Tài liệu này cung cấp sơ đồ công nghệ và lệnh chương trình của các hệ thống (máy,thiết bị ) điều khiển bằng PLC thường gặp trong công nghiệp.A/Quy trình thiết kế hệ thống ngõ vào tuần tự1/Qúa trình tuần tự nối tiếp -định nghĩa-chu trình làm việc của máy giặt-chương trình thực hiện-thiết kế hệ thống đèn giao thông cho người đi bộ-thiết kế hệ thống trạm trộn bê tông-thiết kế hệ thống bồn nhiên liệu cung cấp cho xe 2/Qúa trình tuần tự song song-định nghĩa-thiết kế mạch điều khiển đèn giao thông cho 1 ngã tư3/Qúa trình tuần tự có chọn lựa-định nghĩa-thiết kế hệ thống rót, đóng nắp chai tự động4/Qúa trình tuần tự có lặp vòng-định nghĩa-bài tập5/Hệ thống ATS-giới thiệu-hệ thống ATS điển hình-lập trình điều khiển bộ ATS1 cấp điện cho tải 1B/Quy trình thiết kế hệ thống ngõ vào ngẫu nhiên1/Một số khái niệm2/Quy trình thiết kế3/Một số bài mẫu
Trang 11 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
QUY TRÌNH THIẾT KẾ HỆ THỐNG NGÕ VÀO TUẦN TỰ
Quá trình tuần tự nối tiếp:
Là quá trình gồm nhiều giai đoạn xảy ra liên tiếp nhau, không thể đè lên nhau và khi kết hợp với các phương pháp tác động ta sẽ có một quá trình công nghệ hoàn chỉnh
Thuật toán giải quyết bài toán điều khiển tuần tự nối tiếp
Y1
Yn Xn-1
Start
Yn
Y2
Y3 Y2
Y3
Y2
Y1
X2 Y1
Xn
Y4
X1
Y3 Y2
.
Yn-1
.
.
Trang 22 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Ví dụ thực hiện một chu trình làm việc của máy giặt như sau:
X : cảm biến phát hiện mực nước đầy.T1 T9 là thời gian delay cho mỗi khâu làm việc.Ta phân chia cho các khâu làm việc Y1 Y9 Chương trình được viết như sau:
Trang 33 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Y6 Y5
Y5 T3
T8 Y2
Y1
Sấy Y7
y8 Y3
y9
Y5
y6 Y3
y9 Y5
Y6
T9
Giặt
Y6
Trang 44 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Ví dụ: Đèn giao thông cho người đi bộ
Giản đồ công nghệ
Chương trình
Trang 55 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Ví dụ 2:
Giản đồ công nghệ:
Trang 66 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình:
Trang 77 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Các bài tập về thiết kế hệ thống trạm trộn bê tông:
Bài 1:
Khi nhấn Start V1 mở ra, chất lỏng thứ nhất được đưa vào bồn trộn.Đến khi
HM tác động thì V1 đóng lại, V2 mở ra chất lỏng thứ hai được đưa vào bồn
trộn, motor trộn bắt đầu hoạt động, đến khi HH tác động thì V2 đóng lại , motor trộn bắt hoạt động thêm một thới gian t rồi M bắt đầu chạy.Đến khi X tác động thì dừng lại V mở ra cho đến khi gặp thùng mới và quá trình chiết cứ lặp lại cho đến khi HL tác động thì quá trình trộn lại được lặp lại cho đến khi nhấn Stop
Giản đồ giải thuật:
Trang 88 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình:
Bài 2:
Khi nhấn Start thì A, B mở ra, khi đạt đến khối lượng MA thì A đóng lại, MB thì
MB đóng lại.Khi cả hai cùng đạt đến khối lượng thì VA, VB mở ra, MT bắt đầu
hoạt động.Khi bồn cân nhiên liệu A xả hết thì VA đóng lại.Khi bồn cân nhiên liệu
B hết thì VB đóng lại MA0 và MB0 tác động, MT vẫn hoạt động và V sẽ mở ra
sau một thời gian T.Nếu có xe ở phía dưới (x tác động) (thời gian T kể từ lúc khi
cả hai MA0 và MB0 cùng tác động cho đến lúc V mở
