MỘT VÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VŨ HÒA 2

MỘT VÀI BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VŨ HÒA 2 I. ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬Đặt vấn đề (lí do chọn đề tài): Được quan tâm của lãnh đạo Phòng Giáo dục Đào tạo huyện Đức Linh, từ năm học 2012 2013, Trường Tiểu học Vũ Hòa 2 được chọn đưa vào thực hiện giảng dạy theo Mô hình Trường học mới tại Việt Nam (VNEN). Đây là cơ hội tốt để trường thực hiện quá trình đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục. Và là lần đầu tiên, đơn vị như được chắp thêm cánh, tiếp thêm sức, được tạo động lực mạnh mẽ cho quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học (PPDH). Kể từ khi thực hiện mô hình này, toàn bộ đội ngũ trong trường đều nhận thấy việc đổi mới PPDH là rõ ràng nhất, thực tế nhất. Bước đầu đã đem lại những kết quả khả quan, nhưng quá trình vận hành cũng gặp không ít khó khăn, trở ngại. Mô hình vẫn còn quá mới mẻ với đội ngũ, với học sinh cũng như thói quen của nhân dân trong địa bàn. Việc đổi mới gần như toàn diện. Khác từ tên gọi cơ cấu cán sự trong lớp (Hội đồng tự quản, các ban), tổ chức lớp học hoàn toàn theo nhóm, trang bị các góc công cụ trong lớp sao cho thuận lợi nhất để phục vụ cho quá trình học tập của học sinh, việc trang trí trong lớp, đến việc sử dụng tài liệu ba trong một, phát huy vai trò của cha mẹ học sinh cũng như cộng đồng trong việc phối hợp giáo dục học sinh, nhất là việc đánh giá học sinh cơ bản bằng nhận xét. Chính vì Mô hình đang thực nghiệm nên ngoài các đợt tập huấn, các văn bản chỉ đạo của các cấp, đơn vị vừa làm, vừa trao đổi với đơn vị bạn, vừa rút kinh nghiệm. Trước khi thực nghiệm giáo dục theo Mô hình VNEN, Bộ Giáo dục Đào tạo cũng đã từng chỉ đạo thực hiện đổi mới PPDH. Vấn đề định hướng đổi mới PPDH đã được khẳng định trong Nghị quyết TW 4 khoá VII, Nghị quyết TW 2 khoá VIII, gần đây nhất là Nghị quyết số 29NQTW ngày 4112013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Chúng ta rất quen thuộc với các cụm từ Lấy học sinh làm trung tâm, Phương pháp học tập chủ động hay Phương pháp dạy học tích cực. Mục đích là hướng tập trung vào người học, giáo viên không còn giữ vai trò trung tâm nữa. Người thầy đóng vai trò là người tổ chức, giúp học sinh chủ động trong các hoạt động để tìm tòi, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức. Tuy nhiên, do nhiều điều kiện khác nhau, nên trong thực tế việc đổi mới đó phần lớn nằm trên giấy tờ, văn bản còn việc thực hành hằng ngày chưa đáng kể, chưa thật sự đi vào từng tiết học cụ thể cho đúng nghĩa. Với vai trò là người đứng đầu đơn vị, bản thân tôi luôn băn khoăn, trăn trở cho sự thành công của Mô hình VNEN. Bao nhiêu câu hỏi luôn đặt ra trong suy nghĩ của một người quản lí. Liệu đã đủ sức làm cho đội ngũ cũng như cha mẹ học sinh yên tâm chưa? Có bao nhiêu người đồng tình thực hiện? Làm sao tránh khỏi sự so sánh giữa cũ và mới?... Nhất là về kết quả giáo dục: có thuyết phục không? Chính sự lo âu đó, để quyết tâm làm tốt hơn, tôi đã chọn viết đề tài Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học theo Mô hình VNEN tại Trường Tiểu học Vũ Hòa 2.

là cơ hội tốt để trường thực hiện quá trình đổi mới phương pháp dạy học, nângcao chất lượng giáo dục Và là lần đầu tiên, đơn vị như được chắp thêm cánh,tiếp thêm sức, được tạo động lực mạnh mẽ cho quá trình thực hiện đổi mớiphương pháp dạy học (PPDH) Kể từ khi thực hiện mô hình này, toàn bộ độingũ trong trường đều nhận thấy việc đổi mới PPDH là rõ ràng nhất, thực tếnhất Bước đầu đã đem lại những kết quả khả quan, nhưng quá trình vận hànhcũng gặp không ít khó khăn, trở ngại Mô hình vẫn còn quá mới mẻ với độingũ, với học sinh cũng như thói quen của nhân dân trong địa bàn Việc đổi mớigần như toàn diện Khác từ tên gọi cơ cấu cán sự trong lớp (Hội đồng tự quản,các ban), tổ chức lớp học hoàn toàn theo nhóm, trang bị các góc công cụ tronglớp sao cho thuận lợi nhất để phục vụ cho quá trình học tập của học sinh, việctrang trí trong lớp, đến việc sử dụng tài liệu "ba trong một", phát huy vai tròcủa cha mẹ học sinh cũng như cộng đồng trong việc phối hợp giáo dục họcsinh, nhất là việc đánh giá học sinh cơ bản bằng nhận xét Chính vì Mô hìnhđang thực nghiệm nên ngoài các đợt tập huấn, các văn bản chỉ đạo của các cấp,đơn vị vừa làm, vừa trao đổi với đơn vị bạn, vừa rút kinh nghiệm

Trước khi thực nghiệm giáo dục theo Mô hình VNEN, Bộ Giáo dục &Đào tạo cũng đã từng chỉ đạo thực hiện đổi mới PPDH Vấn đề định hướng đổimới PPDH đã được khẳng định trong Nghị quyết TW 4 khoá VII, Nghị quyết

TW 2 khoá VIII, gần đây nhất là Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về "Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo" Chúng ta rất quen thuộc với các cụm từ "Lấy học sinh làm trung tâm",

"Phương pháp học tập chủ động" hay "Phương pháp dạy học tích cực" Mụcđích là hướng tập trung vào người học, giáo viên không còn giữ vai trò trung

tâm nữa Người thầy đóng vai trò là người tổ chức, giúp học sinh chủ độngtrong các hoạt động để tìm tòi, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức Tuy nhiên, donhiều điều kiện khác nhau, nên trong thực tế việc đổi mới đó phần lớn nằm trêngiấy tờ, văn bản còn việc thực hành hằng ngày chưa đáng kể, chưa thật sự đivào từng tiết học cụ thể cho đúng nghĩa

Với vai trò là người đứng đầu đơn vị, bản thân tôi luôn băn khoăn, trăntrở cho sự thành công của Mô hình VNEN Bao nhiêu câu hỏi luôn đặt ra trongsuy nghĩ của một người quản lí Liệu đã đủ sức làm cho đội ngũ cũng như cha

mẹ học sinh yên tâm chưa? Có bao nhiêu người đồng tình thực hiện? Làm saotránh khỏi sự so sánh giữa cũ và mới? Nhất là về kết quả giáo dục: có thuyếtphục không? Chính sự lo âu đó, để quyết tâm làm tốt hơn, tôi đã chọn viết đềtài " Một vài biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học theo Mô hình VNEN tại Trường Tiểu học Vũ Hòa 2"

1 Chất lượng giáo dục và tay nghề giáo viên cuối năm học 2013 - 2014

a Chất lượng học sinh

Năm học 2013 - 2014 học sinh không đánh giá theo quy định hiện hànhnhư các trường khác mà trường đánh giá học sinh theo Công văn5737/BGDĐT-GDTH của Bộ Giáo dục & Đào tạo ngày 21 tháng 8 năm 2013

về Hướng dẫn thí điểm đánh giá học sinh tiểu học Mô hình Trường học mới tạiViệt Nam

Tổng số học sinh được đánh giá: 309

3 Học sinh được bình chọn khen thưởng 235/315 74,6%

b Chất lượng tay nghề giáo viên

Dạy giỏi cấp trường Dạy giỏi cấp huyện Dạy giỏi cấp tỉnh

Năm học Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %

- Trong huyện chỉ có 2 trường chính thức thực hiện theo Mô hình VNENnên thông tin về Mô hình chưa rộng rãi Ở địa phương thông tin tuyên truyềnchưa thường xuyên, sâu rộng, các tầng lớp nhân dân chưa rõ hoặc chưa biết.Trong dư luận cộng đồng có những ý kiến trái chiều nhau

3 Về chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn

Các buổi sinh hoạt chuyên môn tại đơn vị đảm bảo thời lượng quy định.Nội dung chủ yếu là thao giảng dự giờ, triển khai giải quyết một vài khó khăntrong dạy và học, triển khai nội dung công việc, các văn bản, kiểm tra dân chủ.Tuy nhiên chưa đi sâu, chi tiết vào những khó khăn cơ bản nhất của công tácdạy và học theo Mô hình VNEN, cách đánh giá học sinh, xây dựng và sử dụngcác góc công cụ như thế nào, cách phối hợp với cha mẹ học sinh; chưa chú ýnhiều đến việc đầu tư nâng cao chất lượng, số lượng đội ngũ nhóm trưởng vàhội đồng tự quản

4 Kết luận về khảo sát

a Thuận lợi

- Bước đầu từ đội ngũ giáo viên, học sinh, đến cha mẹ học sinh đã quendần với việc đổi mới, so với năm đầu bớt bỡ ngỡ hơn với Mô hình VNEN.Được sự đồng tình ủng hộ của đội ngũ cán bộ viên chức, một số cha mẹ họcsinh trong đơn vị cũng như chính quyền địa phương về nâng cao chất lượnggiáo dục tiểu học theo Mô hình VNEN Học sinh tỏ rõ tinh thần, thần thái độhọc tập tích cực Các em cảm thấy thoải mái hơn so với cách học trước đây

- Thí điểm đánh giá học sinh tiểu học Mô hình VNEN theo Công văn5737/BGDĐT-GDTH ngày 21 tháng 8 năm 2013 của Bộ Giáo dục & Đào tạo

là tiền đề thuận lợi cho việc đánh giá học sinh bằng nhận xét theo Thông tư30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm 2014 của Bộ Giáo dục & Đào tạo vềQuy định đánh giá học sinh tiểu học.

- Những kết quả đạt được trước đó là nền tảng để kế thừa phát triển

b Khó khăn và nguyên nhân

- Các buổi sinh hoạt chuyên môn chưa thật sự đi sâu vào giải quyết tận

gốc rễ của những khó khăn về dạy học theo Mô hình VNEN Chưa trang bị đầy

đủ các góc công cụ, khai thác còn hạn chế Đánh giá tiết dạy còn vướng mắc,chưa hoàn thiện Tài liệu hướng dẫn học còn nhiều điểm bất cập cần phải tiếptục điều chỉnh, bổ sung Tư liệu giới thiệu làm minh chứng để rõ thêm một sốnội dung các tiết học còn hạn chế Một số đồ dùng dạy học, tranh ảnh khôngcòn phù hợp với tài liệu hướng dẫn học của Mô hình VNEN

- Lực lượng nhóm trưởng đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ còn ít Đầunăm học, các lớp 2 hoạt động theo nhóm còn chậm, do nhóm trưởng chưa đượcđào tạo rèn luyện cơ bản Chưa thật sự đi sâu vào công tác bồi dưỡng, phát triểnlực lượng nhóm trưởng và hội đồng tự quản

- Đánh giá học sinh theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục

& Đào tạo còn nhiều phức tạp trong khâu tập hợp thông tin, nhất là từ cha mẹhọc sinh Đánh giá phải gắn liền với phương pháp tổ chức các hoạt động liênquan đến giáo dục học sinh Chưa đạt được sự đồng tình của tất cả cha mẹ họcsinh

- Do Mô hình VNEN chưa được quảng bá rộng rãi, kinh tế địa phươngkhó khăn nên cha mẹ học sinh ít có điều kiện, còn thiếu kinh nghiệm hoặc ítquan tâm chia sẻ, chưa thật sự là "bạn" của con em mình, ít giúp con em họctập, thực hành ứng dụng kiến thức vào cuộc sống Phần lớn cha mẹ học sinhđều có thói quen "trăm sự nhờ thầy cô"

III Nội dung và các biện pháp tiến hành

Để thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục theo Mô hình VNEN, ngoàiviệc thực hiện cơ cấu tổ chức bộ máy tự quản mỗi lớp, tổ chức sinh hoạtchuyên môn như thường lệ, chuẩn bị các điều kiện thuận lợi nhất (có thể) về cơ

sở vật chất, bố trí đội ngũ phù hợp cho các khối lớp, triển khai tập huấn đến đội

ngũ, với vai trò là người đứng đầu đơn vị, tôi đã chỉ đạo triển khai thực hiệnchuyên sâu qua một số nội dung và biện pháp sau:

1 Đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn

Trong trường học, sinh hoạt chuyên môn là hoạt động bắt buộc, đượcthực hiện thường xuyên trong năm Qua sinh hoạt chuyên môn nhằm mục đíchbồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên và cán bộquản lý, góp phần giải quyết những khó khăn vướng mắc trong quá trình giảngdạy và quản lí Thông thường một số nội dung cơ bản trong các buổi sinh hoạtchuyên môn tổ, trường là dự giờ thao giảng, nhận xét đánh giá góp ý rút kinhnghiệm tiết dạy, thảo luận chuyên đề giải quyết khó khăn, đánh giá công táctuần tháng, triển khai công việc mới, kiểm tra chéo hồ sơ, phân công công việctiếp theo Tuy nhiên sau năm học 2013-2014, tôi nhận thấy rằng cần thiết phảinhanh chóng đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn để phù hợp với yêu cầutrong việc tổ chức các tiết học theo Mô hình VNEN Các nội dung sinh hoạtphải tập trung xoay quanh những vấn đề liên quan tới hoạt động học tập chủđộng của học sinh Các thành viên trong buổi sinh hoạt cần phân tích để có cáinhìn đầy đủ về học sinh học tập như thế nào? Tích cực hay chưa tích cực? Sựcộng tác, tương tác, chia sẻ của các bạn trong nhóm, ngoài nhóm như thế nào?Những tâm tư, tình cảm, sự lắng nghe của học sinh ra sao? Vì sao các em lạihọc như vậy?, Sau đây là một số nội dung chính cần thực hiện trong các buổisinh hoạt mà nhà trường đã triển khai:

1.1 Bàn bạc cách đánh gía học sinh theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT

Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT về Quy định đánh giá học sinh tiểu học đãđược Bộ Giáo dục & Đào tạo ban hành ngày 28 tháng 8 năm 2014 Nội dungcủa Thông tư này được hiểu rằng: Tất cả học sinh tiểu học đến lớp đều cóquyền học tập như nhau và đều phải được đánh giá Chính vì vậy yêu cầu đặt racho giáo viên là phải đổi mới phương pháp dạy học sao cho phù hợp với cáchđánh giá học sinh Để thực hiện vấn đề này giáo viên trong đơn vị đã tiếp tụcnghiên cứu thực hiện triệt để việc dạy học theo Mô hình VNEN Đây là lợi thếcủa giáo viên, vì năm học 2013 - 2014 đã đánh giá học sinh theo Công văn5737/BGDĐT-GDTH của Bộ Giáo dục & Đào tạo

Vấn đề cơ bản là hằng ngày giáo viên luôn đổi mới cách tổ chức tiết học theocác căn cứ dự giờ (sẽ nêu rõ ở mục 1.2) Tất cả học sinh trong giờ học đều phải

