KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ LOÀI CÂY XANH HOA KIỂNG MỚI NHẬP NỘI TẠI ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu “ Khảo sát đặc điểm của một số giống cây xanh và hoa kiểng mới nhập nội tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” được tiến hành tại một số vườn hoa kiểng tại Tp.. − Đ

WX WX

KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM MỘT SỐ LOÀI CÂY XANH HOA KIỂNG MỚI NHẬP NỘI TẠI ĐỊA BÀN

NONG LAM UNIVERSITY – HO CHI MINH CITY

WX WX

TO THI LAN PHUONG

SURVEY PARTICULAR TRAITS SOME VERDURE AND FLOWER ARE NEW

IN PORT HO CHI MINH CITY

LỜI CẢM ƠN

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Phạm Minh Thịnh cùng các thầy cô trong bộ môn Cảnh Quan và Kỹ Thuật Hoa Viên đã tận tình giúp đỡ, truyền đạt cho em những hành trang tri thức quý báu Cuộc sống luôn vận động, thay đổi nhưng công ơn

to lớn của Các thầy cô sẽ mãi khắc ghi trong tâm trí em

Em xin gửi lời cảm ơn đến các cô chú, anh chị chủ vựa hoa kiểng, nhà vườn, tiệm kinh doanh hoa đã nhiệt tình giúp đỡ em hoàn thành tốt đề tài tốt nghiệp này

Sau cùng, em xin gửi lời chúc đến các thầy cô, các cô chú, anh chị chủ cửa hàng

hoa kiểng, các bạn cùng gia đình sức khỏe dồi dào và thành công trong cuộc sống

Tp Hồ Chí Minh, ngày 20/7/2009

Tô Thị Lan Phương

TÓM TẮT

Đề tài nghiên cứu “ Khảo sát đặc điểm của một số giống cây xanh và hoa kiểng mới nhập nội tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh” được tiến hành tại một số vườn hoa kiểng tại Tp Hồ Chí Minh như: Vườn kiểng anh Sơn tại 97- Thạnh Lộc – Quận

12, Vườn kiểng Vạn Hạnh 101 Xa lộ Hà Nội – Quận 2, Vườn kiểng Minh trên đường Nguyễn Hữu Thọ - Quận 7…

Kết quả thu được:

− Khảo sát được 53 loài cây xanh - hoa kiểng mới nhập nội

− Được mô tả các đặc điểm hình thái, sinh trưởng và phát triển, dựa vào những đặc tính của chúng để xây dựng thành 1 cơ sở dữ liệu về 1 số giống cây xanh và hoa kiểng mới nhập nội để phục vụ cho công việc thiết kế và thi công cảnh quan

SUMMARY

Performer: To Thi Lan Phuong, class 31 of derpartment of landcaping and

invirronmental horticulture, HCM Nong Lam University

The research subject

The research subject “ Survey particular traits some verdure and flower are new inport in Ho Chi Minh city” be made in some shop sell of Ho Chi Minh city: Son’s garden – No 97, Thanh Loc, Dist 12 Van Hanh’s garden – No 101 Ha Noi Street, Dist 2 Minh’s garden – Nguyen Huu Tho Street, Dist 7…

Result:

- Survey get 53 species verdure and flower are new inport

- And described particular traits complexion, grow and develop, are rely on of them, they are conxtruct 1 database about some species verdure and flower and leave are put new in Ho Chi Minh city by serve about design and execute the work

landscape

2.1 Một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Hồ chí Minh

Error! Bookmark not defined.3

2.2.2 Tình hình tiêu thụ và kinh doanh hoa, cây kiểng : 5

2.3 Tình hình nghiên cứu cây xanh hoa cảnh 6

2.3.2 Công trình nghiên cứu trong nước 6

Chương 3: MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 8

3.1 Mục tiêu 8 3.2 Nội dung 8 3.3 Phương pháp nghiên cứu 8

3.3.1.3 Phương pháp thu thập số liệu 9

3.3.2 Phương pháp định danh loài mới 9

3.3.3 Phương pháp tổng hợp số liệu 10

Chương 4 : KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1 Khảo sát điều tra các giống cây xanh hoa kiểng mới nhập nội 11

