Đối với học sinh tiểu học ngoài việc trang bị cho họcsinh vốn kiến thức cơ bản trong học tập, lao động còn phải giáo dục tổ chức cáchoạt động trải nghiệm đa dạng phong phú giúp các em vậ
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC
SINH TIỂU HỌC
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâmđến giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Bởi giáo dục giữ vai trò quantrọng trong việc tạo nên nguồn nhân lực cho đất nước Văn kiện hội nghị trungương II khoá VIII khẳng định mục tiêu cơ bản của giáo dục Việt Nam là: “ Xâydựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc; công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; giữ gìn và phát huy các giá trịvăn hóa của dân tộc và con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng và phát huytính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tưduy sáng tạo, có kĩ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổchức và kỉ luật; có sức khỏe, là những người kế thừa xây dựng CNXH’’ Để xâydựng đất nước thành một quốc gia dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh, vững bước đi lên CNXH thì nhân tố con người vô cùng quantrọng nó tạo nên động lực cho sự phát triển kinh tế xã hội, là hạt nhân quyết địnhtới toàn bộ sự phát triển chung của đất nước
Trong đó giáo dục và đào tạo đóng vai trò chủ đạo Nhờ có giáo dục conngười mới có khả năng tham gia vào các hoạt động một cách chủ động, sáng tạo,cải biến xã hội và tạo lập các quan hệ xã hội ngày càng tốt đẹp hơn Quá trìnhgiáo dục chân chính sẽ tạo ra những con người chân chính, có khả năng tiếp thunhững tinh hoa trong kho tàng tri thức nhân loại, nhân nó lên, đưa nó vào phục
vụ cuộc sống tốt đẹp của con người
Trang 2Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân Mụctiêu của giáo dục Tiểu học là hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và các kĩ năng cơbản để học tiếp Trung học cơ sở hoặc đi vào cuộc sống lao động Để thực hiệnmục tiêu đặt ra, nhà trường phải tiến hành nhiều hoạt động giáo dục với nguyên
lí “ Học đi đôi với hành” Đối với học sinh tiểu học ngoài việc trang bị cho họcsinh vốn kiến thức cơ bản trong học tập, lao động còn phải giáo dục tổ chức cáchoạt động trải nghiệm đa dạng phong phú giúp các em vận tri thức, kĩ năng cơbản đã được lĩnh hội có điều kiện để củng cố, mở rộng, khơi sâu, rèn luyện từ
đó hình thành các có kỹ năng sống như kỹ năng giao tiếp; kỹ năng làm việc theonhóm; kỹ năng hoạt động xã hội; kỹ năng tự bảo vệ bản thân; phòng ngừa tainạn giao thông; đuối nước và các tệ nạn xã hội… để các em có thể thích ứng vớicuộc sống, để có thể tự tin xử lý mọi tình huống trong thực tế một cách tốt nhất,giải quyết có hiệu quả những nhu cầu và thách thức của cuộc sống Để nâng caochất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, trong đó kỹ năng sống rất quantrọng trong thực tế kỹ năng sống nhiều học sinh còn rất hạn chế như kỹnăng giao tiếp, thiếu tự tin, e dè, nhút nhát, sống khép kín… nhiều học sinh cókết quả học tập rất cao nhưng lại không hoà nhập với cuộc sống tốt Việc giáodục kĩ năng sống cho học sinh ngay từ khi còn nhỏ là hoàn toàn cần thiết, giúphình thành những thói quen tốt ăn sâu vào tiềm thức, chi phối lối sống của trẻ,song hành với các em trong suốt quá trình hình thành và phát triển nhân cách
Đây là một vấn đề mà cả xã hội đang quan tâm, vấn đề có tính thiết thực,đang đặt ra cho các nhà giáo dục, các bậc cha mẹ học sinh và toàn xã hội
Xuất phát những lý do trên tôi chọn đề tài “ Biện pháp quản lý chỉ đạo rèn
kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học''
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lý luận:
Trang 31.1 Kỹ năng là gì ?
