Quy trinh cong nghe nhan giong

QUY TRÌNH CÔNG NGH ỆI.

QUY TRÌNH CÔNG NGH Ệ

I QUY TRÌNH NHÂN GI NG VÔ TÍNH B NG GIÂM HOM RAU BÒ KHAI Ố Ằ

1 Ngu n g c, đ c tính sinh h c và giá tr dinh d ồ ố ặ ọ ị ưỡ ng

1.1 Ngu n g c và giá tr dinh d ồ ố ị ưỡ ng

- Tên đ a ph ị ươ ng

Tên thường g i: Cây bò khaiọ ;

Tên khác: Piéc Y n (Tày), rau “D Y n”, Dây hể ạ ế ươ ; Ph c h (Thái)ng ắ ạ Tên khoa h c: ọ Erythropalum scandens Blume

- Giá tr s d ng ị ử ụ

Lá và ng n Bò khai là th c ăn quen thu c c a nhân dân mi n núi Ngoàiọ ứ ộ ủ ề

ra, nó còn được dùng đ ch a các b nh v th n, gan và nể ữ ệ ề ậ ước ti u vàng Đi xaể

m t m i, nệ ỏ ước ti u vàng đ c, ch c n ăn rau bò khai m t hai l n, nể ụ ỉ ầ ộ ầ ước ti uể

tr l i trong veo Theo kinh nghi m dân gian c a B c Thái, toàn cây Bò khaiở ạ ệ ủ ắ

s c l y nắ ấ ước u ng ch a viêm gan siêu vi trùng đ t k t qu t t Thân cànhố ữ ạ ế ả ố

tươ ỏi b lá, thái m ng ph i khô, ngâm rỏ ơ ượu u ng ch a s t, tê th p.ố ữ ố ấ

1.2 Đ c đi m hình thái ặ ể

Cây dây leo b ng tua cu n, màu xám vàng hay vàng nh t, già có màuằ ố ạ

tr ng m c, non màu xanh Cành m m, khi non h i có c nh, màu xanh l c Láắ ố ề ơ ạ ụ

m c cách.ọ

Qu hình trái xoan, khi chín màu vàng hay đ , mang 1 h t hình tr ng.ả ỏ ạ ứ Mùa hoa qu tháng 4 - 6; Qu chín tháng 6 – 10.ả ả

2 Quy trình nhân gi ng vô tính b ng giâm hom ố ằ

T nh ng k t qu th c nghi m và th c t quan sát, bừ ữ ế ả ự ệ ự ế ước đ u chúng tôiầ

đã xây d ng đự ược quy trình k thu t nhân gi ng vô tính b ng giâm hom rauỹ ậ ố ằ

Bò khai v i các bớ ước k thu t c th nh sau:ỹ ậ ụ ể ư

2.1 Th i v giâm: ờ ụ

Có th giâm hom t tháng 3 đ n tháng 5 dể ừ ế ương l ch.ị

2.2 V t li u giâm hom: ậ ệ

- Nguyên li u giá th : ệ ể t t nh t là cát s ch ho c h n h p cát s ch v iố ấ ạ ặ ỗ ợ ạ ớ

đ t b t.ấ ộ

- H n h p du t b u: Phân vi sinh 2%, phân chu ng hoai 10%, đ t mùnỗ ợ ộ ầ ồ ấ tán r ng 88%.ừ

- Túi b u: S d ng túi b u có kích thầ ử ụ ầ ước 14 x 16 (cm)

- Mái che: Cao 1,8 – 2 (m) L p b ng lợ ằ ướ ải c n quang có đ che bóngộ kho ng 80%, sau đó gi m xu ng 40% trả ả ố ước khi xu t vấ ườn

2.3 Chu n b hom giâm và k thu t giâm hom ẩ ị ỹ ậ

- Ch n cành hom rau Bò khai: ọ Ch n ọ cành hom đúng tiêu chu n, là nh ng cànhẩ ữ

kh e m nh, cành bánh t , to m p, th ng, không sâu b nh, ch n t nh ng câyỏ ạ ẻ ậ ẳ ệ ọ ừ ữ

m 3 – 4 năm tu i.ẹ ổ

- K thu t c t hom: ỹ ậ ắ

Hom được c t vào bu i sáng s m ho c chi u mát Hom cắ ổ ớ ặ ề ắt dài t 6 –ừ

10 cm, đ m b o m i hom có t 2 – 3 m t m m, và có kho ng 1 – 2 lá tùyả ả ỗ ừ ắ ầ ả kho ng cách phân đ t c a hom, khi c t đ l i 1/2 di n tích lá, c t xiên lá Kéoả ố ủ ắ ể ạ ệ ắ

c t hom ph i s c, đ nhát c t nh n, không làm d p, sây xát v hom M t c tắ ả ắ ể ắ ẵ ậ ỏ ặ ắ

c a hom c t vát so v i tr c cành, nh m t o ti t di n l n đ hom h p thuủ ắ ớ ụ ằ ạ ế ệ ớ ể ấ thu c kích thích ra r và l y nố ễ ấ ước Sau khi c t vát xong n u ch a giâm ngayắ ế ư thì nhúng vào xô nướ ạc s ch cho tươi

- X lý ho ử m và cách giâm hom:

+ Nh m gi m t i thi u vi c m t nằ ả ố ể ệ ấ ước c a hom Do đó khi c t homủ ắ xong nhúng hom vào xô nước s ch cho tạ ươi Sau đó v t ra đ ráo nớ ể ướ ồ c r i

ch m ngay vào thu c kích thích sinh ra r kho ng 2 – 3 giây trấ ố ễ ả ước khi giâm Nên x lý v i thu c IBA n ng đ 3000ppm s cho t l ra r cao nh t.ử ớ ố ở ồ ộ ẽ ỷ ệ ễ ấ

+ Cách c m hom: C m hom giâm m t cách nh nhàng vào n n giâm đãắ ắ ộ ẹ ề

tướ ẩi m, n nh sâu kho ng 2 – 3 cm, ho c c m hom th ng vào đúng tâmấ ẹ ả ặ ắ ẳ

b u (n u giâm tr c ti p trên b u) Sau đó, dùng ngón tay n nh l p đ t giầ ế ự ế ầ ấ ẹ ấ ấ ữ cho hom giâm n đ nh.ổ ị

+ Môi trường giâm yêu c u: Đ m t 75% - 80%, nhi t đ trung bìnhầ ộ ẩ ừ ệ ộ

t 22 – 25ừ 0C, n n giâm thích h p không ch a m m b nh.ề ợ ứ ầ ệ

2.4 Chăm sóc sau giâm

- T ướ ướ Đi u ti t n i n c: ề ế ước đ vể ườn giâm luôn đ m:ủ ẩ

+ Trong 7 ngày đ u tầ ưới 1 ngày 2 l n.ầ

+ T 20 ngày sau giâm từ ưới m i ngày m t l n.ỗ ộ ầ

+ Tùy đi u ki n th i ti t khí h u có th tăng hay gi m s l n tề ệ ờ ế ậ ể ả ố ầ ướ ể i đ

đ m b o đ m cho vả ả ủ ẩ ườn giâm

- Làm c : ỏ Do giâm vào đ u mùa m a, do m a nhi u cùng v i ch đ tầ ư ư ề ớ ế ộ ướ i

thường xuyên nên m đ cao, c d i phát tri n nhanh c n chú ý làm cẩ ộ ỏ ạ ể ầ ỏ

thường xuyên

- Bón phân: sau khi giâm kho ng 40 ngày cành giâm ra lá m nh, dinh dả ạ ưỡ ng trong b u không đ cung c p cho hom giâm nên c n tầ ủ ấ ầ ướ ổi b sung phân bón qua lá

2.5 Tiêu chu n cây con xu t v ẩ ấ ườ n:

Cây gi ngố đ tiêu chu n xu t vủ ẩ ấ ườn khi có ít nh t m t m m tr lên, cóấ ộ ầ ở

t 6 lá tr lên Chi u dài ch i m m đ t kho ng 7 - 15 cm M m kh e, khôngừ ở ề ồ ầ ạ ả ầ ỏ sâu b nh.ệ

Hom gi ng trên 60 ngày tu i là có th xu t vố ổ ể ấ ườn

II QUY TRÌNH NHÂN GI NG VÔ TÍNH B NG GIÂM HOM RAU S NG Ố Ằ Ắ

1 Ngu n g c, đ c tính sinh h c và giá tr dinh d ồ ố ặ ọ ị ưỡ ng

1.1 Ngu n g c và giá tr dinh d ồ ố ị ưỡ ng

- Tên đ a ph ị ươ ng

Tên thường g i: ọ Cây rau S ngắ ;

Tên khác: cây mì chính, cây rau ngót r ngừ , Ph c van pá (ti ng Thái)ắ ế

Tên khoa h c: ọ Melientha suavis Pierre

Rau S ng có 2 lo i là rau S ng g và rau S ng thân leo (S ng dây).ắ ạ ắ ỗ ắ ắ Theo các c bô lão t i các b n dân t c Thái loài cây này có cái tên làụ ạ ả ộ

Ph c van pá, s dĩ các c trong b n đ t cho cái tên nh v y là vì khi ăn vào cóắ ở ụ ả ặ ư ậ

v th m ngon, bùi, ng t, khi n u canh suông càng nhai kĩ t ng lá thì l i càngị ơ ọ ấ ừ ạ

ng t nên m i đ t cái tên Ph c van pá nó có nghĩa là rau ng t ọ ớ ặ ắ ọ

- Giá tr s d ng ị ử ụ

Lá và ng n Bò khai là th c ăn quen thu c c a nhân dân mi n núi Ngoàiọ ứ ộ ủ ề

ra, nó còn được dùng đ ch a các b nh v th n, gan và nể ữ ệ ề ậ ước ti u vàng Đi xaể

m t m i, nệ ỏ ước ti u vàng đ c, ch c n ăn rau bò khai m t hai l n, nể ụ ỉ ầ ộ ầ ước ti uể

tr l i trong veo Theo kinh nghi m dân gian c a B c Thái, toàn cây Bò khaiở ạ ệ ủ ắ

s c l y nắ ấ ước u ng ch a viêm gan siêu vi trùng đ t k t qu t t Thân cànhố ữ ạ ế ả ố

tươ ỏi b lá, thái m ng ph i khô, ngâm rỏ ơ ượu u ng ch a s t, tê th p.ố ữ ố ấ

1.2 Đ c đi m hình thái ặ ể

S ng dây có d ng leo b ng tua cu n, cành d ng tròn, m m, lá m c đ i.ắ ạ ằ ố ạ ề ọ ố

S ng g d ng cây g nh , cành màu xám vàng hay vàng nh t, già có màuắ ỗ ạ ỗ ỡ ạ

tr ng m c, non màu xanh, h i có c nh, màu xanh l c, lá m c cách.ắ ố ơ ạ ụ ọ

Qu ả S ng g hình trái xoan, khi chín màu vàng hay đ , mang 1 h t hìnhắ ỗ ỏ ạ

tr ng ứ Mùa hoa qu tháng 4 - 6; Qu chín tháng 6 – 10.ả ả

2 Quy trình nhân gi ng vô tính b ng giâm hom ố ằ

T nh ng k t qu th c nghi m và th c t quan sát, bừ ữ ế ả ự ệ ự ế ước đ u chúng tôiầ

