Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng bản trên địa bàn thành phố huế

Đầu tư xây dựng cơ bản có tác động rất lớn đến việc tạo công ăn việc làm, nângcao trình độ đội ngũ lao động, như chúng ta đã biết, trong khâu thực hiện đầu tư, thì sốlao động phục vụ cần

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

-- -KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN

THÀNH PHỐ HUẾ

Dương Đình Quý TS Lê Nữ Minh Phương

Lớp: K48A Kế hoạch - đầu tư

Niên khóa: 2014 – 2018

Huế, tháng 05 năm 2018

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

khóa là khoảng thời gian hữu ích, là cơ hội để chúng em được vận dụng những lý thuyết mình đã học vào thực tế, thực hành những ý tưởng mà trong quá trình học chưa được thực hiện Qua đó chúng em có thể trang bị cho mình những kiến thức thực tế, kỹ năng nghề nghiệp để khi ra trường có thể tự tin và thích nghi với công việc tốt hơn.

Trước hết em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến ban giám hiệu nhà trường cùng toàn thể quý thầy cô giáo trường Đại học Kinh tế huế, quý thầy cô khoa Kinh tế - Phát triển, đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong những năm tháng học tập tại trường Em xin đặc biệt cảm ơn cô Lê Nữ Minh Phương là người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập Đồng thời em xin gửi lời cảm ơn đến ban lãnh đạo, các anh chị chuyên viên của sở Kế hoạch và Đầu tư Thừa Thiên Huế đã tạo nhiều điều kiện, giúp đỡ, hướng dẫn em trong suốt thời gian thực tập, cũng như đóng góp ý kiến bổ ích cho

em hoàn thành đợt thực tập của mình với kết quả như mong đợi.

Trong bài báo cáo thực tập này mặc dù bản thân em đã cố gắng và nỗ lực hết mình để giải quyết các yêu cầu và mục đích đề ra, song do kiến thức và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót.

Em rất mong nhận được sự chỉ bảo, ý kiến đóng góp, phê bình của quý thầy

cô, để bài báo cáo của em được hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm ơn!

Huế, tháng 8 năm 2018 Sinh viên thực hiện

Dương Đình Quý

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ vii

TÓM TẮT NGHIÊN CỨU viii

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài 2

3.2 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

4.1 Phương pháp thu thập số liệu 3

4.2 Phương pháp phân tích số liệu 3

5 Kết cấu luận văn 3

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN 4

1.1 Tổng quan về đầu tư xây dựng cơ bản 4

1.1.1 Khái niệm 4

1.1.2 Đặc điểm 4

1.1.3 vai trò 5

1.1.4 Quy trình đầu tư và xây dựng một dự án XDCB 7

1.2 Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản 9

1.2.1 Khái niệm vốn ngân sách nhà nước 9 1.2.2 Nội dung quản lí vốn đầu tư xây dựng cư bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước10

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.2.2.2 Phân bổ vốn 12

1.2.2.3 Đấu thầu 14

1.2.2.4 Tạm ứng vốn 16

1.2.2.5 Thanh toán vốn 18

1.2.2.6 Quyết toán vốn 18

1.2.3 Nguyên tắc quản lí vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản 20

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng và quản lí nguồn vốn 21

1.2.5 Một số các chỉ tiêu cơ bản về bố trí và giải ngân vốn NSNN đầu tư xây dựng cơ bản 23

1.3 Cơ sở thực tiễn về quản lý vốn NSNN 25

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước 25

1.3.2 Bài học kinh nghiệp rút ra 29

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ 30 2.1 Đặc điểm thành phố Huế và đơn vị quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản 30

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên và vị trí địa lý TP Huế 30

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội TP Huế 32

2.1.3 Đơn vị quản lý vốn đầu tư xây dụng cơ bản từ ngân sách nhà nước ở thành phố Huế 36

2.2 Tình hình quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Huế giai đoạn 2015 – 2017 38

2.2.1 Tình hình các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước38 2.2.2 Tình hình hình thực hiện vốn đầu tư trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2015 – 2017 39

2.2.3 Nguồn vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố Huế 40

2.2.4 Cơ cấu vốn đầu tư trong đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố huế giai đoạn 2015 – 2017 41

2.2.4.1 Cơ cấu vốn đầu tư theo ngành 41

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2.2.4.3 Cơ cấu vốn đầu tư theo nguồn vốn 43

2.3 Đánh giá thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Huế thông qua các số liệu khảo sát 44

2.3.1 Thống kê mô tả mẫu khảo sát 44

2.3.2 Đánh giá của cán bộ quản lý về mức độ đồng ý của công tác quản lý vốn NSNN trong đầu tư XDCB trên địa bàn Thành phố Huế 45

2.3.2.1 Ý kiến đánh giá về công tác lập quy hoạch các công trình XDCB 45

2.3.2.2 Ý kiến đánh giá về công tác lập kế hoạch và phân bổ vôn đầu tư 46

2.3.2.3 Ý kiến đánh giá về công tác quản lý vốn đầu tư XDCB 47

2.4 Tóm tắt chương II 48

2.4.1 Một số kết quả đạt được 48

2.4.2 Một số khó khăn và nguyên nhân 48

CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÍ NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRONG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ 50

3.1 Định hướng đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn thành phố Huế đến năm 2025 50

3.2 Giải pháp 56

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 61

1 Kết luận 61

2 Kiến nghị 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

NSNN : Ngân sách nhà nướcHĐND : Hội đồng nhân dânVĐT : Vốn đầu tư

CSHT : Cơ sở hạ tầngXDCB : Xây dựng cơ bản

GD ĐT : Giáo dục đào tạoGTNT : Giao thông nông thônSNXDCB : Sự nghiệp xây dựng cơ bản

KBNN : Kho bạc nhà nước

TT Huế : Thừa thiên huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bảng 2 1 Một số chỉ tiêu về kinh tế ở TP Huế giai đoạn 2015 – 2017 32

Bảng 2 2 Một số chỉ tiêu về xã hội ở TP Huế giai đoạn 2015 - 2017 33

Bảng 2 1 Tình hình thực hiện các dự án đầu tư XDCB tại TP Huế 2015 - 2017 39

Bảng 2 4 Tình hình thực hiện vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại TP Huế 39

Bảng 2 5 Nguồn vốn NSNN trong ĐT XDCB cho thành phố Huế giai đoạn 2015 – 2017 40

Bảng 2 6 Tổng mức đầu XDCB trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2015 – 2017 41

Bảng 2 7 VĐT XDCB từ NSNN trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2015 – 2017 42

Bảng 2 8 Cơ cấu vốn NSNN cho đầu tư cơ bản trên địa bàn TP Huế phân theo nguồn vốn giai đoạn 2015- 2017 43

Bảng 2 9 Mô tả mẫu điều tra 44

Bảng 2 10 Mức độ đồng ý về công tác lập quy hoạch 45

Bảng 2 11 Đánh giá về công tác lập kế hoạch và phân bổ vôn đầu tư 46

Bảng 2 12 Đánh giá về công tác quản lý vốn đầu tư XDCB ở thành phố Huế 47

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Sơ đồ 1 Trình tự thực hiện một dự án đầu tư 8

Sơ đồ 2: Nội dung quản lý vốn NSNN cho đầu tư XDCB 10

Sơ đồ 3: Quy trình thanh toán vốn tại KBNN 18

Sơ đồ 4: Quy trình thực hiện quyết toán vốn 18

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Ngân sách nhà nước đóng vai trò rất quan trọng công cuộc xây dựng và phát triển

đất nước NSNN là công cụ huy động nguồn tài chính để đảm bảo các nhu cầu chi tiêucủa nhà nước, là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế – xã hội, thúc đẩy quá trình pháttriển kinh tế – xã hội của đất nước Cơ sở hạ tầng là hàng hóa công cộng đòi hỏi nhucầu vốn rất lớn, thời gian đầu tư xây dựng kéo dài, hiệu quả đầu tư cho cơ sở hạ tầngkhông chỉ là lợi nhuận trước mắt mà là hiệu quả có tầm vĩ mô của nến kinh tế trongtương lai Trong công tác đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng ở TP Huế rất nhiều các dự

án đầu tư xây dựng cơ bản được đầu tư và hoàn thành đưa vào sử dụng tạo nên nhiềuviệc làm, tạo điều kiện tốt cho sinh hoạt của nhân dân, trùng tu và phát triển nhiều lĩnhvực văn hóa xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và an ninh chính trị trên toàn địa bàn ….Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đạt được thì đi cùng đó cũng có một số mặt khókhan hạn chế nên tôi đã chọn đề tài: “Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tưxây dựng bản trên địa bàn thành phố Huế” Với mong muốn tìm hiểu một cách chi tiếthơn về quá trình sử dụng và quản lý ngân sách trong lĩnh vực xây dựng cơ bản

Bằng các số liệu thứ cấp thu thập được từ sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh TT Huế,các trang báo, tạp chí và internet Và thu thập số liệu thông qua phỏng vấn 30 cán bộquản lý đang làm việc tại sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh TT Huế nhằm thấy được thựctrạng quản lý vốn đầu tư XDCB tại TP Huế Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã

sử dụng các phương pháp điều tra chọn mẫu, phương pháp phân tích số liệu, phươngpháp thống kê, so sánh Kết quả thu được là một số đánh giá của cán bộ quản lý vềthực trạng quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN của TP Huế Đề xuất ra hệ thống giảipháp chính và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNNtrên địa bàn TP Huế trong thời gian tới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đầu tư xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tưphát triển góp phần vào giữ vững sự hòa bình ổn định cho đất nước tạo nên một nềnkinh tế vững mạnh và mang lại cuộc sống ấm no, sung túc cho người dân Hoạt độngđầu tư xây dựng cơ bản với đặc điểm cơ bản là đòi hỏi thời gian dài với nhiều biếnđộng Một số lượng vốn lao động, vật tư lớn Nguồn vốn này nằm khê đọng trong suốtquá trình đầu tư

