Bài 1: Xây dựng tên một để tài nghiên cứu khoa học và thuyết minh đề cương nghiên cứu đề tài. A. MỞ ĐẦU. 1. Lý do chọn đề tài. Năm 2010, Hà Nội cùng cả nước long trọng kỷ niệm 1000 năm ngày thành lập kinh đô Thăng Long. Mùa thu năm Canh Tuất (1010), vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về thành Đại La, đổi tên là Thăng Long. Từ đó đến nay, Hà Nội đã trải qua 1000 năm tuổi. Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, Hà Nội là Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Từ tháng 7 năm 1976, Hà Nội là Thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hà Nội có vị trí và vai trò đặc biệt trong sự phát triển toàn diện của đất nước. Nghị quyết số 15NQTƯ tháng 12 năm 2000 của Bộ chính trị về phương hướng và nhiệm vụ phát triển của Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ 20012010 và Pháp lệnh Thủ đô Hà Nội đã xác định: “Hà Nội là trái tim của cả nước, trung tâm đầu não chính trị hành chính quốc gia, trung tâm đầu não chinh trị hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế.” Thực hiện Nghị Quyết của Bộ chính trị và Pháp lệnh Thủ đô Hà Nội, trong những năm qua, Hà Nội không ngừng vươn lên để tiếp tục khẳng định mình. Tuy nhiên so với yêu cầu chung về phát triển mọi mặt của cả nước thì thực trạng phát triển thủ đô Hà Nội vẫn còn 1 số yếu kém đòi hỏi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô cần sớm có những giải pháp tích cực, hiệu quả nhằm phát triển Thủ đô Hà Nội tương xứng với tiềm năng và vị thế của Thủ đô, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. Bài viết này đi sâu vào làm rõ sự phát triển cơ bản để xứng tầm là Thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là đề tài có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc. Hà Nội được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo xây dựng Thủ đô giàu đẹp, văn minh. Cả nước hướng về Thủ đô Hà Nội và Hà Nội hướng về cả nước. Hà Nội cũng cần vươn mình lên một tầm cao mới để xứng đáng với lòng tin yêu của đồng bào cả nước. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Thủ độ Hà Nội phải làm thế nào để phát triển thành một Thủ đô xã hội chủ nghĩa. Muốn như thế thì mỗi xí nghiệp, mỗi một đơn vị bộ đội, mỗi một trường học, mỗi một đường phố, mỗi một cơ quan và mỗi một nông thôn ở ngoại thành phải thành một pháo đài của chủ nghĩa xã hội.” Tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khoá XII ngày 30 tháng 5 năm 2008, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội. Theo đó, từ 1 tháng 8 năm 2008 Thủ đô Hà nội sẽ mở rộng bằng toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của Tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã của huyện Lương Sơn, Hoà Bình với tổng diện tích tự nhiên là 334.470.02 ha và 6.232.940 người. Việc mở rộng không gian Thủ đô sẽ mang lại nhiều thuận lợi, đồng thời cũng tăng lên những khó khăn, phức tạp, phải quản lý trên một địa bàn rộng lớn gấp đôi, gấp ba so với Thủ đô Hà nội trước đó. Vì vậy vấn đề xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội càng phải được quan tâm của Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước. Đề tài này vừa mang tính lịch sử, vừa mang tính khoa học và thực tiễn, chứa đựng những vấn đề nóng hổi trong quá trình đi lên của Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là trong những năm đầu của thế kỷ mới, thiên niên kỷ mới. 2. Tình hình nghiên cứu. Vấn đề xây dựng và phát triển Thủ đô trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đã dược nhiều ngành, nhiều cấp từ Trung ương đến cơ sở nghiên cứu, vì đây là mọt trong những vấn đề được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm. Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội là đòi hỏi khách quan của thực tiễn Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Vì vậy Bộ chính trị khẳng định: “Xây dựng và bảo vệ Thủ đô Hà Nội là sự nghiệp chung của toàn Đảng, toàn dân, các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ Quốc và các đoàn thể, các địa phương trong cả nước có trách nhiệm cùng Đảng bộ, nhân dân Hà Nội hoàn thành sự nghiệp vẻ vang đó.” Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ nhân dân thành phố Hà Nội, vấn đề này đã được các ban, ngành tổng hợp, đánh giá khái quát. Song chưa được đề cập nghiên cứu cụ thể trên tất cả các lĩnh vực. Vì vậy cần được nghiên cứu, tổng hợp, đánh giá, đúc rút kinh nghiệm và vận dụng vào thực tiễn
Trang 1Bài 1: Xây dựng tên một để tài nghiên cứu khoa học và thuyết minh
đề cương nghiên cứu đề tài.
A MỞ ĐẦU.
1 Lý do chọn đề tài.
Năm 2010, Hà Nội cùng cả nước long trọng kỷ niệm 1000 năm ngày thành lập kinh đô Thăng Long Mùa thu năm Canh Tuất (1010), vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về thành Đại La, đổi tên là Thăng Long Từ đó đến nay, Hà Nội đã trải qua 1000 năm tuổi
Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, Hà Nội là Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Từ tháng 7 năm 1976, Hà Nội là Thủ đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hà Nội có vị trí và vai trò đặc biệt trong sự phát triển toàn diện của đất nước
Nghị quyết số 15-NQ/TƯ tháng 12 năm 2000 của Bộ chính trị về phương hướng và nhiệm vụ phát triển của Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ
2001-2010 và Pháp lệnh Thủ đô Hà Nội đã xác định: “Hà Nội là trái tim của cả nước, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm đầu não chinh trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế.”
Thực hiện Nghị Quyết của Bộ chính trị và Pháp lệnh Thủ đô Hà Nội, trong những năm qua, Hà Nội không ngừng vươn lên để tiếp tục khẳng định mình Tuy nhiên so với yêu cầu chung về phát triển mọi mặt của cả nước thì thực trạng phát triển thủ đô Hà Nội vẫn còn 1 số yếu kém đòi hỏi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô cần sớm có những giải pháp tích cực, hiệu
Trang 2quả nhằm phát triển Thủ đô Hà Nội tương xứng với tiềm năng và vị thế của Thủ đô, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới
Bài viết này đi sâu vào làm rõ sự phát triển cơ bản để xứng tầm là Thủ
đô của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là đề tài có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc Hà Nội được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo xây dựng Thủ đô giàu đẹp, văn minh Cả nước hướng về Thủ đô Hà Nội và Hà Nội hướng về
cả nước Hà Nội cũng cần vươn mình lên một tầm cao mới để xứng đáng với lòng tin yêu của đồng bào cả nước
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Thủ độ Hà Nội phải làm thế nào để phát triển thành một Thủ đô xã hội chủ nghĩa Muốn như thế thì mỗi xí nghiệp, mỗi một đơn vị bộ đội, mỗi một trường học, mỗi một đường phố, mỗi một cơ quan và mỗi một nông thôn ở ngoại thành phải thành một pháo đài của chủ nghĩa xã hội.”
Tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khoá XII ngày 30 tháng 5 năm 2008, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết mở rộng địa giới hành chính Thủ đô
Hà Nội Theo đó, từ 1 tháng 8 năm 2008 Thủ đô Hà nội sẽ mở rộng bằng toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của Tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã của huyện Lương Sơn, Hoà Bình với tổng diện tích tự nhiên là 334.470.02 ha và 6.232.940 người Việc mở rộng không gian Thủ
đô sẽ mang lại nhiều thuận lợi, đồng thời cũng tăng lên những khó khăn, phức tạp, phải quản lý trên một địa bàn rộng lớn gấp đôi, gấp ba so với Thủ
đô Hà nội trước đó Vì vậy vấn đề xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội
Trang 3Đề tài này vừa mang tính lịch sử, vừa mang tính khoa học và thực tiễn, chứa đựng những vấn đề nóng hổi trong quá trình đi lên của Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là trong những năm đầu của thế kỷ mới, thiên niên kỷ mới
2 Tình hình nghiên cứu.
Vấn đề xây dựng và phát triển Thủ đô trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đã dược nhiều ngành, nhiều cấp từ Trung ương đến cơ sở nghiên cứu, vì đây là mọt trong những vấn đề được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm
Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội là đòi hỏi khách quan của thực tiễn Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước Vì vậy Bộ chính trị khẳng định: “Xây dựng và bảo vệ Thủ đô Hà Nội
là sự nghiệp chung của toàn Đảng, toàn dân, các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ Quốc và các đoàn thể, các địa phương trong cả nước có trách nhiệm cùng Đảng bộ, nhân dân Hà Nội hoàn thành sự nghiệp vẻ vang đó.”
Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ nhân dân thành phố Hà Nội, vấn đề này
đã được các ban, ngành tổng hợp, đánh giá khái quát Song chưa được đề cập nghiên cứu cụ thể trên tất cả các lĩnh vực Vì vậy cần được nghiên cứu, tổng hợp, đánh giá, đúc rút kinh nghiệm và vận dụng vào thực tiễn
3 Mục đích nghiên cứu.
- Bước đầu hệ thống hoá quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội
- Đảng bộ Thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội (1996-2011)
Trang 4- Rút ra một số kinh nghiệm bước đầu của Đảng bộ và phương hướng phát triển Thủ đô trong thời kỳ mới
4 Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Trình bày chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ Thành phố Hà nội về xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội
- Những kết quả chủ yếu xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội trong thời kỳ đẩy mạnh Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
- Đưa ra một số kinh nghiệm và phương hướng về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội
5 Phạm vi nghiên cứu.
Xây dựng và phát triển thủ đô Hà Nội là vấn đề quan trọng, liên quan đến sự phát triển chung của cả nước Trong khuôn khổ giới hạn của đề tài nghiên cứu, tôi cố gắng tập trung làm rõ quá trình hình thành, phát triển chủ trương xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội của Đảng, Nhà nước Đưa ra những vấn đề chủ yếu mà Đảng bộ và thành phố Hà nội đã vận dụng chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam vào tình hình thực tiễn và kết quả về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội; đề xuất một số phương hướng tổ chức thực hiện quá trình xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội
6 Phương pháp nghiên cứu.
Trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đề tài nghiên cứu thuộc chuyên ngành Lịch sử Đảng nên phương pháp nghiên cứu được sử dụng chủ yếu là: lịch sử và lôgic Ngoài ra còn sử
Trang 57 Đóng góp mới về mặt khoa học của khoá luận.
Đây là một đề tài chưa có ai nghiên cứu, hệ thống Đề tài đã đóng góp quan trọng cho công tác xây dựng và phát triển Thủ đô và là một nội dung quan trọng trong lịch sử của Đảng bộ thành phố Hà nội cũng như của toàn đất nước: Trình bày hệ thống quá trình đảng Cộng sản Việt Nam ra chủ trương, chỉ đạo thực hiện Đảng bộ Hà Nội vận dụng và thực hiện chủ trương đó vào thực tiễn, đánh giá kết quả và rút ra kinh nghiệm thành công
và chưa thành công Từ đó đề ra phương hướng,nhiệm vụ mới của Đảng bộ thành phố về việc triển khai thực hiện công tác xây dựng và phát triển Thủ
đô Hà nội
8 Kết cấu của đề tài.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo Đề tài gồm
3 chương
Chương I: Vị trí Thủ đô Hà Nội và sự cần thiết phát triển Thủ đô
trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Chương II: Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo xây dựng và phát
triển Thủ đô (1996-2011)
Chương III: Một số kinh nghiệm bước đầu và phương hướng phát
triển Thủ đô Hà Nội trước yêu cầu mới
B NỘI DUNG
Chương I Vị trí Thủ đô Hà Nội và sự cần thiết phát triển Thủ đô trong
thời kỳ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
1.1 Vị trí Thủ đô Hà Nội
Trang 61.1.1 Thủ đô Hà nội trong tiến trình lịch sử dân tộc
1.1.2 Hà nội là trung tâm chính trị, văn hoá, kinh tế, khoa học kỹ thuật, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước
1.2 Sự cần thiết phát triển Thủ đô trong thời kỳ Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
1.2.1 Chủ Tịch Hồ Chí Minh bàn về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội
1.2.2 Đảng ta bàn về tầm quan trọng của Thủ đô trước năm 1996
1.2.3 Thực trạng Thủ đô trước năm 1996
Chương II Đảng bộ thành phố Hà nội lãnh đạo xây dựng và phát triển
Thủ đô (1996-2011)
2.1 Thời kỳ 1996 – 2006
2.1.1 Những chủ trương lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ thành phố Hà nội
2.1.2 Kết quả thực hiện
2.2 Thời kỳ 2007- 2011
2.2.1 Những chủ trương lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ thành phố Hà nội
2.2.2 Kết quả thực hiện
Chương III Một số kinh nghiệm bước đầu và phương hướng phát triển
Trang 73.1 Một số kinh nghiệm bước đầu
3.2 Một số phương hướng phát triển Thủ đô Hà nội trước yêu cầu mới
Trang 8KẾT LUẬN
Trước những biến động thăng trầm của lịch sử dân tộc, Thăng Long –
Hà nội vẫn là mảnh đất ngàn năm văn vật, ngàn năm văn hiến Hà nội đã tròn 1000 năm tuổi Không phải đất nước nào cũng có niềm tự hào về một Thủ đô có lịch sử lâu dài như vậy Xây dựng và phát triển Thủ đô phải được coi là công tác chiến lược Điều này không chỉ có ý nghĩa với riêng Việt Nam mà bất cứ một quốc gia nào cũng vậy
Hơn bốn nghìn năm lịch sử của dân tộc, ông cha ta, Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm xây dựng và phát triển Thủ đô Hà nội Trong mỗi một thời kỳ, mỗi một giai đoạn lịch sử khác nhau lại đề ra những biện pháp, những chủ trương thích ứng Năm 1999, với những đóng góp của mình, Hà nội vinh dự được tổ chứac giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc (UNESSCO) trao tặng giải thưởng
“Thành phố vì hoà bình” Năm 2000, nhân kỷ niệm 990 năm Thăng Long –
Hà nội, Hà nội được Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý “Thủ
đô anh hùng”, Hà nội hoàn toàn xứng đáng với danh hiệu đã nhận được.
