Sau hơn 20 năm thực hiện chính sách đổi mới từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế nước ta đã đạt được nhiều thành tựu trên tất cả mọi mặt: Kinh tế liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, chất lượng cuộc sống của người dân được cải thiện, giảm đói nghèo … Cùng với quá trình đổi mới trên, đổi mới công tác kế hoạch đang được coi là một nội dung quan trọng nhằm tạo dựng một cơ chế kế hoạch kiểu mới phù hợp hơn với nền kinh tế thị trường và sự phát triển của đất nước. Việc thực hiện thí điểm đổi mới công tác kế hoạch đang được tiến hành ở một số tỉnh trên cả nước như: Tỉnh Hoà Bình, Quảng Trị, Nghệ An … Không nằm trong số các đơn vị đang thực hiện thí điểm đổi mới công tác kế hoạch hoá của cả nước, công tác lập KHPT KTXH hàng năm của Quận Kiến An thành phố Hải Phòng đang bộc lộ nhiều hạn chế về sự tham gia, phối hợp cung cấp thông tin của các bên trong quá trình lập KH. Các phòng chuyên môn, UBND các phường chỉ cung cấp thông tin ban đầu trong quá trình lập KH mà không có sự tham gia, đóng góp ý kiến trong suốt quá trình triển khai lập KHPT KTXH tại địa phương, chưa có sự tham gia cung cấp thông tin của các Sở, ngành chuyên môn về KH định hướng ngành để có sự kết hợp hài hòa giữa bản KH theo lãnh thổ và KH ngành tạo nên bản KHPT KTXH của địa phương có chất lượng. Vì thế, bản KH được hình thành nên thường không phản ánh đúng thực tế của địa phương và thiếu sự đồng thuận của các bên trong quá trình triển khai thực hiện, ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển của quận, thành phố và đất nước. Do đó, đổi mới công tác lập KHPT KTXH hàng năm của quận Kiến An đang là một yêu cầu tất yếu để đáp ứng quá trình phát triển của quận nói riêng và của thành phố, đất nước nói chung. Với lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An, thành phố Hải Phòng” làm luận văn tốt nghiệp.
Trang 1Tôi xin cam đoan rằng, luận văn “Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An, thành phố Hải Phòng” là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi Các tài liệu tham khảo và trích
dẫn trong luận văn đều nêu rõ nguồn gốc xuất xứ và được ghi trong danh mục tàiliệu tham khảo
Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật và Ban giám hiệu nhà trường về lờicam đoan trên!
Hà Nội, ngày 21 tháng 11 năm 2011
Cao học viên
Lê Thị Bích Ngọc
Trang 2DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG
TÓM TẮT LUẬN VĂN
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CẤP QUẬN HUYỆN 4
1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện trong hệ thống kế hoạch ở Việt Nam 4
1.1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 4
1.1.2 Các cấp kế hoạch ở Việt Nam hiện nay 7
1.1.3 Vị trí, vai trò của cơ quan kế hoạch cấp quận huyện 8
1.1.4 Các bộ phận cấu thành hệ thống kế hoạch cấp quận huyện: 10
1.1.5 Bộ máy lập kế hoạch cấp quận huyện 11
1.2 Mối quan hệ và các bên tham gia trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện 12
1.2.1 Các mối quan hệ trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện .12
1.2.2 Các bên tham gia trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện .15
1.3 Sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện 17
1.3.1 Sự tham gia của các bên trong quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện 17
1.3.2 Sự tham gia của các bên trong xác định nội dung của bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện 20
1.4 Sự cần thiết phải tăng cường sự tham gia 23
1.4.1 Sự tham gia các bên nhằm nâng cao chất lượng bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 23
1.4.2 Sự tham gia các bên là một yêu cầu trong đổi mới của công tác kế hoạch 24
1.4.3 Những hạn chế về sự tham gia trong lập kế hoạch cấp quận huyện hiện nay 25
1.4.4 Những hệ quả của lập kế hoạch thiếu sự tham gia của các bên 27
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI Ở QUẬN KIẾN AN THỜI GIAN QUA 28
Trang 32.2 Phân cấp lập kế hoạch của quận Kiến An 30
2.2.1 Bộ máy quản lý 30
2.2.2 Phân cấp lập kế hoạch cấp quận 30
2.3 Các bên tham gia trong lập kế hoạch của quận Kiến An 33
2.3.1 Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hải Phòng 33
2.3.2 Cơ quan lãnh đạo quận 33
2.3.3 Phòng Tài chính - Kế hoạch 34
2.3.4 Các phòng chuyên môn 34
2.3.5 Uỷ ban nhân dân các phường 35
2.4 Thực trạng tham gia của các bên trong lập kế hoạch quận Kiến An thời gian qua 35
2.4.1 Thực trạng về sự tham gia trong quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận 35
2.4.2 Sự tham gia của các bên trong nội dung bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận 50
2.5 Đánh giá chung về sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận Kiến An 53
2.5.1 Những mặt làm được 53
2.5.2 Những mặt chưa được 53
2.5.3 Nguyên nhân 56
CHƯƠNG 3: TĂNG CƯỜNG SỰ THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI Ở QUẬN KIẾN AN 62
3.1 Định hướng tăng cường sự tham gia của các bên 62
3.1.1 Mục tiêu tăng cường sự tham gia của các bên 62
3.1.2 Định hướng tăng cường sự tham gia của các bên 63
3.2 Nội dung tăng cường sự tham gia của các bên 64
3.2.1 Tăng cường thêm các bên tham gia trong lập kế hoạch quận Kiến An 64
3.2.2 Tăng cường sự tham gia của các bên trong từng khâu của quy trình lập kế hoạch 68
3.3 Các kiến nghị giải pháp thực hiện 82
3.3.1 Đổi mới về tư duy lập kế hoạch cho cán bộ lãnh đạo và chuyên môn quận 82
3.3.2 Thể chế hoá quy trình 83
3.3.3 Nâng cao năng lực cán bộ kế hoạch cấp quận 83
KẾT LUẬN 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO 90
Trang 6Sơ đồ 1.1: Hệ thống các cấp kế hoạch ở Việt Nam 7
Sơ đồ 1.2: Bộ máy lập kế hoạch cấp quận huyện 11
Sơ đồ 1.3: Các mối quan hệ và sự tham gia trong lập kế hoạch quận huyện 13
Sơ đồ 1.4: Quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận huyện 17
Sơ đồ 2.1: Bộ máy quản lý nhà nước quận Kiến An 32
BẢNG Bảng 2.1: Kế hoạch năm 2011 – Phòng kinh tế 45
Bảng 3.1: Khung hướng dẫn xây dựng kế hoạch ngành 71
Bảng 3.2: Kế hoạch định hướng phát triển kinh tế xã hội năm 2011 73
Bảng 3.3: Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội phường 75
Bảng 3.4: Nội dung cơ bản của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận 78
Trang 7LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Sau hơn 20 năm thực hiện chính sách đổi mới từ nền kinh tế kế hoạch hoátập trung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, nền kinh tế nước ta đã đạt được nhiều thành tựu trên tất cả mọimặt: Kinh tế liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, chất lượng cuộc sống của ngườidân được cải thiện, giảm đói nghèo …
Cùng với quá trình đổi mới trên, đổi mới công tác kế hoạch đang được coi làmột nội dung quan trọng nhằm tạo dựng một cơ chế kế hoạch kiểu mới phù hợp hơnvới nền kinh tế thị trường và sự phát triển của đất nước Việc thực hiện thí điểm đổimới công tác kế hoạch đang được tiến hành ở một số tỉnh trên cả nước như: TỉnhHoà Bình, Quảng Trị, Nghệ An …
Không nằm trong số các đơn vị đang thực hiện thí điểm đổi mới công tác kếhoạch hoá của cả nước, công tác lập KHPT KTXH hàng năm của Quận Kiến Anthành phố Hải Phòng đang bộc lộ nhiều hạn chế về sự tham gia, phối hợp cung cấpthông tin của các bên trong quá trình lập KH Các phòng chuyên môn, UBND cácphường chỉ cung cấp thông tin ban đầu trong quá trình lập KH mà không có sự thamgia, đóng góp ý kiến trong suốt quá trình triển khai lập KHPT KTXH tại địaphương, chưa có sự tham gia cung cấp thông tin của các Sở, ngành chuyên môn về
KH định hướng ngành để có sự kết hợp hài hòa giữa bản KH theo lãnh thổ và KHngành tạo nên bản KHPT KTXH của địa phương có chất lượng Vì thế, bản KHđược hình thành nên thường không phản ánh đúng thực tế của địa phương và thiếu
sự đồng thuận của các bên trong quá trình triển khai thực hiện, ảnh hưởng không tốtđến sự phát triển của quận, thành phố và đất nước
Do đó, đổi mới công tác lập KHPT KTXH hàng năm của quận Kiến Anđang là một yêu cầu tất yếu để đáp ứng quá trình phát triển của quận nói riêng vàcủa thành phố, đất nước nói chung
Với lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An, thành phố Hải Phòng” làm luận văn tốt nghiệp.