Vì vậy trong quá trình đầu tư chúng ta phải có kế hoạch huy động và sử dụngnguồn vốn một cách hợp lý đồng thời có kế hoạch phân bổ nguồn lao động, vật tư,thiết bị phù hợp đảm bảo cho công trình hoàn thành trong thời gian ngắn, chống lãngphí nguồn lực Để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong thời kì đổi mới củađất nước, thành phố Huế cũng đã hòa nhập, nỗ lực với nhiều dự án đầu tư với quy mô

đa dạng vào rất nhiều các hạng mục khác nhau với nhiều nguồn vốn khác nhau kể cảtrong và ngoài nước, vốn từ các cá nhân cũng như nguồn vốn từ ngân sách nhà nước

và các kết quả đat được là rất đáng kể Góp phần vào các dự án thành công đó có phầnkhông nhỏ từ các dự án với nguồn vốn thuộc ngân sách nhà nước

Cùng với quá trình đầu tư phức tạp kéo dài thì quá trình quản lý vốn cũng rất làkhó khăn với các quy định, quy trình khác nhau Quản lý vốn ngân sách nhà nướctrong đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Huế trong những năm gần đây cũng đangnổi lên là vấn đề quan tâm hàng đầu của các cơ quan và người dân Vì vậy tôi đã lựachọn đề tài: Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản ở thànhphố Huế giai đoạn 2015 - 2017 để làm đề tài nghiên cứu với mong muốn để tìm hiểu

và tìm ra các điểm tích cực, tiêu cực để làm cơ sở trong công tác quản lí và sử dụngvốn từ ngân sách nhà nước cho các dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thànhphố Huế trong những năm gần đây

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Nghiên cứu thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơbản ở thành phố Huế giai đoạn 2015 - 2017 để tìm hiểu và tìm ra các điểm tích cực,tiêu cực để làm cơ sở trong công tác quản lí và sử dụng vốn ngân sách nhà nước chocác dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố Huế trong những năm gầnđây

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu của đề tài

Là các vấn đề lý luận và các cơ sở thực tiễn liên quan đến quá trình Quản lý vốnngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản Bao gồm quá trình đánh giá thựctrạng và đánh giá sơ lược về hiệu quản quản lý vốn trong quá trình đầu tư

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Thành phố Huế

- Phạm vi thời gian: Đề tài thực hiện trong thời gian từ tháng 1 năm 2018 đếntháng 04 năm 2018 Trong đó các thông tin số liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2015đến năm 2017 Thông tin sơ cấp được thu thập trong quá trình điều tra lấy trong năm

2018 Đề xuất đến năm 2025

- Phạm vi nội dung: đề tài nêu rõ các khái niệm về đầu tư xây dựng cơ bản vàquản lý đầu tư xây dựng cơ bản Làm rõ thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nướctrong đầu tư xây dựng cơ bản ở thành phố Huế giai đoạn 2015 - 2017

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp thu thập số liệu

- Số liệu thứ cấp: Đề tài sử dụng nguồn số liệu của sở Kế hoạch và Đầu tư ThừaThiên Huế, dựa trên số liệu thu thập được dùng các phương pháp thống kê, so sánh,phân tích để làm rõ vấn đề

-Số liệu sơ cấp: Đề tài sử dụng excel để tổng hợp ý kiến của các chuyên gia vềcông tác quản lý vốn đầu tư XDCB của sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Thừa thiên huế đểrút ra kết luận

4.2 Phương pháp phân tích số liệu

- Phương pháp tổng hợp: Từ những số liệu đã thu thập được tiến hành tổng hợp

để rút ra sự thay đổi của các chỉ tiêu qua từng thời kì

- Phương pháp thống kê so sánh: So sánh các chỉ tiêu đã được lượng hóa có cùngnội dung, tính chất tương tự nhau qua các thời kỳ để biết được sự biến động của cácchỉ tiêu

- Phương pháp thống kê mô tả: sử dụng phương pháp số tuyệt đối, số tương đối,

số bình quân, dãy số thời gian và chỉ số dùng để phân tích số liệu Đồng thời, từ những

số liệu thu thập được tiến hành tính toán, phân tích so sánh số liệu để đưa ra nhận xét,đánh giá

5 Kết cấu luận văn

- Tên luận văn: Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bảntrên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2015 - 2017

- Ngoài mục đích nghiên cứu, kết luận và kiến nghị, đề tài bao gồm 3 chươngChương 1: Cơ sở lý luận về Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xâydựng cơ bản

Chương 2: Thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơbản trên địa bàn thành phố Huế

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lí nguồnvốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố Huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VỐN NGÂN SÁCH

NHÀ NƯỚC TRONG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

1.1 Tổng quan về đầu tư xây dựng cơ bản

1.1.1 Khái niệm

Đầu tư xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân là một bộ phận của đầu tưphát triển Đây chính là quá trình bỏ vốn để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bảnnhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng ra các tài sản cố định trong nềnkinh tế Do vậy đầu tư xây dựng cơ bản là tiền đề quan trọng trong quá trình phát triểnkinh tế - xã hội của nền kinh tế nói chung và của các cơ sở sản xuất kinh doanh nóiriêng Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động chủ yếu tạo ra tài sản cố định đưa vào hoạtđộng trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhằm thu đựơc lợi ích với nhiều hình thức khácnhau Đầu tư xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân được thông qua nhiều hìnhthức xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hoá hay khôi phục tài sản cố định chonền kinh tế

1.1.2 Đặc điểm

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản là một bộ phận của đầu tư phát triển do vậy

nó cũng mang những đặc điểm của đầu tư phát triển

Đòi hỏi vốn lớn, ứ đọng trong thời gian dài

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản đòi hỏi một số lượng vốn lao động, vật tư lớn.Nguồn vốn này nằm khê đọng trong suốt quá trình đầu tư Vì vậy trong quá trình đầu

tư chúng ta phải có kế hoạch huy động và sử dụng nguồn vốn một cách hợp lý đồngthời có kế hoạch phân bổ nguồn lao động, vật tư thiết bị phù hợp đảm bảo cho côngtrình hoàn thành trong thời gian ngắn chống lãng phí nguồn lực

Thời gian dài với nhiều biến động

Thời gian tiến hành một công cuộc đầu tư cho đến khi thành quả của nó phát huytác dụng thường đòi hỏi nhiều năm tháng với nhiều biến động xảy ra

Có giá trị sử dụng lâu dài

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Các thành quả của thành quả đầu tư xây dựng cơ bản có giá trị sử dụng lâu dài,

có khi hàng trăm, hàng nghìn năm, thậm chí tồn tại vĩnh viễn như các công trình nổitiếng thế giới như vườn Babylon ở Iraq, tượng nữ thần tự do ở Mỹ, kim tụ tháp cổ Aicập, nhà thờ La Mã ở Roma, vạn lý trường thành ở Trung Quốc, tháp Angcovat ởCampuchia, …

Cố định

Các thành quả của hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản là các công trình xây dựng

sẽ hoạt động ở ngay nơi mà nó đựơc tạo dựng cho nên các điều kiện về địa lý, địa hình

có ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện đầu tư, cũng như việc phát huy kết quả đầu

tư Vì vậy cần được bố trí hợp lý địa điểm xây dựng đảm bảo các yêu cầu về an ninhquốc phòng, phải phù hợp với kế hoạch, quy hoạch bố trí tại nơi có điều kiện thuận lợi,

để khai thác lợi thế so sánh của vùng, quốc gia, đồng thời phải đảm bảo được sự pháttriển cân đối của vùng lãnh thổ

Liên quan đến nhiều ngành

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản rất phức tạp liên quan đến nhiều ngành, nhiềulĩnh vực Diễn ra không những ở phạm vi một địa phương mà còn nhiều địa phươngvới nhau Vì vậy khi tiến hành hoạt động này, cần phải có sự liên kết chặt chẽ giữa cácngành, các cấp trong quản lý quá trình đầu tư, bên cạnh đó phải quy định rõ phạm vitrách nhiệm của các chủ thể tham gia đầu tư, tuy nhiên vẫn phải đảm bảo đựơc tính tậptrung dân chủ trong quá trình thực hiện đầu tư

1.1.3 vai trò

Đầu tư xây dựng cơ bản ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đầu tư tác động đến sự mất cân đối của ngành, lãnh thổ, thành phần kinh tế Kinhnghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy con đường tất yếu để phát triển nhanhtốc độ mong muốn từ 9% đến 10% thì phải tăng cường đầu tư tạo ra sự phát triểnnhanh ở khu vực công nghiệp và dịch vụ

Đối với các ngành nông lâm ngư nghiệp do những hạn chề về đất đai và khả năngsinh học để đạt đựơc tốc độ tăng trưởng từ 5% đến 6 % là một điều khó khăn Như vậychính sách đầu tư ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đến sự phát triểncủa toàn bộ nền kinh tế Do vậy các ngành, các địa phương trong nền kinh tế cần phải

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

lập kế hoạch đầu tư dài hạn để phát triển ngành, vùng đảm bảo sự phát triển cân đốitổng thể, đồng thời có kế hoạch ngắn và trung hạn nhằm phát triển từng bước và điềuchỉnh sự phù hợp với mục tiêu đặt ra.