4.1.1 Số lượng giống cây xanh hoa kiểng mới nhập nội 11

điều tra được tại thành phố Hồ Chí Minh

4.1.2 Thành phần các giống cây mới nhập nội 12

4.2 Thành phần các loài cây theo họ thực vật 12

4.3 Khào sát đặc điểm, nghiên cứu ứng dụng trong thiết kế cảnh quan 14

4.3.1 Một số loài có khả năng phát triển tốt trong điều kiện 14

môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

4.3.2 Ứng dụng trong thiết kế cảnh quan 16

4.4 Mô tả đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh trưởng, phát triển và 17

định danh một số giống cây xanh hoa kiểng mới nhập nội 17

4.4.1 Nhóm cây thủy sinh

4.4.2 Nhóm cây có lá làm cảnh 19

Chương 5 :KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 41

5.1 Kết luận 41 5.2.Đề nghị 41

DANH SÁCH CÁC BẢNG

BẢNG TRANG

Bảng 4.2 : Các loài cây xanh hao kiểng theo họ thực vật 12

Bảng 4.3 : Các loài có khả năng phát triển tốt trong điều kiện 14

môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

DANH SÁCH BIỂU ĐỒ

Biểu đồ : Thành phần các loài cây theo họ thực vật 13

Các kí hiệu đặc điểm hình thái, điều kiện sinh trưởng và ứng dụng bố trí của các

loài cây mới nhập nội

Hình thái cây

Cây bụi

Nhu cầu chăm sóc của cây

Cần nhiều nước Cây ưu sáng

Cần nước trung bình Cây chịu bóng một phần

Cần ít nước Cây chịu bóng hoàn toàn

Ứng dụng và đặc điểm của cây

Cây có lá đẹp Cây nội thất

Cây có hoa đẹp Cây thủy sinh

Đặc điểm thực vật

Lá hình quạt Lá hình lông chim

Cây không có thân Cây mọc thành bụi

Chương I ĐẶT VẤN ĐỀ

Cây xanh đóng vai trò rất quan trọng đối với con người, nó không chỉ đem lại bóng mát, màu sắc, hương thơm mà nó còn có khả năng cải thiện môi trường, giảm bớt ô nhiễm và lọc không khí Trước nhịp sống vội vả, áp lực công việc, môi trường cạnh tranh gay gắt của cuộc sống công nghiệp hóa hiện đại hóa, con người muốn quay về với thiên nhiên, một khoảng không thoáng đãng, xanh tươi đầy sức sống sẽ giúp tinh thần thoải mái Một góc sân xinh xắn, một khoảng trời dịu nhẹ là mong ước của bao người trong cuộc sống hiện nay Các giống cây mới nhập nội có hình dáng đẹp, màu sắc bắt mắt thu hút nên các nhà vườn luôn sưu tầm để sản xuất, đáp ứng nhu cầu thị trường Với những chủng loại cây kiểng phổ biến được trồng đi trồng lại tao nên sự nhàm chán trong thiết kế và người thưởng thức, vì vậy việc bổ sung và du nhập các chủng loai cây xanh và hoa kiểng từ khắp các nơi trên thế giới cũng là điều cần thiết hiện nay nhằm tao sự mới mẻ cho cảnh quan

Cây xanh, hoa kiểng nhập nội rất đa dạng về thành phần loài, dạng sống, thường phổ biến là các dạng cây xanh thân thảo, cây bụi Các giống cây mới nhập nội có hình dáng đẹp, màu sắc bắt mắt thu hút nên các nhà vườn luôn sưu tầm để sản xuất, đáp ứng nhu cầu thị trường Những giống cây mới này thường nhập từ các nước như là :Thái Lan, Đài Loan, Nhật Bản, một số nước Đông Nam Á và Nam

Mỹ

Trước tình hình các giống mới được nhập rộng rãi vào thành phố Hồ Chí Minh như hiện nay vẫn còn đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình nhân giống, chăm sóc và bảo dưỡng vì chưa hiểu dược đặc điểm sinh trưởng, phát triển và hình thái của từng loại cây nên chưa tao được môi trường thích nghi cho cây phát triển

Trong tình hình thành phố Hồ Chí Minh hiện nay với sự phát triển đô thị cao với các khu dân cư, khu đô thị, khu công nghiệp Việc tao một cảnh quan đẹp, môi trường trong sạch là nhu cầu cấp thiết trong đó việc trồng cây xanh, hoa kiểng cũng

là một phần không thể thiếu trong quá trình tạo cảnh quan Các giống cây nhập nội

đa dạng về loài, màu sắc, hình dáng cũng góp phần tạo sự mới mẻ cho cảnh quan, đáp ứng nhu cầu thưởng thức của người dân

Để cập nhật các giống mới hiện nay, làm cơ sở cho việc định danh, góp phần định hướng cho việc sản xuất một số giống mới đại trà và làm tài liệu tham

khảo cho việc thiết kế, thi công cải tạo mảng xanh thì đề tài “ Khảo sát đặc điểm một số loài cây xanh hoa kiểng mới nhập nội tại địa bàn thành phố Hồ Chí Minh ” được thực hiện