được giáo viên tạo điều kiện, cơ hội tham gia tích cực vào việc học tập Việc trao cơhội cho học sinh như thế nào, mỗi giáo viên phải có phương án dạy học thích hợp.Phương án đó phải được chuẩn bị từ trước, được bàn bạc thống nhất trước Mọi tiếthọc đều phải giúp học sinh tự động não suy nghĩ, tự tìm tòi, được tương tác vớinhau, với tài liệu, với thầy cô dưới sự điều hành của nhóm trưởng Tất cả học sinhđều phải tham gia tích cực vào quá trình học Các em khi có cơ hội hoạt động thìmới bộc lộ được khả năng của mình Từ việc tự học, tự giải quyết vấn đề, tự đánhgiá bản thân, tham gia nhận xét bạn, được bạn hay nhóm nhận xét, từ đó giúp họcsinh nhận biết về mình và bạn nhiều hơn Qua quá trình đó, giáo viên theo dõi, đánhgiá và ghi lại kết quả của học sinh, có thể tốc kí ngay những ý chính vào nhật kítheo dõi của mình (cách này giáo viên làm nhiều) Trong tháng, giáo viên tựsắp xếp cập nhật vào sổ theo dõi hay phần mềm để báo cáo, sổ chia sẻ để liên

hệ với cha mẹ học sinh

1.2 Trao đổi về cách đánh giá tiết dạy hướng tập trung vào học sinh

a Các căn cứ cơ bản giúp đánh giá tiết dạy

Để có kết quả bổ ích sau khi dự giờ, góp ý, mỗi giáo viên cần thay đổi tưduy trong cách đánh giá tiết dạy của đồng nghiệp Nội dung, tiêu chí đánh giákhông thực hiện hoàn toàn theo cách đánh giá như hiện hành (hoạt động củagiáo viên là chủ yếu, “diễn” có hay không; đối với học sinh thì giáo viên chỉcần biết các em nắm được bài hay không, ít chú ý tới hoạt động của học sinh)

mà phải tập trung chủ yếu vào hoạt động học của học sinh Ngoài việc xem xétngười dạy đã sử dụng các nhóm phương pháp ra sao, thể hiện các kĩ năng, thái

độ sư phạm như thế nào, người dự giờ cần phải xem xét kĩ đồng nghiệp đã giúphọc sinh thực hiện tiết học như thế nào qua các căn cứ cơ bản sau đây:

- Giáo viên có tổ chức tốt, giúp học sinh chủ động hoàn toàn trong cáchoạt động học tập không, hay giáo viên còn làm thay, nói hộ? Cách giao nhiệm

vụ cho nhóm, quan sát quy trình làm việc của nhóm, cá nhân?

- Các hoạt động có giúp học sinh tự giác, tích cực, tự học theo cá nhân,cặp đôi, nhóm không? Tổ chức các hoạt động trong tiết học có đảm bảo gắn kếtvới mục tiêu của bài học không? Giao việc phù hợp với đời sống, tâm lí lứatuổi, của đối tượng học sinh không? Phát triển được các năng lực, phẩm chấtcủa học sinh không?

- Có tạo được sự tương tác thường xuyên giữa học sinh với học sinh haykhông? Có tạo điều kiện tốt nhất để học sinh chia sẻ ý kiến của mình với các

bạn trong nhóm, với giáo viên để giải quyết vướng mắc không? Thái độ tìnhcảm của học sinh ra sao, có em nào bị bỏ rơi, không tham gia?

- Chuẩn bị đồ dùng phục vụ tiết học, điều chỉnh tài liệu hướng dẫn học

có phù hợp đối tượng học sinh không? Dự kiến và giải quyết các tình huốngkhó khăn của học sinh hiệu quả không?

- Các nhóm trưởng điều hành có tốt không? Các nhóm hoạt động có tíchcực không? Sự tham gia của hội đồng tự quản vào tiết học như thế nào? Sửdụng các góc công cụ trong lớp học vào giờ học hiệu quả không?

- Có chỉ dẫn để học sinh tự đánh giá, đánh giá bạn, giúp giáo viên đánhgiá bạn không? Học sinh có nắm bài, hiểu bài, hoàn thành mục tiêu bài họckhông?