Trang 82 Mục đích nghiên cứu
Tăng cường sự tham gia của các bên trong quá trình lập KHPT KTXHhàng năm của quận để tạo ra một bản KH có chất lượng, có tính khả thi, tính chiếnlược và phù hợp với điều kiện tự nhiên xã hội của quận, phù hợp với định hướngphát triển chung của thành phố và của đất nước Có sự đồng thuận nhất trí cao vàphát huy được vai trò, trách nhiệm của các bên có liên quan trong quá trình lập vàthực hiện KHPT KTXH của quận
Tăng cường sự chỉ đạo, tham gia của các tuyến trên (Sở KHĐT, các Sở,ngành có liên quan ….) trong quá trình lập KHPT KTXH hàng năm của quận
Có sự kết hợp giữa KH định hướng ngành và KH theo lãnh thổ để tạo rabản KHPT KTXH của quận đáp ứng nhu cầu phát triển KTXH của quận và KHngành được thực hiện trên địa bàn quận
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu: Các bên liên quan tham gia quá trình lập KHPT
KTXH hàng năm của quận, gồm:
(i) Các phòng chuyên môn
(ii) UBND các phường
(iii) Các doanh nghiệp trên địa bàn quận
(iv) Các chương trình, dự án được triển khai trên địa bàn quận
* Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu sự tham gia của các bên
trong quá trình lập KHPT KTXH hàng năm cấp quận, để từ đó đưa ra những quanđiểm và kiến nghị tăng cường sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH hàngnăm của quận Kiến An
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp chung được sử dụng nghiên cứu là phương pháp nghiên cứuđịnh tính Trên cơ sở thực tế về sự tham gia của của các bên trong công tác lậpKHPT KTXH hàng năm của địa phương để so sánh, đối chiếu với khung lý thuyết
để đưa ra những đề xuất, kiến nghị tăng cường sự tham gia của các bên trong lậpKHPT KTXH hàng năm quận Kiến An
Trang 9Bên cạnh đó, bài viết sử còn sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp đểphân tích, đánh giá thực tế sự tham gia của các bên trong quá trình lập KHPTKTXH của địa phương, từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị tăng cường sự thamgia của các bên trong quá trình lập KH của quận.
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục, nội dung chínhcủa luận văn được kết cấu trong ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện
Chương 2: Thực trạng tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An thời gian qua
Chương 3: Tăng cường sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở quận Kiến An
Trang 101.1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội [4]
Kế hoạch được hiểu là sự thể hiện ý đồ của chủ thể về sự phát triển trong
tương lai của đối tượng quản lý và các giải pháp để thực thi Nó xác định xem mộtquá trình phải làm gì? làm thế nào? khi nào làm và ai sẽ làm?
Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội (KHPT KTXH) là công cụ quản lý kinh tế
của nhà nước theo mục tiêu, nó thể hiện bằng những mục tiêu định hướng phát triểnKTXH phải đạt được trong một khoảng thời gian nhất định của một quốc gia hoặccủa một địa phương và những giải pháp, chính sách nhằm đạt được các mục tiêu đặt
ra một cách có hiệu quả cao nhất
Hoạch định kế hoạch chung tổng thể, đưa ra và thực thi các chính sách cầnthiết, đảm bảo các cân đối kinh tế nhằm sử dụng tổng hợp các nguồn lực, phát huyhiệu quả tổng thể KTXH, thúc đẩy tăng trưởng nhanh theo phương thức thống nhất,đảm bảo tính chất xã hội của các hoạt động kinh tế địa phương
Đảm bảo môi trường kinh tế ổn định và cân đối, tạo điều kiện thuận lợi về
cơ sở hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, xã hội, bảo vệ môi trường, tạo tiền đề và hành langpháp lý cho sự phát triển kinh tế lành mạnh ở địa phương
Đảm bảo sự công bằng xã hội giữa các vùng, các tầng lớp dân cư bằng kếhoạch sử dụng ngân sách và các chính sách điều tiết
Điều tiết nền kinh tế phù hợp với xu thế hội nhập, toàn cầu hoá ngày càng tăng
Trang 11 Định hướng phát triển kinh tế xã hội
KH phải thể hiện được những định hướng phát triển chung của toàn bộ nềnkinh tế địa phương Hệ thống chính sách, ngân sách đi kèm phải đảm bảo sự nhấtquán với định hướng chung đó, đồng thời tạo những đòn bẩy cần thiết để khuyến khích
và tạo điều kiện hỗ trợ các thành phần kinh tế cùng vận động theo định hướng chung
Chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung bằng các chỉ tiêu pháp lệnh sanggiám sát và quản lý các chỉ tiêu chủ yếu ở tầm vĩ mô, và các chỉ tiêu này chỉ mangtính định hướng, không cứng nhắc và áp đặt Vì thế, để các thành phần kinh tế kháctrong kinh tế địa phương đồng thuận theo định hướng chung, thu hút sự tham giacủa họ ngay từ khi xây dựng kế hoạch là một yêu cầu mang tính nguyên tắc
Công tác kế hoạch hoá không chỉ dừng lại ở việc xây dựng và thực hiện kếhoạch, mà còn phải kiểm tra, theo dõi quá trình thực hiện kế hoạch, từ đó đánh giárút ra bài học kinh nghiệm để hoàn thiện qui trình kế hoạch tiếp theo
Chính phủ sử dụng các cơ quan chức năng tiến hành theo dõi, kiểm trathường xuyên tình hình thực hiện tiến độ kế hoạch, kịp thời điều chỉnh khi có nhữngyếu tố mới xuất hiện, đồng thời xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả vàhiệu lực để đo lường mức độ đạt được đầu ra, kết quả và tác động của kế hoạch
Hệ thống kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam bao gồm:
KHPT KTXH cấp quốc gia
KHPT KTXH ngành, lĩnh vực
KHPT KTXH địa phương (tỉnh, thành phố; quận, huyện; xã, phường)
Trang 12Nếu xét theo góc độ thời gian, hệ thống KHPT KTXH bao gồm: KH 5 năm
và KH hàng năm
Kế hoạch 5 năm:
KH 5 năm là sự cụ thể hoá các chiến lược và quy hoạch phát triển trong lộtrình phát triển dài hạn của đất nước KH xác định các mục tiêu, chỉ tiêu tăng trưởngkinh tế, nâng cao phúc lợi xã hội trong thời kỳ 5 năm và xác định các cân đối, cácchính sách phân bổ nguồn lực, vốn cho các chương trình phát triển của khu vựckinh tế nhà nước và khuyến khích sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân
KH 5 năm được xác định là trung tâm trong hệ thống kế hoạch hoá phát triển,điều đó được giải thích bởi các lý do sau đây:
Thông thường các dự án đầu tư bắt đầu có lợi tức sau 1 năm hoặc một vàinăm sau so với thời điểm bắt đầu xây dựng, vì vậy thời hạn 5 năm là khoảng thờigian đủ (so với KH 1 năm) để có thể đánh giá chính xác hiệu quả của các dự án đầu
tư, hiệu ứng của các giải pháp, chính sách phát triển kinh tế xã hội
Yêu cầu của KH là phải xác định hệ thống chỉ tiêu một cách cụ thể, đolường nhiệm vụ cần phải đạt được trong một thời kỳ nhất định, vì vậy những KHtrong phạm vi 5 năm thường bảo đảm đưa ra những chỉ tiêu chính xác hơn, dễ thựcthi hơn những KH có thời gian dài hạn
KH 5 năm thường được xác định trong một nhiệm kỳ Đại hội Đảng vàtrùng lặp với nhiệm kỳ làm việc của cơ quan Chính phủ, vì vậy coi KH 5 năm làtrung tâm là một quan điểm gắn lãnh đạo chính trị với lãnh đạo kinh tế, cho phépxác định rõ ràng hơn trách nhiệm của các nhà lãnh đạo chính trị và tạo thuận lợi choviệc đánh giá chính xác hiệu quả, hiệu lực của bộ máy lãnh đạo chính trị
Kế hoạch hàng năm:
KH hàng năm là bước cụ thể hoá KH 5 năm, là công cụ điều hành các hoạtđộng mang tính tác nghiệp thường niên của nền kinh tế nhằm thực hiện được mụctiêu của KH 5 năm
Trong hệ thống KHPT thì KH 5 năm là công cụ chính sách định hướng và KHhàng năm là công cụ thực hiện
Trang 13Vai trò của KH năm:
Cụ thể hoá KH 5 năm, phân đoạn KH 5 năm để từng bước thực hiện KH 5năm Quy mô và sự cấu thành của KH năm vì thế chủ yếu được quyết định bởi ngânsách, các chỉ tiêu KH 5 năm, các tiến trình trong những nghiên cứu khả thi vànhững dự án triển khai trong thời kỳ trước
Là công cụ để điều chỉnh KH 5 năm có tính đến đặc điểm của từng năm
Bao hàm các nhiệm vụ, các chỉ tiêu chưa được dự kiến trong KH 5 năm,bảo đảm tính linh hoạt, nhạy bén của kế hoạch hoá nói chung
1.1.2 Các cấp kế hoạch ở Việt Nam hiện nay [4]
Hệ thống các cấp KH ở Việt Nam hiện nay được thể hiện qua sơ đồ sau đây:
Sơ đồ 1.1: Hệ thống các cấp kế hoạch ở Việt Nam
Theo sơ đồ trên Bộ máy quản lý KH của Việt Nam được phân chia thành 3 nhóm: (1) Cơ quan KH trung ương
(2) Cơ quan KH ngành
(3) Cơ quan KH địa phương: Bao gồm cấp tỉnh, huyện và xã
Bộ KHĐT là cơ quan kế hoạch hoá quốc gia có nhiệm vụ tổng hợp, hướng dẫn
và soạn thảo hệ thống KHPT KTXH của cả nước Các cơ quan bộ quản lý ngành
Kế hoạch ngành
Trang 14xây dựng KH của ngành, các địa phương thông qua Sở KHĐT hình thành KHPTcủa ngành mình KHPT của các Bộ, ngành địa phương được gửi lên Bộ KHĐT cânđối, tổng hợp để thông qua Chính phủ và Quốc hội Quốc hội là cơ quan cao nhất cóquyền thông qua và phê chuẩn KHPT KTXH của đất nước.