đã xây d ng đự ược quy trình k thu t nhân gi ng vô tính b ng giâm hom rauỹ ậ ố ằ

S ng v i ắ ớ các bước k thu t c th nh sau:ỹ ậ ụ ể ư

2.1 Th i v giâm: ờ ụ

Có th giâm hom t tháng 3 đ n tháng 5 dể ừ ế ương l ch đ i v i c 2 lo iị ố ớ ả ạ rau S ng Tuy nhiên, v i rau S ng dây cũng có th giâm vào tháng 11, 12ắ ớ ắ ể

dương l ch.ị

2.2 V t li u giâm hom: ậ ệ

- Nguyên li u giá th : t t nh t là cát s ch ho c h n h p cát s ch v iệ ể ố ấ ạ ặ ỗ ợ ạ ớ

đ t b t.ấ ộ

- H n h p du t b u: Phân vi sinh 2%, phân chu ng hoai 10%, đ t mùnỗ ợ ộ ầ ồ ấ tán r ng 88%.ừ

- Túi b u: S d ng túi b u có kích thầ ử ụ ầ ước 14 x 16 (cm)

- Mái che: Cao 1,8 – 2,0 (m) L p b ng lợ ằ ướ ải c n quang có đ che bóngộ kho ng 80%, sau đó gi m xu ng 40% trả ả ố ước khi xu t vấ ườn

2.3 Chu n b hom giâm và k thu t giâm hom ẩ ị ỹ ậ

- Ch n cành hom rau S ng: ọ ắ Ch n ọ cành hom đúng tiêu chu n, là nh ng cànhẩ ữ

kh e m nh, cành bánh t , to m p, th ng, không sâu b nh, ch n t nh ng câyỏ ạ ẻ ậ ẳ ệ ọ ừ ữ

m 3 – 4 năm tu i (đ i v i s ng dây) Ch n cành bánh t có đ m bì kh ngẹ ổ ố ớ ắ ọ ẻ ố ổ (lang vàng xanh) c a cây m kho ng 3 - 7 tu i (đ i v i S ng g ) ủ ẹ ả ổ ố ớ ắ ỗ

- K thu t c t hom: ỹ ậ ắ

Hom được c t vào bu i sáng s m ho c chi u mát Hom c t dài t 6 –ắ ổ ớ ặ ề ắ ừ

10 cm, đ m b o m i hom có t 2 – 3 đ t, và có kho ng 1 – 2 lá tùy kho ngả ả ỗ ừ ố ả ả cách phân đ t c a hom, khi c t đ l i 1/2 di n tích lá, c t xiên lá Kéo c tố ủ ắ ể ạ ệ ắ ắ hom ph i s c, đ nhát c t nh n, không làm d p, sây xát v hom M t c t c aả ắ ể ắ ẵ ậ ỏ ặ ắ ủ hom c t vát so v i tr c cành, nh m t o ti t di n l n đ hom h p thu thu cắ ớ ụ ằ ạ ế ệ ớ ể ấ ố kích thích ra r và l y nễ ấ ước Sau khi c t vát xong n u ch a giâm ngay thìắ ế ư nhúng vào xô nướ ạc s ch cho tươi

- X lý hom và cách giâm hom: ử

+ Đ gi m t i thi u vi c m t nể ả ố ể ệ ấ ước c a hom có th nhúng hom vào xôủ ể

nướ ạc s ch cho tươi Sau đó v t ra đ ráo nớ ể ướ ồc r i ch m ngay vào thu c kíchấ ố thích sinh ra r kho ng 2 – 3 giây trễ ả ước khi giâm Nên x lý v i thu c IBA ử ớ ố ở

n ng đ 5000ppm s cho t l ra r cao nh t.ồ ộ ẽ ỷ ệ ễ ấ

+ Cách c m hom: C m hom giâm m t cách nh nhàng vào n n giâm đãắ ắ ộ ẹ ề

tướ ẩi m, n nh sâu kho ng 2 – 3 cm, ho c c m hom th ng vào đúng tâmấ ẹ ả ặ ắ ẳ

b u (n u giâm tr c ti p trên b u) Sau đó, dùng ngón tay n nh l p đ t giầ ế ự ế ầ ấ ẹ ấ ấ ữ cho hom giâm n đ nh.ổ ị

+ Môi trường giâm yêu c u: Đ m t 75% - 80%, nhi t đ trung bìnhầ ộ ẩ ừ ệ ộ

t 22 – 25ừ 0C, n n giâm thích h p không ch a m m b nh.ề ợ ứ ầ ệ

2.4 Chăm sóc sau giâm

- T ướ ướ Đi u ti t n i n c: ề ế ước đ vể ườn giâm luôn đ m:ủ ẩ

+ Trong 7 ngày đ u tầ ưới 1 ngày 2 l n.ầ

+ T 20 ngày sau giâm từ ưới m i ngày m t l n.ỗ ộ ầ

+ Tùy đi u ki n th i ti t khí h u có th tăng hay gi m s l n tề ệ ờ ế ậ ể ả ố ầ ướ ể i đ

đ m b o đ m cho vả ả ủ ẩ ườn giâm

- Làm c : ỏ Do giâm vào đ u mùa m a, do m a nhi u cùng v i ch đ tầ ư ư ề ớ ế ộ ướ i

thường xuyên nên m đ cao, c d i phát tri n nhanh c n chú ý làm cẩ ộ ỏ ạ ể ầ ỏ

thường xuyên

- Bón phân: sau khi giâm kho ng 25 - 30 ngày cành giâm b t m m, tuy nhiênả ậ ầ

ch a xu t hi n r , vì v y đ cung c p dinh dư ấ ệ ễ ậ ể ấ ưỡng cho ch i sinh trồ ưởng, phát tri n c n tể ầ ưới b sung các lo i phân bón qua lá nh : Calci ổ ạ ư 20S, KOMIX R , Seaweed – Rong bi n 95%, Đ u trâu 502, Super Grow, Demiral…ể ầ Sau 40 ngày

đ i v i S ng dây, 60 ngày đ i v i S ng g hom giâm b t đ u cho r , đây làố ớ ắ ố ớ ắ ỗ ắ ầ ễ

th i đi m có th chuy n hom vào b u Gi m đ che bóng xu ng còn 40% choờ ể ể ể ầ ả ộ ố

đ n khi xu t vế ấ ườn

2.5 Tiêu chu n cây con xu t v ẩ ấ ườ n:

Cây gi ng đ tiêu chu n xu t vố ủ ẩ ấ ườn khi có ít nh t m t m m tr lên, cóấ ộ ầ ở

t 6 lá tr lên Chi u dài ch i m m đ t kho ng 7 - 15 cm M m kh e, khôngừ ở ề ồ ầ ạ ả ầ ỏ sâu b nh.ệ

Hom gi ng trên 60 ngày tu i đ i v i S ng dây, 120 ngày tu i d i v iố ổ ố ớ ắ ổ ố ớ

S ng g là có th đem tr ng.ắ ỗ ể ồ

III QUY TRÌNH TR NG RAU BÒ KHAI TH Ồ ƯƠ NG PH M Ẩ

1 Ngu n g c, đ c tính sinh h c và giá tr dinh d ồ ố ặ ọ ị ưỡ ng

1.1 Ngu n g c và giá tr dinh d ồ ố ị ưỡ ng

- Tên đ a ph ị ươ ng

Tên thường g i: Cây bò khaiọ ;

Tên khác: Piéc Y n (ti ng Tày), rau “D Y n”, Dây hể ế ạ ế ươ ;ng

Tên khoa h c: ọ Erythropalum scandens Blume

- Giá tr s d ng ị ử ụ

Lá và ng n Bò khai là th c ăn quen thu c c a nhân dân mi n núi Ngoàiọ ứ ộ ủ ề

ra, nó còn được dùng đ ch a các b nh v th n, gan và nể ữ ệ ề ậ ước ti u vàng Đi xaể

m t m i, nệ ỏ ước ti u vàng đ c, ch c n ăn rau bò khai m t hai l n, nể ụ ỉ ầ ộ ầ ước ti uể

tr l i trong veo Theo kinh nghi m dân gian c a B c Thái, toàn cây Bò khaiở ạ ệ ủ ắ

s c l y nắ ấ ước u ng ch a viêm gan siêu vi trùng đ t k t qu t t Thân cànhố ữ ạ ế ả ố

tươ ỏi b lá, thái m ng ph i khô, ngâm rỏ ơ ượu u ng ch a s t, tê th p.ố ữ ố ấ

1.2 Đ c đi m hình thái ặ ể

Cây dây leo b ng tua cu n, màu xám vàng hay vàng nh t, già có màuằ ố ạ

tr ng m c, non màu xanh Cành m m, khi non h i có c nh, màu xanh l c Láắ ố ề ơ ạ ụ

m c cách.ọ

Qu hình trái xoan, khi chín màu vàng hay đ , mang 1 h t hình tr ng.ả ỏ ạ ứ Mùa hoa qu tháng 4 - 6; Qu chín tháng 6 – 10ả ả dương l ch.ị

2 Quy trình k thu t tr ng, chăm sóc, thu hái ỹ ậ ồ

2.1 Ch n đ t và làm đ t ọ ấ ấ

Cây rau bò khai d tr ng và sinh trễ ồ ưởng t t trên nhi u d ng l p đ a vàố ề ạ ậ ị

đ t ấ có thành ph n c gi i khác nhau, t t nh t là đ t còn k t c u sau nầ ơ ớ ố ấ ấ ế ấ ươ ng

r y, vẫ ườ ừn r ng ho c r ng khai thác ki t có đ tàn che t 0,1-0,3.ặ ừ ệ ộ ừ

Trên đ t b ng: Cày, b a, nh t s ch c d i sau đó lên lu ng đ tr ngấ ằ ừ ặ ạ ỏ ạ ố ể ồ

v i kích thớ ước chi u r ng 1,2m, chi u dài ề ộ ề theo kích thước c a th a đ t Đàoủ ử ấ

h ố

Trên đ t vấ ườn đ i, vồ ườ ừn r ng: Làm đ t theo băng r ng 1m, băng ch aấ ộ ừ 0,5 m song song đường đ ng m c, trên băng làm toàn di n hay c c b t ngồ ứ ệ ụ ộ ừ khóm, cày ho c cu c sâu 30 cm.ặ ố

2.2 Th i v , phân bón k thu t tr ng và chăm sóc: ờ ụ ỹ ậ ồ

- Th i v tr ng ờ ụ ồ t t nh t là mùa m a t tháng 4 - 10 hàng năm.ố ấ ư ừ

- M t đ - Kho ng cách: ậ ộ ả

+ Trên đ t b ng: ấ ằ tr ng v i kho ng cách 50 x 100 cm (hàng x hàng: 100ồ ớ ả

cm, cây x cây: 50 cm), tương ng v i m t đ 20000 cây/ha;ứ ớ ậ ộ

+ T i vạ ườn đ i, vồ ườ ừn r ng: tr ng v i kho ng cách 120 x 120 cm (hàngồ ớ ả

x hàng: 120 cm, cây x cây: 120 cm), tương ng v i m t đ 7000 cây/ha ứ ớ ậ ộ

- Phân bón:

+ Ch y u là bón lót, t t nh t dùng phân chu ng hoai, c 100 kg phânủ ế ố ấ ồ ứ chu ng tr n thêm 1kg NPK bón cho 30 h c.ồ ộ ố

+ Khi cây sinh trưởng, phát tri n m nh, b t đ u cho thu ho ch c n bónể ạ ắ ầ ạ ầ

b sung các lo i phân bón lá nh : ổ ạ ư Calci 20S, KOMIX R , Seaweed – Rong bi nể 95%, Đ u trâu 502, Super Grow, Demiral… theo li u lầ ề ượng được khuy n cáoế trên bao bì

- K thu t tr ng: ỹ ậ ồ

+ Trên đ t b ng: Trên lu ng đã d n s ch c d i và làm đ t c cáchấ ằ ố ọ ạ ỏ ạ ấ ứ 50cm cu c 1 h có kích thố ố ước 30x30x30cm cho phân tr n đ u và ti n hànhộ ề ế

tr ng bình thồ ường nh tr ng các lo i cây khác ư ồ ạ

+ Trên đ t vấ ườn đ i, vồ ườ ừn r ng: Trên băng đã d n s ch th c bì và làmọ ạ ự

đ t c cách 120cm cu c 1 h có kích thấ ứ ố ố ước 30x30x30cm cho phân tr n đ uộ ề

và ti n hành tr ng bình thế ồ ường nh tr ng trên đ t b ng ư ồ ấ ằ

- Chăm sóc:

Cây bò khai là cây a đ t m, nên ph i thư ấ ẩ ả ường xuyên tướ ưới n c nh t làấ

th i gian đ u Khi cây đ t chi u cao 0,5 m thì ờ ầ ạ ề b m ng n đ cây ra nhi u ch i,ấ ọ ể ề ồ

ch i dài 0,5 m ta l i b m ng n l n 2 và bồ ạ ấ ọ ầ ước đ u đã đầ ược thu ho ch Sauạ

m t năm thì khép tán đ n tu i thành th c, cây cho nhi u cành đan chéo vàoộ ế ổ ụ ề nhau và xù to ra, ta duy trì b r ng lu ng t 1-1,2 m và cao ngang ng c 1,3 m ề ộ ố ừ ự

- Phòng tr sâu b nh: ừ ệ

Đ i v i rau Bò khai, sâu b nh xu t hi n trên đ ng ru ng là r t ít, tuyố ớ ệ ấ ệ ồ ộ ấ nhiên qua quá trình nghiên c u chúng tôi nh n th y có 4 lo i sâu h i ch y uứ ậ ấ ạ ạ ủ ế là: sâu xanh, sâu cu n lá l n, sâu b n gù, nh n Trong đó ch y u là sâu xanhố ớ ố ệ ủ ế

và sâu b n gù là thố ường xu t hi n sau các tr n m a, khi có đ m cao Chúngấ ệ ậ ư ộ ẩ

thường ăn c lá non, lá già và m m Đ tr sâu h i chúng tôi khuy n cáo sả ầ ể ừ ạ ế ử

d ng các lo i thu c ụ ạ ố sinh h c, th o m c ọ ả ộ nh CATEX 3.6 EC đ đ m b o anư ể ả ả toàn v sinh th c ph m.ệ ự ẩ

2.3 K thu t thu ho ch, ch bi n ỹ ậ ạ ế ế

Bò khai có th thu hái g n ể ầ nh quanh năm ch c n th a mãn đ m vàư ỉ ầ ỏ ộ ẩ dinh dưỡng phù h p, nh ng mùa thu hái nhi u nh t v n là mùa m a t thángợ ư ề ấ ẫ ư ừ

5 đ n tháng 9, 10 ế

Th i đi m thu hái t t nh t là vào bu i chi u mát, sau khi thu hái n uờ ể ố ấ ổ ề ế

ch a tiêu th đư ụ ược ngay thì nên c m ng n rau Bò khai vào ch u nắ ọ ậ ướ ạc s ch sẽ

gi đữ ược đ tộ ươi xanh c a s n ph m.ủ ả ẩ

Khi ch bi n ế ế các món ăn, l y lá và ng n non vò k , r a s ch cho h tấ ọ ỹ ử ạ ế mùi khai r i lu c, n u canh ho c sào v i th t hay lòng gan các lo i gia súc hayồ ộ ấ ặ ớ ị ạ gia c m ầ

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

058/04VIE Tăng cường năng lực về công nghệ hạt giống cây rừng phục vụ các hoạt động nghiên cứu - phát triển

và bảo tồn ngoại vi

MS3: Báo cáo 6 tháng lần thứ nhất

Tháng 4 - 6/ 2005