Kỹ năng là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân về một hoặc nhiều khía cạnh nào đó được sử dụng để giải quyết tình huống hay công việc nào đó phát sinh trong cuộc sống
1.2 Kỹ năng sống là gì?
Kỹ năng sống là những trải nghiệm có hiệu quả nhất, giúp giải quyết hoặc đáp ứng các nhu cầu cụ thể, trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của con người Kỹ năng sống bao gồm cả hành vi vận động của cơ thể và tư duy trong não bộ của con người Kỹ năng sống có thể hình thành một cách tự nhiên, thôngqua giáo dục hoặc rèn luyện của con người
Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa kỹ năng sống là "khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhucầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày" Trong giáo dục Tiểu học và giáo dục trung học, kỹ năng sống có thể là một tập hợp những khả năng được rèn luyện và đáp ứng các nhu cầu cụ thể của cuộc sống hiện đại hóa
Cũng theo WHO, kỹ năng sống được chia thành 2 loại là kỹ năng tâm lý xã hội và kỹ năng cá nhân, lĩnh hội và tư duy, với 10 yếu tố như: tự nhận thức, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp ứng xử với người khác, ứng phó với các tình huống căng thẳng và cảm xúc, biết cảm thông, tư duy bình luận
và phê phán, cách quyết định, giao tiếp hiệu quả
Nhưng nếu hiểu đơn giản thì kỹ năng sống là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những nhu cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả Vềbản chất thì rèn luyện kỹ năng sống là quá trình nhận thức thông qua kiến thức
Trang 4quan trọng và cần thiết với mỗi con người.
Thực hiện chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của Bộ giáo dục và đào tạo phát động phong trào thi đua: "Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013, trong
đó nội dung rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh phù hợp với lứa tuổi của học sinh như ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thươngtích khác; rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội
Năm học 2010-2011 Bộ GD-ĐT đã chỉ đạo đưa nội dung giáo dục kỹ năngsống lồng ghép, tích hợp vào các môn học phù hợp và trong các hoạt độngngoài giờ lên lớp ở bậc Tiểu học
1.3 Các nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống:
Kỹ năng sống đơn giản là tất cả điều cần thiết chúng ta phải biết để cóđược khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống
Vì thế giáo viên cần nắm rõ nắm rõ 5 nguyên tắc về giáo dục kĩ năng sốngcho học sinh:
- Tương tác: Các kỹ năng thương lượng, kĩ năng giải quyết vấn đề … đượchình thành tốt trong quá trình HS tương tác với bạn bè và những người xungquanh Tạo điều kiện để các em có dịp thể hiện ý kiến của mình và xem xét ýkiến của người khác Do vậy GV cần tổ chức các hoạt động có tính chất tươngtác trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để giáo dục kỹ năng sống chocác em
Trang 5- Trải nghiệm: Cần phải có thiết kế và tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp cho HS được hoạt động thực, có cơ hội thể hiện ý tưởng, có cơ hội xử lícác tình huống cũng như phản biện… Kỹ năng sống chỉ được hình thành khingười học trải nghiệm qua thực tế và nó có kỹ năng khi các em được làm việcđó.
- Nguyên tắc tiến trình và nguyên tắc thay đổi hành vi: Giáo viên không thểgiáo dục kỹ năng sống trong một lần mà kỹ năng sống là một quá trình từ nhậnthức- hình thành thái độ- thay đổi hành vi Thay đổi hành vi của một con ngườiđặc biệt hành vi tốt là quá trình khó khăn Do vậy giáo dục kỹ năng sống khôngthể là ngày một ngày hai mà phải là cả một quá trình
- Thời gian và môi trường giáo dục: Giáo dục giáo dục kỹ năng sống đượcthực hiện mọi lúc mọi nơi, giáo dục kỹ năng sống được giáo dục trong mọi môitrường như gia đình, nhà trường, xã hội; cần phải tạo điều kiện tối đa cho HStham gia vào các tình huống thật trong cuốc sống
Do đó trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinhphải đảm bảo thực hiện tốt các nguyên tắc của giáo dục
2 Thực trạng quản lý chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
2.1.Thực trạng nhận thức về vị trí vai trò, ý nghĩa của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh ở Tiểu học.