Đảng bộ và nhân dân Thủ đô nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng đặc biệt trong chiến lược phát triển Thủ đô Hà nội, đã và đang quyết tâm thực hiện đường lối,chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển Thủ đô trên tất cả các lĩnh vực Tuy nhiên trong quá trình phát triển, Hà nội còn bộc lộ một số nhược điểm, bất cập đặt ra những yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới Điều đó đặt ra trách nhiệm trước tiên lên Đảng bộ Thành phố Hà nội, phải làm thế nào để lãnh đạo toàn diện Thủ đô, phấn đấu
đưa Thủ đô Hà nội sánh ngang tầm với Thủ đô các nước trong khu vực
Trang 9thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà hoạch định chiến lược, các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới
Thành tựu giành được và những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn công cuộc đổi mới của Thủ đô cho phép chúng ta tin tưởng vào sự nghiệp Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nhất định sẽ tiến lên với một tầm cao và sức sống mới Năm 2010 Hà nội đã kỷ niệm 1000 năm ngày thành lập Nhìn lại những chặng đường lịch sử đấu tranh đầy gian nan, thử thách của dân tộc Việt Nam để trường tồn và phát triển, Thủ đô Hà nội có quyền tự hào về những đóng góp vẻ vang - những đóng góp đã được ngày một bồi đắp thêm
để trở thành truyền thống Thăng Long – Hà nội rất đỗi hào hùng của các thế
hệ người Thủ đô thanh lịch Truyền thống có bề dày lịch sử hàng nghìn năm
đã luôn luôn là động lực to lớn tiếp sức cho Hà nội vượt qua mọi khó khăn, vươn lên phía trước
Thế kỷ XXI với những thời cơ mới, vận hội mới, nội lực mới sẽ đem
lại cho Hà nội những triển vọng mới Thủ đô Hà nội – “Thành phố vì hoà bình” sẽ là thành phố hiện đại mà vẫn lấp lánh vẻ cổ kính nghìn xưa.
Đề tài này đã cố gắng hệ thống sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng bộ thành phố Hà nội, nhưng đây mới chỉ là công trình nghiên cứu bước đầu Hiện nay Thủ đô đã được mở rộng địa giới hành chính, chính thức từ ngày 01.08.2008 Hà nội có diện tích đất tự nhiên là 334.470.02 ha,
số dân 6.232.940 người năm 2008 Phía BẮc giáp tỉnh Thái Nguyên và Vĩnh Phúc, Phía Nam giáp Tỉnh Hà Nam và Hoà Bình, Phía Đông giáp tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên, Phía Tây giáp tỉnh Hoà Bình và Phú Thọ
Hà nội gồm 9 quận nội thành: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Cầu Giấy, Thanh Xuân, Đống Đa, Long Biên và Hoàng Mai; hai thành phố:
Trang 10Hà Đông, Sơn Tây; 18 huyện ngoại thành: Sóc Sơn, Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì, Từ Liêm, Ba Vì, Chương Mỹ, Đan Phượng, Hoài Đức, Mỹ Đức, Phú Xuyên, Phúc Thọ, Quốc Oai, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín, Ứng Hoà, Mê Linh và các xã mới: Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung
Như vậy, với một diện tích, quy mô, dân số lớn hơn trước thì sự lãnh đạo đó sẽ ngày càng trở nên phức tạp đòi hỏi Đảng bộ Hà nội phải có bản lĩnh chính trị vững vàng Công trình này bước đầu mở ra hướng nghiên cứu mới, đóng góp sức mình cho công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô