Nhật Bản - Giới thiệu điều kiện tự nhiên và tài nguyên

L I M Đ U ỜI MỞ ĐẦU Ở ĐẦU ẦU NHẬT BẢN - Nhắc đến Nhật Bản là nhắc đến đất nước có hoa anh đào nổi tiếng, hay còn là đất nước được biết đến với tên gọi “đất nước mặt trời mọc”.Nhật Bản cò

NHẬT BẢN

TỔ 1

Ph n 1: Đi u ki n t nhiên và ần 1: Điều kiện tự nhiên và ều kiện tự nhiên và ện tự nhiên và ự nhiên và

thiên nhiên.

L I M Đ U ỜI MỞ ĐẦU Ở ĐẦU ẦU

NHẬT BẢN - Nhắc đến Nhật Bản là nhắc đến đất nước có hoa anh đào nổi tiếng, hay còn là đất nước được biết đến với tên gọi “đất nước mặt trời mọc”.Nhật Bản còn là nơi có ngọn núi Phú Sĩ cao 3776m, là cái nôi của nền văn hóa đặc sắc đa dạng với những con người thân thiệt, hiếu khách, với nền khoa học tiên tiến Vậy đất nước ấy có gì đặc biệt? Đất nước ấy có điều kiện tự nhiên

và thiên nhiên như thế nào? Chúng ta hãy cũng tìm hiểu nhé!

Núi Phú Sĩ – địa điểm du lịch nổi tiếng nhất ở Nhật Bản

(Nguồn : www2.travel.com.vn)

(Nguồn: vi.wikipedia)

1.V TRÍ Đ A LÝ VÀ LÃNH TH Ị TRÍ ĐỊA LÝ VÀ LÃNH THỔ Ị TRÍ ĐỊA LÝ VÀ LÃNH THỔ Ổ

Để tìm hiểu về Nhật Bản, ta phải biết đến vị trí của đất nước này trên bản

đồ Nhật Bản là một đảo quốc hình vòng cung nằm ở phía Đông Châu Á vàphía Tây Thái Bình Dương Nhật Bản có vị trí cụ thể ở tọa độ 35º00´B đến136º00´Đ Vốn được gọi là quốc đảo bởi bốn bề bao quanh là các biển và đạidương Chính vì vậy mà Nhật Bản không tiếp giáp với bất kì quốc gia hay lãnhthổ nào trên đất liền Phía Đông Bắc, Nhật Bản tiếp giáp với Biển Ookhot PhíaĐông Nhật Bản là Thái Bình Dương, phía Nam là biển Hoa Đông (Trung Quốc)

và phía Tây là Biển Nhật Bản

Lược đồ thế giới ( Nguồn: MAP[N]ALL.COM

Lãnh thổ Nhật Bản trải ra theo một

vòng cung dài khoảng 3800 km trên biển

Thái Bình Dương, được hợp thành bởi 4

đảo lớn : Hô-cai-đo, Hôn-su (chiếm 61%

tổng diện tích), Xi-cô-cư, Kiu-xiu và hàng

Dù không tiếp giáp với quốc gia nào nhưng Nhật Bản lại ở khá gần cácnước lớn như Nga, Trung Quốc, Đây chính là thuận lợi của Nhật Bản trongviệc nhập khẩu nguyên liệu, buôn bán, giao lưu với các nước lớn bằng đườngbiển, thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh Với bốn bề bao quanh bởi đạidương, Nhật Bản cũng dễ dàng phát triển các ngành kinh tế biển, các nghề đánhbắt cá và hải sản, cũng như các ngành về du lịch Nhật Bản cũng có thị trườngrộng lớn do nằm trong vùng kinh tế năng động.

(Nguồn:sưu tầm)

Tuy vậy nhưng Nhật Bản cũng gặp rất nhiều khó khăn do không tiếp giáptrên đất liền nên khó khăn trong việc giao lưu buôn bán trên đất liền Nhật Bảnnằm ở khu vực vành lửa của Thái Bình Dương – vùng đất không ổn định nênthường gặp nhiều thiên tai như : sóng thần, núi lửa hoạt động, động đất, bão lũ

Thảm họa ở Nhật Bản: Núi lửa hoạt động – sóng thần (Nguồn:suutam)

2 Đ A HÌNH Ị TRÍ ĐỊA LÝ VÀ LÃNH THỔ

Nhật Bản là một quần đảo với trên 6.800 đảo lớn nhỏ là những đỉnh củacác dãy núi được nâng lên gần cạnh bên ngoài thềm lục địa Khoảng 73% địahình Nhật Bản là vùng đồi núi Với địa hình như vậy, Nhật Bản có vô vàn dãynúi cao, trong đó phải kể đến 3

núi nổi tiếng thuộc dãy alps Nhật

Bản là Hida, Kiso, và Akaishi

Ngoài ra,tại Nhật Bản, chạy dọc

từ Bắc vào Nam có 7 vành đai

núi lửa trong đó có khoảng 200

núi lửa đang hoạt động Nhật

Bản có một số đỉnh núi cao trên

3.000 mét, hơn 532 ngọn núi cao

hơn 2.000 mét Và ngọn núi cao

và nổi tiếng nhất Nhật Bản là núi

Núi Phú Sĩ – Một biểu tượng của đất nước Nhật Bản (Nguồn: sưu tầm)

Mặc dù địa hình phần lớn là đồi núi, không thuận tiện cho trồng trọtnhưng lại có khá nhiều cảnh quan đẹp, phục vụ cho không nhỏ cho ngành dulịch của Nhật Bản Đồng bằng ở đây tuy nhỏ hẹp nhưng lại vô cùng màu mỡthuận tiện cho trồng trọt và đồng thời cũng là nơi tập trung nhiều dân cư và cơ

(Nguồn: Sưu tầm)

sở kinh tế nhất Đường bờ biển dài bị chia cắt bởi nhiều vũng vịnh thuận lợi choxây dựng hải cảng, tàu bè trú ngụ.

Bên cạnh những thuận lợi, địa hình Nhật Bản vẫn còn tồn tại những khókhăn sau: Địa hình chủ yếu là đồi núi khiến giao thông đi lại gặp nhiều khókhăn Địa hình bất ổn do có nhiều núi lửa dễ xảy ra động đất, núi lửa phun trào.Đồng bằng nhỏ hẹp cũng khiến Nhật Bản thiếu đất trong việc canh tác

Hình ảnh núi lửa đang hoạt động ở Nhật Bản (Nguồn: baomoi)

Động đất ở Nhật Bản (Nguồn; xuatkhaulaodong)

3 Đ T ĐAI ẤT ĐAI

C ách đồng lúa ở Nhật Bản (Nguồn:baoviet)

Nhìn hình ảnh trên ta có thể thấy được một cánh đồng tuyệt đẹp và mộtyếu tố không thể thiếu để tạo nên những cánh đồng như vậy đó chính là đất Vàđặc điểm đất đai của Nhật có gì đặc biệt ?

(Nguồn:Violet)

Như đã biết thì Nhật Bản là một quốc đảo với khoảng 80% diện tích là đồi núi vì vậy diện tích đồng bằng Nhật Bản khá nhỏ hẹp, chỉ bao gồm một phần diện tích nhỏ rìa lãnh thổ, ven các biển và đại dương

Đất đai của Nhật Bản hạn chế về cả số lượng, diện tích và chất lượng Với sông ngòi ngắn và dốc đất phù của Nhật Bản nhiều cát không phù hợp đểtrồng lúa nước nhưng lại phù hợp trồng các cây công nghiệp lâu năm Tiếp đên

là đất đồi núi ( đất feralit ) của Nhật Bản chiếm diện tích rất lớn gây khó khăncho ngành nông nghiệp của quốc gia này, nhưng đúng là “ Có cái khó mới lócái khôn “ người Nhật đã sử dụng đất một cách vô cùng hợp lý bằng cách trồngrừng phát triển lâm nghiệp xen lẫn trồng cây ăn quả, cây trồng lâu năm

Với những khó khăn như vậy gần như tạo hóa đã quay mặt đi với NhậtBản nhưng họ đã biết tận dụng những khó khăn từ đất đai biến nó trở thành lợithế Họ đã biến đất đồi núi trở thành các thửa ruộng bậc thang, dùng đất đồi núitrồng chè Bên cạnh đó họ còn biến những thửa ruộng truyền thống thành cácdanh lam thắng cảnh bằng cách tạo nên những điểm nhấn riêng biệt với bứctranh khổng lồ trên bề mặt ruộng lúa hay trang bị thêm hệ thống đèn led trênnhững thửa ruộng bậc thang tạo lên khung cảnh tuyệt vời

Đất đai Nhật Bản tuy nghèo nàn nhưng nhưng cư dân ở đất nước mặt trời mọc đã biết biến các khó khăn trở thành thuận lợi và sự cố gắng của người Nhật Bản đáng để chúng ta học hỏi và áp dụng vào nền nông nghiệp của Việt Nam với nhưng thuận lợi mà tạo hóa đã ban cho

Cánh đồng lúa Shiroyone Senmaida (Nguồn: newszing)

Đồi núi đất feralit Nhật Bản (Nguồn: newszing)

4 KHÍ H U ẬU

Nhật Bản là quốc gia với hơn

ba nghìn đảo trải dài dọc biển Thái

Bình Dương của Châu Á kéo dài từ vĩ

tuyến 45º33´ B đến 20º25´ B Với lãnh

thổ kéo dài khoảnh 25 vĩ tuyến này khí

hậu Nhật Bản phần lớn là ôn hòa,

nhưng biến đổi từ Bắc vào Nam Phía

Bắc thuộc kiểu khí hậu ôn đới gió mùa

còn phía nam thuộc kiểu khí hậu cận

nhiệt gió mùa Đặc điểm địa lý Nhật

Cảnh quan vùng Hokkaidō (Nguồn: vi.wikipedia)

Tiếp đến là biển Nhật Bản, trên bờ biển phía tây đảo Honshū', gió TâyBắc vào thời điểm mùa đông mang theo tuyết nặng Vào mùa hè, vùng này mát

Lược đồ các đới khí hậu Châu Á (Nguồn: WordPress)

mẻ hơn vùng Thái Bình Dương dù đôi khi cũng trải qua những đợt thời tiết rấtnóng bức do hiện tượng gió Phơn.

Lược đồ Biển Nhật Bản (Nguồn:vi.wikipedia)

Đối với phần trung tâm cao nguyên thì lại là một kiểu khí hậu đất liềnđiển hình, với sự khác biệt lớn về khí hậu giữa mùa hè và mùa đông, giữa ngày

và đêm Lượng mưa nhẹ

Tại vùng biển nội địa Sento, các ngọn núi của vùng Chunggoku vàShikoku chắn cho vùng khỏi các cơn gió mùa, mang đến khí hậu mát dịu cảnăm

Ở Biển Thái Bình Dương - Bờ biển phía đông có mùa đông lạnh với íttuyết, mùa hè thì nóng và ẩm ướt do gió mùa Tây Nam.

Cuối cùng là quần đảo Tây Nam: Quần đảo Ryukyu có khí hậu cận nhiệtđới, với mùa đông ấm và mùa hè nóng Lượng mưa nặng, đặc biệt là vào mùamưa Bão ở mức bình thường

Quần đảo Ryukyu (Nguồn: vi.wikipedia)

Với điều kiện khí hậu đa dạng, Nhật Bản có cơ cấu cây trồng, cảnh quan vô cùng đa dạng Khí hậu ôn đới ở miền Bắc và cận nhiệt gió mùa ở miền Nam tạo nên khí hậu đa dạng và thuận lợi để phát triển du lịch

Vùng Biển nội địa Sento(Nguồn:Vi.wikipedia)

Nhưng song hành với những thuận lợi đó, Nhật Bản phải đối chọi với bão

lũ thường xuyên xảy ra và lạnh giá về mùa đông

Sóng thần tại thành phố Miyako, Iwate, Nhật Bản

(Nguồn:isenpal) Cảnh núi Phú Sĩ (Nguồn:tour)

5 SÔNG NGÒI

Sông ngòi ngắn, dốc nhưng có lưu lượng lớn Đó là những đặc điểmđặc trưng của sông ngòi Nhật Bản Sông ngòi ở Nhật Bản chủ yếu có giá trị vềthủy điện Những nhà máy thủy điện nơi đây thường có quy mô vừa và nhỏ.Bên cạnh đó, nó còn có giá trị về tưới tiêu và du lịch Khi kể đến thuận lợi thì talại nhắc đến những hạn chế khó khăn của những con sông đó là vào mùa hè thìnhững con sông nhỏ, ngắn dẫn đến tình trạng thiếu nước cung cấp cho sản xuất,sinh hoạt

Hình ảnh một con sông ở Nhật Bản (Nguồn:viwikipedia)

Đầu tiên phải nhắc đến sông Shinano dài 367km – con sông dàinhất nước Nhật Nó bồi đắp cho đồng bằng Niigata màu mỡ hơn và rất thíchhợp trồng lúa Nó chạy qua thành phố xinh đẹp Niigata, một phong cảnh nhìntrên cao tuyệt đẹp Ở đây ta còn được biết đến đó là nơi du thuyền nổi tiếng giúpcho sự phát triển mạnh về du lịch cũng như làm ăn kinh tế Sau đây là một sốhình ảnh về khung cảnh thơ mộng của thành phố Niigata bên bờ sông Shinanovào sáng sớm và ban đêm trong du thuyền:

(Hình ảnh trích nguồn: Thông tin du lịch Niigata)

(Hình ảnh trích: Thông tin du lịch Niigata)

Tiếp đó là sông Tone, sông Ishikari, sông Teshio, sông Kitakami… Đặcbiệt sông Tone có chiều dài hàng thứ 2 và lưu vực rộng lớn hàng thứ nhất NhậtBản, đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh tế của vùng thủ đô TOKYO–Tone là một trong nhưng sông tiêu biểu của nước Nhật.

Khung cảnh yên bình, đẹp đẽ với một không gian trong lành Mang đếnnhững xúc cảm mới mẻ cho những người tìm hiểu về nó lại càng say sưa , thắmthiết hơn , chỉ mong 1 lần được đến đây!!!

(Hình ảnh trích: Thông tin du lịch Niigata)

Hình ảnh sông Tone (Nguồn :wikiwand)

Nhắc đến Nhật Bản là nhắc đến các mạch suối nước nóng tự nhiên từ địahình núi lửa của mình Đó cũng là lợi thế thu hút, hấp dẫn khách du lịch gópphần tăng trưởng về du lịch cũng như kinh tế Một số địa điểm suối nước nóngnổi tiếng và thu hút khách du lịch như Yufuin Onsen, Hakone, Kusatsu,

Và còn rất rất nhiều các con suối nước nóng vô cùng đẹp và giúp chonhũng ngày làm việc mệt mỏi trở nên tươi trẻ, tràn ngập sức sống hơn Bên cạnh

đó còn giúp chữa rất nhiều bệnh , tốt cho sức khỏe Bởi vậy, qua đây ta thấyđược ra thiên nhiên ban tặng cho con người rất nhiều nhưng cũng lấy đi rấtnhiều, chúng ta phải biết tận hưởng, luôn mang lại thật nhiều niềm vui, sức khỏecho mình

Tại Nhật có những hồ nổi tiếng như: Biwako (tỉnh Shiga), Kasumigaura(tỉnh Ibaraki-Chiba), Saroma (tỉnh Hokkaidō); chiếm khoảng 1% diện tích đấtNhật Bản

Suối kusatsu (Nguồn interour.vn) Suối Yufuin Onsen (Nguồn:interour.vn)

hồ Bikawo- chiếm 1/6 tỉnh Chiba (Nguồn: japan hoppers)

6 TÀI NGUYÊN VÀ

KHOÁNG S N ẢN

Như ta đã biết, Nhật

Bản được biết đến là một quốc

đảo, bởi vậy bao quanh lãnh

thổ Nhật Bản là các biển và đại

dương thông nhau: phía Đông,

phía Nam là Thái Bình Dương;

phía Tây Bắc là biển Nhật

Bản; phía Tây là biển Đông

Hải và phía Đông Bắc là biển

Okhotsk

Bờ biển ở Nhật Bản rất đa dạng, khúc khuỷnh lồi lõm tạo thành vô sốvịnh, bán đảo Nhật Bản có chiều dài đường bờ biển lên đến 29 751km và đứngthứ 1 trong Châu Á và thứ 5 trên Thế giới Đây chính là một lợi thế của NhậtBản trong việc phát triển các ngành kinh tế biển Trong đó phải kể đến ngànhcông nghiệp hải cảng đã ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế Nhật Bản khiđóng góp 99% thu nhập từ trao đổi với nước ngoài và 42% thu nhập từ buônbán trong nước Bên cạnh đó một số cảng lớn như cảng Nagoya, cảng Tokyo,cảng Osaka, cảng Kobe, còn là một địa điểm thu hút lượng lớn khách du lịch

Hải cảng yokohama (Nguồn:dulichhoangviet.vn).

Bản đồ biển Nhật Bản (Nguồn: viwikipedia)

Hải cảng Kobe (Nguồn:tournhathan.com).

Hải cảng Nagoya (Nguồn:techonlogyMag.net).

Biển Nhật Bản có sự giao thoa,

gặp gỡ giữa các dòng biển lạnh từ

phía Bắc và các dòng biển nóng từ

phía Nam tạo nên vùng nước hòa trộn

giữa các dòng biển Điều này đã tạo

nên môi trường sống lí tưởng cho các

loài cá sống cả ở nước nóng và lạnh,

tạo nên những ngư trường cá phong

phú đa dạng như cá thu, cá mòi, cá

hồi, mực, cá trích, cá cốc, cá ngừ,

Các dòng biển ở Nhật Bản (Nguồn:WordPress)

Ngư trường cá (Nguồn:Japan Hoppers).

Chính sự đa dạng này đã góp phần không nhỏ vào nền kinh tế của NhậtBản, khi nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản trở thành một ngành kinh tếquan trọng đối với các vùng ven biển Hàng năm, sản lượng xuất khẩu cá củaNhật Bản lớn hơn bất kì quốc gia nào trên thế giới, đóng góp hàng chục triệutấn cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu Điều này cũng phần nào lí giải choviệc Nhật Bản là một trong những nước đánh bắt cá lớn nhất trên Thế Giới Nhờđiều kiện thuận lợi từ biển mà chất lượng mặt hàng cá Nhật Bản vô cùng tốt dẫnđến giá cả của chúng cũng không hề rẻ nhưng vẫn đừng săn đón trên các thịtrường trong và ngoài nước, trong số đó phải kể đến cá ngừ vây xanh đượcmệnh danh là món cá đắt nhất Trái Đất - giá của nó có thể lên đến gần 37 tỷVNĐ/ con

Chợ cá (Nguồn: Tepbac).

Một trong những điểm sáng của “xứ sở hoa anh đào” chính là du lịch biển Với phần đất liền được bảo bọc bởi đại dương xung quanh kết hợp với đường biển dài, Nhật Bản có vô số bãi biển đẹp thu hút lượng lớn khách du lịch quốc tế đến

để tham quan mỗi năm Những bãi biển ở đây không chỉ có cảnh quan tuyệt đẹp

mà còn có các hoạt động giải trí hấp dẫn phù hợp là nơi nghỉ dưỡng lí tưởng Nổi tiếng nhất phải kể đến là biển Kujukuri, Ozuna, Emerald,

Bãi biển Kujukuri (Nguồn: Gobaltravel).

Bảng giá trung bình của cá ngừ Nhật Bản năm 2015(Yên/kg)(Nguồn : cafef.vn).

Bãi biển Ozuna (Nguồn: Gobaltravel)

Bên cạnh những thuận lợi mà biển đem lại cho kinh tế Nhật Bản thì một

trong những khó khăn mà đất nước này gặp phải chính là thiên tai đặc biệt phải

kể đến bão, sóng thần, Các thiên tai này đã ảnh hương không nhỏ đến kinh tếNhật Bản cũng như đời sống của người dân nơi đây

Bão Talim đổ bộ vào Nhật Bản năm 2017

Sóng thần (Nguồn:sưu tầm).

(Nguồn:baomoi).

Vốn là một nước nghèo tại nguyên thiên nhiên, thế nhưng Nhật Bản lại

có diện tích rừng đứng đầu châu Á và đứng thứ 5 trên thế giới với tổng diệntích là 251,2 triệu km Tỉ lệ diện tích rừng bao phủ so với diện tích đất là 66.5%

Điều này đã giúp Nhật Bản có một môi trường sinh thái rừng vô cùng đa dạng

và phong phú bảo gôm nhiều loại rừng

Lược đồ thể hiện diện tích rừng bảo phủ Nhật Bản

(Nguồn:guptonjapan)

Nhờ những đặc điểm thuận lợi về rừng, ngành lâm nghiệp của Nhật Bản ngày càng phát triển, cung cấp gỗ cho các ngành xây dựng, chế tác, cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp và cung cấp các dược liệu quý hiến cho y học, phục vụ đời sống của người dân Nhật Bản.

Người dân Nhật Bản thu hoạch cây dược liệu

(Nguồn: sưu tầm).

Diện tích rừng rộng lớn với độ

che phủ cao đã tạo ra bầu không khí trong lành, xanh – sạch - đẹp, Nhật Bản đãtrở thành một trong những đất nước sạch và trong lành nhất thế giới Đồng thời,những cánh rừng tuyệt đẹp nơi đây đã thu hút không ít khách du lịch đến thamquan, giúp ngành du lịch Nhật Bản càng phát triển

Rừng tre Sagano tuyệt đẹp ở Kyoto (Nguồn: sưu tầm)

Gỗ Hinoki (Nguồn: thietkenoithatmaket).

Rừng đóm đóm mùa hè tại Nhật Bản – Một địa điểm thu hút dông đảo khách du lịch

(Nguồn: trithucvn).

Thành phố xanh-sạch-đẹp tại Nhật Bản (Nguồn sưu tầm )

Nhiều tài nguyên rừng và biển nhưng lại khan hiếm về khoáng sản Vìsao vậy? Vì Nhật Bản là nước có vị trí địa lý gồm nhiều đảo, quần đảo, địa hìnhchủ yếu là vùng đồng bằng nên rất nghèo khoáng sản Do quá trình vận độngcủa nội lực gần đây nên các mỏ khoáng sản ở Nhật Bản mới được hình thành.

Nhật Bản chỉ có một trữ lượng lớn đối với một số khoáng sản như khoáng chấtchứa iôt, đá vôi serpentin, bentonit Còn lại, ngoài than đá (trữ lượng khôngnhiều) và đồng, các khoáng sản khác có trữ lượng không đáng kể Trên các đảoHokkaido, Kyushu có các mỏ than và kỹ nghệ mỏ lên tới cực điểm vào năm

1941 nhưng ngày nay các hầm mỏ này không hoạt động

Nghèo khoáng sản nên các loại khoáng sản năng lượng quan trọng như dầu mỏ, Nhật bản đều phải nhập khẩu từ nước ngoài.Đồng thời Nhật Bản cũng gặp khó khăn trong việc cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp, gây khó khăn cho phát triển kinh tế - xã hội ở Nhật Bản Thế nhưng tính đến thời điểm này, Nhật Bản vẫn là một đất nước phát triển mạnh về công nghiệp Vì saovậy? Vì họ có trình độ khoa học kĩ thuật cao, họ nhập khẩu nguyên liệu khoáng

Mỏ than Miike ở Nhật Bản ( đã đóng cửa năm 1997)

(Nguồn: vi.kivipedia)