Đầu tư xây dựng cơ bản tác động đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế

Kết quả nghiên cứu của các nhà kinh tế cho thấy, muốn giữ phát triển kinh tế ởmức trung bình thì tỷ lệ đầu tư phải đạt từ 15% đến 20% so với GDP tuỳ thuộc vào hệ

số ICOR của mỗi nước

Nếu ICOR không đổi thì mức tăng GDP hoàn toàn phục thuộc vào vốn đầu tư.ICOR phản ánh hiệu quả đầu tư Chỉ tiêu này phụ thuộc vào nhiều nhân tố như cơ cầukinh tế, các chính sách kinh tế - xã hội Ở các nước phát triển, ICOR thường lớn (5-7)

do thừa vốn thiếu lao động, do sử dụng công nghệ có giá trị cao, còn ở các nước chậmphát triển, ICOR thấp (2-3) do thiếu vốn, thừa lao động, để thay thế cho vốn sử dụngcông nghệ kém hiện đại, giá rẻ

Đầu tư xây dựng cơ bản tạo ra cơ sở vật chất nói chung và cho tỉnh nói riêngTác động trực tiếp này đã làm cho tổng tài sản của nền kinh tế quốc dân khôngngừng được gia tăng trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, giao thôngvận tải, thuỷ lợi, các công trình công cộng khác, nhờ vậy mà năng lực sản xuất của cácđơn vị kinh tế không ngừng được nâng cao, sự tác động này có tính dây chuyền củanhững hoạt động kinh tế nhờ đầu tư xây dựng cơ bản Chẳng hạn như chúng ta đầu tưvào phát triển cơ sở hạ tầng giao thông điện nước của một khu công nghiệp nào đó, tạođiều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế, sẽ đầu tư mạnh hơn vì thế sẽ thúc đẩyquá trình phát triển kinh tế nhanh hơn

Đầu tư xây dựng cơ bản tác động đến sự phát triển khoa học công nghệ của đấtnước

Có hai con đường để phát triển khoa học công nghệ, đó là tự nghiên cứu phátminh ra công nghệ, hoặc bằng việc chuyển giao công nghệ, muốn làm được điều này,chúng ta phải có một khối lượng vốn đầu tư mới có thể phát triển khoa học công nghệ.Với xu hướng quốc tế hoá đời sống như hiện nay, chúng ta nên tranh thủ hợp tác pháttriển khoa học công nghệ với nước ngoài để tăng tiềm lực khoa học công nghệ của đấtnước thông qua nhiều hình thức như hợp tác nghiên cứu, khuyến khích đầu tư chuyển

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

giao công nghệ Đồng thời tăng cường khả năng sáng tạo trong việc cải thiện côngnghệ hiện có phù hợp với điều kiện của Việt Nam nói chung và của tỉnh TT Huế nóiriêng.

Đầu tư xây dựng cơ bản tác động đến sự ổn định kinh tế tạo công ăn việc làm chongười lao động

Sự tác động không đồng thời về mặt thời gian của đầu tư do ảnh hưởng của tổngcung và tổng cầu của nền kinh tế làm cho mỗi sự thay đổi của đầu tư dù là tăng haygiảm cùng một lúc vừa là yếu tố duy trì vừa là yếu tố phá vỡ sự ổn định của nền kinh

tế, thí dụ như khi đầu tư tăng làm cho các yếu tố liên quan tăng, tăng sản xuất của cácngành sẽ thu hút thêm lao động nâng cao đời sống Mặt khác, đầu tư tăng cầu của cácyếu tố đầu vào tăng, khi tăng đến một chừng mực nhất định sẽ gây ra tình trạng lạmphát, nếu lạm phát mà lớn sẽ gây ra tình trạng sản xuất trì trệ, thu nhập của người laođộng thấp đi, thâm hụt ngân sách tăng, kinh tế phát triển chậm lại Do vậy khi điềuhành nền kinh tế nhà nước phải đưa ra những chính sách để khắc phục những nhượcđiểm trên

Đầu tư xây dựng cơ bản có tác động rất lớn đến việc tạo công ăn việc làm, nângcao trình độ đội ngũ lao động, như chúng ta đã biết, trong khâu thực hiện đầu tư, thì sốlao động phục vụ cần rất nhiều đối với những dự án sản xuất kinh doanh thì sau khiđầu tư dự án đưa vào vận hành phải cần không ít công nhân, cán bộ cho vận hành khi

đó tay nghề của người lao động nâng cao, đồng thời những cán bộ học hỏi được nhữngkinh nghiệm trong quản lý, đặc biệt khi có các dự án đầu tư nước ngoài

1.1.4 Quy trình đầu tư và xây dựng một dự án XDCB

Trên cơ sở quy hoạch đã được phê duyệt trình tự thực hiện dự án đầu tư bao gồm

8 bước công việc, phân theo ba giai đoạn theo sơ đồ sauĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Tự thẩmđịnh dự án

Nghiêncứu tính khả thicủa dự án

Nghiêncứu dự án đầutư

Nghiên

cứu cơ hội đầu

tư

Chạy thử,nghiệm thu,quyết toán

Thi công xâydựng, đào tạocán bộ

Thiết kế, lập

tổng dự toán,

dự án

Ký kết hợpđồng, xây dựngthiết bị

Giai đoạn IChuẩn bị đầu tư

Nguồn: Giáo trình Lập và phân tích dự án

Sơ đồ 1 Trình tự thực hiện một dự án đầu tư

Qua sơ đồ trên thấy:

Giai đoạn I: Chuẩn bị đầu tư

Bao gồm các công việc: Nghiên cứu cơ hội đầu tư; nghiên cứu dự án đầu tư;nghiên cứu tính khả thi của dự án; tự thẩm định dự án

- Tiến hành thăm dò, xem xét thị trường để xác định nhu cầu tiêu thụ, tìm nguồncung ứng thiết bị, vật tư cho sản xuất, xem xét khả năng về nguồn vốn đầu tư và lựachọn hình thức đầu tư

-Tiến hành điều tra, khảo sát và chọn địa điểm xây dựng

- Lập dự án đầu tư

- Gửi hồ sơ dự án và văn bản trình đến cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư,

tổ chức cho vay vốn đầu tư và cơ quan có chức năng thẩm định dự án đầu tư

Giai đoạn IIThực hiện đầu tư

Giai đoạn IIIĐưa vào khai thác sử dụng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Giai đoạn II thực hiện dự án

Bao gồm các công việc: Thiết kế, lập tổng dự toán dự án; ký kết hợp đồng, xâydựng thiết bị; thi công xây dựng, đào tạo cán bộ; chạy thử, nghiệm thu, quyết toán

- Xin giao đất hoặc thuê đất theo quy định của Nhà nước (bao gồm cả mặt nước,mặt biển, thềm lục địa)

- Chuẩn bị mặt bằng xây dựng

- Tuyển chọn tư vấn khảo sát, thiết kế, giám định kỹ thuật và chất lượng côngtrình

- Phê duyệt, thẩm định thiết kế và tổng dự toán, dự toán hạng mục công trình

- Tổ chức đấu thầu thi công xây lắp, cung ứng thiết bị

- Xin giấy phép xây dựng và giấy phép khai thác tài nguyên (nếu có)

- Ký kết hợp đồng kinh tế với nhà thầu đã trúng thầu

- Thi công xây lắp công trình

- Kiểm tra, giám sát việc thực hiện các hợp đồng

Giai đoạn III: Đưa dự án vào khai thác sử dụng

Đây là lúc dự án đã hoàn thành và bắt đầu đi vào hoạt động mang lại lợi ích vềkinh tế và lợi ích xã hội

1.2 Quản lý vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản

1.2.1 Khái niệm vốn ngân sách nhà nước

NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơquan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảođảm thực hiện các chức năng của Nhà nước Bản chất của ngân sách nhà nước là hệthống các mối quan hệ kinh tế giữa nhà nước và các thành viên trong xã hội, phát sinhtrong quá trình nhà nước huy động và sử dụng các nguồn lực tài chính, nhằm đản bảocác chức năng quản lý và điều hành kinh tế, xã hội của nhà nước

Tại điều 4 Luật NSNN năm 2015 cũng khẳng định: “Ngân sách nhà nước là toàn

bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thờigian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền duyết định để bảo đảm thực hiệncác chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Cũng tại điều 4 luật NSNN năm 2015, NSNN bao gồm ngân sách trung ương vàngân sách địa phương Ngân sách trung ương là các khoản thu nhà nước phân cấp chocấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi củacấp trung ương Ngân sách địa phương là các khoản thu nhà nước phân cấp cho địaphương hưởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương và cáckhoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phương

Nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

Đó là phần còn lại của thu ngân sách sau khi đã trừ đi các khoản chi thườngxuyên của nhà nước:

Sg = T - G

Trong đó

Sg là tiết kiệm của nhà nước

T là tổng thu ngân sách nhà nước

G là các khoản chi thường xuyên của nhà nước

1.2.2 Nội dung quản lí vốn đầu tư xây dựng cư bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước

Nội dung của công tác quản lí vốn đầu tư xây dựng cư bản từ nguồn vốn ngânsách nhà nước bao gồm nhiều bước có liên quan chặt trẽ với nhau tạo nên một quytrình thông suất bao gồm 6 bước bao gồm: lập kế họach và phân bổ nguồn vốn, đấuthầu, thanh quyết toán vốn Được thể hiện thông qua sơ đồ sau:

Nguồn: sở kế hoạch và đầu tư tỉnh TT Huế

Sơ đồ 2: Nội dung quản lý vốn NSNN cho đầu tư XDCB

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.2.2.1 Lập kế hoạch vốn

Lập kế hoạch vốn được chia thành kế hoạch vốn dài hạn, kế hoạch vốn trung hạn

và kế hoạch vốn ngắn hạn Các dự án đầu tư xây dựng cơ bản đa số là các dự án lớn do

đó kế hoạch vốn ở đây thường là kế hoạch vốn trung và dài hạn tuy nhiên dù là kếhoạch như thế nào thì nó cũng phải tuân theo các nguyên tắc của Bộ Kế hoạch và Đầu

tư đưa ra trong tổ chức Hội nghị thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội vàđầu tư công năm 2018 với các Sở Kế hoạch và Đầu tư các tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương là:

Thứ nhất, việc đổi mới công tác lập, theo dõi, đánh giá và thực hiện kế hoạch đầu

tư công nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý đầu tư công trung hạn và hằng nămtuân thủ theo đúng tinh thần Nghị quyết 70 của Chính phủ và Chỉ thị 29 của Thủ tướngChính phủ Việc đổi mới công tác kế hoạch bao gồm đổi mới về nội dung, phươngpháp, quy trình xây dựng, theo dõi đánh giá thực hiện kế hoạch; xây dựng hệ thốngthông tin kế hoạch và đầu tư; bảo đảm phân công rành mạch và phối hợp chặt chẽtrong quản lý vốn đầu tư phát triển để gắn mục tiêu của kế hoạch và nguồn lực tàichính cho thực hiện kế hoạch

Thứ hai, trong quá trình đổi mới của nền kinh tế, đòi hỏi công tác lập kế hoạchcũng phải chuyển biến thích hợp, gắn kết chặt chẽ với đầu tư công Đó là kế hoạchmới phải bảo đảm được các nguyên tắc: tập trung dân chủ; có tính đến yếu tố thịtrường và khả năng triển khai linh hoạt, mềm dẻo

Thứ ba, áp dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, sử dụng hệ thốngthông tin trực tuyến để quản lý và giao vốn năm 2018 giúp giảm thiểu được thủ tụchành chính và thời gian, sai sót trong quá trình làm kế hoạch đầu tư công hàng năm

Hệ thống thông tin trực tuyến liên tục được cập nhật, lưu trữ các thông tin tổng hợp vềviệc lập, theo dõi và đánh giá thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm;lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình, dự ánđầu tư công của bộ, ngành và địa phương Đồng thời, Bộ thường xuyên hướng dẫn chitiết các bộ, ngành và địa phương sử dụng Hệ thống, áp dụng ngay cho kế hoạch đầu tưcông trung hạn giai đoạn 2016 - 2020, kế hoạch đầu tư công năm 2018 và các năm tiếptheo

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Thứ tư, tổ chức triển khai thực hiện với các mô hình hay và cách làm mới Đơn

cử như, thay bằng làm việc với từng địa phương như trước, thì năm nay chọn cách làmviệc theo vùng (Miền núi phía Bắc, Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, Đồng bằngSông Hồng, Đông Nam bộ và Đồng bằng Sông Cửu long) Việc tổ chức họp bảo vệ kếhọach theo vùng để tạo cơ hội cho các địa phương được lắng nghe về nhau, thấu hiểunhững vướng mắc, khó khăn để cùng nhau tìm cách tháo gỡ và thống nhất

1.2.2.2 Phân bổ vốn

Sau khi lập kế hoạch thì cơ quan chức năng tiến hành quá trình phân bổ vốn đểquá trình đầu tư được thực hiện suôn sẻ Căn cứ vào kế hoạch vốn đầu tư được HĐNDtỉnh thông qua và trên cơ sở đề suất của các đơn vị liên quan, Sở Kế hoạch và Đầu tưphối hợ với sở tài chính, sở LĐTB&XH rà soát theo các nguyên tắc, tiêu chí, định mứcphân bổ vốn cho hợp lý và phù hợp với điều kiện thi công của các công trình

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng vừa có văn bản số8836/BKHĐT-TH về việc dự kiến phân bổ Kế hoạch đầu tư vốn NSNN giai đoạn

2016 2020 và năm 2017 Theo đó, về kế hoạch đầu tư vốn NSNN giai đoạn 2016

-2020 cần tuân thủ các nguyên tắc chung bao gồm:

Việc phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước phải phục vụ choviệc thực hiện các mục tiêu, định hướng phát triển tại Chiến lược phát triển kinh tế - xãhội 10 năm 2011-2020, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016-2020 của quốcgia, của các ngành, lĩnh vực, địa phương, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và cácquy hoạch ngành, lĩnh vực đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

Việc phân bổ vốn tuân thủ các quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sáchnhà nước, Nghị quyết số 1023/NQ-UBTVQH13 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Nghịquyết số 62/NQ-CP của Chính phủ, Quyết định số 40/2015/QĐ-TTg của Thủ tướngChính phủ về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồnNSNN giai đoạn 2016-2020 và các văn bản pháp luật có liên quan

Bảo đảm quản lý tập trung, thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách; thực hiệnphân cấp trong quản lý đầu tư theo quy định của pháp luật, tạo quyền chủ động chocác bộ, ngành trung ương và các cấp chính quyền địa phương trong việc xây dựng và

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

triển khai thực hiện kế hoạch Phân bổ kế hoạch đầu tư trung hạn vốn NSNN giai đoạn

2016 - 2020 phải gắn chặt với quá trình tái cơ cấu đầu tư công

Phù hợp với khả năng cân đối vốn đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước và thu hútcác nguồn vốn đầu tư của các thành phần kinh tế khác, của từng ngành, lĩnh vực và địaphương; bảo đảm các cân đối vĩ mô, ưu tiên an toàn nợ công

Bố trí vốn đầu tư tập trung, khắc phục tình trạng phân tán, dàn trải, bảo đảm hiệuquả sử dụng vốn đầu tư Chỉ bố trí vốn cho các dự án đã đủ thủ tục đầu tư được cấp cóthẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của Luật Đầu tư công và các văn bản phápluật có liên quan

Bảo đảm công khai, minh bạch trong việc phân bổ vốn đầu tư công, góp phầnđẩy mạnh cải cách hành chính và tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng, thựchành tiết kiệm, chống lãng phí

Các bộ, ngành trung ương và địa phương phân bổ chi tiết 90% số vốn kế hoạchtrung hạn nguồn NSNN giai đoạn 2016 - 2020 được thông báo; 10% dự phòng để xử

lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện kế hoạch đầu tư trung hạn, chủ độngtrong cân đối vốn trong trường hợp nguồn thu không đạt kế hoạch

Mức vốn bố trí cho từng dự án

- Đối với các dự án hoàn thành đã bàn giao đi vào sử dụng, các dự án đã quyếttoán bố trí đủ kế hoạch vốn cho từng dự án theo số đã quyết toán hoặc khối lượnghoàn thành đã nghiệm thu, nhưng không vượt quá tổng mức đầu tư đã được cấp cóthẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật

- Đối với các dự án dở dang và các dự án khởi công mới, Chính phủ yêu cầu các

bộ, ngành trung ương và địa phương, trong từng dự án thực hiện tiết kiệm 10% trêntổng mức đầu tư (Nghị quyết số 89/NQ-CP của Chính phủ ngày 10 tháng 10 năm 2016

về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9 năm 2016); mức vốn kế hoạch bố trí chotừng dự án không vượt quá 90% tổng mức đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phêduyệt

Đặc biệt, về ưu tiên bố trí vốn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư ưu tiên bố trí đủ vốn đểthanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản đến ngày 31 tháng 12 năm 2014, nhưng đến hết

kế hoạch năm 2015 chưa bố trí nguồn để thanh toán; thu hồi các khoản ứng trước theođúng Nghị quyết số 62/NQ-CP; bố trí đủ vốn đối ứng cho dự án sử dụng vốn ODA và

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài theo dự kiến kế hoạch trung hạn trìnhcấp có thẩm quyền phê duyệt; ưu tiên bố trí vốn đầu tư của Nhà nước tham gia thựchiện dự án theo hình thức hợp tác công tư (PPP) Bên cạnh đó, sẽ ưu tiên các dự ánchuyển tiếp hoàn thành trong giai đoạn 2016-2020 và dự án chuyển tiếp hoàn thànhsau giai đoạn 2016-2020.