Trang 99 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
a) Một bồn trộn một xe (không cần cân xe)
Trang 1010 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
b) Một bồn trộn cấp được cho nhiều xe, thì phải cân xe và quá trình lặp lại cho
đến khi M0 tác động thì lặp lại
Giản đồ trạng thái:
Trang 1111 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình:
Trang 1212 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
c) N bồn trộn, 1 xe (không cần cân xe)
Giản đồ giải thuật:
Trang 1313 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình:
Quá trình tuần tự song song
Quá trình tuần tự song song đó là quá trình mà trong đó có nhiều giai đoạn xảy ra đồng thời, đè lên nhau và kết hợp với các phương thức tác động ta có một quá trình công nghệ hoàn chỉnh (Hình 3.2a)
Trang 1414 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Thuật toán giải quyết bài toán điều khiển quá trình tuần tự song song
Trang 1515 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Thí dụ thực hiện chương trình sau:
B B A Start
Phân chia giai đoạn:
Chương trình thực hiện yêu cầu trên:
B B A Start
y1
y M1 y M2
yN1 yN2 y2
Trang 1616 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
YM2
YN2 Start
A
YN1
YM1 Y1
YN2
Y2
Y2 YN1
YN2
YN1
C1 YM2
Y2 C2
C B Y2
A2
YM1 YM2
YM2
Y1
YM1
Y1 Y1
YM1
A1 YM1
YM1
Trang 1717 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
BÀI TẬP
Thiết kế mạch điều khiển đèn giao thông cho một ngã tư Với đèn xanh sáng 10s, đèn vàng sáng 2s và đèn đỏ sáng 12s
Trang 1818 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Thiết kế:
Trang 1919 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Quá trình tuần tự có chọn lựa:
Là quá trình nhiều giai đoạn xảy ra không đồng thời nhau thực hiện theo phân
nhánh nào đó do phương thức tác động:
Trang 20
20 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Giải thuật cho quá trình tuần tự có chọn lựa :
Trang 2121 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Ví dụ: Thực hiện quá trình tuần tự có lực chọn sau :
B C
B
C C
B B A
Start
Xp
Xp
1 0
Giải quyết :
Phân chia giai đoạn:
Các giai đoạn phải được phân chia sao cho không có sự xung đột về tín hiệu trong
1 giai đoạn, càng phân nhỏ thì càng đơn giản khi viết sơ đồ hình thang nhưng sẽ mất nhiều các ngõ vào\ra
Viết chương trình hình thang (ladder):
B C
B
C C
B B
A Start
Xp
Xp
1 0
Trang 2222 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
ym1
yk1
yk2 yn2
ym2
ym1
Y2
y2 Xp
Trang 2323 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Bài tập : Thiết kế hệ thống rót, đóng nắp chai tự động
Quy trình: chai chạy tự động trên băng tải, nước rót tự động vào chai sau đó tiếp tục di tới bộ phận đóng nắp
Nhấn start động cơ băng tải M1 chạy khi cảm biến X1 phát hiện chai tác động thì động cơ M1 dừng V mở rót sản phẩm vào chai , cảm biến H phát hiện đầy chai
đóng V đồng thời cho động cơ băng tải chạy tiếp, khi cảm biến X2 phát hiện chai
thì cho dừng băng tải M1 và bật dộng cơ M2 đóng nắp chai 1khoảng thời gian T thì dừng M2 và cho băng tải M1 tiếp tục chạy Quá trình được lặp lại
Sơ đồ giải thuật:
Trang 2424 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình ladder:
Trang 2525 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Quá trình tuần tự có lặp vòng:
Quá trình tuần tự có lặp vòng là quá trình thực hiện lặp lại một chu trình khi một điều kiện nào đó thỏa mãn Quá trình lặp vòng kết thúc khi có điều kiện ngoài tác động đúng Hình sau là quá trình tuần tự có lặp vòng
Lưu đồ thuật giải cho quá trình tuần tự có lặp vòng như hình trên:
Xi
Yaj-1 Ya1
Yi+2
Ya1 Xaj-1
Trang 2626 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Xq
ym2 ym2
ym2
c1
ym2
a1 Y2
ym3 ym3
y1
Ym1
A Start
ym2
b2ym1
Xq=0
Xq=1 Start A+ B+ B- C+ C- A-
Trang 2727 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Giới thiệu hệ thống ATS
Mục đích của hệ thống ATS là nhận biết được sự cố trên các nguồn điện để khi có sự cố về điện xảy ra ở một nguồn, tải sẽ được tự động chuyển sang nguồn điện khác để sử dụng tạm thời trong khi chờ đợi khắc phục sự cố Các chức năng chính của hệ thống ATS:
+ Chuyển mạch cho tải: ATS thực hiện sự chuyển từ một nguồn điện này sang một nguồn điện khác cấp cho tải, bao gồm cả chức năng hoà đồng bộ khi sử dụng máy phát
+ Cách ly nguồn và tải khi có sự cố xảy ra
+ Phát hiện sự cố của các nguồn điện
+ Phát tín hiệu báo động khi có sự cố xảy ra
Tuỳ theo yêu cầu thực tế mà hệ thống ATS có các cấu hình khác nhau Hình minh họa sau đây là một trong những cấu hình đó:
Trang 2828 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 2929 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Hệ thống ATS điển hình
Các ký hiệu:
M10: Contactor dùng để đóng nguồn lưới 1 cho tải 1
M11: Contactor dùng để đóng nguồn máy phát 1 cho tải 1
M20: Contactor dùng để đóng nguồn lưới 2 cho tải 2
M21: Contactor dùng để đóng nguồn máy phát 2 cho tải 2
M12, M13, M22, M23: Các contactor trung gian dùng để chuyển giữa 2 bộ ATS
Lập trình điều khiển bộ ATS1 cấp điện cho tải 1
Giải thuật hoạt động:
Ban đầu khi vừa mở nguồn, kiểm tra trạng thái của Lưới 1 và xét các trường hợp theo thứ tự dưới đây:
1 Nếu Lưới 1 không có sự cố thì chờ một khoảng thời gian để nguồn điện
ổn định rồi mới cấp điện cho tải (thời gian chờ nguồn ổn định là 3s), trường hợp Lưới 1 có sự cố thì bật Máy phát 1
2 Nếu Máy phát 1 không có sự cố thì chờ (3s) để Máy phát 1 ổn định rồi cấp điện cho tải, nếu bị sự cố thì tắt Máy phát 1 và cấp điện cho tải từ Lưới 2
3 Nếu Lưới 2 không có sự cố thì sau thời gian chờ (3s) cho Lưới 2 ổn định rồi cấp điện cho Tải 1 Nếu Lưới 2 cũng bị sự cố thì khởi động Máy phát 2
4 Nếu Máy phát 2 không có sự cố thì chờ ổn định (3s) rồi cấp điện cho Tải
1 Nếu Máy phát 2 lại bị sự cố thì tắt Máy phát 2 và tạm thời không cấp điện cho tải
Trong khi đang sử dụng máy phát 1, nguồn lưới 2 hoặc máy phát 2 mà nguồn Lưới 1 hết sự cố thì chuyển trở lại dùng nguồn Lưới 1 + Chú ý: Trong các trường hợp sử dụng nguồn Lưới 1 phải kiểm tra điện áp phải thật sự ổn định trước khi đóng cho tải (tránh trường hợp điện áp vào bị “chập chờn“)
Trang 3030 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Bảng INPUT/ OUTPUT
NGÕ
Trang 3131 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Có thể tóm tắt hoạt động của bộ ATS 1 theo giải thuật sau:
SCL1=0
SCL1=0
SCL1=1 và SCL2=0 và SCMP1=1