Chương II TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Hồ chí Minh

Với vị trí địa lí thuận lợi, thành phố Hồ Chí Minh đã và đang trở thành một trung tâm thương mại lớn nhất cả nước, phát triển mạnh trên nhiều lĩnh vực kinh tế,

xã hội, khoa học kỹ thuật, y tế, giáo dục,…

2.1.2 Khí hậu

Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo Đặc điểm chung của khí hậu thời tiết thành phố Hồ Chí Minh là nhiệt độ cao đều trong năm và có hai mùa mưa – khô rõ ràng làm tác động chi phối môi trường cảnh quan sâu sắc Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau

2.1.4 Nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm

Nhiệt độ không khí trung bình 270 C, nhiệt độ cao tuyệt đối 40 0C, nhiệt độ thấp tuyệt đối 13,8 0C Tháng có nhiệt dộ trung bình cao nhất là tháng 4 (28,8 0C), tháng có nhiệt độ trung bình thấp là giữa tháng 12 và tháng 1 (25,70C) Hàng năm

có tới trên 330 ngày có nhiệt độ trung bình từ 25 – 280C

Lượng mưa cao, bình quân/ năm 1.949 mm, năm cao nhất 2.718 (1908) mm

và năm nhỏ nhất 1.392 mm (1958), với số ngày mưa trung bình/ năm là 159 ngày Khoảng 90% lượng mưa hàng năm tập trung vào các tháng mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, trong đó có hai tháng 6 và 9 có lượng mưa cao nhất Các tháng 1, 2, 3 mưa rất ít, lượng mưa không đáng kể Trên phạm vi không gian thành phố lượng mưa phân bố không đều có khuynh hướng tăng dần theo trục Tây Nam – Đông Bắc Đại bộ phận các quận nội thành và các huyện phía Bắc thường có lượng mưa cao hơn các quận huyện phía Nam và Tây Nam

Độ ẩm tương đối của không khí bình quân/ năm 79,5%, bình quân mùa mưa 80% và trị số cao tuyệt đối tới 100%, bình quân mùa khô 74,5% và mức thấp tuyệt đối xuống tới 20%

2.1.5 Gió

Thành phố Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng bởi 2 hướng gió chính là Tây – Tây Nam và Bắc – Đông Bắc Gió Tây – Tây Nam từ Ấn Độ Dương thổi vào trong mùa mưa, khoảng từ tháng 6 đến tháng 10, tốc độ trung bình là 3,6 m/ s và gió thổi mạnh nhất vào tháng 8, tốc độ trung bình 4,5 m/s, gió Bắc-Đông Bắc từ biển Đông thổi vào trong mùa khô, khoảng từ tháng 11 đến tháng 2, tốc độ trung bình 2,4 m/s, ngoài ra có gió tín phong, hướng Nam-Đông Nam, khoảng từ tháng 3 đến tháng 5 tốc độ trung bình 3,7 m/s Về cơ bản thành phố Hồ Chí Minh thuộc vùng không có gió bão

2.1.6 Thổ nhưỡng

Đất đai của thành phố chủ yếu do phù sa cũ và phù sa mới tạo nên Đất phèn chiếm 40%, đất xám phát triển trên nền phù sa cổ chiếm 19,3% Đất mặn 12,2%, đất

cồn cát, bãi biển chiếm 3,2% Đất phù sa nước ngọt 2,6%, các loại đất khác 6,7%, diện tích mặt nước 16%

2.2 Tình hình sản xuất, kinh doanh và tiêu thị hoa, cây kiểng ở thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1 Tình hình sản xuất

Diện tích canh tác hoa, cây kiểng của toàn Thành phố hiện nay khoảng 668,2

ha (tương đương 1.005 ha diện tích gieo trồng), trong đó mai vàng là chủng loại hoa chiếm tỷ lệ lớn nhất trong diện tích hoa, cây kiểng

Về chủng loại: hoa, cây kiểng thành phố có chủng loại khá phong phú gồm mai vàng, lan, bonsai, kiểng lá, kiểng công trình…

Các loại cây, hoa kiểng như sứ thái, bonsai, kiểng công trình, kiểng lá được trồng rộng rãi ở các quận huyện với diện tích gieo trồng là 150 ha (chiếm 14,9% diện tích hoa, cây kiểng)

2.2.2 Tình hình tiêu thụ và kinh doanh hoa, cây kiểng

Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là nơi tiêu thụ mà còn là nơi trung chuyển và tiêu thụ hoa, cây kiểng rất lớn của cả nước Hoa kiểng được sản xuất trên địa bàn thành phố hay hoa từ các tỉnh đều được tập trung về thành phố làm nơi tiêu thụ chính cả ngày thường và các dịp lễ Tết, các đầu mối xuất khẩu cũng tập trung chủ yếu ở đây

Tình hình tiêu thụ và kinh doanh hoa, cây kiểng:

Hiện nay thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 1.000 cơ sở kinh doanh dịch vụ hoa, cây kiểng với quy mô và nhiều loại hình dịch vụ khác nhau

Dịch vụ thu mua, cung cấp, cho thuê hoa, cây kiểng là loại hình phổ biến nhất tại các cơ sở kinh doanh hoa kiểng, 100% cơ sở kinh doanh có khách hàng trong thành phố sử dụng thường xuyên phục vụ cho nhu cầu trang trí, 72% cơ sở có khách hàng

ở các tỉnh lân cận sử dụng dịch vụ này

Dịch vụ cung cấp thiết bị, vật tư kỹ thuật nông nghiệp chiếm 20% các dịch vụ kinh doanh hoa, cây kiểng Đây là dịch vụ cung ứng vật tư nông nghiệp phục vụ cho nhu cầu bảo quản, chăm sóc hoa, cây kiểng

Ngoài ra còn có các dịch vụ chăm sóc hoa, cây kiểng, dịch vụ cho thuê, tư vấn kỹ thuật, mỹ thuật, các loại hình dịch vụ này mới xuất hiện nhưng ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng phục vụ cho nhu cầu trang trí, thiết kế khuôn viên

2.3 Tình hình nghiên cứu cây xanh hoa kiểng

Từ ngày xưa, con người đã vốn gần gũi, yêu mến thiên nhiên nên đã mang những nét đẹp của tự nhiên vào cuộc sống hàng ngày Trước đây, việc thưởng ngoại thiên nhiên là thú vui của bậc tao nhân mặc khách, của vua chúa, những người có địa vị trong xã hội Nhưng ngày nay, việc thưởng thức hoa, cây cảnh là niềm đam

mê của nhiều tầng lớp trong xã hội hiện đại

2.3.1 Công trình nghiên cứu nước ngoài

Trên thế giới đã có nhiều nhà khoa học nghiên cứu về cây xanh hoa kiểng và tạo ra nhiều tác phẩm có giá trị cao:

Quyển ‘’1001 Garden Plant in Singapore’’ của nhóm tác giả nhà xuất bản National Parks Board (2003) đã điều tra và thống kê các loại cây xanh hoa cảnh ở Singapore Trong đó có một số loài đã được nhập và trồng rộng rãi ở thành phố Hồ Chí Minh

Quyển ‘’Tropica color cyclopenia of exotic plant and trees’’ của tác giả Alfred Byrd Graf

Quyển ‘’Landscape Design’’ của Leroy Hanebaun (1981), phân chia cây xanh thành 3 nhóm đặc điểm hình thái liên quan đến việc thiết kế cây trồng trong trang trí hoa viên: hình dạng, kết cấu và màu sắc Trong thiết kế cảnh quan nếu biết lựa chọn và phối kết một cách hợp lý các đặc điểm trên sẽ tạo nên cảnh quan đẹp

2.3.2 Công trình nghiên cứu trong nước

Các nhà khoa học về thực vật ở Việt Nam cũng rất quan tâm đến việc nghiên cứu cây xanh hoa kiểng và đã có nhiều tác phẩm có giá trị khoa học và thực tiễn cao, giúp phân loại và định danh những loại cây xanh hoa kiểng trong nước:

Quyển “Cây xanh hoa cảnh Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Hợp (1998), thì phân chia cây xanh hoa cảnh thành 8 nhóm: cây xanh đường

phố, cây gỗ thân cột làm cảnh, cây leo làm cảnh, cây làm bonsai, cây có lá làm cảnh, cây có hoa làm cảnh, cây có quả và cây ở dưới nước làm cảnh

Quyển “Cây trồng đô thị”, của tác giả Lê Phương Thảo và Phạm Kim Chi (1993) đã phân chia cây bóng mát ra làm 4 nhóm: Cây bóng mát có hoa đẹp, cây bóng mát có hoa thơm, cây bóng mát ăn quả và cây bóng mát thường Phân cây trang trí ra thành 9 nhóm: Cây họ tre trúc, cây họ cau dừa, cây cảnh dáng đẹp, cây cảnh hoa đẹp, cây cảnh quả đẹp, cây cảnh leo giàn, cây hàng rào, cây viền bồn, cây hoa Ngoài tác giả còn phân theo độ cao, hình khối, dạng tán, màu sắc lá, hoa, thời gian ra hoa, thời gian trơ cành, thời gian ra lá non

Quyển “Cây cảnh – hoa Việt Nam” của tác giả Trần Hợp (1993) đã tổng hợp các loài cây xanh hoa kiểng của nước ta và phân chia cây xanh thành 6 nhóm chính: nhóm cây leo, nhóm cây làm cảnh bằng thân, nhóm cây làm cảnh lá, nhóm cây làm cảnh bằng hoa và nhóm cây làm cảnh ở dưới nước

Quyển “Cây xanh phát triển và quản lí môi trường đô thị”, của tác giả Chế Đình Lý (1997), phân chia cây xanh đô thị ra thành 8 nhóm chính dựa vào hình dạng và công dụng: Cây đại mộc (cây có bóng mát và có dáng đặc biệt), cây rào che ( nhóm tre trúc và các họ khác), cây rào chắn (có sắn tỉa và không quy cách), cây dạng bụi (có hoa và không có hoa), cây che phủ nền (có hoa và không có hoa), cỏ (trang trí và làm thảm cỏ), hoa ngắn ngày (hoa thông thường và hoa cao cấp), dây leo (có hoa và không có hoa)

Chương 3 MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Mục tiêu :

Khảo sát đặc điểm một số chủng loại cây nhập nội hiện có ở thị trường thành phố Hồ Chí Minh

3.2 Nội dung :

Điều tra một số loài cây cảnh mới ở tp Hồ Chí Minh

Định danh các loài cây xanh, hoa kiểng mới nhập nội

Khảo sát đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây xanh và hoa kiểng mới nhập nội

3.3 Phương pháp nghiên cứu:

3.3.1 Phương pháp điều tra:

3.3.1.1 Phạm vi điều tra

Thời gian tiến hành điều tra các cây xanh hoa kiểng mới được tiến hành từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2009

Các giống cây trồng trong nội thất và các công trình thi công

3.3.1.2 Địa điểm điều tra

Tại thành phố Hồ Chí Minh đã hình thành nên các trung tâm sản xuất cây, hoa kiểng nổi tiếng như trồng mai ở Thủ Đức, trồng hoa kiểng và bonsai tại làng hoa Gò Vấp, quận 2, quận 12,…Và hiện đã có các khu vực chuyên mua bán cây cảnh như Làng hoa Gò Vấp, các tiệm kinh doanh cây đại thụ tại xa lộ Hà Nội, khu vực Ngã Tư Ga, các tiệm hoa kiểng ở đường Kha Vạn Cân (Thủ Đức), đường

Nguyễn Hữu Thọ (quận 7), đường Nguyễn Hữu Cảnh ( quận Bình Thạnh)… Vì vậy, việc điều tra được tiến hành tại :

- Các vựa bán hoa, cây cảnh ở làng hoa Gò Vấp (chủ yếu tập trung tại đường Phan Huy Ích, Lê Văn Thọ, Phạm Văn Chiêu, Lê Đức Thọ… ), một vài tiệm hoa cảnh, nhà vườn dọc Xa Lộ Hà Nội, đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh), đường Nguyễn Hữu Thọ (quận 7)…

- Các nhà vườn ở quận Thủ Đức, quận 12,…

- Công viên trong thành phố Hồ Chí Minh: công viên Tao Đàn, công viên Lê Văn Tám, công viên Gia Định, công viên Lê Thị Riêng,…

- Các khu du lịch của thành phố: khu du lịch Văn Thánh, khu du lịch Bình Qưới 1, khu du lịch Bình Qưới 2,…

- Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng (quận 7)

3.3.1.3 Phương pháp thu thập số liệu

Chụp hình, ghi chép, mô tả các đặc điểm hình thái của các giống cây được nhà vườn, chủ tiệm hoa cảnh giới thiệu là giống mới

Phỏng vấn nhà vườn, chủ tiệm hoa cảnh về đặc tính sinh lý các giống cây kiểng mới nhập nội

3.3.2 Phương pháp định danh loài mới: sử dụng phương pháp so sánh hình thái để định danh

So sánh hình thái cấu tạo bên ngoài của thực vật, so sánh các đặc điểm hình thái của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản, giữa các cá thể với nhau Dựa vào

sự giống nhau và khác nhau của các bộ phận để sắp xếp vào các bậc phân loại

Phương pháp so sánh hình thái đòi hỏi ở người làm công tác phân loại phải

có kiến thức về phân loại thực vật sâu sắc, phân biệt chính xác khả năng sai khác trên đối tượng nghiên cứu

Các giống cây mới thu thập được sẽ được so sánh với các giống cây trong sách “Cây cảnh – hoa Việt Nam” của tác giả Trần Hợp (1993) và “Cây xanh hoa cảnh Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Hợp (1998) để xác định các giống cây đã được định danh và họ, chi của các giống cây chưa được định danh

Các loài chưa được định danh hoặc chỉ xác định được họ, chi tiếp tục được tra cứu ở quyển “1001 Garden Plant in Singapore’’ của nhóm tác giả nhà xuất bản National Parks Board (2003)

3.3.3 Phương pháp tổng hợp số liệu

Tư liệu sau khi thu thập được xử lý bằng phầm mềm Word, Excel

Định danh và mô tả hình đặc điểm hình thái, sinh trưởng, phát triển chia 4 nhóm cây theo đặc tính hình thái:

+ Nhóm cây thủy sinh

+ Nhóm cây có lá làm cảnh

+ Nhóm dây leo

+ Nhóm cây có hoa làm cảnh

Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1 Khảo sát điều tra các giống cây xanh hoa kiểng mới nhập nội

4.1.1 Số lượng giống cây xanh hoa kiểng mới nhập nội điều tra được tại thành phố Hồ Chí Minh

Số lượng giống cây mới điều tra được 53 loài mới nhập nội

+ Tại các vườn hoa trên đường Kha Vạn Cân (quận Thủ Đức) có một số cây nhập nội mới như : trầu bà nhung, hạt bí cẩm thạch, sen nhung, trúc sọc, dớn quyền, cọ,…

+ Các tiệm hoa cảnh ở đường Nguyễn Hữu Cảnh, quận Bình Thạnh có một

số giống cây nội thất mới : bạch phiến, thủy cúc, trúc sọc, lan ý cẩm thạch, …

+ Vườn anh Sơn ở số 97, KP3B, đường TL7, phường Thạnh Lộc, quận 12, trồng cây nội thất có nhiều giống mới: tổ điểu nhúm, rễ hồng, thanh ngân, trúc nhật hoa tím, đại tướng quân thái …

+ Các vườn hoa trên xa lộ Hà Nội có một số giống cây trồng trong chậu mới nhập nội như : dương xỉ đá, dương xỉ cẳng gà, thu hải đường Đài Loan, thủy trúc Nhật …

+ Một số cơ sở hoa kiểng trên đường Nguyễn Hữu Thọ, phường Tân Hưng, quận 7 có một số loài cây mới nhập nội mới như là : dương xỉ sừng nai, dong cảnh, các loại trầu bà đế vương,…

+ Và các tiệm hoa cây kiểng trên đường Thành Thái, quận 10 cũng có một vài loại cây nhập nội mới rất đẹp như : lan cau vàng, dong vằn, hỷ lâm môn lá đàn,…

Cây mới nhập nội ở thành phố Hồ Chí Minh khá đa dạng và phong phú

4.1.2 Thành phần các giống cây mới nhập nội

Đã khảo sát được 53 loài cây trong đó nhóm cây thủy sinh là 4 loài, nhóm cây có lá làm cảnh là 35 loài, nhóm cây dây leo và thân bò là 6 loài, nhóm cây có hoa đẹp là 8 loài

4.2 Thành phần các loài cây theo họ thực vật

Bảng 4.2 : Các loài cây xanh hao kiểng theo họ thực vật

21 Họ thu hải đường - Bigoniaceae 1

22 Họ Rau tai voi - Gesneriaceae 1

23 Họ thài lài – Commelinaceae 1

24 Họ huyết bì thảo - Haemodoraceae 1

Dựa vào bảng thống kê trên ta có biểu đồ như sau :

Biểu đồ : Thành phần các loài cây theo họ thực vật

Nhận xét :

Các loại giống mới thuộc nhiều họ khác nhau, có đến 26họ/53loài, trong đó

có một số họ thực vật có nhiều loại giống mới nhập nội như họ Ráy (Araceae) có 20 loài, họ dứa (Bromeliacaea) có 3 loài Các loại cây mới nhập nội ở thành phố Hồ Chí đa dạng về thành phần loài và đặc điểm hình thái Xét về khả năng ứng dụng vào bố trí nội, ngoại thất thì nhóm cây nội thất, trồng trong chậu có số lượng loài nhiều hơn nhóm cây công trình Còn về đặc điểm hình thái thì nhóm cây có lá làm

8 Họ Thủy Tiên

9 Họ Bách Tán

16 Họ cỏ luồng

17 Họ móng trâu

18 Họ Đuôi chồn

19 Họ Gừng

20 Họ hoa mõm sói

21 Họ thu hải đường

22 Họ Rau tai voi

23 Họ thài lài

24 Họ huyết bì thảo

25 Họ lan

26 Thiên lý

cảnh đa số là các cây thuộc họ Ráy (Araceae) vì các loài cây họ Ráy đa dạng về hình dáng lá, có tính thích nghi với môi trường cao, dễ chăm sóc

4.3 Khào sát đặc điểm, nghiên cứu ứng dụng trong thiết kế cảnh quan

4.3.1 Một số loài có khả năng phát triển tốt trong điều kiện môi trường Thành phố Hồ Chí Minh

Bảng 4.3 : Các loài có khả năng phát triển tốt trong điều kiện môi trường Thành

phố Hồ Chí Minh

STT Tên Việt Nam Tên khoa học Họ thực vật

1 Thủy trúc Cyperus papyrus Họ Cói - Cyperaceae

2 Thủy trúc Nhật Cyperus haspan Họ Cói - Cyperaceae

3 Thủy cúc Echinodorus

palaefolius

Họ rau mác - Alismataceae

4 Thủy lan Echinodorus

cordifolius

Họ rau mác - Alismataceae

5 Dong vằn Calathea zebrina Họ củ dong – Marantacae

6 Dong cảnh Stromanthe amabilis Họ củ dong – Marantacae

12 Quan âm xanh Alocasia micholitziana

13 Quan âm Amazon Alocasia X Amazonia Họ Ráy- Araceae

14 Bạch mã hoàng tử Aglaonema “White Stem” Họ Ráy- Araceae

15 Ráy voi Alocasi sp Họ Ráy- Araceae

16 Trầu bà Nam Mỹ Philodendron evansii Họ Ráy- Araceae

17 Thượng cán

cuống mập Philodendron cannifolium Họ Ráy- Araceae

18 Trầu bà nhung Syngonium wendlandii Họ Ráy- Araceae

18 Dứa nhúm Cryptanthus acaulis Họ Dứa – Bromeliacaea

19 Dứa hồng lộc Neoregelia spectabilis Họ Dứa – Bromeliacaea

20 Dứa đuôi công Aechmea chantinii Họ Dứa – Bromeliacaea

21 Thuốc vũ lá vàng Cordyline fruticosa Họ Huyết dụ –

24 Đại tướng quân

thái Crinum variegated

Họ Thủy Tiên - Amaryllidaceae

25 Tùng nhung Araucaria excelsa Họ Bách Tán – Araucariaceae

27 Bạch tuyết diệp Breynia nivosa Họ Thầu dầu - Euphorbiaceae

28 Chuối cô đơn Ensete glaucum Họ Chuối - Musaceae

29 Tổ điểu nhúm Asplenium nidus Họ tổ chim -

Aspleniaceae

30 Cọ Rhapis muyifida Họ Cau dừa - Arecaceae

31 Hồ đằng rễ Cissus amazonica Họ nho - Vittaceae

32 Trầu bà lá rách

cẩm thạch

Montera deliciosa “Alo

Variegata” Họ Ráy – Araceae

33 Dương xỉ cẳng gà Pteris ensiformis Họ cỏ luồng - Pteridaceae

34 Dương xỉ đá Nephrolepis exaltra Họ móng trâu -

Nephrolepidaceae

35 Hạt bí cẩm thạch Dischidia Ovata Thiên lý - Asclepiadaceae

36 Dớn quyền Adiantum tenerum Họ Đuôi chồn -

39 Thu hải đường

Đài Loan Begonia semperflorens

Họ thu hải đường - Bigoniaceae

40 Trúc Nhật bông Dichorisandra pendula Họ thài lài –

Nhận xét :

Có 40 loài trong 53 loài khảo sát có khả năng phát triển tốt trong diều kiện môi trường Thành phố Hồ Chí Minh.Trong đó các loài cây trong họ Ráy có khả năng phát triển tốt nhất, dù ít tốn công và thời gian chăm sóc nhưng cây vẫn luôn tươi tốt