Đối với cơ quan KH địa phương: Ở cấp tỉnh, thành phố, UBND đứng đầu là
Chủ tịch tỉnh chịu trách nhiệm về các văn bản mang tính KH của địa phương mình
Sở KHĐT có chức năng tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố về định hướng pháttriển KTXH của địa phương và là tổ chức ngành dọc của Bộ KHĐT Sở KHĐT chịu
sự quản lý hành chính nhà nước của UBND tỉnh, thành phố và chịu sự quản lý theongành dọc của Bộ KHĐT Bên cạnh Sở KHĐT, các sở, các ban ngành chuyên môn
ở tỉnh như Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn, Sở Công thương, Sở Tài nguyên
và môi trường … với chức năng của mình cũng sẽ tổ chức nghiên cứu quy hoạch
và KHPT của ngành mình ở trên địa phương Trong quá trình xây dựng KHPTKTXH của tỉnh thành phố, Sở KHĐT là cơ quan tham mưu chịu trách nhiệm chínhtrong việc tổ chức xây dựng, tổng hợp theo tuyến dọc (các KH quận, huyện) vàngang (KH các sở ngành) để có bản KHPT KTXH của tỉnh thành phố Để làm đượcđiều đó, Sở KHĐT sẽ chủ động tổ chức sự tham gia của các sở ngành, các cơ quan
KH tuyến dưới cũng như các đối tượng khác, có liên quan đến KH tỉnh thành phố.Tương tự như cấp tỉnh thành phố, các cấp KH cấp dưới, gồm cấp quận huyện
và cấp phường xã cũng được hình thành và tổ chức với quy mô nhỏ hơn Tuỳ thuộc
và quy mô các địa phương huyện xã, các cơ quan chuyên trách xây dựng và quản lý
KH sẽ được hình thành
1.1.3 Vị trí, vai trò của cơ quan kế hoạch cấp quận huyện
Cấp quận huyện là một bộ phận cấu thành hệ thống KH cấp địa phương Theo
cơ chế phân cấp hiện nay, KH cấp quận huyện có vị trí:
Thứ nhất: Là cấp triển khai, cụ thể hoá KH cấp tỉnh thành phố
KH cấp quận huyện được coi là một bộ phận cấu thành của hệ thống KH cáccấp KH cấp quận huyện được xây dựng và triển khai dựa trên định hướng của KHquốc gia, KH tỉnh thành phố, KH ngành và được áp dụng trong điều kiện phù hợpvới thực tế của địa phương
Trang 15Nội dung KH quận huyện phản ánh đúng sự phân cấp QLNN về kinh tế KHquận huyện phải phù hợp với KH chung của cả nước Bên cạnh nhiệm vụ xâydựng KHPT KTXH của địa phương mình, huyện còn hỗ trợ cho việc lập và điềuhành KHPT KTXH của quốc gia bằng cách cung cấp các thông tin, dự báo vànhững kiến nghị cho việc xây dựng các chính sách kinh tế cho phù hợp hơn vớiđiều kiện thực tế.
Thứ hai: Là một cấp KH độc lập, cơ quan KH quận huyện thực hiện điều tiết các hoạt động kinh tế, xã hội của quận huyện.
KH quận huyện là công cụ để chính quyền địa phương thực hiện quản lý vĩ mônền KTXH của quận huyện Cụ thể, vai trò của KHPT KTXH cấp quận huyện đượcthể hiện như sau:
(1) Là công cụ định hướng phát triển KTXH quận huyện:
KH quận huyện phải thực hiện được những định hướng chung của toàn bộnền kinh tế địa phương Hệ thống chính sách, NS đi kèm phải đảm bảo sự nhấtquán với định hướng chung đó, đồng thời tạo những đòn bẩy cần thiết để khuyếnkhích và tạo điều kiện hỗ trợ các thành phần kinh tế trên địa bàn cùng vận độngtheo định hướng chung
(2) Là một cấp KH độc lập, KH quận huyện điều tiết, phối hợp ổn định kinh tếcủa quận huyện:
KH quận huyện đưa ra và thực thi các chính sách cần thiết đảm bảo các cânđối kinh tế nhằm sử dụng tổng hợp các nguồn lực sẵn có của huyện, phát huy hiệuquả tổng thể KTXH, thúc đẩy tăng trưởng nhanh theo phương thức thống nhất, đảmbảo tính chất xã hội của các hoạt động kinh tế
(3) Là công cụ kiểm tra, giám sát và đánh giá hoạt động KTXH trên địa bàn huyện
Cơ quan KH quận huyện thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình hình thực hiệntiến độ KH và tuân thủ các cơ chế, chính sách hiện hành áp dụng trong thời kỳ KH.Đánh giá kết quả của việc thực hiện các chính sách, mục tiêu đặt ra, phân tích hiệuquả tài chính, hiệu quả KTXH bảo đảm các luận cứ quan trọng cho việc xây dựng
KH của các năm tiếp theo
Trang 161.1.4 Các bộ phận cấu thành hệ thống kế hoạch cấp quận huyện
* KHPT KTXH quận huyện:
KHPT KTXH quận huyện là công cụ quản lý và điều hành vĩ mô nền kinh tếcủa huyện, xác định một cách hệ thống những hoạt động nhằm phát triển KTXHquận huyện theo những mục tiêu, chỉ tiêu và các cơ chế chính sách sử dụng trongmột thời kỳ nhất định
KHPT KTXH quận huyện được xây dựng phù hợp với điều kiện về tự nhiên,KTXH của huyện, phục vụ cho sự phát triển của quận huyện nói riêng và của tỉnhthành phố, cả nước nói chung
Bản KHPT KTXH quận huyện do Phòng TCKH lập
* KHPT ngành: KH ngành là bản KH do các phòng chuyên môn lập nên dựa
trên KH định hướng của ngành dọc Bên cạnh việc thực hiện chức năng QLNN tạihuyện, các phòng chuyên môn còn thực hiện các nhiệm vụ, chính sách, chươngtrình, dự án theo sự chỉ đạo của ngành dọc cấp trên Tuy nhiên, những nhiệm vụ,chính sách đó khi được thực hiện tại địa phương được bố trí phù hợp với điều kiệnthực tế của địa phương
* Mối quan hệ giữa KHPT KTXH quận huyện và KH ngành:
Bản KHPT KTXH quận huyện do Phòng TCKH lập là sự kết hợp giữa KHngành với KH xã Bản KHPT KTXH của huyện sẽ phản ánh đầy đủ các nội dung vềlĩnh vực kinh tế, văn hoá xã hội, môi trường trên địa bàn huyện trên cơ sở sự thamgia, đóng góp về nội dung và quá trình triển khai thực hiện của các phòng chuyênmôn và UBND xã phường Trong nội dung của bản KHPT KTXH quận huyện sẽ có
cả phần thực hiện KH của các ngành trên địa bàn quận huyện Để hình thành nênbản KHPT KTXH quận huyện cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Phòng TCKH vàcác phòng chuyên môn để cùng trao đổi thông tin, bàn bạc thống nhất, kết hợpthông tin quản lý ngành với định hướng phát triển của quận huyện để hình thành
nên bản KHPT KTXH phản ánh được toàn diện “bức tranh phát triển KTXH “ của
quận huyện
Trang 171.1.5 Bộ máy lập kế hoạch cấp quận huyện
Sơ đồ 1.2: Bộ máy lập kế hoạch cấp quận huyện
(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)
Hội đồng nhân dân quận huyện: Là cơ quan phê duyệt bản KHPT KTXH của
quận huyện và giao KH cho các phòng chuyên môn và UBND các xã phường vào
kỳ họp HĐND cuối năm
Uỷ ban nhân dân quận huyện: Đứng đầu là Chủ tịch UBND quận huyện, là
người chịu trách nhiệm chính đối với bản KHPT KTXH của quận huyện, chịu tráchnhiệm về nội dung bản KH trước Huyện uỷ và UBND tỉnh
Chủ tịch quận huyện và Phó chủ tịch phụ trách kinh tế sẽ là 2 người thamgia và chỉ đạo điều hành trực tiếp trong quá trình triển khai lập KHPT KTXH tạiđịa phương
Phòng TCKH: Là đơn vị tham mưu chính cho lãnh đạo UBND quận huyện
trong việc triển khai và ban hành các văn bản hướng dẫn về nội dung và việc triểnkhai công tác lập KHPT KTXH tại địa phương Phòng TCKH cũng là đơn vị tổnghợp và hình thành nên các bản dự thảo KHPT KTXH của quận huyện, tổng hợp các
ý kiến góp ý, chỉnh sửa và cập nhật các số liệu thực hiện cho đến khi được UBND
HỘI ĐỒNG NHÂN
UỶ BAN NHÂN DÂN
PHÒNG TÀI CHÍNH-KẾ HOẠCH
Tham mưu KHPT KTXH
CÁC PHÒNG CHUYÊN MÔN
Tham mưu
KH ngành
Trang 18tỉnh giao các chỉ tiêu, số liệu KH chính thức thì tiến hành việc phân bổ cho các đơn
vị, giao các đơn vị triển khai thực hiện trong năm tiếp theo
Các phòng chuyên môn gồm các phòng: Tài nguyên môi trường, Kinh tế, Lao
động thương binh và xã hội, Văn hóa thông tin, Giáo dục và đào tạo… Các đơn vịnày đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các số liệu, nội dung và KH địnhhướng ngành trên địa bàn huyện, đây là những nội dung quan trọng để cấu thànhnên bản KHPT KTXH quận huyện
1.2 Mối quan hệ và các bên tham gia trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện
1.2.1 Các mối quan hệ trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện
Trong lập KHPT KTXH cấp quận huyện, các mối quan hệ được thực hiện theotuyến dọc (từ trên xuống, từ dưới lên) và tuyến ngang, trung tâm của các mối quan
hệ trên là Phòng TCKH, bởi Phòng TCKH là cơ quan tham mưu, tổng hợp chínhtrong công tác lập KHPT KTXH của quận huyện
Qua sơ đồ trên ta thấy các mối quan hệ trong lập KH quận huyện được thểhiện như sau:
* Theo tuyến dọc: Gồm sự tham gia từ trên xuống và sự tham gia từ dưới lên.
Sự tham gia từ trên xuống: Là sự tham gia của các cơ quan cấp trên trong
quá trình lập KH của các đơn vị cấp dưới Các cơ quan cấp trên có trách nhiệmcung cấp thông tin và định hướng phát triển chung Nhờ các thông tin này mà KHcủa đơn vị cấp dưới sẽ phù hợp với khung định hướng chung của KH cấp trên (cóliên quan đến các mục tiêu về kết quả), đồng thời thoả mãn được yêu cầu của KHgắn với nguồn lực
Ví dụ: Sự tham gia của các Sở đối với các phòng chuyên môn trong quá trìnhlập KHPT KTXH của quận huyện:
Sở TC, Sở KHĐT với Phòng TCKH
Sở Tài nguyên Môi trường với Phòng Tài nguyên Môi trường
Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Phòng kinh tế
Trang 19Sơ đồ 1.3: Các mối quan hệ và sự tham gia trong lập KH quận huyện
(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)
Mối quan hệ cung cấp thông tin
Mối quan hệ chỉ đạo
SỞ KẾ HOẠCH
& ĐẦU TƯ
UỶ BAN NHÂN DÂN QUẬN HUYỆN
UỶ BAN NHÂN DÂN
XÃ PHƯỜNG
CÁC SỞ, NGÀNH
CHUYÊN MÔN
SỰ THAM GIA THEO TUYẾN DỌC
SỰ THAM GIA THEO CHIỀU NGANG
SỰ THAM GIA THEO TUYẾN DỌC
Trang 20Sự tham gia từ dưới lên: Là sự đóng góp của các đơn vị cấp dưới vào quá
trình lập KH của cấp trên Sự tham gia này đảm bảo KH của cấp trên xuất phát từnhu cầu và nguyện vọng của người dân, các giải pháp chính sách hoặc hoạt độngđược tiến hành ở cấp dưới tiến hành triển khai ý đồ của cấp trên sẽ góp phần giảiquyết các vấn đề KTXH của địa phương và nâng cao phúc lợi dân cư - đó cũng làđích cuối cùng của quy trình lập KHPT KTXH
Sự tham gia từ dưới lên gồm sự tham gia của UBND các xã với Phòng TCKH
Nội dung của mối quan hệ theo tuyến dọc gồm:
Mối quan hệ giữa UBND quận huyện với Phòng TCKH: Mối quan hệ chỉ đạoMối quan hệ giữa Sở KHĐT với Phòng TCKH: Mối quan hệ hướng dẫn
Mối quan hệ giữa Sở KHĐT với Phòng TCKH và UBND các xã phường vớiPhòng TCKH: Mối quan hệ cung cấp thông tin
* Theo tuyến ngang:
Sự tham gia theo chiều ngang: Là sự tham gia của các phòng chuyên môn,
các tổ chức chính trị, chính trị xã hội của quận, các DN, các chương trình, dự ánthực hiện trên địa bàn quận huyện vào quá trình lập KH của quận huyện Sự thamgia này rất quan trọng, vì bản KHPT KTXH của quận huyện chỉ có thể thành côngnếu được xây dựng dựa trên sự đóng góp và tham mưu của tất cả các bên liên quan,đặc biệt là của các ban, ngành của quận huyện
Các phòng chuyên môn của quận huyện cung cấp thông tin định hướng ngànhtheo hướng dẫn của Phòng TCKH trên cơ sở KH của ngành để tham gia vào bảnKHPT KTXH của quận huyện
Các tổ chức chính trị, chính trị xã hội, các chương trình, dự án và các DN đóngchân trên địa bàn quận huyện tham gia ý kiến đóng góp trong quá trình dự thảoKHPT KTXH của quận huyện
Nội dung của sự tham gia theo tuyến ngang gồm:
Mối quan hệ giữa Phòng TCKH với các phòng chuyên môn: Mối quan hệ theokiểu cung cấp thông tin và quan hệ phối hợp trong quá trình xây dựng KH
Trang 21Mối quan hệ với các tổ chức chính trị xã hội, các chương trình, dự án và các
DN đóng chân trên địa bàn quận huyện: Quan hệ chia sẻ, ý kiến và tư vấn
1.2.2 Các bên tham gia trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện
1.2.2.1 Sở Kế hoạch và Đầu tư:
Là tổ chức ngành dọc của Bộ KHĐT chịu sự QLNN về mặt hành chính củatỉnh, là đơn vị tổ chức triển khai công tác lập KHPT KTXH hàng năm của tỉnh
Là cơ quan tham mưu chính cho UBND tỉnh trong việc ban hành các văn bản,biểu mẫu hướng dẫn lập KHPT KTXH hàng năm và tổng hợp báo cáo của các đơn
vị để hình thành nên bản KHPT KTXH của tỉnh
Là cơ quan ngành dọc cấp trên của Phòng TCKH quận huyện, hướng dẫnPhòng TCKH quận huyện các thông tin định hướng của ngành để phục vụ công táclập KHPT KTXH hàng năm
1.2.2.2 Cơ quan lãnh đạo cấp quận huyện:
Lãnh đạo UBND quận huyện: Gồm Chủ tịch và các Phó chủ tịch quận huyện.
Chủ tịch và Phó chủ tịch phụ trách kinh tế sẽ tham gia chính trong quá trình lậpKHPT KTXH của quận huyện Bên cạnh đó, các Phó chủ tịch còn lại sẽ tham gia,góp ý vào bản KH dự thảo và KH chính thức của quận huyện trong lĩnh vực domình phụ trách trực tiếp
HĐND quận huyện: Theo dõi, giám sát trong quá trình triển khai lập KHPT
KTXH của địa phương Các đại biểu HĐND quận huyện và Ban kinh tế của HĐND
sẽ tham gia góp ý về các nội dung trong bản KHPT KTXH của quận huyện và thẩmtra, chất vấn Chủ tịch UBND quận huyện và Trưởng phòng TCKH về các nội dungcòn chưa rõ trong bản KHPT KTXH của quận huyện
1.2.2.3 Phòng Tài chính - Kế hoạch quận huyện:
Là cơ quan tham mưu chính của quận huyện trong quá trình triển khai lậpKHPT KTXH Phòng TCKH là cơ quan lập KH của quận huyện, tham mưu cholãnh đạo UBND quận huyện ban hành các văn bản, tài liệu triển khai lập KHPTKTXH của địa phương
Trang 22Trong quá trình xây dựng KH, Phòng TCKH là cơ quan tham mưu chịu tráchnhiệm chính trong việc tổ chức xây dựng, tổng hợp số liệu thông tin theo tuyến dọc(KH xã) và theo tuyến ngang (KH ngành) để có bản KHPT KTXH của quận huyện 1.2.2.4 Các cơ quan chuyên môn:
Các phòng ban chuyên môn bao gồm: Phòng Kinh tế, Phòng Giáo dục, PhòngLao động Thương binh và xã hội, Phòng Quản lý đô thị …
Các phòng ban chuyên môn có trách nhiệm cung cấp thông tin thực hiệnKHPT KTXH năm hiện tại (còn gọi là năm gốc) của lĩnh vực mình phụ trách, nêunhững thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện, nguyên nhân khách quan, chủquan của những thuận lợi, khó khăn đó, dự báo những ảnh hưởng của tình hìnhKTXH của cả nước nói chung và của tỉnh, huyện nói riêng đến tình hình thực hiện
KH năm gốc và năm KH về Phòng TCKH Cung cấp KH định hướng của ngànhlàm cơ sở cho Phòng TCKH xây dựng KH định hướng của quận huyện Các thôngtin của ngành sẽ được điều chỉnh và áp dụng cho phù hợp với điều kiện thực tế vàđịnh hướng lãnh đạo chung của Huyện uỷ và UBND quận huyện
bộ phận cấu thành quan trọng trong quá trình lập KH cấp quận huyện, là nơi có liên
Trang 23quan trực tiếp đến đời sống của nhân dân, phản ánh được các nguyện vọng, đónggóp ý kiến của nhân dân đối với bản KHPT KTXH của quận huyện.
1.3 Sự tham gia của các bên trong lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện
Để đánh giá sự tham gia của các bên trong lập KH, luận văn tiếp cận theo các khíacạnh quan trọng của công tác lập KH bao gồm: quy trình lập KH, nội dung bản KH Các hình thức tham gia chủ yếu là:
Tham gia ý kiến tại Hội nghị
Tham gia bằng văn bản
KH định hướng quận huyện
Trong giai đoạn này sự tham gia của các bên như sau:
Đối với lãnh đạo UBND tỉnh: Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Chỉ thị về việc
xây dựng KHPT KTXH năm KH
Đối với Sở KHĐT: Sở KHĐT ra các văn bản hướng dẫn, khung KH, biểu mẫu
hướng dẫn Phòng TCKH các quận, huyện, thị xã trong công tác lập KHPT KTXHcủa đơn vị mình
CHUẨN BỊ LẬP
PHÊ DUYỆT
KẾ HOẠCH
Trang 24Đối với lãnh đạo UBND quận huyện: Để chuẩn bị cho công tác lập KHPT
KTXH của quận huyện, Chủ tịch UBND quận huyện ra văn bản yêu cầu PhòngTCKH, các phòng chuyên môn có sự phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc cungcấp thông tin, số liệu định hướng của các ngành để xây dựng nên Khung KHPTKTXH của quận huyện
Các phòng chuyên môn: Cung cấp thông tin KH định hướng ngành bao gồm
cả thông tin hiện trạng và thông tin dự báo để Phòng TCKH tổng hợp, báo cáoUBND quận huyện
Phòng TCKH: Cung cấp các mẫu biểu để các phòng chuyên môn cung cấp
thông tin, số liệu KH định hướng của ngành mình Từ các thông tin tổng hợp được
từ KH các ngành, Phòng TCKH tham mưu cho UBND quận huyện cân nhắc với cácđiều kiện, khả năng của huyện, định hướng phát triển KTXH đã được Nghị quyếtĐại hội Đảng bộ quận huyện thông qua để xây dựng Khung KH định hướng pháttriển quận huyện
Sau khi Phòng TCKH tham mưu cho UBND quận huyện xây dựng Khung KHđịnh hướng phát triển của quận huyện, UBND quận huyện tổ chức Hội nghị bàntròn để thảo luận về các chỉ tiêu KH được đưa ra trong Khung KH định hướng củaquận huyện Thành phần tham gia Hội nghị này gồm có: Lãnh đạo UBND quậnhuyện, Phòng TCKH, các phòng chuyên môn, các ban, ngành, đoàn thể của quậnhuyện Nội dung của Hội nghị này chủ yếu là lấy ý kiến của các bên tham gia vềtình hình thực hiện nhiệm vụ năm hiện tại (gọi là năm gốc), các chỉ tiêu được xâydựng trong Khung KH định hướng của quận huyện và khả năng thực hiện được chỉtiêu này trong năm KH Sau khi đã được các bên có liên quan thống nhất nhất trí vềcác nội dung đã được đưa ra trong Khung KH định hướng của quận huyện thì sẽtiến hành giai đoạn tiếp theo
1.3.1.2 Xây dựng kế hoạch
Sau khi xây dựng xong Khung KH định hướng KHPT KTXH của quận huyệnthì tiến hành triển khai công việc xây dựng KHPT KTXH của các phòng chuyênmôn và UBND các xã
Trang 25Sự tham gia của các bên trong giai đoạn này như sau:
UBND quận huyện: Ban hành Chỉ thị triển khai công tác lập KHPT KTXH
năm KH, yêu cầu các phòng chuyên môn, UBND các xã xây dựng KHPT của đơn
vị mình và giao Phòng TCKH hướng dẫn chi tiết các nội dung lập KH
Phòng TCKH: Ban hành biểu mẫu, văn bản hướng dẫn công tác lập KHPT
KTXH và Khung KHPT KTXH định hướng của quận huyện cho các phòng chuyênmôn và UBND các xã
Các phòng chuyên môn, kể cả Phòng TCKH xây dựng KHPT của ngành
mình dựa trên hướng dẫn của các Sở phụ trách theo ngành dọc và Khung KH địnhhướng của quận huyện
UBND các xã xây dựng KHPT KTXH của đơn vị mình và gửi về Phòng
TCKH để tổng hợp
Phòng TCKH tổng hợp KHPT KTXH của xã, phân chia theo từng lĩnh vực vàchuyển cho các phòng chuyên môn kiểm tra theo đúng chức năng Các phòngchuyên môn đối chiếu dự thảo KHPT ngành với phần tổng hợp theo ngành từ bản
KH xã do Phòng TCKH chuyển sang, tiến hành chỉnh sửa nếu cần Sau khi xâydựng xong KH ngành, các phòng chuyển bản KH này về Phòng TCKH tập hợp Phòng TCKH tổng hợp thông tin chính thức từ các khung KHPT của các bênliên quan và Khung KH xã vào bản KHPT KTXH quận huyện
1.3.1.3 Phê duyệt kế hoạch
UBND quận huyện triệu tập Hội nghị xây dựng KHPT KTXH quận huyện.Thành phần tham dự cuộc họp gồm có lãnh đạo UBND quận huyện, các phòngchuyên môn, các tổ chức chính trị, chính trị xã hội của quận huyện và lãnh đạoUBND các xã
Trong Hội nghị này, các đại biểu sẽ trực tiếp thảo luận và cho ý kiến về các nộidung của bản KH, đảm bảo sau khi dự thảo bản KH sẽ thể hiện được sự thống nhấtchung
Phòng TCKH tiến hành chỉnh sửa nội dung bản KH theo các ý kiến thống nhất đãđược Hội nghị thông qua, hình thành nên bản dự thảo KHPT KTXH của quận huyện
Trang 26Bản dự thảo KH sẽ được chuyển sang UBND quận huyện xem xét, thông quaHuyện uỷ và HĐND quận huyện trước khi chính thức gửi lên Sở KHĐT.
UBND quận huyện tiến hành bảo vệ KHPT KTXH của quận huyện trước tỉnhthành phố, đây là quá trình trao đổi cởi mở, dân chủ giữa cấp quận huyện và cấptỉnh để hai bên cùng có những điều chỉnh kịp thời đối với những bất cập trong việcđịnh hướng các chỉ tiêu KH trong quá trình xây dựng KH của quận huyện
Phòng TCKH liên tục cập nhật các thông tin vào bản KH dự thảo nhật cho đếnkhi quận huyện nhận được Nghị quyết của HĐND tỉnh và các chỉ tiêu KH chínhthức do UBND tỉnh giao
UBND quận huyện chỉ đạo Phòng TCKH xây dựng chính thức bản KHPTKTXH quận huyện sau khi đã cập nhật các chỉ tiêu KH chính thức do tỉnh phân bổ
và các thông tin đã điều chỉnh từ các phòng ban chuyên môn và các xã Bản dự thảochính thức được trình Ban Kinh tế HĐND quận huyện
Ban Kinh tế quận huyện xem xét, thẩm tra và chất vấn UBND quận huyện vềcác nội dung trong bản KHPT KTXH quận huyện UBND quận huyện và PhòngTCKH giải trình, điều chỉnh (nếu cần) trước khi đưa bản KHPT KTXH chính thức
1.3.2 Sự tham gia của các bên trong xác định nội dung của bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện
1.3.2.1 Nội dung bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện: Nội dung bản KHPT KTXH cấp quận huyện gồm các nội dung chính sau:
Phần 1: Đánh giá tình hình thực hiện KH năm gốc
Nội dung phần này là các đánh giá tình hình thực hiện KH năm gốc (tính đếnthời điểm lập báo cáo thường là tình hình thực hiện 6 tháng đầu năm, cho đến khi cóbản KHPT KTXH chính thức của quận huyện thì là tình hình thực hiện KH cả năm
Trang 27gốc) về các lĩnh vực: Kinh tế, văn hoá xã hội, tài nguyên môi trường, an ninh, trật
tự, quốc phòng địa phương … và những thuận lợi, khó khăn, những vấn đề còn tồntại trong quá trình triển khai thực hiện KHPT KTXH của địa phương Những thuậnlợi, khó khăn, tồn tại này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tình hình thực hiện KHKTXH cả năm Từ đó đưa ra các giải pháp, biện pháp khắc phục trong những thángcòn lại Trên cơ sở tình hình thực hiện, triển khai KH năm kết hợp với tình hìnhKTXH của cả nước nói chung và của tỉnh thành phố, quận huyện nói riêng để đưa
ra dự báo về những yếu tố ảnh hưởng khách quan đến sự phát triển KTXH chungcủa quận huyện
Những lợi thế, thuận lợi của quận huyện trong quá trình triển khai thực hiệnnhiệm vụ năm sẽ được tiếp tục phát huy trong năm tới Những khó khăn, tháchthức, tồn tại sẽ được phân tích kỹ để tìm ra nguyên nhân của nó, cũng như có căn
cứ để lãnh đạo quận huyện điều chỉnh lại cho phù hợp với tình hình thực tế củađịa phương
Phần 2: Các mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp thực hiện KH
Trên cơ sở dự báo tình hình thực hiện KH năm gốc, quận huyện sẽ đưa ra những
dự báo về tình hình thực hiện KHPT KTXH của quận huyện trong năm tiếp theo,những yếu tố khách quan, chủ quan ảnh hưởng đến quá trình triển khai thực hiện KH Trong nội dung của phần này còn thể hiện những chỉ tiêu, số liệu cần thực hiệntrong năm KH dựa trên tình hình thực tế của địa phương, phù hợp với Nghị quyếtĐại hội đảng bộ quận huyện và Đại hội Đảng bộ tỉnh
Tiếp đến là các giải pháp đầu việc cần triển khai trong năm KH theo từng lĩnhvực: kinh tế, văn hoá xã hội, tài nguyên môi trường…
Phần 3: Kế hoạch theo dõi đánh giá quá trình triển khai thực hiện của năm KH.
1.3.2.2 Sự tham gia của các bên trong hình thành nội dung bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quận huyện.
Tham gia chính trong việc hình thành nên nội dung bản KHPT KTXH củaquận huyện là báo cáo của các phòng chuyên môn và UBND các xã Từ những kết
Trang 28quả thực hiện trong năm gốc các phòng chuyên môn, UBND các xã để đánh giá tìnhhình, nêu ra những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện và dựbáo khả năng thực hiện nhiệm vụ trong những tháng còn lại và trong năm KH.
Đối với các phòng chuyên môn: Nội dung tham gia quan trọng của các
phòng chuyên môn chính là ở chỗ các phòng kết hợp tình hình thực hiện KH nămgốc, KH định hướng ngành và các dự báo về những ảnh hưởng của biến động nềnkinh tế với khả năng thực hiện KH để xây dựng nên KH định hướng của quậnhuyện trong năm KH
Đối với UBND các xã: Đây là một cấp chính quyền cơ sở độc lập và gần gũi
với dân, do đó bản KH của xã phản ánh đầy đủ các nguyện vọng, nhu cầu của ngườidân sinh sống trên địa bàn Các chương trình, dự án, DN đóng chân trên địa bànquận huyện thực ra là đóng chân trên địa bàn các xã, việc tiến độ triển khai, thựchiện và các thuận lợi, khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai thực hiện cũng sẽphần nào được kiến nghị trong bản KHPT KTXH của xã Do đó có thể nói bảnKHPT KTXH của xã là một bản KH tương đối đầy đủ về mọi mặt đời sống KTXHcủa người dân địa phương Bản KHPT KTXH xã đóng vai trò quan trọng trong việchình thành KH định hướng của quận huyện
Đối với các đoàn thể chính trị, chính trị xã hội: Là các đơn vị thực hiện
quyền giám sát của nhân dân trong mọi lĩnh vực trên địa bàn quận huyện, các đoànthể chính trị tham gia ý kiến của mình đối với bản KH của quận huyện để góp phầnhoàn thiện hơn những nhiệm vụ, giải pháp thực hiện, theo dõi, giám sát trong quátrình triển khai KH Các đoàn thể chính trị, chính trị xã hội có thể đại diện cho tiếngnói của người dân trong việc phản ánh những vấn đề đang được dư luận quan tâm
về quá trình thực hiện của một số lĩnh vực (như tài chính, tài nguyên môi trường,giáo dục …) để tìm ra lời giải đáp làm sáng tỏ vấn đề Đại diện các đoàn thể cũng
có thể đưa ra các ý kiến về những vấn đề chưa được làm rõ hoặc chưa được nêu ratrong nội dung bản KH để bản KH được đầy đủ và hoàn thiện hơn hoặc những ýkiến đóng góp về những nội dung quyết định đến sự phát triển của địa phương trong
Trang 29thời gian tới Những ý kiến đóng góp này cũng là cơ sở để UBND quận huyện nắmbắt được và phản ánh lên tỉnh và các cấp có thẩm quyền để phối hợp giải quyết.
Đối với đại diện các chương trình, dự án đóng chân trên địa bàn: Đại diện
các chương trình, dự án đang được triển khai trên địa bàn sẽ đưa ra những ý kiếnđóng góp về quá trình triển khai thực hiện tại địa phương, những khó khăn vướngmắc hoặc những ý kiến của người dân trong khi thực hiện nhiệm vụ hoặc những khókhăn gây chậm tiến độ thực hiện và hoàn thành KH của quận huyện, ảnh hưởng đến
sự phát triển chung của quận huyện
Đối với các DN đứng chân trên địa bàn quận huyện cũng có những vấn đề
cần được chính quyền huyện nắm bắt và chia sẻ trong quá trình sản xuất kinhdoanh, ví dụ như chính sách giãn hoãn thuế thu nhập doanh nghiệp của Chính phủ
đã ảnh hưởng tích cực đến DN, chính sách tăng lãi suất tiền vay của ngân hàng làmcho không ít DN gặp khó khăn trong việc huy động vốn kinh doanh … Những đềxuất, kiến nghị này sẽ là cơ sở để lãnh đạo UBND quận huyện nắm được, phối hợpvới các bên liên quan để đưa ra những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN trongnăm KH
1.4 Sự cần thiết phải tăng cường sự tham gia
1.4.1 Sự tham gia các bên nhằm nâng cao chất lượng bản kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
Trong công tác lập KHPT KTXH của quận huyện, khi có sự tham gia đầy
đủ của các bên sẽ giúp cho bản KHPT KTXH phản ánh được đầy đủ nội dung vềmọi mặt của đời sống KTXH, qua đó đánh giá được sự phát triển của quận huyệntrong quá trình triển khai thực hiện các nhiệm vụ
Sự tham gia của các bên ảnh hưởng đến chất lượng của bản KHPT củaquận huyện, bởi khi có sự tham gia tích cực, có những ý kiến đóng góp của các bên
có liên quan sẽ hình thành nên bản KH có chất lượng, có định hướng, phù hợp vớiđiều kiện thực tế của địa phương và có tính khả thi cao Ngược lại, nếu sự tham giachỉ mang tính hình thức, lấy lệ hoặc làm cho xong, coi đó không phải là công việc
Trang 30của ngành mình, lĩnh vực mình thì bản KH hình thành nên sẽ không đạt yêu cầu,hay nói cách khác là ít có khả năng áp dụng trong cuộc sống.
Sự tham gia của các bên liên quan thể hiện vai trò, trách nhiệm của các bêntrong việc thực hiện nhiệm vụ chung của quận huyện Bởi lẽ mỗi phòng chuyênmôn, UBND mỗi xã phường là một thành viên cấu thành nên bộ máy QLNN củaquận huyện, nếu từng bộ phận không tham gia tích cực, không có trách nhiệm thì bộmáy QLNN của quận huyện không thể vận hành tốt, có hiệu quả và thực hiện đượccác mục tiêu đã đề ra
1.4.2 Sự tham gia các bên là một yêu cầu trong đổi mới của công tác kế hoạch
Hiện nay nước ta đang trong thời kỳ quá độ từ nền kinh tế tập trung bao cấp sangnền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, để đảm bảo được vai trò của mình thì công táclập KH ở cấp quận huyện cần đáp ứng được một số yêu cầu đổi mới như sau:
Thứ nhất, cần thay đổi tư duy nhận thức của chính quyền cấp quận huyện
cũng như các bên liên quan về công tác lập KH tại địa phương Từ đó mới nâng caođược vai trò quan trọng của KH cấp quận huyện, đưa nó trở thành một công cụ hữuích của chính quyền địa phương và giúp quận huyện phát triển
Thứ hai, việc lập KH ở quận huyện phải đảm bảo bản KH thể hiện được tầm
nhìn chiến lược dài hạn của địa phương trên cơ sở đánh giá đúng thực chất xuấtphát điểm của quận huyện
Thứ ba, cần phải lập KH sao cho KH có thể phát huy sức mạnh tổng hợp của
các nguồn lực trên địa bàn để đạt được mục tiêu đề ra Việc lập KH phải dựa trêncác nguồn lực tại địa phương, trong đó không chỉ có nguồn lực tự nhiên, vật chất và
TC mà tất cả các nguồn lực khác về con người, thể chế, xã hội cũng cần được pháthuy tối đa
Thứ tư, lập KHPT KTXH quận huyện phải đảm bảo mục tiêu phát triển bền
vững, thể hiện tính hài hoà phát triển trên cả ba mặt: kinh tế - văn hoá, xã hội - môitrường KH huyện là bộ phận gắn với đối tượng thụ hưởng cho nên việc lập KHđảm bảo mục tiêu phát triển bền vững sẽ có tác động tích cực đến đời sống ngườidân, đảm bảo cho mục tiêu cuối cùng là phát triển con người sẽ được thực hiện
Trang 31Thứ năm, đề xuất các giải pháp, chính sách thực hiện trong quá trình xây dựng
KH quận huyện để làm cho KH trở lên linh hoạt, sát với thực tế hơn và khả thi hơn
1.4.3 Những hạn chế về sự tham gia trong lập kế hoạch cấp quận huyện hiện nay
1.4.3.1 Về tổ chức bộ máy:
Phòng TCKH: Bộ máy lập KH cấp quận huyện hiện nay tập trung chủ yếu
vào Phòng TCKH Tuy nhiên, công việc lập KH thường chỉ do 1 đến 2 chuyênviên của Phòng TCKH đảm nhận do đó khó có khả năng tổng hợp nên một bản
KH có chất lượng
Các phòng chuyên môn, cán bộ lập KH thường là các cán bộ chuyên môn của
phòng, tuy nhiên các cán bộ này cũng mới chỉ cung cấp số liệu theo yêu cầu biểumẫu của Phòng TCKH chứ cũng chưa cung cấp được những nội dung chi tiết về
KH định hướng ngành và quá trình triển khai thực hiện KH của ngành cũng như KHcủa địa phương
Các bên liên quan mới chỉ tham gia ở góc độ hoàn thành các số liệu báo cáo
theo mẫu biểu của Phòng TCKH trong quá trình lập KH, chưa có sự tham gia, góp
ý về nội dung và các chỉ tiêu của bản KH, chưa kết hợp được KH ngành với KHcủa quận huyện nên bản KH có chất lượng chưa cao Còn có tư tưởng coi côngviệc lập KH là việc của lãnh đạo UBND quận huyện và của Phòng TCKH, do đóPhòng TCKH gần như là cơ quan duy nhất thực hiện công việc lập KHPT KTXHcủa quận huyện
UBND các xã: Trong quá trình lập KH, bản KHPT KTXH của khối xã thường
kém chất lượng và độ chính xác không cao, do đó ảnh hưởng không nhỏ đến bảnKHPT KTXH của quận huyện Nguyên nhân chủ yếu là do khối xã không có cán bộchuyên trách về KH, do đó công việc này thường được tổng hợp bởi Phó chủ tịchUBND xã và giao cho một cán bộ xã làm công tác đánh máy Quá trình triển khailập KH tại quận huyện và xã thường diễn ra gấp gáp, không có sự chuẩn bị trướcnên chất lượng thường không phản ánh đúng thực tế của địa phương
Trang 321.4.3.2 Về năng lực cán bộ:
Năng lực của cán bộ làm công tác KH cấp quận huyện, xã phường cònthiếu và yếu về chuyên môn, thiếu nhãn quan tổng hợp và tư duy chiến lược, khôngthường xuyên được đào tạo, tập huấn nên đảm nhiệm công tác lập KH hàng nămmột cách thụ động, chưa hiểu rõ tầm quan trọng của công tác KH địa phương.Mặt khác, trong quá trình lập KH không có các thông tin về KH phát triển địnhhướng ngành nên không đủ thông tin để tạo nên một bản KH có chất lượng Do
đó không phát huy được vai trò, vị trí của công tác KH trong quá trình lập KHcho địa phương, chưa làm cho các bên có liên quan thấy được tầm quan trọngcủa công tác KH cũng như những đóng góp của nó đối với sự phát triển chungcủa toàn quận huyện
Cán bộ lập KH còn nhiều lúng túng trong công tác lập KH, còn trông chờvào cấp trên Chưa chủ động trong công tác lập KH đặc biệt trong khâu chuẩn bị thuthập thông tin để lập KH do đó làm cho quá trình lập KH trở nên bị động, vội vàng
và hiệu quả chưa cao
Công việc lập KHPT KTXH vẫn nặng về tư duy theo lối truyền thống,thiếu tầm nhìn và thiếu tính chiến lược Tư duy lập KH còn chủ yếu tập trung vàonhững vấn đề ngắn hạn, giải quyết những vấn đề mang tính thường niên nhiều hơn
là tạo ra sự bứt phá trong phát triển KTXH của quận huyện
1.4.3.3 Về nội dung bản kế hoạch:
Bản KH hiện nay còn mang tính áp đặt chủ quan và chịu ảnh hưởng của ýchí chính trị, không phản ánh nhu cầu khách quan của xã hội cũng như của nền kinh
tế do thiếu vắng sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình xây dựng KH vàquá trình triển khai, thực hiện, giám sát, theo dõi tại địa phương
Nội dung bản KH chưa phản ánh được sự kết hợp giữa KH ngành và KHtheo lãnh thổ, hay nói cách khác, trong bản KH chưa thể hiện được sự tham gia củacác ngành, các dự án, chương trình triển khai thực hiện trên địa bàn quận huyện Do
đó bản KH không thể hiện được đầy đủ “bức tranh toàn cảnh KTXH” của quận
huyện theo đúng nghĩa của nó
Trang 33 Mối liên kết giữa mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển KTXH với cácnguồn lực, chính sách và giải pháp thực hiện chưa chặt chẽ Công tác KH ít dựa vàocân nhắc những nguồn lực, tiềm năng hiện có để quyết định các chỉ số, chỉ tiêu vàmục tiêu phát triển.
1.4.4 Những hệ quả của lập kế hoạch thiếu sự tham gia của các bên
Hạn chế trong việc động viên các nguồn lực đầu tư phát triển: Khi công tác
lập KH thiếu sự tham gia của các bên sẽ không thể phát huy hết được các khả năngsẵn có, không tạo được sự đồng thuận cao trong việc triển khai, huy động các nguồnlực phục vụ cho việc đầu tư phát triển của địa phương Các bên liên quan khôngphát huy được hết các khả năng của mình, đặc biệt là đối với tuyến xã
Không tạo môi trường và khuyến khích cạnh tranh - một động lực quan trọng nhất của sự phát triển Các bên liên quan không tham gia trong công tác lập
KH nên họ không quan tâm đến quá trình thực thi KH, coi đó là công việc của cáccấp chính quyền phải thực hiện hoặc chỉ là một nhiệm vụ được giao giống như baonhiệm vụ khác trong danh sách các công việc cần triển khai thực hiện trong năm Vìthế không tạo ra sự cạnh tranh và khuyến khích các bên liên quan cùng phấn đấu, nỗlực để thực hiện hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ đã đề ra trong bản KH đầu năm.Khi các bên liên quan trong quá trình lập KH không tham gia vào quá trình lập KH,coi như họ đã đánh mất đi quyền làm chủ của mình, quyền theo dõi, giám sát, đánhgiá của mình trong quá trình phát triển của địa phương
Gây trì trệ trong phát triển, chất lượng tăng trưởng giảm sút Do không tham
gia trong lập KHPT KTXH của huyện, nên các bên liên quan không hiểu được bảnchất, mục đích của việc lập KH để làm gì, và phải làm như thế nào Do đó họ khôngđưa ra được chương trình hành động để thực hiện các nhiệm vụ trong quá trình triểnkhai thực hiện tại địa phương
KH không sát với thực tế và khả năng huy động nguồn lực do hạn chế ngay
từ phương pháp xây dựng KH tập trung và duy ý chí, ít có sự tham gia của các bên
Trang 34CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THAM GIA CỦA CÁC BÊN TRONG LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI
Ở QUẬN KIẾN AN THỜI GIAN QUA 2.1 Giới thiệu chung về quận Kiến An [11]
2.1.1 Sự hình thành và phát triển của quận
Quận Kiến An là một trung tâm đô thị khu vực phía Tây Nam của thành phốHải Phòng Quận có vị trí trung tâm, đầu mối giao lưu với các quận, huyện khác củathành phố như quận Lê Chân, quận Dương Kinh, huyện Kiến Thụy, huyện AnDương, huyện An Lão…
Quận Kiến An, trước đây là Thị xã Kiến An, được thành lập vào tháng 9 năm
1994 Tại thời điểm này, quận có 9 phường: Đồng Hoà, Quán Trữ, Nam Sơn, BắcSơn, Ngọc Sơn, Trần Thành Ngọ, Văn Đẩu, Phù Liễn, Tràng Minh Đến tháng 4 năm
2007, thực hiện Nghị định 54/2007/NĐ-CP của Chính phủ, phường Lãm Hà đượctách ra từ phường Quán Trữ, do đó hiện nay quận Kiến An gồm có 10 phường
Tổng số dân của quận tính đến ngày 01/01/2010 là: 101.504 người Tổng diệntích đất tự nhiên của quận: 2.952,15 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp:1.137,74 ha chiếm 38,5%
2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế xã hội của quận
Trang 3523,9 ha, còn lại là các loại đất khác Quỹ đất dự trữ dồi dào cho phát triển đô thị,đây là nguồn lực để tạo vốn đầu tư, vừa là nguồn lực hấp dẫn thu hút các nhà đầu tưđến đầu tư phát triển các hoạt động KTXH trên địa bàn
2.1.2.3 Hệ thống giao thông đường bộ
Trên địa bàn quận có các đường trục chính như đường Trường Chinh, LêDuẩn, Nguyễn Lương Bằng, Trần Thành Ngọ, Trần Nhân Tông, Trần Tất Văn,Phan Đăng Lưu, Hoàng Quốc Việt, ngoài ra còn có các đường khu vực (đường liênphường) như Hoàng Thiết Tâm, Cao Toàn, Mạc Đình Chi, bước đầu đáp ứng nhucầu đi lại của dân cư và phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh Những năm tớiđường trục trung tâm quận sẽ nối liền hệ thống đường vành đai 3 của thành phố quaCầu Niệm 2, đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Đồ Sơn; đường trục trung tâm đi
An Lão, đường trục trung tâm đi Đồ Sơn, Cầu Kiến An nối liền với An Dương Đặcbiệt cầu Khuể hoàn thành đã tạo cho Kiến An trở thành cửa ngõ phía Tây NamThành phố, nhất là các hoạt động giao lưu nông sản phẩm từ khu vực phía Namtrước khi vào trung tâm Thành phố
2.1.2.4 Hệ thống điện và thông tin bưu chính viễn thông
Hệ thống trạm và lưới điện hiện nay đủ khả năng để cung cấp điện phục vụnhu cầu sinh hoạt và sản xuất kinh doanh trên địa bàn quận
Hệ thống thông tin bưu chính viễn thông phát triển tương đối rộng khắp đã đápứng được cơ bản nhu cầu phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân Mạng lướicáp viễn thông đã phủ kín địa bàn tất cả các phường Đến nay trên địa bàn có28.300 máy cố định, máy di động trả tiền sau và thuê bao Internet bình quân 35 máyđiện thoại/100 dân
2.1.2.5 Cơ sở hạ tầng xã hội
Hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe trên địa bàn quận về cơ bản đảm bảo phục
vụ tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân Bệnh viện Đa khoa Kiến An,Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Hải phòng, Trung tâm chỉnh hình và Phục hồi chứcnăng, Trung tâm Y tế Kiến An, Trung tâm khám bệnh chất lượng cao, một số Bệnh
Trang 36viện Đa khoa tư nhân, phòng khám tư nhân và hệ thống trạm y tế cấp phường, …không chỉ phục vụ nhu cầu khám và chữa bệnh cho người dân trên địa bàn quận màcòn có năng lực phục vụ người dân tại các địa phương lân cận.
Kiến An là nơi tập trung các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực của thành phố vàkhu vực các tỉnh miền Duyên hải: Trên 30.000 học sinh, sinh viên tại Trường Đạihọc Hải Phòng, các trường Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp; có trên 500 DNhoạt động, lực lượng lao động dồi dào và lưu lượng người các nơi qua lại trên địabàn đông, nhu cầu mua sắm tiêu dùng của xã hội trên địa bàn ngày càng tăng cao làđiều kiện tốt cho việc phát triển thương mại, dịch vụ trên địa bàn
Cơ sở vui chơi, giải trí và các dịch vụ khác hiện tại còn nhiều hạn chế, tuynhiên trước mắt cũng đã thỏa mãn một phần nhu cầu phù hợp với mức sống trungbình của quận
Hệ thống đền chùa, nhà thờ trên địa bàn rất phong phú, đa dạng, đã thỏa mãn tốtnhu cầu tôn giáo, tâm linh không chỉ cho quận mà cho cả các địa phương lân cận
2.2 Phân cấp lập kế hoạch của quận Kiến An
2.2.1 Bộ máy quản lý
Bộ máy quản lý Nhà nước quận Kiến An gồm:
Lãnh đạo UBND quận gồm: Chủ tịch UBND quận và 3 Phó chủ tịchUBND quận
Các phòng chuyên môn: Phòng TCKH, Phòng Tài nguyên - Môi trường,Phòng Giáo dục và đào tạo …
UBND 10 phường: Đồng Hoà, Quán Trữ, Lãm Hà, Nam Sơn, Bắc Sơn,Ngọc Sơn, Trần Thành Ngọ, Văn Đẩu, Phù Liễn, Tràng Minh
2.2.2 Phân cấp lập kế hoạch cấp quận
Hiện nay, phân cấp lập KH tại quận Kiến An gồm:
Các phòng ban chuyên môn: Lập KH ngành trên cơ sở KH định hướngcủa ngành dọc được thực hiện tại địa phương
UBND phường: Lập KHPT KTXH phường
Trang 37Sơ đồ 2.1: Bộ máy quản lý nhà nước Quận Kiến An
PHÓ CHỦ TỊCH PHỤ TRÁCH KINH TẾ
PHÓ CHỦ TỊCH PHỤ TRÁCH ĐẤT ĐAI – Q.LÝ ĐÔ THỊ
UBND PHƯỜNG LÃM HÀ
UBND PHƯỜNG NAM SƠN
UBND PHƯỜNG BẮC SƠN
UBND PHƯỜNG NGỌC SƠN
UBND PHƯỜNG TRẦN THÀNH NGỌ
UBND PHƯỜNG VĂN ĐẨU
UBND PHƯỜNG PHÙ LIỄN
UBND PHƯỜNG TRÀNG MINH
Trang 38 Phòng TCKH trên cơ sở KH ngành và KHPT KTXH của các phường vàdưới sự chỉ đạo của lãnh đạo UBND quận, Nghị quyết của Quận uỷ về KHPT
KTXH quận 5 năm 2011 - 2015 sẽ tổng hợp nên bản KHPT KTXH của quận
Quận Kiến An là một trong số 14 quận, huyện của thành phố Hải Phòng thựchiện thí điểm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường theo Nghị quyết số
26/2008/QH ngày 15/11/2008 của Quốc hội Do vậy, cơ quan có trách nhiệm kiểm
tra, thông qua và giám sát KHPT KTXH hàng năm cùng với UBND quận sẽ là
Quận uỷ Kiến An
2.3 Các bên tham gia trong lập kế hoạch của quận Kiến An
2.3.1 Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hải Phòng
Sở KHĐT với chức năng là cơ quan lập KH cấp thành phố, tham mưu choUBND thành phố trong việc hướng dẫn chuyên môn, mẫu biểu… cho các đơn vị
trong quá trình lập KHPT KTXH hàng năm
Sở KHĐT cũng là nơi cung cấp các thông tin KH định hướng ngành theongành dọc cho Phòng TCKH quận phục vụ công tác xây dựng KH hàng năm
Các sở ngành liên quan: Gồm các Sở Tài chính, Sở Tài nguyên môi trường,
Sở Giáo dục và đào tạo, Sở Công thương … là các đơn vị thực hiện các công việc
chuyên môn theo ngành dọc của các Bộ chủ quản tại thành phố Hải Phòng Các KH
định hướng theo ngành dọc từ trên các Bộ ngành sẽ được triển khai xuống thành
phố, các quận, huyện Với chức năng tham mưu của mình, các Sở ngành sẽ cung
cấp thông tin về các chương trình, dự án triển khai thực hiện KH ngành trong lĩnh
vực do mình phụ trách cho Sở KHĐT và phòng TCKH các quận huyện để các đơn
vị kịp thời tham mưu cho lãnh đạo thành phố và lãnh đạo quận và thể hiện các
nhiệm vụ này vào bản KHPT KTXH của thành phố và quận
2.3.2 Cơ quan lãnh đạo quận
Lãnh đạo UBND quận tham gia chỉ đạo chính trong công tác lập KH củaquận là Chủ tịch UBND và Phó Chủ tịch UBND phụ trách kinh tế
Chủ tịch UBND quận là người chịu trách nhiệm chính đối với bản KHPTKTXH của quận, chịu trách nhiệm về nội dung bản KH trước Quận uỷ và UBND
thành phố
33
Trang 39Tham mưu, giúp việc cho Chủ tịch UBND trong quá trình triển khai, thựchiện công tác lập KH là Phó Chủ tịch phụ trách kinh tế của quận Phó Chủ tịch điềuhành chính trong các Hội nghị bàn tròn và các Hội nghị lấy ý kiến của các bên cóliên quan để xây dựng nên bản KH của quận.
Trên cơ sở tham mưu của Phòng TCKH, Phó Chủ tịch UBND sẽ tham mưugiúp việc cho Chủ tịch UBND trong việc ban hành các văn bản, hướng dẫn công táctriển khai lập KHPT KTXH của địa phương hàng năm
2.3.3 Phòng Tài chính - Kế hoạch
Phòng TCKH là cơ quan lập KHPT KTXH của quận Dưới sự chỉ đạo củaChủ tịch UBND quận, Phó Chủ tịch phụ trách kinh tế Phòng TCKH tham mưu choUBND quận trong việc ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai, thực hiện côngtác xây dựng KHPT KTXH hàng năm của quận
Phòng TCKH là đơn vị tham mưu chính trong các Hội nghị triển khai lậpKHPT KTXH hàng năm, ra các văn bản, mẫu biểu hướng dẫn các ngành, cácphường, UBND các phường cung cấp thông tin, số liệu KH của đơn vị mình
Phòng TCKH cũng là nơi tổng hợp KHPT KTXH của các phường, KHngành của các phòng chuyên môn để hình thành nên bản KHPT KTXH của quận
Cũng như các phòng chuyên môn khác, Phòng TCKH lập bản KH ngành củangành mình dưới sự hướng dẫn của Sở KHĐT và Sở TC để tổng hợp vào bảnKHPT KTXH của quận
Sau khi lập xong dự thảo KHPT KTXH của quận, với sự đóng góp ý kiến vàđược sự thống nhất của Quận uỷ, UBND quận tại các Hội nghị lấy ý kiến đóng gópvào bản KHPT KTXH của quận, Phòng TCKH tổng hợp và điều chỉnh lại cho phùhợp rồi thông qua lãnh đạo UBND quận và Quận uỷ trước khi có KHPT KTXHchính thức của thành phố giao
2.3.4 Các phòng chuyên môn
Cung cấp các thông tin, KH định hướng của ngành mình gửi về PhòngTCKH tổng hợp phục vụ công tác lập KHPT KTXH của quận
Trang 40Tham gia trong các Hội nghị triển khai lập KHPT KTXH và Hội nghị lấy ýkiến đóng góp vào bản KHPT KTXH hàng năm của quận
Sau khi được UBND quận giao KH chính thức vào cuối năm, các phòngchuyên môn tiến hành việc triển khai thực hiện
2.3.5 Uỷ ban nhân dân các phường
Cung cấp thông tin, số liệu và bản KHPT KTXH của phường theo sự hướngdẫn của Phòng TCKH, tham gia các Hội nghị do UBND quận tổ chức về lập KHPTKTXH của quận hàng năm
Nhận xét: Về cơ bản các bên tham gia trên trong quá trình lập KH của địa
phương đã đầy đủ về các thành phần, tuy nhiên việc tạo ra một bản KH có chấtlượng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, như sự tham gia của các bên về các nộidung, số liệu KH; Sự tham gia, đóng góp ý kiến trong các Hội nghị lấy ý kiến củacác bên có liên quan về nội dung KH định hướng quận và dự thảo KHPT KTXHcủa quận do UBND quận tổ chức và quan trọng là nhận thức, sự phối hợp và chia sẻthông tin của các bên trong quá trình triển khai công tác lập KH của quận
2.4 Thực trạng tham gia của các bên trong lập kế hoạch quận Kiến An thời gian qua
2.4.1 Thực trạng về sự tham gia trong quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội quận
2.4.1.1 Mô tả quy trình hiện hành
Quy trình và sự tham gia của các bên trong lập KHPT KTXH hàng năm củaquận Kiến An như sau:
Giai đoạn 1: Chuẩn bị lập KH
UBND thành phố ra Chỉ thị về việc xây dựng KHPT KTXH và dự toán
NSNN năm KH cho các đơn vị và giao Sở KHĐT chủ trì, phối hợp với các Sở, cácquận, huyện trong công tác xây dựng KH của các đơn vị