coi trọng sáng kiến mới.

Trang 35

II Mèi Quan hÖ biÖn chøng gi÷a tån t¹i x· héi vµ ý thøc x· héi

ý thøc x· héi th êng l¹c hËu so víi tån t¹i

nh do tÝnh l¹c hËu, b¶o thñ cña mét sè h×nh th¸i ý thøc x·

Trang 36

Lối sống ăn bám, lười lao động…

Trang 37

Tập quán du canh, du cư của 1 số dân tộc thiểu số

Trang 38

Hủ tục mê tín, dị đoan Tập tục đốt vàng mã

Trang 39

CÔNG SỞ VẮNG NGẮT ĐỢI AI, CHỜ AI? ĐỢI ĐẾN BAO GIỜ?

Trang 40

héi cã tÝnh v ît tr íc so víi tån t¹i x· héi cã tr¸i víi nguyªn lý TTXH quyÕt

tr íc cña YTXH th êng xuÊt hiÖn ë mét bé phËn nh÷ng

t t ëng khoa häc, tiªn tiÕn Chñ nghÜa

M¸c-Lªnin

Trang 41

II Mối Quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

ý thức xã hội th ờng lạc hậu so với tồn tại

triển của mình

c

YTXH của mỗi thời đại không xuất hiện trên mảnh đất trống không mà đ ợc tạo ra trên cơ sở kế thừa những t t ởng của thế hệ tr ớc đó

Trong xã hội có giai cấp, tính

kế thừa của ý thức xã hội gắn

với tính chất giai cấp

Trang 42

42

Trang 43

II Mối Quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

ý thức xã hội th ờng lạc hậu so với tồn tại

của TTXH

Vị trí, vai trò của mỗi hình thái ý thức xã hội là khác nhau ở mỗi thời đại, mỗi điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể.

Trang 44

íng

Trang 45

45

Trang 46

II.mối Quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

móc

Trong thời kỳ quá độ lên CNXH, do các đặc điểm kinh tế-xã hội chi phối cần phải chú ý đến công tác t t

Trang 47

Các hình thái ý thức xã hội

ý thứ

c

đạo

đứ c

ý thứ

c tôn giáo

ý thứ

c kho

a học

ý thứ

c thẩ

m mỹ

Trang 48

kinh tế, xã hội giữa

các giai cấp, các dân tộc và các quốc gia, cũng nh thái độ của các giai cấp đối với quyền lực nhà n ớc

Đặc tr ng của ý thức chính trị:

là thể hiện trực tiếp và tập trung nhất ở lợi ích cơ

bản của giai cấp

Khái niệm

Trang 49

quan ®iÓm cña mét

giai cÊp vÒ b¶n chÊt

¸nh trùc tiÕp c¸c quan hÖ kinh tÕ cña x·

héi, tr íc hÕt lµ c¸c quan hÖ s¶n xuÊt ® îc thÓ hiÖn trong

hÖ thèng ph¸p

luËt

Kh¸i niÖm

Trang 50

Kh¸i niÖm

Trang 51

III Các hình thái ý thức xã hội

4 ý thức khoa học

ý thức khoa học là hệ thống tri thức phản ánh chân thực d ới dạng lôgíc trừu t ợng

về thế giới đã

đ ợc kiểm nghiệm qua thực tiễn

Ngày nay, tri thức khoa học đ ợc kết tinh trong mọi nhân

tố của lực l ợng sản xuất - trong đối t ợng lao động, kỹ thuật, quá trình công nghệ; khoa học cho phép hoàn thiện các

ph ơng pháp sản xuất, hoàn thiện việc quản lý kinh tế

Khái niệm

Trang 52

cái đẹp

Trong các hình thức hoạt động th ởng thức và sáng tạo cái

đẹp thì

nghệ thuật là hình thức biểu hiện cao nhất của ý thức thẩm mỹ

Khái niệm

Trang 53

giáo phản ánh một cách hoang đ ờng

và xuyên tạc thế giới hiện thực khách quan

Là một hình thái ý thức xã hội mang tính chất tiêu cực Nó thực hiện chức năng

đền bù - h

ảo trong một xã hội cần đến sự

đền bù - h

ảo

Khái niệm

Trang 54

III Các hình thái ý thức xã

hội

Làm rõ khái niệm,

đặc tr ng, vị trí, vai trò của các hình thái ý

thức xã hội ?

Trang 55

55

Trang 56

3 Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa

tồn tại xã hội và ý thức xã hội theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử ý nghĩa ph

ơng pháp luận của vấn đề?

Trang 57

57

Định dạng
Số trang	57
Dung lượng	18,47 MB