Sau khi bố trí đủ vốn cho các dự án nêu trên, nếu còn vốn mới xem xét bố trí chocác dự án khởi công mới Đối với bộ, ngành trung ương và địa phương bố trí kế hoạchđầu tư trung hạn giai đoạn 2016-2020 để thu hồi 50% các khoản ứng trước, khôngđược phép khởi công mới dự án trong giai đoạn 2016-2020, trừ các dự án đã được Thủtướng Chính phủ cho phép khởi công mới trong kế hoạch năm 2016

Đối với dự án khởi công mới phải lựa chọn những dự án thật sự cấp thiết, giảiquyết những vấn đề bức xúc của ngành, lĩnh vực và chương trình, bố trí đủ vốn kếhoạch đầu tư trung hạn theo ý kiến thẩm định của cấp có thẩm quyền về nguồn vốn vàkhả năng cân đối vốn để hoàn thành trong giai đoạn 2016-2020 Trường hợp, còn một

số ít dự án thật sự cấp thiết, nhưng chưa cân đối đủ vốn để hoàn thành dự án trong giaiđoạn 2016 - 2020, thì phải báo cáo cấp có thẩm quyền giãn thời gian thực hiện dự ánsang giai đoạn sau

1.2.2.3 Đấu thầu

Sau khi nhận được thông báo về kế hoạch vốn đầu tư từ sở Kế hoạch và Đầu tưchủ đầu tư xẽ tổ chức đấu thầu nhằm tìm ra các lựa chọn tối ưu nhất cho quá trình xâydựng dự án đầu tư

Theo Luật đấu thầu 2013 thì có 4 phương thức lựa chọn nhà thầu như sau

Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ

Là phương thức trong đó việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ

sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất

Chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, muasắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp

Mua sắm trực tiếp đối với gói thầu mua sắm hàng hóa;

Chỉ định thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư

- Thủ tục: Nhà thầu, nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất gồm đề xuất về

kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu

Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ

- Là phương thức trong đó việc mở thầu được tiến hành hai lần Hồ sơ đề xuất về

kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu Nhà thầu, nhà đầu tư đáp ứng yêucầu về kỹ thuật sẽ được mở hồ sơ đề xuất về tài chính để đánh giá

- Áp dụng trong các trường hợp sau đây:

Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn,dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp;

Đấu thầu rộng rãi đối với lựa chọn nhà đầu tư

- Thủ tục: Nhà thầu, nhà đầu tư nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ

đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu

Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ

- Áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầumua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mô lớn, phức tạp

- Trình tự, thủ tục:

+ Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật, phương án tài chínhtheo yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng chưa có giá dự thầu Trên cơ sở trao đổi vớitừng nhà thầu tham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai

+ Trong giai đoạn hai, nhà thầu đã tham gia giai đoạn một được mời nộp hồ sơ

dự thầu Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêucầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu.Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ

- Áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầumua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp, có tính đặcthù

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Trình tự, thủ tục:

+ Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ

đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu Hồ sơ đề xuất về kỹthuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu Trên cơ sở đánh giá đề xuất về kỹthuật của các nhà thầu trong giai đoạn này sẽ xác định các nội dung hiệu chỉnh về kỹthuật so với hồ sơ mời thầu và danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu được mời tham dựthầu giai đoạn hai Hồ sơ đề xuất về tài chính sẽ được mở ở giai đoạn hai

+ Trong giai đoạn hai, các nhà thầu đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn một đượcmời nộp hồ sơ dự thầu Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tàichính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai tương ứng với nội dung hiệuchỉnh về kỹ thuật Trong giai đoạn này, hồ sơ đề xuất về tài chính đã nộp trong giaiđoạn một sẽ được mở đồng thời với hồ sơ dự thầu giai đoạn hai để đánh giá

Sau khi tổ chức đấu thầu thì lựa chọn nhà thầu xẽ được thực hiện thông qua Luậtđấu thầu số 43/2013/QH13 có nội dung chính quy định quản lý nhà nước về đấu thầu;trách nhiệm của các bên có liên quan và các hoạt động đấu thầu Luật đấu thầu 2013chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07 năm 2014, là Luật đầu thầu mới nhất doQuốc hội ban hành

1.2.2.4 Tạm ứng vốn

Quy trình tạm ứng ngân quỹ nhà nước

Tạm ứng cho ngân sách trung ương

Khi phát sinh nhu cầu tạm ứng ngân quỹ nhà nước, Vụ Ngân sách Nhà nước cócông văn đề nghị tạm ứng ngân quỹ nhà nước gửi Kho bạc Nhà nước trong đó nêu rõmức đề nghị tạm ứng, mục đích tạm ứng và thời hạn tạm ứng;

Căn cứ công văn của Vụ Ngân sách Nhà nước, khả năng ngân quỹ nhà nước tạmthời nhàn rỗi, Kho bạc Nhà nước báo cáo Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyếtđịnh phê duyệt tạm ứng ngân quỹ nhà nước cho ngân sách trung ương, trong đó nêu rõmức tạm ứng ngân quỹ nhà nước, mục đích tạm ứng, thời hạn tạm ứng ngân quỹ nhànước, thời hạn rút vốn ngân quỹ nhà nước và thời hạn hoàn trả tạm ứng ngân quỹ nhànước

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Căn cứ Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Vụ Ngân sách Nhà nước lập 02bản Giấy rút vốn tạm ứng ngân quỹ nhà nước theo Mẫu 01 ban hành kèm theo Thông

tư này gửi Kho bạc Nhà nước để thực hiện tạm ứng ngân quỹ nhà nước cho ngân sáchtrung ương

Tạm ứng cho ngân sách cấp tỉnh

Khi phát sinh nhu cầu tạm ứng ngân quỹ nhà nước, Ủy ban nhân dân tỉnh lập bộ

hồ sơ đề nghị tạm ứng ngân quỹ nhà nước gửi Bộ Tài chính gồm:

Đối với tạm ứng ngân quỹ nhà nước được thực hiện và hoàn trả trong cùng nămngân sách:

- Công văn đề nghị tạm ứng ngân quỹ nhà nước của Ủy ban nhân dân tỉnh, trong

đó nêu rõ:

+ Mức đề nghị tạm ứng ngân quỹ nhà nước; mục đích sử dụng tạm ứng ngân quỹnhà nước;

+ Nguồn vốn để hoàn trả tạm ứng;

+ Thời gian hoàn trả tạm ứng;

+ Cam kết sử dụng các khoản tạm ứng đúng mục đích, hoàn trả tạm ứng chậmnhất vào ngày 31 tháng 12 của năm phát sinh đề nghị tạm ứng và các cam kết khác

- Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh hoặc công văn phê duyệt của Thườngtrực Hội đồng nhân dân tỉnh (trong trường hợp giữa hai kỳ họp Hội đồng nhân dântỉnh) về việc tạm ứng ngân quỹ nhà nước

- Danh mục các dự án nằm trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và được ghitrong dự toán ngân sách hằng năm đã được Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định sử dụngnguồn tạm ứng ngân quỹ nhà nước, chi tiết theo tổng mức vốn đầu tư của từng dự án,nguồn vốn thực hiện dự án, mức vốn đã bố trí cho dự án, phân bổ ngân quỹ tạm ứngĐối với tạm ứng ngân quỹ nhà nước có thời hạn tạm ứng kéo dài qua năm ngânsách:

- Công văn đề nghị tạm ứng ngân quỹ nhà nước của Ủy ban nhân dân tỉnh, trong

+ Tiến độ tạm ứng; nguồn vốn để hoàn trả tạm ứng; tiến độ hoàn trả tạm ứngngân quỹ nhà nước;

+ Hạn mức dư nợ vay của ngân sách cấp tỉnh; tổng dư nợ vay của ngân sách cấptỉnh từ tất cả các nguồn đến thời điểm đề nghị tạm ứng, chi tiết theo từng nguồn;

+ Mức bội chi ngân sách cấp tỉnh của năm ngân sách đề nghị tạm ứng ngân quỹnhà nước được Quốc hội quyết định; số đã vay bù đắp bội chi trong năm đề nghị tạmứng chi tiết theo từng nguồn vốn vay ngắn hạn, trung và dài hạn;

+ Cam kết sử dụng các khoản tạm ứng đúng mục đích, hoàn trả tạm ứng đúngthời hạn và các cam kết khác

1.2.2.5 Thanh toán vốn

Nguồn: Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh TT Huế

Sơ đồ 3: Quy trình thanh toán vốn tại KBNN

Sau khi các hạng mục được hoàn thành nhà thầu nộp hồ sơ để để thu hồi vốn ởUBND địa phương sau đó được chủ đầu tư thẩm định gửi hồ sơ cho kho bạc nhà nước

để làm thủ tục thanh toán và nhận tiền

1.2.2.6 Quyết toán vốn

Nguồn: Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh TT Huế

Sơ đồ 4: Quy trình thực hiện quyết toán vốn

Bước 1: Chủ đầu tư (hoặc Ban QLDA) và Kho bạc Nhà nước huyện, thị, thành

phố lập báo cáo quyết toán năm, hồ sơ bao gồm:

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Nội dung báo cáo quyết toán về phần số liệu, chủ đầu tư thực hiện các biểu (Biểu

số 01/CĐT; Biểu số 02/CĐT; Biểu số 03/CĐT; Biểu số 04/CĐT), Kho bạc nhà nướchuyện, thị, thành phố thực hiện tổng hợp báo cáo quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơbản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn khác do Kho bạc nhà nướckiểm soát thanh toán theo các mẫu biểu (Biểu số 01/KBQT; Biểu số 02/KBQT; Biểu

số 03/KBQT; Biểu số 04/KBQT; Biểu số 05/KBQT; Biểu số 06/KBQT; Biểu số07/KBQT; Biểu số 08/KBQT) ban hành kèm theo Thông tư số 210/2010/TT-BTCngày20/12/2010 của Bộ Tài chính quy định việc quyết toán vốn đầu tư XDCB thuộc nguồnvốn NSNN theo niên độ ngân sách hàng năm

Chủ đầu tư phải đối chiếu số liệu về kế hoạch và vốn đã thanh toán với Kho bạcnhà nước huyện, thị, thành phố trước khi lập báo cáo quyết toán năm Phần thuyếtminh báo cáo quyết toán: Đối với chủ đầu tư và Kho bạc nhà nước huyện, thị, thànhphố thực hiện báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch, thanh toán, quyết toán vốn đầu tưxây dựng cơ bản Nhà nước giao trong năm; thuyết minh các tồn tại, vướng mắc, cácyếu tố ảnh hưởng đến thực hiện kế hoạch, thanh toán, quyết toán vốn; đề xuất các biệnpháp tháo gỡ có liên quan đến quản lý vốn đầu tư

Bước 2: Chủ đầu tư, Kho bạc nhà nước huyện, thị, thành phố nộp hồ sơ trực tiếp

(hoặc qua đường bưu điện) tại Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện, thị, thành phố (đốivới ngân sách cấp huyện) và Kho bạc nhà nước huyện, thị, thành phố gửi Ủy ban nhândân xã (phân cấp xã quản lý) trước ngày 15 tháng 3 năm sau (đối với ngân sách cấp xã,ngân sách cấp huyện) Thời gian tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả từ thứ hai đến thứ sáuhàng tuần: Sáng từ 7h 30' đến 11h 30', chiều từ 13h 30' đến 16h 30'

Bước 3: Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện, thị, thành phố tiến hành tổng hợp theoBiểu 01/CQTH, Biểu 02/CQTH, Biểu 03/CQTH, biểu 04/CQTH ban hành kèm theoThông tư số 210/2010/TT-BTCngày 20/12/2010 của Bộ Tài chính quy định việc quyếttoán vốn đầu tư XDCB thuộc nguồn vốn NSNN theo niên độ ngân sách hàng năm.Đối với ngân sách cấp xã, Kho bạc nhà nước phối hợp với UBND xã rà soát, đốichiếu, đảm bảo khớp đúng số liệu giữa Kho bạc nhà nước và kế toán xã Kết quả đốichiếu là cơ sở để UBND xã báo cáo quyết toán ngân sách xã

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bước 4: Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện, thị, thành phố thẩm định và thông báo

kết quả thẩm định quyết toán năm gửi các Chủ đầu tư và Kho bạc nhà nước huyên, thị,thành phố theo Mẫu số 01/TBTĐ

Trường hợp báo cáo quyết toán năm của chủ đầu tư lập chưa đúng quy định,Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện, thị, thành phố thông báo cho chủ đầu tư hoàn chỉnhbáo cáo hoặc lập lại báo cáo để thẩm định

1.2.3 Nguyên tắc quản lí vốn ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản

Nguyên tắc thống nhất, tập trung dân chủ

Nguyên tắc này đòi hỏi: trong hoạt động ngân sách, một mặt, nó bảo đảm sựthống nhất ý chí và lợi ích qua huy động và phân bổ ngân sách để có được những hànghoá dịch vụ công cộng có tính chất quốc gia Mặt khác, nó đảm bảo phát huy tính chủđộng và sáng tạo của các địa phương, các tổ chức, cá nhân trong đảm bảo giải quyếtcác vấn đề cụ thể, trong những hoàn cảnh và cơ sở cụ thể Tập trung ở đây không phải

là độc đoán, chuyên quyền mà trên cơ sở phát huy dân chủ thực sự trong tổ chức hoạtđộng ngân sách của các cấp chính quyền, các ngành, các đơn vị Nguyên tắc này đượcquán triệt thông qua sự phân công và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nướctrong phân cấp quản lý ở cả ba khâu của chu trình ngân sách

Nguyên tắc công khai, minh bạch

Công khai có nghĩa là để cho mọi người biết, không giữ kín Minh bạch là làmcho mọi việc trở nên rõ ràng, dễ hiểu, sáng sủa, không thể nhằm lẫn được Quản lýngân sách đòi hỏi phải công khai, minh bạch xuất phát từ đòi hỏi chính đáng của ngườidân với tư cách là người nộp thuế cho Nhà nước Việc Nhà nước có đảm bảo tráchnhiệm trước dân về huy động và sử dụng các nguồn thu hay không phụ thuộc nhiềuvào tính minh bạch của ngân sách Điều này cũng rất quan trọng đối với nhà tài trợ,những người hiển nhiên sẽ không hài lòng nếu sau khi hỗ trợ tài chính cho một quốcgia lại không có đủ thông tin về việc sử dụng nó vào đâu, như thế nào? Những nhà đầu

tư cũng cần có sự minh bạch về ngân sách để có thể đưa ra các quyết định đầu tư, chovay

Nguyên tắc đảm bảo trách nhiệm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Với tư cách là người được nhân dân "uỷ thác" trong việc sử dụng nguồn lực, Nhànước phải đảm bảo trách nhiệm trước nhân dân về toàn bộ quá trình quản lý ngân sách,

về kết quả thu, chi ngân sách Tính chịu trách nhiệm bao gồm chịu trách nhiệm có tínhchất nội bộ và chịu trách nhiệm ra bên ngoài Chịu trách nhiệm nội bộ của nhà quản lýngân sách bao gồm chịu trách nhiệm của cấp dưới với cấp trên, với người giám sát;kiểm tra ngân sách trong nội bộ Nhà nước Chịu trách nhiệm ra bên ngoài muốn nói tới

ở đây là tính chịu trách nhiệm của các bộ, ngành đối với khách hàng của mình nhưnhững người nộp thuế hay đối tượng được hưởng các dịch vụ y tế, giáo dục Nângcao tính chịu trách nhiệm ra bên ngoài đặc biệt cần thiết khi nhà nước gia tăng phí tậptrung hoá, tăng tự chủ trong quản lý ngân sách cho các địa phương, bộ, ngành, đơn vị.Điều này cũng được thể hiện rõ trong luật ngân sách của Việt Nam Quốc hội, Hộiđồng nhân dân được bầu theo nhiệm kỳ và chịu trách nhiệm giải trình trước toàn bộ cửtri về ngân sách Cơ quan hành pháp chịu trách nhiệm giải trình trước cơ quan lậppháp

Nguyên tắc đảm bảo cân đối ngân sách nhà nước

Cân đối ngân sách nhà nước ngoài sự cân bằng về thu, chi còn là sự hài hoà, hợp

lý trong cơ cấu thu, chi giữa các khoản thu, chi; các lĩnh vực; các ngành; các cấp chínhquyền thậm chí ngay cả giữa các thế hệ Đảm bảo cân đối ngân sách từ một đòi hỏi cótính chất khách quan xuất phát từ vai trò nhà nước trong can thiệp vào nền kinh tế thịtrường với mục tiêu ổn định, hiệu quả và công bằng Thông thường, khi thực hiệnngân sách các khoản thu dự kiến sẽ không đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhànước Vì vậy, tính toán nhu cầu chi sát với khả năng thu trong khi lập ngân sách là rấtquan trọng Các khoản chi chỉ được phép thực hiện khi đã có đủ các nguồn thu bù đắp

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sử dụng và quản lí nguồn vốn

- Nhân tố chủ quan

Con người

Nhân tố con người ở đây là trình độ đội ngũ cán bộ, công chức quản lý chiNSNN Những người này đòi hỏi phải có một trình độ nhất định về mọi mặt và chuyênsâu nghiệp vụ quản lý thì mới có thể thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Bên cạnh yếu tố con người thì cơ cấu tổ chức bộ máy cũng rất quan trọng Việc

tổ chức bộ máy quản lý ngân sách huyện phải thống nhất, đồng bộ từ khâu tổ chức thu,quản lý cấp phát, kiểm soát chi tiêu đến từng công việc cụ thể Nếu việc phân chianhiệm vụ các cấp không rõ ràng, cụ thể thì dễ xảy ra tình trạng thiếu trách nhiệm, hoặclạm quyền trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý chi ngân sách Nếu bộ máy và cán bộnăng lực trình độ thấp thì sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi ngân sách Do đó tổchức bộ máy và cán bộ là nhân tố rất quan trọng trong quá trình tổ chức quản lý chingân sách

Hội nhập kinh tế quốc tế

Hội nhập kinh tế quốc tế có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động quản lýchi NSNN Bởi vì nếu mở của giao lưu thì sẽ thu hút nhiều đầu tư cho nên nhà nướcphải chi NSNN nhiều hơn để đầu tư cho xây dựng cơ bản Từ đó thu hút được nhiềunhà đầu tư hơn Hội nhập kinh tế quốc tế đưa đến cho chúng ta nhiều cơ hội nhưngcũng đặt ra không ít những thách thức, khó khăn; trong xu thế đó, hoạt động quản lýchi NSNN cũng cần được quan tâm, chú trọng và đổi mới theo mô hình quản lý NSNNmới tiên tiến, hiệu quả của các nước phát triển trên thế giới

- Nhân tố khách quan

Nhân tố pháp lý

Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý mọi mặt của đời sống kinh tế - xãhội Pháp luật có khả năng triển khai những chủ trương, chính sách của Nhà nước mộtcách nhanh nhất, đồng bộ và có hiệu quả nhất, trên quy mô rộng lớn nhất Do tính chấtphức tạp và phạm vi rộng lớn của chức năng quản lý kinh tế, Nhà nước không thể trựctiếp tham gia vào các hoạt động kinh tế cụ thể mà thực hiện quản lý mang tầm vĩ mô

và mang tính hành chính - kinh tế, vì thế trong việc quản lý chi NSNN cho XDCBkhông thể thiếu hệ thống pháp luật Những nội dung quản lý ngân sách nhà nước phảiđược thể chế hóa và nâng cao hiệu lực về mặt pháp lý, đó chính là điều kiện cơ bản đểđảm bảo tính khả thi của ngân sách nhà nước

Nhân tố kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương

Ngân sách nhà nước được lập hàng năm và phải phù hợp với kế hoạch phát triểnchung do Đảng và Nhà nước đề ra Quá trình quản lý ngân sách nói chung và quản lý

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chi ngân sách cho XDCB nói riêng cũng phải đảm bảo thực hiện những đường lối chủtrương phát triển kinh tế - xã hội đó.

Ngoài những nhân tố kể trên, nội dung cơ cấu chi NSNN của mỗi quốc gia trongtừng giai đoạn chịu ảnh hưởng của rất nhiều các nhân tố kinh tế khác như: biến độngkinh tế (trong đó có sự biến động của giá cả, tỷ giá hối đoái….) hay các cơ chế quản lýkinh tế - tài chính Mỗi nền kinh tế nhất định đòi hỏi phải có một cơ chế quản lý riêng,phù hợp với điều kiện cụ thể của nền kinh tế đó Quá trình quản lý ngân sách nhà nướcnói chung và quản lý chi ngân sách cho XDCB nói riêng chịu ảnh hưởng rất lớn bởi cơchế đó Nếu Nhà nước xây dựng được một cơ chế quản lý kinh tế tài chính đúng đắn sẽgiúp cho công tác quản lý chi ngân sách đạt được hiệu quả cao, tạo điều kiện chủ độngtrong chi tiêu, tránh lãng phí trong sử dụng kinh phí ngân sách

Nhân tố tự nhiên của địa phương

Vì đa số các công trình XDCB thường được tiến hành ở ngoài trời nên yếu tố tựnhiên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng công trình, vì vậy mà tùy thuộc vàođiều kiện tự nhiên của từng vùng, địa phương mà có các phương án thiết kế và thicông khác nhau để đảm bảo chất lượng công trình

1.2.5 Một số các chỉ tiêu cơ bản về bố trí và giải ngân vốn NSNN đầu tư xây dựng cơ bản

- Bố trí và quản lí vốn NSNN trong đầu tư XDCB theo đúng kế hoạch

Bố trí và quản lí vốn NSNN cho đầu tư XDCB phải trên cơ sở thực hiện nghiêmchỉnh trình tự đầu tư và xây dựng, đảm bảo đầy đủ các các tài liệu thiết kế, dự toán đểtránh đầu tư giàn trải, hạn chế bội chi, giảm tỉ lệ nợ đọng Trình tự đầu tư và xây dựngbao gồm 3 giai đoạn: chuẩn bị đầu tư; thực hiên đầu tư; kết thúc xây dựng đưa côngtrình vào khai thác sử dụng

Giai đoạn chuẩn bị đầu tư là giai đoạn thể hiện chủ trương đầu tư Sự cần thiếtđầu tư dự án, lập dự án đầu tư (dự án tiền khả thi, dự án khả thi) xét duyệt và quyếtđịnh đầu tư dự án là những nội dung của công việc chuẩn bị đầu tư Chỉ khi có quyếtđịnh đầu tư dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì dự án mới được ghi vào trong

kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước và mới được cấp phát vốn đầu tư xây

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

dựng cơ bản Làm tốt giai đoạn này sẽ là tiền đề cho việc quản lí và sử dụng nguồn vốthợp lí.

Giai đoạn thực hiện đầu tư: là giai đoạn thực hiện những công tác chuẩn bị xâydựng và thực hiện công tác đâu tư xây dựng dự án Trong giai đoạn này các tài liệu vềthiết kế dự toán, hợp đồng thi công…được hoàn thành Chất lượng lập duyệt cũng nhưđảm bảo cung cấp kịp thời các tài liệu thiết kế dự toán có ý nghĩa quyết định trongtrong việc sử dụng hợp lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản Trên cơ sở những tài liệu thiết

kế dự toán được duyệt thì việc thi công xây lắp công trình mới được thực hiện và vốnđầu tư xây dựng cơ bản mới được chi ra cho việc thực hiện các khối lượng xây lắp đó.Trong giai đoạn này, nhà nước quản lí bố trí vốn và quản lí vốn thông qua việc phêduyệt các quyết định đấu thầu, giám sát, kiểm tra quá trình thực hiện đầu tư và phêduyệt quyết toán đầu tư

Giai đoạn kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác và sử dụng: là giaiđoạn khánh thành nghiệm thu bàn giao và quyết toán vốn đầu tư Số thực chi cấp phátvốn đầu tư cho dự án chỉ được thực hiện đúng theo báo cáo quyết toán vốn đầu tưđược duyệt Trong giai đoạn này nhà nước quản lí thông qua việc nghiệm thu, bàn giaocông trình

- Giải ngân hết vốn đầu tư

Để xem xét có giải ngân hết vốn đầu tư hay không thì thường dựa vào chỉ tiêutiến độ và quy mô giải ngân vốn NSNN Chỉ tiêu tiến độ giải ngân được tính bằng tỉ sốvốn đã giải ngân trong tổng số vốn kế hoạch được giao hằng năm, được tính theo tỉ lệ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Ưu điểm của chỉ tiêu này tính toán đơn giản, dễ dàng thực hiện, đảm bảo tínhchính xác, có thể so sánh với nhau; dùng để phân tích so sánh hoạt động kinh tế trongmột thời kỳ hoặc nhiều thời kì với nhau.

Hạn chế của chỉ tiêu này là nó phù hợp đánh giá tổng hợp ở các địa phương,ngành nhưng không phù hợp với từng cơ quan, đơn vị tham gia một mảng công việc

sử dụng vốn NSNN trong XDCB

- Tỉ lệ chi XDCB/ chi ngân sách

Chỉ tiêu này được tính bằng tỉ số VĐT trong XDCB trong tổng số vốn chiNSNN, được tính theo tỉ lệ % và được xác định theo công thức:

Tỉ lệ chi XDCB/chiNS = (Tổng chi VĐT XDCB)/ (Tổng chi vốn NSNN) x 100%Chỉ tiêu này cho biết lượng VĐT trong XDCB chiếm tỉ trọng bao nhiêu phầntrăm trong tổng số vốn NSNN của một địa phương, một huyện hay một tỉnh

Ưu điểm của chỉ số này là tính toán đơn giản, dễ thực hiện và kiểm tra, tính chínhxác cao và có thể so sánh với nhau trong toàn quốc hoặc trong một địa phương, cũng có thểphân tích, so sánh hoạt động kinh tế trong một thời kì hoặc nhiều thời kì với nhau

- Tỉ số VĐT XDCB/ dự án

Chỉ tiêu này được tính bằng tỉ số VĐT XDCB trong tổng số dự án đầu tư trongXDCB trên một địa bàn và được xác định bằng công thức sau:

Tỉ lệ VĐT XDCB/dựán = (Tổng VĐT XDCB)/(Tổng số dự án đầu tư XDCB)Chỉ tiêu này cho biết lượng vốn đầu tư XDCB dành cho một dự án là bao nhiêu

Nó phản ánh mức độ đầu tư vốn XDCB cho 1 dự án, từ đó phản ánh nhu cầu đầu tưXDCB trên một vùng, một địa phương hay một quốc gia

- Quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN theo đúng kế hoạch

Quản lý vốn đầu tư phải phù hợp với từng bước của quá trình đầu tư, hạn chế bộichi hoặc chi không hết Tránh việc chi chồng chéo không theo bản kế hoạch chi tiêucủa nguồn vốn

1.3 Cơ sở thực tiễn về quản lý vốn NSNN

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương trong nước

Đầu tư XDCB có vai trò quan trọng trong việc tạo ra cơ sở vật chất kĩ thuật cho

xã hội, là nhân tố quyết định làm thay đổi cơ cấu kinh tế quốc dân mỗi quốc gia, thúcđẩy sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế đất nước Những năm vừa qua, tình hình

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

đầu tư Xây dựng cơ bản ở thành phố Đà Nẵng được chú trọng và đã có những thành quảnhất định, góp phần đáng kể trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của thành phố

Kinh nghiệm về quản lý vốn NSNN của tỉnh Thái Bình

Tổng vốn đầu tư xã hội tỉnh Thái Bình giai đoạn 2006 – 2010 là: 37.126 tỷ đồng,trong đó vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước: 5.990 tỷ đồng chiếm 16,1%, chiếm tỷtrọng chủ yếu là nguồn vốn của dân và doanh nghiệp ngoài quốc doanh: 41%

Tuy nguồn vốn đầu tư của Nhà Nước cho XDCB ít nhưng được quản lý chặt chẽ,

có nề nếp theo quy định của pháp luật nên đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt: cơ sở hạtầng kinh tế nông nghiệp và hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, hoàn chỉnh khaithác có hiệu quả như: Quốc lộ 10, cầu Tân Đệ, cầu Vô Hối, cầu Trà Lý…Hạ tầng vănhóa xã hội, y tế, giáo dục phúc lợi công cộng được ưu tiên đầu tư có trọng tâm, trọngđiểm Tốc độ đô thị hóa nhanh, thị xã Thái Bình đã được nâng cấp từ loại 4 lên thànhphố loại 3 thuộc tỉnh, quy hoạch mở rộng các thị trấn thị tứ bảo đảm giao lưu các xã,các huyện trong tỉnh thông suốt

Để nâng cao chất lượng hiệu quả quản lý vốn đầu tư xây dựng từ vốn Nhà NướcThái Bình đã tập trung thực hiện tốt một số giải pháp sau:

-Tập trung chỉ đạo và làm tốt công tác lập quy hoạch xây dựng, chú trọng quyhoạch chung của tỉnh Quy hoạch ngành, quy hoạch vùng lãnh thổ, trừ những trườnghợp đặc biệt, bất khả kháng, còn không bố trí vốn đối với những công trình xây dựngkhông có trong quy hoạch, thực hiện công khai hóa quy hoạch bảo đảm dân chủ, khiquy hoạch được duyệt thì phải thực hiện và quản lý đúng và thống nhất

-Đổi mới nâng cao chất lượng công tác kế hoạch hóa, kế hoạch XDCB phải xuấtphát từ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và đời sống nhân dân và phải được cấp ủychính quyền các cấp từ cơ sở xem xét và đề nghị, tiến tới xã hội hóa công tác đầu tư

và xây dựng, giảm tải các công trình đầu tư, ngân sách nhà nước, xóa bỏ cơ chế

“xin cho” Nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự án, trách nhiệmcủa cơ quan đầu mối và trách nhiệm cá nhân của người có thẩm quyền quyết địnhtrong từng lĩnh vực và quyết định đầu tư đối với hiệu quả dự án

-Bố trí cơ cấu vốn đầu tư hợp lý, bảo đảm Nhà Nước phải cân đối và kiểm soátđược nguồn vốn đầu tư, không triển khai xây dựng được các dự án thiếu thủ tục

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

XDCB hoặc không có khả năng cân đối vốn, không để tình trạng triển khai xây dựngrồi mới chạy vốn.

-Nâng cao chất lượng tư vấn lập dự án, thiết kế, thẩm định, giám sát chất lượngnhà thầu thi công xây lắp, bảo đảm đúng trình tự thủ tục quy định của luật xây dựng,các nghị định của Chính Phủ, hướng dẫn của bộ xây dựng và quy chế quản lý củaUBND tỉnh, kiên quyết không điều chỉnh tổng mức đầu tư hoặc thay đổi thiết kế khi

dự án đã được đấu thầu

-Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra giám sát chất lượng công trình, nâng caochất lượng hệ thống thanh tra chuyên ngành, trung tâm kiểm định chất lượng, mở rộnggiám sát của cộng đồng Thành lập hội đồng tư vấn, phản biện của tỉnh để phản biệncác dự án công trình trước khi trình cấp thẩm quyền phê duyệt Bảo đảm các côngtrình được bố trí vốn của nhà nước phải được thanh quyết toán và kiểm toán đúng tiến

độ và thời gian Củng cố kiện toàn tổ chức bộ máy các ban quản lý dự án của cácngành và hệ thống quản lý nhà nước về XDCB ở cả 3 cấp, tỉnh, huyện, xã, (phường,thị trấn)

-Nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ đầu tư phải có trách nhiệm trước phápluật về quản lý vốn nhà nước đã giao cho, tránh tình trạng khi có sự cố thì đổ lỗi dothiếu chuyên môn nghiệp vụ hoặc điều kiện khách quan gây nên Tích cực mở các lớpbồi dưỡng kiến thức về quản lý dự án đầu tư, giám sát, công tác nghiệp vụ như lập dự

án, đấu thầu, thanh quyết toán công trình…đặc biệt là quan tâm bồi dưỡng cán bộ quản

lý XDCB ở cấp huyện, xã, phường, thị trấn, bảo đảm từng bước đáp ứng yêu cầunhiệm vụ được giao

Kinh nghiệm tỉnh Vĩnh Phúc

Một là, việc quản lý Nhà nước đối với đầu tư XDCB từ NSNN phải theo hướngphát hiện những bất cập trong chế độ, chính sách và cơ chế liên quan đến vốn đầu tưXDCB Từ đó sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung kịp thời phù hợp với xu hướng phát triểncủa khoa học - công nghệ và sự biến đổi của cơ chế thị trường, đủ sức làm cơ sở pháp

lý cho việc quản lý của Nhà nước ngày càng có hiệu quả và hiệu lực hơn trong lĩnhvực đầu tư XDCB từ NSNN trong thời gian tới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Hai là, quản lý đầu tư XDCB từ NSNN, tỉnh Vĩnh Phúc cần nâng cao chất lượngquy hoạch, kế hoạch, thiết kế, thẩm định, đấu thầu, phê duyệt và quản lý cấp phát vốn,quyết toán vốn đầu tư các dự án đầu tư XDCB từ NSNN.

Ba là, để nâng cao chất lượng quản lý trong quản lý đầu tư XDCB từ NSNN, bộmáy thực thi công tác quản lý cần được kiện toàn, nâng cao năng lực chuyên môn,phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động làm việc tronglĩnh vực này Có cơ chế, hình thức thưởng phạt và xử lý nghiêm minh những vi phạm,sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ gây lãng phí, thất thoát nguồn lực tài chínhcua Nhà nước

Bốn là, cần nâng cao chất lượng quản lý đối với công tác thanh toán, quyết toánvới vốn đầu tư XDCB từ NSNN của tỉnh Vĩnh Phúc theo hướng: chính xác, đúng chế

độ, giảm thiểu các thủ tục gây phiền hà, giảm nợ đọng, loại trừ các sai phạm gây thấtthoát, lãng phí hay tham ô, tham nhũng Quản lý đầu tư XDCB từ NSNN theo hướngnâng cao năng lực kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán và thanh tra các khâu có liên quanđến việc đầu tư XDCB từ NSNN

Năm là, tăng cường vai trò của các cơ quan chức năng trong quản lý Nhà nước vềđầu tư từ NSNN Sớm hoàn thành việc rà soát, phân loại đối với những dự án, côngtrình đang được đầu tư từ vốn NSNN, nhưng thiếu vốn để tiếp tục triển khai và những

dự án đã quyết định đầu tư chưa được bố trí vốn; đề xuất và quyết định biện pháp giảiquyết phù hợp đối với từng dự án, như: chuyển đổi sang các hình thức đầu tư khác,huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện hoặc tạm dừng thực hiện đến khi

có điều kiện cân đối, bố trí vốn, thì phải có biện pháp bảo toàn giá trị công trình dởdang

Sáu là, giám sát chặt chẽ đối với các nhà thầu các doanh nghiệp hoạt động trong

lĩnh vực xây dựng Ban hành quy định trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm cụ thể chocác chủ đầu tư, các ban quản lý dự án, các nhà thầu về công tác lập, thẩm định, phêduyệt dự án, dự toán, thiết kế bản vẽ thi công, tổ chức đấu thầu và thi công

Bảy là, tăng cường công tác giám sát, đánh giá đầu tư theo đúng quy định củaNghị định số 113/2009/NĐ-CP ngày 15/12/2009 của Chính phủ; tổ chức đánh giánhững thuận lợi, khó khăn và vướng mắc khi thực hiện các quyết định về phân cấp đầu

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

tư trên địa bàn tỉnh để có những điều chỉnh cho phù hợp; tăng cường công tác thanhtra, kiểm tra thực hiện các chương trình, nghị quyết của HĐND tỉnh theo các nguồnvốn phân cấp về cấp huyện Đặc biệt thời gian tới cần chú trọng tăng cường hoạt độngkiểm tra, giám sát cộng đồng trong hoạt động quản lý đầu tư XDCB trên địa bàn.

1.3.2 Bài học kinh nghiệp rút ra

Nâng cao chất lượng quản lý đầu tư XDCB từ NSNN là hoạt động có ý nghĩa cực

kỳ quan trọng đến sự phát triển của mỗi địa phương, nó góp phần tạo lập hạ tầng kinh

tế - xã hội, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội,

Từ bài học kinh ngiệm từ hai tỉnh Thái bình và Vĩnh phúc chúng ta có rút ra cácbài học kinh nghiệm cho chính để tạo nên một chính sách hoạt động hiệu quả nhất choquá trình quản lý vốn:

- Cần có sự phối hợp giữa nhiều cơ quan có chức năng, kiểm tra giám sát lẫnnhau trong quá trình sử dụng vốn

- Có sự giúp đỡ của Chính Phủ tới địa phương Không chỉ dừng ở việc cung cấpnguồn vốn mà các địa phượng cần có sự giúp đỡ về cách thức quản lý và sử dụng vốnhiệu quả

- Các dự án phải có kế hoạch chi tiết, cụ thể, hạch tốn chính xác, tránh việc cấpvốn quá nhiều hoặc quá ít

- Việc cấp phát vốn phải công khai, minh bạch tới từng người dân để họ tham giakiểm soát việc thực hiện các cơng trình có liên quan đến cuộc sống của họ Nếu làmđược tốt điều này thì hiệu quả sử dụng vốn là rất lớn, giảm thiểu tình trạng thất thoátvốn đầu tư

- Công tác quyết tốn vốn đầu tư phải được thực hiện hàng năm và có quy trìnhkiểm tra phiếu đánh giá thanh toán vốn đầu tư XDCB

- Công tác quản lý vốn đòi hỏi sự tham gia tích cực, đồng bộ của cấp ủy, chínhquyền, sự vào cuộc của chủ đầu tư, nhà thầu và sự tham gia của cả cộng đồng dân cưtrong tất cả các khâu, các bước của hoạt động đầu tư

Nếu thực hiện tốt tất cả các việc này thì Tp Huế sẽ có lợi thế rất lớn trong côngtác quản lý vốn NSNN và có những nền tảng vững chắc để thực hiện thành công cácmục tiêu, nhiệm vụ kinh tế xã hội đã đề ra trong những năm tới

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