Sau chiến tranh, thực dân Pháp tăng cường khai thác các thuộc địa với quy mô lớn, trong đó có Đông Dương. + Lợi dụng CSKT thuộc địa... GCPK, địa chủ cũng ra sức áp bức, bóc lột nhân dân lao động. + Dưới ách áp bức, bóc lột của thực dân, PK địa chủ đã làm cho mâu thuẫn dân tộc ở các nước thuộc địa phát triển gay gắt.
Trang 1GiỚI THIỆU TÁC PHẨM
BẢN ÁN CHẾ ĐỘ THỰC DÂN PHÁP
Trang 2Người học nắm được hoàn cảnh ra đời, nội dung
cơ bản và ý nghĩa của tỏc phẩm, làm cơ sở tiếp tục đi sõu nghiờn cứu làm rừ tớnh cỏch mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chớ Minh
Người học nắm được hoàn cảnh ra đời, nội dung
cơ bản và ý nghĩa của tỏc phẩm, làm cơ sở tiếp tục đi sõu nghiờn cứu làm rừ tớnh cỏch mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chớ Minh
Nõng cao trinh độ giỏc ngộ cách mạng, tin tưởng tuyệt đối vào sự nghiệp cỏch mạng do Đảng lónh đạo, nhất là tỡnh hỡnh hiện nay.
Nõng cao trinh độ giỏc ngộ cách mạng, tin tưởng tuyệt đối vào sự nghiệp cỏch mạng do Đảng lónh đạo, nhất là tỡnh hỡnh hiện nay.
MỤC ĐÍCH MỤC ĐÍCH
Trang 3KẾT CẤU NỘI DUNG
I HOÀN CẢNH LỊCH SỬ VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TÁC PHẨM
NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TÁC PHẨM II
Ý NGHĨA TÁC PHẨM
III
Trang 5HOÀN CẢNH LỊCH SỬ VÀ QUÁ TRèNH HèNH THÀNH TÁC PHẨM
HOÀN CẢNH LỊCH SỬ VÀ QUÁ TRèNH HèNH THÀNH TÁC PHẨM
+ Nguyên nhân của chiến tranh, do mâu thuẫn về thuộc
địa không thể điều hoà đ ợc gi a hai tập đoàn đế quốc.ữa hai tập đoàn đế quốc.+ 2 kh i: ức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.ối: Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga
- T ừ chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1917), bản chất bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa đế quốc ngày càng bộ lộ rõ.
+ Nguyên nhân của chiến tranh, do mâu thuẫn về thuộc
địa không thể điều hoà đ ợc gi a hai tập đoàn đế quốc.ữa hai tập đoàn đế quốc.+ 2 kh i: ức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.ối: Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga
Trang 6- Hậu quả chiến tranh: Chủ nghĩa t bản ngày càng giàu
có, còn nhân dân lao động vô cùng cực khổ, khốn đốn.
- Hậu quả chiến tranh: Chủ nghĩa t bản ngày càng giàu
có, còn nhân dân lao động vô cùng cực khổ, khốn đốn.
Trang 7- Sau chiến tranh, thực dân Pháp tăng c ờng khai thác các thuộc địa với quy mô lớn, trong đó có Đông
D ơng.
+ Lợi dụng CSKT thuộc
địa GCPK, địa chủ cũng
ra sức áp bức, bóc lột nhân dân lao động.
+ D ới ách áp bức, bóc lột của thực dân, PK địa chủ đã làm cho mâu thuẫn dân tộc
ở các n ớc thuộc địa phát triển gay gắt.
- Sau chiến tranh, thực dân Pháp tăng c ờng khai thác các thuộc địa với quy mô lớn, trong đó có Đông
D ơng.
+ Lợi dụng CSKT thuộc
địa GCPK, địa chủ cũng
ra sức áp bức, bóc lột nhân dân lao động.
+ D ới ách áp bức, bóc lột của thực dân, PK địa chủ đã làm cho mâu thuẫn dân tộc
ở các n ớc thuộc địa phát triển gay gắt.
Trang 8Nhà tù Hỏa Lò – nơi giam
giữ nhiều người Việt Nam yêu nước
Về chính trị
Trang 9Về kinh tế: … Nh©n d©n bÞ bãc lét tËn x ¬ng tñy
Về kinh tế: … Nh©n d©n bÞ bãc lét tËn x ¬ng tñy
Trang 10- Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 thành công, mở ra một thời đại mới, cổ vũ cho phong trào
đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa, phụ thuộc, chống lại bọn đế quốc, thực dân xõm
l ược c
- Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917 thành công, mở ra một thời đại mới, cổ vũ cho phong trào
đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa, phụ thuộc, chống lại bọn đế quốc, thực dân xõm
l ược c
Trang 11b, Trong nước
- Các phong trào đấu tranh chống
pháp của nhân dân ta diễn ra sôi
nổi, mạnh mẽ, song đều thất bại
- Các phong trào đấu tranh chống
pháp của nhân dân ta diễn ra sôi
nổi, mạnh mẽ, song đều thất bại
Phong trào Cần Vương,
, Yờn Thế cuối thế kỷ XIX
, Yờn Thế cuối thế kỷ XIX
Phong trào Cần Vương,
, Yờn Thế cuối thế kỷ XIX
Phong trào Đụng Du, Duy Tõn,
chống thuế đầu thế kỷ XX
Phong trào Đụng Du, Duy Tõn,
chống thuế đầu thế kỷ XX
Cỏc thế hệ người VN yờu nước
đứng dậy chống ngoại xõm
Cỏc thế hệ người VN yờu nước
đứng dậy chống ngoại xõm
Thất bại
Thất bại
Hoàng Hoa Thỏm
Phan Chu Trinh
Vua Hàm Nghi
Phan Bội Chõu
Phan Bội Chõu
Trang 12- Từ nhận định nguyên nhân thất bại của các phong trào đấu tranh trong n ớc, Nguyễn ái Quốc đ nghĩ đến việc: ã
+ Làm thế nào để thức tỉnh nhân dân, nhận rõ chủ nghĩa thực dân là kẻ thù, là cội nguồn sinh
ra đau khổ.
+ Làm thế nào để cho nhân dân Pháp và nhân dân thế giới biết đ ợc sự thật về cái gọi là chính sách khai hoá của bọn thực dân ở ông D ơng Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.
- Nguyễn ái Quốc đặt câu hỏi: cách mạng Việt Nam nên đi theo con đ ườ ng nào để
đ ược c giải phóng?
- Từ nhận định nguyên nhân thất bại của các phong trào đấu tranh trong n ớc, Nguyễn ái Quốc đ nghĩ đến việc: ã
+ Làm thế nào để thức tỉnh nhân dân, nhận rõ chủ nghĩa thực dân là kẻ thù, là cội nguồn sinh
ra đau khổ.
+ Làm thế nào để cho nhân dân Pháp và nhân dân thế giới biết đ ợc sự thật về cái gọi là chính sách khai hoá của bọn thực dân ở ông D ơng Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.
- Nguyễn ái Quốc đặt câu hỏi: cách mạng Việt Nam nên đi theo con đ ườ ng nào để
đ ược c giải phóng?
Trang 132 Quỏ trỡnh hinh thành tỏc phẩm Quỏ trỡnh hinh thành tỏc phẩm
- Tác phẩm được viết từ năm 1921 - khi Người được Đảng c viết từ n m 1921 - khi Ng ời đ ợc ăm 1921 - khi Người được Đảng Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.ảng cộng sản pháp giao nhiệm vụ thành lập Hội liên hiệp thuộc
địa (1921)
- ể viết tác phẩm, Nguyễn Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga ái Quốc đã thu l ợm thông tin t liệu qua các sách báo, tạp chí … và t và từ thực tiễn nước Pháp c Pháp cựng nhiều n ớc khác
- T ừ 6/ 1923 - 10/ 1924, thời gian ở Liên Xô, Nguyễn ái Quốc tham dự các hoạt động của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế… và t và thu thập thông tin, tiếp tục viết các
ch ơng còn lại của tác phẩm
- Tác phẩm đ ợc xuất bản lần đầu tại Pari n m 1925 bằng ăm 1921 - khi Người được Đảng tiếng pháp và xuất bản ở Việt Nam lần đầu bằng tiếng pháp
n m 1946, lần thứ hai bằng tiếng Việt Nam n m 1960.ăm 1921 - khi Người được Đảng ăm 1921 - khi Người được Đảng
- Tác phẩm được viết từ năm 1921 - khi Người được Đảng c viết từ n m 1921 - khi Ng ời đ ợc ăm 1921 - khi Người được Đảng Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.ảng cộng sản pháp giao nhiệm vụ thành lập Hội liên hiệp thuộc
địa (1921)
- ể viết tác phẩm, Nguyễn Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga ái Quốc đã thu l ợm thông tin t liệu qua các sách báo, tạp chí … và t và từ thực tiễn nước Pháp c Pháp cựng nhiều n ớc khác
- T ừ 6/ 1923 - 10/ 1924, thời gian ở Liên Xô, Nguyễn ái Quốc tham dự các hoạt động của phong trào cộng sản, công nhân quốc tế… và t và thu thập thông tin, tiếp tục viết các
Trang 14NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TÁC PHẨM
(Tr.23 – 34)
Chương 2:Việc đầu độc người bản xứ
(Tr.35 – 39)
Chương 2:Việc đầu độc người bản xứ
(Tr.35 – 39)
Chương 3:Các quan thống đốc(Tr.39 – 46)
Chương 3:Các quan thống đốc
(Tr.39 – 46)
Chương 4:Các quan cai trị(Tr.47 – 52)
Chương 4:Các quan cai trị
(Tr.47 – 52)
Chương 5:Những nhà khai hoá(Tr.53 – 67)
Chương 5:Những nhà khai hoá
(Tr.53 – 67)
Chương 6:
Tệ tham nhũng trong bộ máy
cai trị
(Tr.68 – 73)
Chương 6:
Tệ tham nhũng trong bộ máy
cai trị
(Tr.68 – 73)
Chương 7:
Bóc lột người bản xứ
(Tr.74 – 87)
Chương 7:Bóc lột người bản xứ
(Tr.74 – 87)
Chương 8:Công lý(Tr.88 – 96)
Chương 8:Công lý
(Tr.88 – 96)
Chương 9:Chính sách ngu dân(Tr.97 – 100)
Chương 9:Chính sách ngu dân
(Tr.97 – 100)
Chương 10:Chủ nghĩa giáo hội(Tr.101 – 104)
Chương 10:Chủ nghĩa giáo hội
(Tr.101 – 104)
Chương 11:Nỗi khổ nhục của người bản xứ (Tr.105 – 113)
Chương 11:Nỗi khổ nhục của người bản xứ
(Tr.105 – 113)
Chương 12:
Nô lệ thức tỉnh(Tr.114 – 128)
Chương 12:
Nô lệ thức tỉnh
(Tr.114 – 128)
Ngoài ra tác phẩm còn phần phụ lục: Gửi Thanh niên An Nam (tr.129 - 133)
Ngoài ra tác phẩm còn phần phụ lục: Gửi Thanh niên An Nam (tr.129 - 133)
Trang 15- ây thực chất là một thứ thuế đặc biệt, đ ợc tác giả viết ở ch Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga.
ơng 1 với tiêu đề (Thuế máu)
- T.giả chỉ rõ sự h.sinh vô ích của nh ng ng.lính ữa hai tập đoàn đế quốc tỡnh nguyện
- ể đạt đ ợc mục đích của Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga mỡnh, CNTD ở các n ớc thuộc địa không từ bỏ một thủ đoạn nào để bắt "lính tỡnh nguyện"
+ Nh ng ng ời bản xứ b đối xử nh nh ng con vật, họ trở thành ữa hai tập đoàn đế quốc ị đối xử như những con vật, họ trở thành ữa hai tập đoàn đế quốc
nh ng cái xác bị lột trần sau cuộc chiến hoặc bị chôn vùi nơi ữa hai tập đoàn đế quốc.chiến xa
+ Chỳng sử dụng nh ng b.pháp hết sức dã man nh : c ỡng bức, ữa hai tập đoàn đế quốc.vây bắt, tra tấn, buộc ng ời bản xứ phải phục tùng… và t
- ây thực chất là một thứ thuế đặc biệt, đ ợc tác giả viết ở ch Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga
ơng 1 với tiêu đề (Thuế máu)
- T.giả chỉ rõ sự h.sinh vô ích của nh ng ng.lính ữa hai tập đoàn đế quốc tỡnh nguyện
- ể đạt đ ợc mục đích của Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga mỡnh, CNTD ở các n ớc thuộc địa không từ bỏ một thủ đoạn nào để bắt "lính tỡnh nguyện"
+ Nh ng ng ời bản xứ b đối xử nh nh ng con vật, họ trở thành ữa hai tập đoàn đế quốc ị đối xử như những con vật, họ trở thành ữa hai tập đoàn đế quốc
nh ng cái xác bị lột trần sau cuộc chiến hoặc bị chôn vùi nơi ữa hai tập đoàn đế quốc.chiến xa
+ Chỳng sử dụng nh ng b.pháp hết sức dã man nh : c ỡng bức, ữa hai tập đoàn đế quốc.vây bắt, tra tấn, buộc ng ời bản xứ phải phục tùng… và t
Trang 16+ Tỏc gi so sánh gi a việc đầu độc r ợu với việc xây tr ờng ả so sánh giữa việc đầu độc rượu với việc xây trường ữa hai tập đoàn đế quốc.học (tr 36).
+ Tác giả chỉ rõ, hàng n m chính phủ t ng từ 23 đến 24 ăm 1921 - khi Người được Đảng ăm 1921 - khi Người được Đảng triệu lít r ợu cho 12 triệu ng ời bản xứ, kể cả đàn bà và trẻ con
- Tác giả t ối: Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga cỏo chính sách ngu dân c a b n th c “ngu dân” của bọn thực ” của bọn thực ủa bọn thực ọn thực ực dõn –
9, trang 97 - 100)
Tác giả kết luận: mục đích chính trị của chúng là làm cho dân ngu để dễ trị (trang 99)
- Tác giả đã vạch trần chính sách và hành động dã man, tàn bạo của chủ nghĩa thực dân với nhân dân các n ớc thu c địa, chúng đầu độc bằng r ợu và thuốc phiện.ộc địa, chúng đầu độc bằng rượu và thuốc phiện
+ Tỏc gi so sánh gi a việc đầu độc r ợu với việc xây tr ờng ả so sánh giữa việc đầu độc rượu với việc xây trường ữa hai tập đoàn đế quốc.học (tr 36)
+ Tác giả chỉ rõ, hàng n m chính phủ t ng từ 23 đến 24 ăm 1921 - khi Người được Đảng ăm 1921 - khi Người được Đảng triệu lít r ợu cho 12 triệu ng ời bản xứ, kể cả đàn bà và trẻ con
- Tác giả t ối: Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga cỏo chính sách ngu dân c a b n th c “ngu dân” của bọn thực ” của bọn thực ủa bọn thực ọn thực ực dõn –
là chính sách cực kỳ phản động, phản v n hoá (ch ơng ăm 1921 - khi Người được Đảng
9, trang 97 - 100)
Tác giả kết luận: mục đích chính trị của chúng là làm cho dân ngu để dễ trị (trang 99)
Trang 17* Tác giả chỉ ra nh ng kẻ đại diện cho đất mẹ ữ
thực dân ( ợc Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga trỡnh bày trong các ch ơng 3, 4, 5, 6, 10)
* Tác giả chỉ ra nh ng kẻ đại diện cho đất mẹ ữ pháp, nh ng tên tiêu biểu cho bè lũ đế quốc, ữ thực dân ( ợc Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga trỡnh bày trong các ch ơng 3, 4, 5, 6, 10)
- Nh ng kẻ đại diện cho n ớc đại Pháp ở th.địa nh : ữa hai tập đoàn đế quốc Quan thống đốc, quan cai trị, nh ng th y tu ữa hai tập đoàn đế quốc ầy tu Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga ây là
nh ng kẻ bất tài, vô lại, độc ác và tham lam ữa hai tập đoàn đế quốc.
- Tác giả v ch tr n, t ạch trần, tố ầy tu ối: Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga cỏo cỏc th o n cú c tinh ủa bọn thực đoạn cú cả tinh ạch trần, tố ả so sánh giữa việc đầu độc rượu với việc xây trường vi b i ỉ ổi ổi và đặt câu hỏi: Tại sao ở ông D ơng, “ngu dân” của bọn thực Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga cái loài n hại ngân sách ấy lại nhiều đến thế ? ăm 1921 - khi Người được Đảng
- Tỏc gi m ả so sánh giữa việc đầu độc rượu với việc xây trường ược viết từ năm 1921 - khi Người được Đảng cõu núi c a một cựu nghị sĩ Pháp n ủa bọn thực
đ kết luận: So với bọn viên chức thuộc địa ể kết luận: “So với bọn viên chức thuộc địa “ngu dân” của bọn thực thỡ
nh ng tên c ớp đ ờng còn là nh ng ng ời l ơng thiện ữa hai tập đoàn đế quốc ữa hai tập đoàn đế quốc ” của bọn thực (trang 69)
- Nh ng kẻ đại diện cho n ớc đại Pháp ở th.địa nh : ữa hai tập đoàn đế quốc Quan thống đốc, quan cai trị, nh ng th y tu ữa hai tập đoàn đế quốc ầy tu Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga ây là
nh ng kẻ bất tài, vô lại, độc ác và tham lam ữa hai tập đoàn đế quốc.
- Tác giả v ch tr n, t ạch trần, tố ầy tu ối: Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga cỏo cỏc th o n cú c tinh ủa bọn thực đoạn cú cả tinh ạch trần, tố ả so sánh giữa việc đầu độc rượu với việc xây trường vi b i ỉ ổi ổi và đặt câu hỏi: Tại sao ở ông D ơng, “ngu dân” của bọn thực Đức, áo, Hung, >< Anh, Pháp, Nga cái loài n hại ngân sách ấy lại nhiều đến thế ? ăm 1921 - khi Người được Đảng
- Tỏc gi m ả so sánh giữa việc đầu độc rượu với việc xây trường ược viết từ năm 1921 - khi Người được Đảng cõu núi c a một cựu nghị sĩ Pháp n ủa bọn thực
đ kết luận: So với bọn viên chức thuộc địa ể kết luận: “So với bọn viên chức thuộc địa “ngu dân” của bọn thực thỡ
nh ng tên c ớp đ ờng còn là nh ng ng ời l ơng thiện ữa hai tập đoàn đế quốc ữa hai tập đoàn đế quốc ” của bọn thực (trang 69)
Trang 19* Tác giả giành một ch ơng để nói về nỗi khổ
* Tác giả giành một ch ơng để nói về nỗi khổ nhục, thiệt thòi của ng ời phụ n bản xứ ữ
- Tác giả đã lên án hành động
bạo ng ợc, vô nhân đạo của
chủ nghĩa thực dân đối với phụ
n bản xứ ữa hai tập đoàn đế quốc và bổ sung
thờm : "Chế độ thực dân là n ăm 1921 - khi Người được Đảng
c ớp, hiếp dâm và giết ng ời"
- Tác giả kêu gọi nh ng ng ời l ữa hai tập đoàn đế quốc
ơng thiện ở chính quốc phải có
hành động chống lại chính
sách đối xử vô nhân đạo, dã
man của bọn quan lại đối với
phụ n bản xứ.ữa hai tập đoàn đế quốc
- Tác giả đã lên án hành động
bạo ng ợc, vô nhân đạo của
chủ nghĩa thực dân đối với phụ
n bản xứ ữa hai tập đoàn đế quốc và bổ sung
thờm : "Chế độ thực dân là n ăm 1921 - khi Người được Đảng
c ớp, hiếp dâm và giết ng ời"
- Tác giả kêu gọi nh ng ng ời l ữa hai tập đoàn đế quốc
ơng thiện ở chính quốc phải có
hành động chống lại chính
sách đối xử vô nhân đạo, dã
man của bọn quan lại đối với
phụ n bản xứ.ữa hai tập đoàn đế quốc
Trang 20Tác giả trỡnh bày TT Ch ơng 12 (Nô lệ thức tỉnh)
và phụ lục với tiêu đề (Gửi thanh niên An Nam).
- Tác giả đ chỉ rõ kẻ thù chính của GCVS ở chính quốc ã
và của nhân dân lao động ở các n ớc thuộc địa là Ch ủa ngh a t b n ĩa tư bản ư ản.
- Tác giả đ chỉ ra con đ ờng để giải phóng các dân tộc ã
thuộc địa phải bằng con đ ờng CMVS, đi theo con
đ ườ ng cách mạng tháng 10 Nga.
+ T ừ bài h c kinh nghi m c a CM Nga ọn thực ệm của CM Nga ủa bọn thực
+ Vai trũ của cách mạng tháng 10 Nga với các dân tộc thuộc địa
Tác giả trỡnh bày TT Ch ơng 12 (Nô lệ thức tỉnh)
và phụ lục với tiêu đề (Gửi thanh niên An Nam).
- Tác giả đ chỉ rõ kẻ thù chính của GCVS ở chính quốc ã
và của nhân dân lao động ở các n ớc thuộc địa là Ch ủa ngh a t b n ĩa tư bản ư ản.
- Tác giả đ chỉ ra con đ ờng để giải phóng các dân tộc ã
thuộc địa phải bằng con đ ờng CMVS, đi theo con
đ ườ ng cách mạng tháng 10 Nga.
+ T ừ bài h c kinh nghi m c a CM Nga ọn thực ệm của CM Nga ủa bọn thực
+ Vai trũ của cách mạng tháng 10 Nga với các dân tộc thuộc địa