SCL1=1 và SCMP1=0 SCL1=0 hoặc
SCMP1=0 hoặc SCL2=0
SCL1=0 hoặc SCMP1=0
Cấp điện từ lưới 2 cho tải
Cấp điện từ Máy phát 2 cho tải
Delay 1.5s rồi tắt máy phát
2
SCL1=1
SCL1=0 SCL1=0
SCL1=1 và
SCMP1= 1
Start
Cấp điện từ lưới 1 cho tải
Cấp điện từ máy phát 1 cho tải
Delay 3s chờ lưới 1 ổn định
Mở Máy phát 1, delay 3s chờ Máy
phát 1 ổn định
Delay 1.5s rồi tắt máy phát 1
Các ký hiệu:
1: Có sự cố 0: Hết sự cố + SCL1: Sự cố lưới 1
Trang 3232 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình thực hiện:
Trang 3333 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 34
34 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
- Lập trình dựa vào giải thuật (hàm ngõ ra theo hướng mũi tên)
Trang 3535 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
QUY TRÌNH THIẾT KẾ HỆ THỐNG NGÕ VÀO NGẪU NHIÊN
Khi ngõ vào thay đổi thì 1 trạng thái bền sẽ chuyển thành 1 trạng thái bền hoặc không bền khác
Giản đồ bao gồm các trạng thái và các cung định hướng liên kết giữa các trạng thái đó để diễn tả hoạt động của quá trình được gọi là giản đồ trạng thái
Trang 3636 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
X 1 X 2
T T
Ví dụ minh họa :
Giả sử ta đã có sẵn sơ đồ trạng thái như sau (B1) :
B2 : lập bảng trạng thái, khoanh tròn các trạng thái bền
B3 : Rút gọn bảng trạng thái Để giảm bớt các trạng thái, cần ghép các trạng
thái sao cho ko bị xung đột ngõ vào trên bất kỳ cột nào
Trang 3737 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
S
Qn+1 R
Qn+1
Qn+1
R\ Qn+1 S
Trang 3838 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 3939 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Mô tả :
d > h3 d > d0 h > h1
khoảng cách xuất hiện 2 vật > d0
Vẽ giản đồ trạng thái và thiết kế mạch phát hiện 2 vật ngã liên tiếp, lỗi được xóa khi có vật đứng đi qua
Giải pháp : (đây chỉ là giải pháp tham khảo, vì bài này thầy chưa sửa nên có gì
sai sót thì lên trường giải quyết)
Đặt 1 biến trung gian x4 = x1 + x2, giả sử ko có trường hợp vật đang đứng lại ngã, hoặc ngược lại
Trang 4040 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 4141 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 4242 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
R3 = /x4/x3y4
S4 = /x4/x3y3
R4 = /x4x3y2 + x4/x3y1
B6 : vẽ mạch điều khiển
Trang 4343 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
BÀI TẬP ÔN THI
Câu 1:
Thiết kế mạch điều khiển cho quá trình sau:
Giản đồ giải thuật:
Chương trình:
Trang 4444 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Câu 2:
Vẽ giản đồ xung trạng thái và mạch điều khiển cho hệ thống phân loại xe ngắn, dài, trung bình.Biết xe có chiều dài d > d2-d1, khoảng cách xuất hiện giữa 2 xe >d1
Trạng thái:
Với x1, x2, x3: là các cảm biến như hình vẽ
Trang 4545 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Giản đồ trạng thái:
Thiết kế mạch điều khiển:
Trang 4646 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 4747 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 4848 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 4949 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Trang 5050 CLB Sinh Viên Nghiên Cứu Khoa Học (St)
Chương trình: