Đề xuất giải pháp quản lý hệ thống cấp nước thành phố yên bái tỉnh yên bái (tt)

Xin chân thành cảm ơn các Phòng, Khoa trong nhà trường, cảm ơn phòng Kỹ thuật - Vật Tư, Phòng Kế Hoạch – Kinh Doanh, Phòng Kế Toán, Xý nghiệp QL Cấp Nước, Phân xưởng sản xuất nước sạch t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN TUẤN SƠN KHÓA: 2016-2018

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC

THÀNH PHỐ YÊN BÁI - TỈNH YÊN BÁI

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS MAI THỊ LIÊN HƯƠNG

Hà Nội - 2018

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập chương trình thạc sỹ, chuyên ngành Quản lý Đô thị và Công trình, khóa học 2016 - 2018 tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Học viên đã được các thầy cô giáo truyền đạt cho những kiến thức và phương pháp luận nghiên cứu khoa học vô cùng quý báu Đây chính là nền tảng kiến thức giúp các học viên tự tin, vững vàng hơn trong công tác và trong lĩnh vực nghiên cứu sau khi tốt nghiệp Học viên xin bày tỏ lòng tri ân tới toàn thể quý thầy cô trong nhà trường Đặc biệt xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất và lòng biết ơn tới PGS TS Mai Thị Liên Hương, là người trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, giúp cho học viên hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cảm ơn các Phòng, Khoa trong nhà trường, cảm ơn phòng

Kỹ thuật - Vật Tư, Phòng Kế Hoạch – Kinh Doanh, Phòng Kế Toán, Xý nghiệp QL Cấp Nước, Phân xưởng sản xuất nước sạch thuộc công ty cổ phần Cấp nước và Xây dựng Yên Bái, đã giúp đỡ học viên hoàn thành luận văn này

Hà Nội, ngày tháng 04 năm 2018

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Tuấn Sơn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Tuấn Sơn

MỤC LỤC Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

ĐẦU Error!

Bookmark not defined.1

tài Error! Bookmark not defined.1

cứu Error! Bookmark

not defined.2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… 3

Phương pháp nghiên cứu……….3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài………3

Cấu trúc luận văn……… ……… 4

NỘI DUNG………5

CHƯƠNG I : THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ YÊN BÁI- TỈNH YÊN BÁI 1.1 Giới thiệu chung về thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái 5

1.1.1 Vị trí địa lý 5

1.1.2 Kinh tế xã hội 7

1.1.3 Hiện trạng cơ sở hạ tầng và kỹ thuật 8

1.2 Hiện trạng hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái 21

1.2.1 Hiện trạng nguồn nước, công trình thu nước sạch của Thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái 21

1.2.2 Hiện trạng mạng lưới đường ống truyền tải, phân phối, dịch vụ 24

1.2.3 Hiện trạng cấp nước 26

1.3 Thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái 26

1.3.1 Về cơ cấu tổ chức bộ máy 26

1.3.2 Về công tác phát triển khách hàng, phạm vi cấp nước 30

1.3.3 Thực trạng về công tác xã hội hoá đầu tư, sự tham gia của cộng đồng 31

1.3.4 Thực trạng thất thoát, thất thu nước sạch 31

1.4 Đánh giá hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái 36

1.4.1 Hiện trạng hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái 36

1.4.2 Thực trạng công tác quản lý 38

CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC TP YÊN BÁI - TỈNH YÊN BÁI 2.1 Cơ sở lý luận 42

2.1.1 Một số khái niệm, nguyên tắc cơ bản quản lý hệ thống cấp nước đô thị…… 42

2.1.2 Phân vùng tách mạng phục vụ công tác quản lý chống thất thoát……… …52

2.1.3 Quy hoạch hệ thống cấp nước TP Yên Bái - tỉnh Yên Bái đợt đầu đến năm 2025 58

2.2 Cơ sở pháp lý 61

2.3 Xã hội hóa và sự tham gia cộng đồng trong công tác quản lý cấp nước.….65 2.3.1 Xã hội hóa trong công tác quản lý cấp nước……… ….65

2.3.2 Sự tham gia cộng đồng trong công tác quản lý cấp nước……… … 66

2.4 Kinh nghiệm trong và ngoài nước 67

2.4.1 Kinh nghiệm trong nước……… ……67

2.4.2 Kinh nghiệm trên thế giới……… 71

CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ YÊN BÁI - TỈNH YÊN BÁI 3.1 Các giải pháp quản lý, kỹ thuật 78

3.1.1 Quản lý từng bước thực hiện các dự án xây dựng hệ thống cấp nước đồng bộ……… …………78

3.1.2 Quản lý nguồn nước……… …… 86

3.1.3 Quản lý nhà máy nước……….…… 87

3.1.4 Các biện pháp kỹ thuật chống thất thoát, thất thu nước sạch……… ….88

3.1.5 Đề xuất giải pháp phân vùng tách mạng quản lý mạng lưới cấp nước………90

3.1.6 Đề nghị quản lý hệ thống cấp nước tại Thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái bằng hệ thống tự động hóa SCADA - G.I.S……….………92

3.2 Tổ chức quản lý 94

3.2.1 Đề xuất cơ cấu tổ chức quản lý và tổ chức thực hiện……… … 94

3.2.2 Đề xuất bổ sung một số vấn đề, chi tiết vào các văn bản quy định phạm vi cấp nước cho mỗi doanh nghiệp……… ……… 97

3.2.3 Chương trình đào tạo cán bộ quản lý……… … 98

3.2.4 Cơ chế quản lý tài chính……… ……….99

3.3 Các giải pháp về chính sách đầu tư có sự tham gia của cộng đồng 100

3.3.1 Kêu gọi đầu tư từ các nguồn vốn khác để xây dựng và nâng cao chất lượng hệ thống cấp nước Thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái……… ….100

3.3.2 Xã hội hóa hoạt động cấp nước thành phố Yên Bái……… …102

PHẦN KIỄN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN……… 104

1 Kiến nghị……….… … 104

2 Kết luận……… ……….……… 104

TÀI LIỆU THAM KHẢO……….106

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ…

Số hiệu

hình

Hình 1.1 Sơ đồ vị trí – liên hệ vùng của Tỉnh Yên Bái 5 Hình 1.2 Sơ đồ vị trí – liên hệ vùng của TP Yên Bái - Tỉnh Yên Bái 5 Hình 1.3 Sơ đồ các đơn vị hành chính Tỉnh Yên Bái 6 Hình 1.4 Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai (Nút giao IC12 – TP Yên Bái) 9

Hình 1.6 Bến xe Nước Mát 11

Hình 1.10 Đường Nguyễn Văn Cừ 13

Hình 1.11 Sơ đồ vị trí hiện trạng cấp nước thành phố Yên Bái 22

Hình 1.12 Tổ chức bộ máy hành chính Công ty CP Cấp nước và Xây dựng

Yên Bái

27

Hình 1.13 Rò rỉ nước tại các mối nối, đầu thiết bị… 34

Hình 1.14 Rò rỉ nước do hoạt động xây dựng xung quanh 35 Hình 1.15 Rò rỉ nước do đường ống đã cũ, bị xuống cấp 35

Hình 1.16 Công trình thu trạm bơm I 36 Hình 2.1 Các thành phần cơ bản của công trình cấp nước 43 Hình 2.2 Sơ đồ phân vùng mạng lưới 52 Hình 2.3 Sơ đồ phân chia khu vực 53 Hình 2.4 Phân vùng mạng lưới các kiểu khu vực 53 Hình 2.5 Biểu đồ lưu lượng và thời gian 54 Hình 2.6 Sơ đồ bố trí đồng hồ điển hình cho DMA 54 Hình 2.7 Biểu đồ theo dõi lượng nước dò rỉ 55 Hình 2.8 Biểu đồ theo dõi lượng nước dò rỉ khi được xử lý 55 Hình 2.9 Biểu đồ quan hệ giữa lưu lượng dò rỉ và áp lực 57

Hình 2.10

Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS trong quản lý

hệ thống cấp nước TP Vũng Tàu

69

Hình 2.11 Hệ thống theo dõi và điều hành từ xa cấp nước Telemetry 70 Hình 2.12 Hệ thống quản lý mạng lưới và khách hàng trên vi tính CNMS 70 Hình 2.13 Minh họa vòng tuần hoàn quản lý nước của Singapore 74 Hình 3.1 Bản đồ quy hoạch cấp nước thành phố Yên Bái đến năm 2030 85

Hỡnh 3.2 Đề xuất tổ chức bộ Phõn xưởng sx nước sạch với sự tham gia cộng

đồng

95

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu

Bảng 1.1 Hiện trạng mạng lưới đường đụ thị TP Yờn Bỏi 14 Bảng 1.2 Thống kờ cỏc xớ nghiệp và phạm vi cấp nước

cụng ty cấp nước Yờn Bỏi

24

Bảng 1.3 Tỷ lệ thất thoỏt từ năm 2014 đến 2016 31 Bảng 1.4 Quản lý thất thoỏt, thất thu trong hệ thống cấp nước 32 Bảng 1.5 Sơ đồ hệ thống cấp nước 37 Bảng 2.1 Thống kê khối lượng đường ống cấp nước đợt đầu đến

năm 2025

60

Bảng 2.2 Khái toán kinh phí xây dựng đợt đầu đến năm 2025 60 Bảng 3.1 Tính toán nhu cầu cấp nước 79 Bảng 3.2 Thống kê mạng lưới cấp nước 84

1

MỞ ĐẦU

 Lý do chọn đề tài

Nâng cao hiệu quả quản lý cấp nước, giảm thất thoát nước luôn là một trong những khó khăn thách thức không chỉ của riêng các đơn vị cấp nước mà còn là mối quan tâm của chính quyền địa phương và của toàn xã hội Trong quá trình quản lý, khai thác xử lý nước từ nhà máy và chuyền tải, phân phối nước đến từng hộ dân, một phần lượng nước sẽ bị thất thoát là điều không thể tránh khỏi Do đó, đòi hỏi các đơn vị cấp nước phải chú trọng thực hiện các biện pháp nhằm giảm lượng nước thất thoát tại từng đơn vị Tuy nhiên, tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên, đặc thù riêng

về tài nguyên nước, mức độ kinh tế của từng khu vực, từng địa phương mà tỷ lệ thất thoát nước và các biện pháp giảm thất thoát nước được xác định nhằm đảm bảo tính khả thi, sự phù hợp với khả năng quản lý, năng lực tài chính và mức độ đầu tư cùa từng đơn vị cấp nước

Nhận thức được tầm quan trọng của việc quản lý hệ thống cấp nước giảm thất thoát nước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần Cấp nước và xây dựng Yên Bái nói riêng và yêu cầu của chính quyền và nhân dân Thành phố Yên Bái nói chung Năm 2010 Công ty cổ phần Cấp nước và xây dựng Yên Bái đã xây dựng và ban hành kể hoạch thực hiện giảm nước thất thoát thất thu từ năm

2010 đến năm 2020 với mục tiêu tỷ lệ thất thoát nước phải được giảm đến mức 20% vào năm 2020 Trong các năm qua, Công ty cổ phần Cấp nước và xây dựng Yên Bái luôn xác định giảm thất thoát nước là một trong những nhiệm vụ và mục tiêu trọng tâm thực hiện Sau 05 năm triển khai thực hiện kế hoạch, tỷ lệ thất thoát nước dù được giảm dần qua từng năm, nhưng tỷ lệ giảm vẫn còn thấp hơn so với lộ trình đã đề ra (từ mức 33% vào năm 2010 xuống còn 30% vào năm 2015)

Mặc dù hoạt động giảm thất thoát nước tại Công ty cổ phần Cấp nước và xây dựng Yên Bái chắc chắn sẽ còn gặp phải nhiều khó khăn, thách thức trong thời

2

gian tới, đặc biệt là trong bối cảnh phải tiếp nhận thêm nhiều tài sản mới đầu tư phát triển mạng lưới cấp nước do một số các chủ đầu tư trong tỉnh bàn giao, xong nhằm gia tăng tỷ lệ hộ dân Thành phố được cung cấp nước sạch và tỷ lệ thất thoát nước giảm dần về mức thấp thì mức độ khó khăn trong công tác thực hiện giảm thất thoát nước càng cao (Giảm tỳ lệ thất thoát nước từ 30% xuống mức 20% sẽ khó khăn hơn nhiều so với việc giảm từ 33% xuống mức 30%)

Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế văn hóa xã hội, Tỉnh Yên Bái đã đầu tư xây dựng rất nhiều hạng mục công trình cơ sở vật chất kỹ thuật Hệ thống cấp nước phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất là quan trọng và luôn được ưu tiên hàng đầu Hiện nay mạng lưới tuyến ống thuộc thành phố Yên Bái đã bao phủ ở phạm vi rất rộng, áp lực, lưu lượng nước cần phải đủ mạnh và thời gian cấp nước đảm bảo cấp 24/24 để có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng cá nhân cũng như tập thể, các khu đô thị, khu dân cư, khu công nghiệp nhiều ngành nghề, các nhà hàng khách sạn mọc lên ngày càng nhiều và tăng mạnh mẽ

Vì vậy em đã chọn đề tài: “Đề xuất giải pháp quản lý hệ thống cấp nước

Thành phố Yên Bái- tỉnh Yên Bái” là cần thiết

 Mục tiêu nghiên cứu

- Mục tiêu chung

Đề xuất giải pháp quản lý hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái – Tỉnh Yên Bái

- Mục tiêu cụ thể

Đưa ra giải pháp áp dụng kết hợp phần mềm SCADA – GIS (phần mềm SCADA quản lý hệ thống mạng lưới, áp lực, lưu lượng nước, đo nồng độ clo, pH trong nước Phần mềm GIS quản lý tài sản, cập nhật hiện trạng dữ liệu mạng lưới, phần mềm quản lý khách hàng, phần mềm thủy lực để tính toán mạng lưới) tại

3

công ty cấp nước một cách phù hợp với thực trạng hiện tại của công ty để nâng cao quản lý và giảm tỷ lệ thất thoát nước

 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: Quản lý hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái – Tỉnh Yên Bái

- Phạm vi: huyện Yên Bình và Thành phố Yên Bái – Tỉnh Yên Bái

- Thời gian nghiên cứu: Luận văn lấy số liệu trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến năm 2016 Tầm nhìn đến năm 2030

 Phương pháp nghiên cứu

- Điều tra, khảo sát, thu thập tài liệu

- Hệ thống hoá và kế thừa các tư liệu đã có

- Phân tích, đánh giá, kế thừa những kinh nghiệm quản lý hệ thống cấp nước của một số đô thị ở Việt Nam và một số nơi có điều kiện tương tự trên thế giới

Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp quản lý hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái – Tỉnh Yên Bái

 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Đề xuất một số giải pháp về quy hoạch, kỹ thuật, tổ chức quản lý, chính sách đầu tư để quản lý hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái làm căn

cứ áp dụng vào thực tiễn

- Ý nghĩa thực tiễn: Áp dụng hệ thống các giải pháp quản lý cấp nước đã đề xuất

sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống cấp nước thành phố Yên Bái; qua đó có thể tham khảo để áp dụng ở các đô thị khác

4

 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, phần phụ lục và tài liệu tham khảo; nội dung chính của luận văn được chia làm 3 chương chính:

Chương I: Thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước cấp nước thành

phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái

Chương II: Cơ sở lý luận và thực tiễn đề xuất một số giải pháp quản lý hệ

thống cấp nước thành phố Yên Bái - tỉnh Yên Bái

Chương III: Đề xuất một số giải pháp quản lý hệ thống cấp nước thành phố

Yên Bái - tỉnh Yên Bái

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

104

PHẦN KIỄN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN

1 Kiến nghị

Sau khi cổ phần hóa chức năng hỗ trợ điều tiết vĩ mô và bảo đảm an sinh

xã hội của doanh nghiệp được đổi mới và thay thế bằng cơ chế đạt hàng của Nhà nước, được hạch toán theo cơ chế thị trường

UBND tỉnh, các ngành có liên quan cần hỗ trợ doanh nghiệp cấp nước các vấn đề liên quan đến cơ chế, chủ trương trong việc thực hiện đề án giảm thất thoát mạng lưới cấp nước

Đầu tư mở rộng, phát triển đô thị thành phố gắn liền với việc phát triển hệ thống hạ tầng, mang tính đồng bộ, đảm bảo mỹ quan đô thị và đáp ứng nguyện vọng cùa người dân

Đổi với UBND các phường, khu phố phối hợp với Công ty cấp nước tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ và tạo mọi điều kiện về mặt bằng, thời gian cho Công ty thực hiện đề án

2 Kết luận

Để tăng hiệu quả kinh doanh của đơn vị và đảm bảo cấp nước an toàn cho nhu câu dùng nước của nhân dân và các cơ quan đơn vị tại thành phố Yên Bái và các vùng lân cận, thì việc đầu tư đề án để giảm thất thoát thất thu nước là rất cần thiết và phải đầu tư đồng bộ, phân kỳ đầu tư hợp lý nhằm giảm tỷ lệ thất thoát xuống mức hợp lý Việc đầu tư kịp thời không những mang lại hiệu quả kinh doanh trực tiếp mà còn tăng được diện cấp nước và chất lượng dịch vụ Đồng thời sử dụng triệt để công suất thiết kế của các nhà máy, kéo dải thời gian phải đầu tư xây dựng các nhà máy cấp nước mới

Sau khi đề xuất hoàn thành tỷ lệ thất thoát thất thu nước sẽ giảm xuống lượng nước sạch thu được sẽ được cấp thêm cho mạng lưới Như vậy việc đảm bảo cấp nước cho nhu cầu dùng nước của khách hàng trên địa bàn được an toàn

105

hơn, chất lượng dịch vụ sẽ tốt hơn Đồng thời đề án còn mang lại sự công bằng cho các khách hàng sử dụng nước khi các thiết bị đo đếm chính xác hơn

Đê án đã đánh giá hiệu quả hệ thống cấp nước từ nguồn cấp nước mạng lưới phân phối nước trên các phương diện, phần tích hạn chế và nguyên nhân Từ

đó đề án đã đưa ra những nội dung cần thực hiện và giải pháp để nâng cao hiệu quả hệ thống cấp nước

Đề án đã đưa ra dự kiến hiệu quả của đề án trên các phương diện, đặc biệt

là hiệu quả kinh tế dối với Công ty cổ phần cấp nước và xây dựng Yên Bái, hiệu quả trong việc khai thác sử dụng nguồn tài nguyên nước