Đa số cán bộ giáo viên nhà trường đã nhận thức đầy đủ vị trí vai trò, ýnghĩa của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học Nhiều giáo viên có tinhthần trách nhiệm cao trong quá trình giáo dục kỹ năng sống thông qua dạy học
và các hoạt động ngoài giờ lên lớp Song một số ít giáo viên chưa nhận thứcđúng vị trí, vai trò của việc giáo dục kỹ năng sống và trách nhiệm của mình vềvấn đề này Thực tế cho thấy một số giáo viên lúng túng cả về nội dung, biện
Trang 6pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh Nhận thức của nhiều giáo viên còn mơ hồ,chưa rõ, chưa đầy đủ rèn kỹ năng sống cho học sinh là rèn những kỹ năng gì; vìnhận thức chưa đủ, chưa rõ nên không thể tìm ra được biện pháp, hình thức tổchức hữu hiệu để rèn kỹ năng sống cho học sinh Có giáo viên quan điểm chorằng: Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trách nhiệm chính là gia đình Bởi giađình là nơi các em sinh ra và lớn lên Nếu các em đuợc sống trong môi trườnggia đình có truyền thống đạo đức tốt thì có ảnh hưởng tốt đến sự phát triển nhâncách của các em từ đó hình thành kỹ năng sống tốt Một số gia đình cha mẹ luônnóng vội trong việc dạy con; cha mẹ chỉ chú trọng đến việc con mình về nhà màchưa biết đọc, viết chữ, hoặc chưa biết làm toán thì lo lắng một cách thái quá.Đồng thời cha mẹ nuông chiều con, thỏa mãn mọi nhu cầu của trẻ khiến trẻkhông có kỹ năng tự phục vụ, chỉ chú ý đến khâu dạy, không chú ý đến conmình ăn, uống như thế nào, trẻ có biết sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong
ăn uống hay không? Và vì sao chúng ta cần những đồ dùng, vật dụng đó?Những đồ dùng đó để làm gì? Hay có những gia đình các em có hoàn cảnh éo
le, tình cảm bị chia sẻ, cuộc sống thiếu lành mạnh, thiếu sự quan tâm chỉ bảocủa người lớn, những ảnh hưởng xấu của người lớn rất dễ làm cho các em bắtchước, ảnh hưởng trực tiếp đến tính cách, cuộc sống của chúng
2.2 Thực trạng chỉ đạo xây dựng kế hoạch rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học
Nhìn chung việc xây dựng kế hoạch rèn kỹ năng sống cho học sinh đã đượcnhà trường quan tâm chú trọng, chỉ đạo một cách sát sao đến từng giáo viên, tổkhối chuyên môn Xây dựng kế hoạch rèn kỹ năng sống dựa trên kế hoạch nhàtrường cho phù hợp với từng lứa tuổi học sinh, đặc thù riêng của từng lớp và kếhoạch dạy học trên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp Song kế hoạch rèn kỹnăng sống nhà trường còn lồng ghép vào kế hoạch năm học và kế hoạch HĐNGlên lớp Nên nội dung kế hoạch rèn kỹ năng sống cho học sinh còn chungchung, chưa rõ nét về hình thức tổ chức hoạt động, chưa chi tiết cụ thể về cách
Trang 7tiến hành giáo dục Các biện pháp giáo dục chưa mang tính khả thi cao Kếhoạch rèn kỹ năng sống của giáo viên còn lồng ghép vào kế hoạch cá nhân chưa
có kế hoạch riêng và có những biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng sống cho phùhợp với đối tượng từng học sinh
2.3 Thực trạng chỉ đạo rèn kỹ năng sống thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Giáo viên đã xây kế hoạch hoạt động ngoài lên lớp và có lồng ghép nộidung rèn kỹ năng sống thông qua trong các hoạt động giáo dục được tổ chứctheo tuần, tháng, học kỳ và cả năm học có lựa chọn nội dung và hình thức tổchức phù hợp mang tính giáo dục cao
Nhà trường đã tổ chức được nhiều hoạt động tập thể, hoạt động ngoài giờlên lớp mang nội dung giáo dục thiết thực theo hướng tích cực, phát huy sựnăng động sáng tạo của học sinh thông qua hình thức tăng cường giao lưu hợptác giữa các học sinh góp phần rèn kỹ năng sống có hiệu quả như văn nghệ, thểdục thể thao, các hoạt động theo chủ đề, chủ điểm…
Tuy nhiên trong quá trình hoạt động ngoài giờ lên lớp còn số ít giáo viênvẫn chưa chú trọng và quan tâm đúng mức Qua thực tế cho thấy: Giáo viên ngại khi tổ chức hoạt động, các hoạt động còn đơn điệu qua loa mang tính hìnhthức, chưa phong phú đa dạng và có chiều sâu, chưa thu hút tất cả các đối tượnghọc sinh tham gia Một số giáo viên cho rằng: có một số học sinh ngại tham giacác hoạt động ngoài giờ lên lớp Số học sinh có năng lực thì chỉ chuyên tâm vàoviệc học các môn văn hóa Số học sinh chưa tích cực trong học tập thì giànhthời gian cho việc vui chơi, giải trí khác
2.4 Thực trạng chỉ đạo rèn kỹ năng sống thông qua các môn học khác:
Trang 8Vai trò to lớn của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học thông quadạy học tích hợp các môn học khác Nhà trường đã triển khai nội dung dạy họctích hợp giáo dục kỹ năng sống lồng ghép vào các môn học như Tiếng việt, Tựnhiên và xã hội, đạo đức… Nhiều giáo viên đã nhận thức sâu sắc về đề này và
đã tích hợp được nội dung giáo dục kỹ năng sống trong từng bài học, môn họctương đối tốt
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện dạy học tích hợp giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh Tiểu học thông các môn học khác còn những hạn chế nhất địnhnhư đội ngũ giáo viên có trình độ nhận thức không đồng đều Một số giáo viênviệc dạy các môn học khác chỉ dừng lại ở mức độ hướng dẫn cho học sinh nắmđược những nội dung kiến thức của bài học, chưa nhận thấy mối quan hệ giữakiến thức học với thực tế cuộc sống, chưa biết cách khai thác nội dung lồngghép giáo dục kỹ năng sống với các môn học khác một cách triệt để Nội dungliên hệ thực tế của giáo viên trong bài giảng còn nghèo nàn, thiếu thực tế, chưagắn những tri thức vào cuộc sống hàng ngày của các em
Một số giáo viên chưa quan tâm nhiều đến các giải pháp giáo dục cho học sinh,chưa tận dụng mọi cơ hội để giáo dục kỹ năng sống Vì vậy hiệu quả giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh chưa cao
2.5 Thực trạng kết quả rèn kỹ năng sống học sinh của nhà trường
Hiệu trưởng nhà trường đã thực sự quan tâm chú trọng đến công tác quản
lý, chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho học sinh và đã xây dựng được nề nếp giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh thông qua nhiều nội dung và hình thức hoạt độngphong phú có tác dụng giáo dục cao Các biện pháp giáo dục thực sự hiệu quả.Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh
Kết quả khảo sát chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong 2 năm.(Qua báo cáo tổng kết 2 năm học)
Trang 9Song trên thực tế nhà trường vẫn còn có học sinh thực hiện chưa tốt kỹnăng sống, còn vi phạm nội quy nhà trường, thiếu lễ phép, kỹ năng giao tiếpchưa tốt, kỹ năng hoạt động nhóm chưa mạnh dạn tự tin, kỹ năng hợp tác giaolưu, xử lý tình huống còn hạn chế, kỹ năng bảo vệ sức khỏe phòng tránh tai nạnchưa cao…
Chính vì vậy để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong giáo dục rèn kĩ năngsống cho học sinh là một việc làm hết sức cần thiết, các em không những họcgiỏi về kiến thức mà còn phải được tôi luyện những kĩ năng sống qua đó tạo chocác em một môi trường lành mạnh, an toàn, tích cực, vui vẻ nhằm trang bị cho
Trang 10các em vốn kiến thức, kĩ năng, giá trị sống để tham gia vào mọi hoạt động tự tinhơn Do đó, đòi hỏi các nhà quản lý nhà trường cần phải chú trọng nhiều hơnnữa đến việc rèn kỹ năng sống, đồng thời đưa ra các biện pháp tối ưu để quản lýquá trình giáo dục Đặc biệt là làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chỉ đạocông tác rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học.
3 Biện pháp quản lý chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học Qua việc nghiên cứu, nhận thức vai trò của việc giáo dục rèn kỹ năng
sống, qua thực tiễn hoạt động của nhà trường trong nhiều năm Qua kinhnghiệm của bản thân trong công tác giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh Tôixin đưa ra một số biện pháp quản lý chỉ đạo quá trình rèn kỹ năng sống cho họcsinh Tiểu học
3.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo rèn kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học:
Hiệu trưởng cần căn cứ vào các văn bản hướng dẫn, chương trình của Bộgiáo dục và đào tạo, Sở giáo dục và Phòng giáo dục và đào tạo về giáo dục rèn
kỹ năng sống cho học sinh Căn cứ vào tình hình thực tế của nhà trường, đặcđiểm tâm sinh lý học sinh, cơ sở vật chất để xây dựng kế hoạch tổng thể về côngtác giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh một cách khái quát cho cả năm học,
cụ thể cho từng học kỳ và chi tiết cho từng tháng, tuần, có nội dung và hình thức
cụ thể:
Kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ đề, chủ điểm gắn với cácngày lễ lớn, kỷ niệm trong năm học gắn với nội dung giáo dục rèn kỹ năngsống
Kế hoạch thực hiện chương trình dạy học tích hợp nội dung giáo dục kỹnăng sống vào các môn học
Trang 11Kế hoạch hoạt động theo các mặt hoạt động xã hội như: Hoạt động từthiện nhân đạo, lao động công ích, phòng chống tệ nạn xã hội, giáo dục trật tự
an toàn giao thông, bảo vệ môi trường…
Hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch rèn kỹ năng sống phùhợp với đối tượng học sinh lớp mình chủ nhiệm Các kế hoạch nhà trường vàgiáo viên về giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh phải đảm bảo tính khoahọc, tính thống nhất giữa mục tiêu giáo dục kỹ năng sống với mục tiêu giáo dục,
có mục đích, biện pháp phải sát với tình hình thực tế và có tính khả thi cao, chitiết cụ thể về nội dung và hình thức hoạt động đa dạng thiết thực phù hợp vớitâm sinh lý học sinh nhằm đảm bảo tính thống nhất cao trong việc thực hiện kếhoạch đã đề ra Hiệu trưởng duyệt kế hoạch giáo dục rèn kỹ năng sống của giáoviên ngay từ đầu năm học Có ý kiến góp ý để xây dựng, điều chỉnh kế hoạchcho phù hợp với kế hoạch chung của nhà trường
3.2 Biện pháp 2: Tổ chức giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh
Đây là công tác đòi hỏi người hiệu trưởng phải có sự phối hợp đồng bộ giữacác bộ phận chức năng trong nhà trường
Ngay từ đầu năm học hiệu trưởng cần thành lập ban chỉ đạo giáo dục rèn kỹnăng sống bao gồm:
- Hiệu trưởng: Trưởng ban
- Phó hiệu trưởng : Phó ban
- Giáo viên tổng phụ trách đội: Ban viên
- Bí thư đoàn TN: Ban viên
- Các tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn: Ban viên
Trang 12- Đại diện cha mẹ học sinh: Ban viên
Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thành viên trong ban chỉđạo và cụ thể trách nhiệm của ban chỉ đạo Ban chỉ đạo xây dựng kế hoạch giáodục kỹ năng sống đảm bảo mục tiêu, nội dung, hình thức tổ chức và phươngpháp thực hiện
Hiệu trưởng phát huy hết vai trò và khả năng tối đa của mỗi thành viêntrong ban chỉ đạo Phải có sự phối kết hợp nhịp nhàng giữa các thành viên vàduy trì nề nếp sinh hoạt hàng tháng để đánh giá việc rèn kỹ năng sống cho họcsinh của học sinh, của từng lớp Thông qua đó kịp thời động viên khuyến khíchnhững nhân tố, những tập thể tích cực trong rèn luyện Kịp thời ngăn chặn, điềuchỉnh những học sinh có biểu hiện đạo đức lệch lạc để tìm biện pháp phối hợpgiáo dục
Hiệu trưởng cần cụ thể hóa các nội dung kỹ năng cần giáo dục:
- Kỹ năng giao tiếp: Giáo viên cần dạy học sinh biết thể hiện bản thân và
diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí,kiến thức của mình trong thế giới xung quanh nó
- Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên
cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảmnhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với nhữngngười khác Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tìnhhuống ở mọi nơi
- Kỹ năng sống hợp tác: Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên
giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn Khả năng hợp tác sẽ giúp các em biếtcảm thông, chia sẻ và cùng làm việc với các bạn
Trang 13- Kỹ năng ham hiểu biết Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng
khác nhau để khêu gợi tính tò mò tự nhiên của các em, phát triển trí tưởngtượng, năng động, mạnh dạn, tự tin
Ngoài ra, ở nhà trường giáo viên cần dạy học sinh văn hóa trong ăn uốngqua đó dạy các em kỹ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như: Biết tự rửatay sạch sẽ trước khi ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng đúng đắn…
3.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
3.3.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về vai trò, ý nghĩa giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường Tiểu học.
Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả cao hơn khihiệu trưởng và tập thể giáo viên có quan điểm và nhận thức đúng đắn về vai trò,nhiêm vụ, ý nghĩa của việc giáo dục kỹ năng sống
Hiệu trưởng nhà trường cần tổ chức nhiều hình thức hoạt động phong phú
và thiết thực như sinh hoạt chính trị, tổ chức hội thảo trao đổi kinh nghiệm, tổchức ngoại khóa về các chuyên đề giáo dục kỹ năng sống Lồng ghép tuyêntruyền nội dung giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên trong các buổi họp hộiđồng, họp chuyên môn… Phối hợp chính quyền, các tổ chức đoàn thể, địaphương tuyên truyền vận động mọi lực lượng tham gia giáo dục kỹ năng sống
Từ đó tác động đến tâm lý nhận thức của cán bộ giáo viên và các lực lượng xãhội khác về vai trò, nhiệm vụ, ý nghĩa của giáo dục kỹ năng sống trong việcgiáo dục toàn diện nhân cách học sinh
3.3.2.Chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt nội dung chương trình tích hợp giáo dục kỹ năng sống qua các môn học.
Bởi đây là yếu tố trọng tâm của quá trình giáo dục kỹ năng sống trongnhà trường Là sự thể hiện mục tiêu nhiệm vụ của hoạt động giáo dục Việc
Trang 14giáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phải được thống nhất vềnội dung, được tiến hành thường xuyên, liên tục trong từng tiết dạy, ở mọi lúc,mọi nơi và có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong và ngoài nhàtrường Qua việc thực hiện nội dung chương trình học sinh nắm được hệ thốngkiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, hình thành khả năng hoạt động thực tiễn từ đó pháttriển các kỹ năng nhận thức, cảm xúc và xã hội Vì thế, khi trẻ tiếp thu đượcnhững kỹ năng giao tiếp xã hội và các hành vi ứng xử cơ bản trong nhóm bạn,thì trẻ sẽ nhanh chóng sẵn sàng và có khả năng tập trung vào việc học văn hoámột cách tốt nhất.
Vì vậy nhà trường phải xem đây là vấn đề có tính pháp lệnh cần có sự chỉđạo thực hiện một cách thống nhất Để đảm bảo thực hiện đầy đủ đúng nội dungchương trình Việc chỉ đạo nội dung chương trình nghiêm túc sẽ mang lại hiệuquả tốt cho các hoạt động giáo dục, làm cho giáo viên, thấy vai trò của từngmôn học trong việc góp phần giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Môn đạo đức giúp học sinh có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mựchành vi đạo đức phù hợp với lứa tuổi trong quan hệ của các em với bản thân, giađình, nhà trường, cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiệncác chuẩn mực đó Từ đó hình thành cho học sinh kỹ năng ứng xử các mối quan
hệ xã hội như lễ phép chào hỏi, kính trên nhường dưới, biết ứng xử trong giaotiếp, biết thể hiện tình cảm, cảm xúc…
- Môn Tiếng việt : Bồi dưỡng cho học sinh biết yêu cái đẹp, cái thiện, cólòng trung thực, yêu quê hương đất nước, yêu mến và giữ gìn sự trong sáng củatiếng việt Góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam
- Môn toán: Góp phần hình hành và rèn luyện các phẩm chất, đức tính cầnthiết của người lao động mới như: Hình thành kỹ năng tư duy sáng tạo, có ýchí
Trang 15- Môn tự nhiên xã hội: Phát triển nhu cầu ham hiểu biết, yêu thiên nhiên,yêu quê hương đất nước, có ý thức bảo vệ môi trường xung quanh, sống hòanhập với cộng đồng và môi trường Hình thành kỹ năng biết tự phục vụ cá nhân,ứng xử các tình huống trong cuộc sống…
- Môn Mỹ thuật : Bồi dưỡng năng lực ban đầu về cách nhìn, cách nghĩ,cách cảm thụ cái đẹp nhằm phát huy tư duy sáng tạo, phát triển trí tưởng tượnggóp phần hình thành kỹ năng tư duy sáng tạo và cảm nhận thế giới xung quanh
Thông qua các bộ môn khoa học, các em được hiểu biết thêm về thế giớixung quanh, giúp các em hiểu đúng đắn, có niềm tin đồng thời còn giáo giáo
dục lòng yêu quê hương đất nước, ý thức lao động vì mọi người và lao độngphục vụ chính cho mình
3.3.3.Chỉ đạo đổi mới nội dung, hình thức rèn kỹ năng sống thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Hoạt động ngoài giờ lên lớp là sự tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạtđộng dạy học, tạo điều kiện gắn lí thuyết với thực hành, góp phần quan trọngvào sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của học sinh nâng cao chấtlượng giáo dục
Các hoạt động thường xuyên: Là hoạt động hàng ngày, tuần, như chào cờđầu tuần, sinh hoạt lớp, thể dục giữa giờ, múa hát sân trường, công tác vệ sinhtrường lớp, giữ gìn vệ sinh môi trường Từ đó học sinh rèn luyện thói quen, kỹnăng thực hiện nề nếp trường lớp góp phần thúc đẩy các hoạt động của nhàtrường có chất lượng tốt hơn
Các hoạt động theo chủ điểm: Là các hoạt động có chương trình theo từnggiai đoạn cụ thể gắn với các ngày lễ lớn trong năm tạo điều kiện cho học sinh có