Sau tiết dự giờ, người dạy lẫn người dự giờ được trao đổi, thảo luận,phân tích theo các căn cứ trên để biết được mức độ chiếm lĩnh kiến thức, hiệuquả tiếp thu và áp dụng bài học của học sinh đến đâu Từ đó mỗi giáo viên tựrút cho mình những bài học bổ ích về sử dụng phương pháp, cách thức tổ chứclớp học sao cho phù hợp từng đơn vị bài học, có những linh hoạt trong điềuchỉnh việc dạy sao cho phù hợp việc học của học sinh Qua đó, mỗi giáo viêngóp phần nâng cao chất lượng dạy và học nói chung

b Các vấn đề cần chú ý đối với giáo viên tham gia dự giờ

giáo viên khi dự

giờ không ngồi

một vị trí thuận lợi để có thể quan sát được bao quát tốt nhất về lớp học, từngnhóm, từng em cụ thể Người dự giờ quan sát được càng nhiều hoạt động họccủa học sinh càng tốt Có thể tiếp cận một vài học sinh hay nhóm học sinh một

cách khéo léo trong khi các em đang học để nắm rõ hơn về mức độ khám phátiếp thu bài của các em như thế nào

1.3 Điều chỉnh tài liệu hướng dẫn học

Thực hiện theo Mô hình VNEN, học sinh được học trên bộ tài liệuhướng dẫn học thay cho sách giáo khoa hiện hành Tài liệu hướng dẫn học giữnguyên nội dung và chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình các môn học ởtiểu học do Bộ GD-ĐT ban hành Đây là tài liệu đươc coi là "Ba trong một".Đặc điểm của tài hướng dẫn học theo Mô hình VNEN mang tính mở Tuynhiên trong thực tế sử dụng có một số bài nội dung và lô gô tổ chức lớp họcchưa phù hợp, hoặc nội dung chưa chính xác Điều chỉnh tài liệu hướng dẫnhọc được coi là một trong những nội dung chính bắt buộc trong một buổi sinhhoạt chuyên môn Việc thảo luận trong sinh hoạt chuyên môn để đi tới thốngnhất lựa chọn phương án phù hợp khi sử dụng tài liệu sẽ giúp giáo viên có kếhoạch lên lớp tốt nhất Vì vậy, trong quá trình chuẩn bị bài, giáo viên luôn có

sự điều chỉnh tài liệu nhằm đảm bảo nội dung chương trình và chuẩn kiến thức

kĩ năng, hình thức tổ chức tiết dạy cho hợp lí để góp phần nâng cao chất lượnghọc tập của học sinh

Những nội dung thống nhất ở tổ chuyên môn được thông qua ban giámhiệu trước khi thực hiện Nội dung tài liệu hướng dẫn học được bàn bạc thốngnhất điều chỉnh xuyên suốt từ đợt sinh hoạt này cho đến đợt sinh hoạt sau Saukhi thực hiện trên lớp, giáo viên ghi chép lại những vấn đề nảy sinh mới trongtiết học đó vào sổ nhật kí giảng dạy (thay cho giáo án) của mình để tiếp tụcchia sẻ rút kinh nghiệm trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tiếp theo

Dưới đây là một vài ví dụ về các dạng điều chỉnh, bổ sung:

- Dạng bổ sung về lô gô và phương tiện làm bài:

Tài liệu hướng dẫn học tiếng Việt lớp 2

Để học sinh chép lại toàn

bộ đề bài và điền vào chỗtrống thì sẽ chiếm nhiều

Làm vào phiếuhọc tập cá nhânhoặc bảng nhóm

Thảo luận nhóm Lệnh thảo luận nhưng

thiếu lô gô

Bổ sung lô gôhoạt động nhóm

- Dạng bổ sung thêm thông tin cho bài học:

Tài liệu hướng dẫn học Lịch sử và Địa lý lớp 5 (tập 2)

về thực tế

- Hình ảnhchứng minh chođất nước đổimới còn hạnchế

- Sau hoạt động cơ bản, dùngđèn chiếu cung cấp thêm một sốthông tin về đất nước thống nhất

và một số nhà máy thủy điện ởnước ta Kết hợp giáo dục tìnhhữu nghị của hai nước Việt - Xô(nay là Liên bang Nga và một sốnước thuộc Liên bang Xô Viếtcũ)