Những loài còn lại vẫn có khả năng phát triển trong điều kiện môi trường của Thành phố nhưng yếu hơn và đòi hỏi phải có sự chăm sóc kỉ, nhu cầu dinh dưỡng nhiều như là : môn đốm, bà la thông, thanh ngân, đại lộc, hồng lộc; và dễ bị sâu bệnh như là : lá gấm, rẻ quạt, lan cau vàng Các loại cây này đòi hỏi phải có kỹ thuật chăm sóc cao thì mới đạt được hiệu quả tốt, không thích hợp trồng trong công trình, công viên hay đường phố

4.3.2 Ứng dụng trong thiết kế cảnh quan :

Càng bận rộn, con người càng có xu hướng tìm đến thiên nhiên để thư giãn, tạo sự cân bằng cho tâm hồn Hiệu quả của việc đem cây xanh vào không gian nội thất không chỉ góp phần tăng sự sang trọng, gần gũi với thiên nhiên mà còn giúp lọc các chất độc như thuốc lá, khói bụi, các chất thải độc hại Cây trồng trong không gian nội thất đòi hỏi cây phải chịu bóng một phần hay chịu bóng hoàn toàn vì trong nội thất là nơi có rất ít ánh sáng Nếu không gian nội thất nhỏ hẹp thì ta nên đặt một vài chậu cây nhỏ ở những nơi muốn tạo góc nhìn đẹp, hoặc điểm nhấn xinh xắn cho ngôi nhà như : Dong cảnh, Lan ý cẩm thạch, Hỷ lâm môn lá đàn , Chuối cô đơn

Còn nếu không gian rộng như các sảnh lớn nên đặt một vài chậu kiểng lá lớn như :

Ráy voi, Trầu bà Nam Mỹ, Thượng cán cuống mập, Bạch mã hoàng tử sẽ tạo cho không gian thêm sinh động và màu sắc

Tạo sự tươi mát cho không gian sống ngày nay con người thường đưa yếu tố nước vào cảnh quan như là thác nước, hòn non bộ với tiếng nước nước chảy róc rách phù hợp với những người thích không gian sống động để được hòa mình vào thiên nhiên hay một cái hồ với mặt hồ phẳng lặng tạo sự yên tĩnh, thư thái thích hợp cho những người yêu thiên nhiên, cảm nhận thiên nhiên một cách nhẹ nhàng, sâu lắng Trong yếu tố nước đó nếu chỉ có đá và nước sẽ làm cho không gian tẻ nhạt

nhưng nếu ta đặt một vài cây thủy sinh trong hồ như : Thủy trúc, Thủy trúc Nhật,

Thủy cúc, Thủy lan hay trồng cây ven hồ tạo điển nhấn như : Dương xỉ sừng nai sẽ

tạo thêm màu sắc cho yếu tố nước

Trong cuộc sống hiện nay có những ngôi nhà rất nhỏ nên con người tận dụng mọi không gian, nhất là những ngôi nhà trong thành phố Hồ Chí Minh thì ban công nhiều khi cũng là nơi thư giãn vao mỗi buổi chiều sau cả ngày làm việc học tập mệt mỏi Vì cũng là nơi sinh hoạt, nghỉ ngơi nên cũng muốn điểm xuyến thêm và đưa thiên nhiên vào nhà nên hiện nay nhiều gia đình cũng thích trồng cây kiểng trên các ban công nhưng nếu diện tích ban công quá nhỏ thì giải pháp trồng các chậu treo là thích hợp nhất Một số loài cây trồng trong chậu thì sẽ không tôn hết vẻ đẹp của nó nhưng trồng trong những chậu treo nhỏ thì sẽ đẹp hơn đặc biệt là các loài dây leo hay thân bò như Hồ đằng rễ, Dương xỉ cẳng gà, Dương xỉ đá, Hạt bí cẩm thạch, Thu

hải đường Đài Loan, Trầu bà nhung sẽ tạo thêm sắc màu cho ban công

Khu vực công viên, đường phố là nới thích hợp trồng cây ưa sáng, chịu được khói bụi, có sức sống tốt như : Tùng nhung, Cô tòng lá tròn, Bạch tuyết diệp, Tổ điểu nhúm, Cọ, Liễu tường hoa đỏ Nhưng nếu muốn cây luôn đẹp thì ta phải có lịch chăm sóc tốt để cây luôn xanh tốt

4.4 Mô tả đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh trưởng, phát triển và định danh một số giống cây xanh hoa kiểng mới nhập nội

4.4.1 Nhóm cây thủy sinh

4.4.1.1 Thủy trúc

Tên khoa học: Cyperus papyrus

Họ thực vật: Họ Cói - Cyperaceae

Cây có nguồn gốc từ Châu Phi

Thân : mảnh, thẳng, màu xanh đậm, bóng, mọc

thành bụi dày