- Bổ sung: hoạt động cả lớp Chohọc sinh xem hình ảnh đổi mớicủa đất nước ta sau ngày giảiphóng qua đèn chiếu, để họcsinh cảm nhận được sự đổi mớicủa đất nước

tử thành phôi, noãnthành hạt, hạt nảymầm, mà hoa râmbụt thì không rõràng, thiếu thực tế.

Lấy hình ảnh loài hoakhác có nhị, nhụy, quả,hạt rõ ràng để minhhọa cho phù hợp vớibài học như hoa bí, hoamướp gần gũi, rõ rànghơn, đồng thời chuẩn

bị vật thật Tùy mỗilớp giáo viên có thể có

sự chuẩn bị thay thếkhác nhau cho phùhợp

Hình b, trứng đã ấp

10 ngày nhưng hìnhảnh con gà lại lớnhơn, đã đầy đủ các

bộ phận hơn hình c

là trứng đã ấpkhoảng 15 ngày

Thay đổi lại vị trí củahình b và hình c

- Dạng thay đổi lô gô và bổ sung phương tiện làm bài:

Tài liệu hướng dẫn học toán lớp 5 (tập 2B)

- Giáo viênchuẩn bị cho mỗinhóm 1 số thẻ từ

hoạt động sôi nổi

- Việc liệt kê khá lâu, nếu làm

cá nhân sẽ mất thời gian nhiều - Lô gô cá nhân

thay bằng lô gônhóm, có thểnhóm lớn hoặcnhóm đôi

Đồ dùng học tập: Bánh xe quay số sử dụng trong môn toán

(Giáo viên và học sinh làm)

chuẩn bị sẵn Vì thế đồ dùng phục vụ dạy và học không còn đơn thuần sử dụng trước lớp như phương pháp hiện hành mà phải được tăng cường đến từng nhóm Do vậy số lượng đồ dùng, các thiết bị cần được tăng thêm về số lượng Ngoài việc đầu tư mua sắm hằng năm, việc tự làm thêm đồ dùng phục vụ tiết dạy là yêu cầu không thể thiếu đối với giáo viên Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, nhất là cấp tổ, thông qua việc rà soát tài liệu hướng dẫn học để điều chỉnh về nội dung và hình thức tổ chức tiết học, giáo viên cũng thống nhất chung về việc làm đồ dùng phục vụ các tiết học Giáo viên làm đồ dùng gì, như thế nào? Học sinh sưu tầm và làm đồ dùng học tập gì? Các tổ lên kế hoạch và tiến hành làm, sưu tầm Xem đây là một trong những tiêu chí thi đua trong năm học

biểu, phiếu bài tập trên

giấy A4, giấy A3, hoặc lớn

hơn, các thẻ số, thẻ từ, ;

sưu tầm các tranh ảnh, vật

thật Tất cả được giáo viên

chuẩn bị trước khi lên lớp

Những đồ dùng gì khó làm

thì cả tổ cùng làm Ngoài

những đồ dùng tự làm,

giáo viên còn chuẩn bị các

tài liệu, hình ảnh, video để

đưa vào trình chiếu cho

học sinh xem Đồ dùng học tập: Vòng quay số đa năng

(Giáo viên và học sinh làm)

- Giáo viên chuẩn bị mỗi nhóm 6cặp thẻ viết phân số bằng nhau

(trang 87) - Hoạt đông ứng

- Sưu tầm một số thông tin về đấtnước thống nhất và một số nhàmáy thủy điện ở nước ta Dùngđèn chiếu cho học sinh xem

- Sưu tầm một số hình ảnh đổimới của đất nước ta sau ngày giảiphóng Dùng đèn chiếu cho họcsinh xem

- Thực hiện các hoạt động

-Sau hoạt động cơ bản giáo viêncung cấp thêm một số thông tinbằng tranh ảnh hoặc dùng đènchiếu cho học sinh xem đặc điểm

tự nhiên của châu Đại Dương

- Học sinh đem theo tranh ảnhthiên nhiên, con người đã sưutầm

2 Tuyển chọn, rèn luyện và tổ chức thi nhóm trưởng giỏi

Nhóm học tập là một thành tố đặc trưng, quan trọng trong dạy học theo

Mô hình VNEN Có thể nói, mọi hoạt động của học sinh đều diễn ra ở nhómhọc tập Học sinh chủ yếu làm việc với nhóm, đôi khi cần thiết, có thể làm việcvới giáo viên và làm việc chung cả lớp Nhóm có nhiệm vụ thảo luận, giảiquyết các vấn đề được giáo viên giao, tài liệu hướng dẫn học yêu cầu Mỗithành viên không chỉ có trách nhiệm thực hiện các hoạt động của nhóm mà cònphải có trách nhiệm hợp tác, giúp đỡ các thành viên khác trong nhóm hoàn

thành các nhiệm vụ được giao Như vậy, nếu tổ chức học tập theo nhóm khôngđúng cách, đúng nghĩa thì sẽ trở thành hình thức, mất thời gian, hiệu quả manglại thấp Đôi khi có những cá nhân thiếu tích cực sẽ ỷ lại, đùn đẩy trách nhiệmcho những em nhiệt tình, năng nổ Chính vì vậy, trong mỗi nhóm, ngoài việcphân chia hợp lí về sức học cần có một nhóm trưởng biết điều hành, quản líhoạt động của nhóm mình Có thể nói nhóm trưởng chính là linh hồn của nhómhọc tập Trong sự thành công của mỗi nhóm, vai trò của nhóm trưởng mangtính quyết định.

Như vậy, vấn đề đặt ra là cần có những tiêu chuẩn cho một nhóm trưởngsao cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của nhóm học tập Qua thực tế đã triểnkhai Mô hình VNEN tại đơn vị, tôi nhận thấy rằng: một nhóm trưởng làm việctốt cơ bản cần đảm bảo các tiêu chuẩn sau:

- Nhiệt tình, gương mẫu, có uy tín, được các thành viên tin tưởng, yêumến

- Có năng lực về học tập, điều hành nhóm hoạt động, giúp nhóm có sựtương tác đa dạng, thực hiện công việc đảm bảo tiến độ và đúng hướng

- Có khả năng giao tiếp tốt, thân thiện, gần gũi, biết hỗ trợ, động viên,chia sẻ, đôn đốc mọi thành viên vượt khó khăn hăng say hoàn thành nhiệm vụ

- Thu hút, huy động được sự tham gia của các thành viên cùng giải quyếtcông việc Giúp giáo viên trong việc kiểm tra, đánh giá, báo cáo kết quả củanhóm

Căn cứ vào các tiêu chuẩn trên, ngay đầu năm học, trong buổi họp cha

mẹ học sinh đầu năm, tôi đã chỉ đạo cho giáo viên chủ nhiệm cùng với lớp vàcha mẹ học sinh tuyển chọn các nhóm trưởng Để có một nhóm trưởng làm việctốt không phải là việc làm ngày một ngày hai, đó là một quá trình mà giáo viênphải kiên trì, đầu tư công sức giúp các em phát triển các kĩ năng, phẩm chất vànăng lực để thực hiện nhiệm vụ của nhóm

Chẳng hạn, đối với học sinh lớp 1 mới lên lớp 2, vì các em chỉ mới vừachính thức học theo Mô hình VNEN nên ngay từ đầu năm học, cứ mỗi ngàyhọc trong tuần, giáo viên chọn thời điểm thích hợp để ngồi lại cùng với cácnhóm trưởng và hội đồng tự quản của lớp, nghe các em trình bày, qua đó rútkinh nghiệm về công việc đã làm và giáo viên tư vấn, bồi dưỡng thêm nhữngkiến thức, kĩ năng điều hành nhóm cho các em Để phát huy tính tích cực, sự