Bước vào thế kỷ 21 khi mà nền kinh tế vật chất dựa chủ yếu trên cơ sở sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, lấy việc khai thác tài nguyên thiên nhiên, sản xuất, chế biến, phân phối , sử dụng sản phẩm vật chất làm nền tảng, đang chuyển dần sang nền kinh tế tri thức, trong đó việc sản xuất, truyển tải, sử dụng tri thức chi phối toàn bộ các hoạt động kinh tế thì vai trò của tài nguyên thiên nhiên và của cải vật chất sẵn có ngày càng giảm so với tiềm năng trí tuệ, tinh thần, văn hoá.Nếu năm mươi năm trước, sự tiêu hao vật chất và năng lượng với nhịp độ khó kiềm chế nổi của nền văn minh công nghiệp truyền thống đã khiến các nhà kinh tế thuộc câu lạc bộ Roma lên tiếng kêu gọi các chính phủ ngừng tăng trưởng kinh tế (“tăng trưởng zê-rô”) để ngăn ngừa thảm hoạ diệt vong, thì cuộc cách mạng công nghệ thông tin đã đảo lộn tình hình và đưa nhân loại tiến lên một nền văn minh mới, cao hơn: nền văn minh trí tuệ, trong đó tăng trưởng không ô nhiễm môi trường sống.Trong xu thế toàn cầu hóa đi đôi với cạnh tranh quyết liệt, nền kinh tế tri thức tạo nhiều cơ hội thuận lợi cho những nước đi sau có thể dựa vào tiềm năng chất xám để nhanh chóng đuổi kịp các nước khác, song cũng hàm chứa những thách thức to lớn, những khó khăn, rủi ro và cạm bẫy không phải luôn luôn dễ nhìn và dễ tránh.Vậy các nhà lãnh đạo trường ĐH KD&CN HN nhận thức như thế nào về vấn đề này? Chúng ta hãy tìm hiểu về điều đó qua hai chương tiểu luận sau: Chương I.Khái quát đặc điểm của nền kinh tế tri thức. Chương II.Nhận thức của lãnh đạo trường ĐH KD&CNHN về nền KTTT. Trước khi tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề trên, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của thầy cô để em có thể hoàn thành được bài tiểu luận này.Vì sự hiểu biết của em có hạn nên bài tiểu luận này còn có nhiều thiếu sót.Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ phía thầy cô. Em xin chân thành cảm ơn.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Bước vào thế kỷ 21 khi mà nền kinh tế vật chất dựa chủ yếu trên cơ
sở sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, lấy việc khai thác tài nguyênthiên nhiên, sản xuất, chế biến, phân phối , sử dụng sản phẩm vật chất làmnền tảng, đang chuyển dần sang nền kinh tế tri thức, trong đó việc sản xuất,truyển tải, sử dụng tri thức chi phối toàn bộ các hoạt động kinh tế thì vaitrò của tài nguyên thiên nhiên và của cải vật chất sẵn có ngày càng giảm sovới tiềm năng trí tuệ, tinh thần, văn hoá.Nếu năm mươi năm trước, sự tiêuhao vật chất và năng lượng với nhịp độ khó kiềm chế nổi của nền văn minhcông nghiệp truyền thống đã khiến các nhà kinh tế thuộc câu lạc bộ Romalên tiếng kêu gọi các chính phủ ngừng tăng trưởng kinh tế (“tăng trưởngzê-rô”) để ngăn ngừa thảm hoạ diệt vong, thì cuộc cách mạng công nghệthông tin đã đảo lộn tình hình và đưa nhân loại tiến lên một nền văn minhmới, cao hơn: nền văn minh trí tuệ, trong đó tăng trưởng không ô nhiễmmôi trường sống.Trong xu thế toàn cầu hóa đi đôi với cạnh tranh quyết liệt,nền kinh tế tri thức tạo nhiều cơ hội thuận lợi cho những nước đi sau có thểdựa vào tiềm năng chất xám để nhanh chóng đuổi kịp các nước khác, songcũng hàm chứa những thách thức to lớn, những khó khăn, rủi ro và cạmbẫy không phải luôn luôn dễ nhìn và dễ tránh.Vậy các nhà lãnh đạo trường
ĐH KD&CN HN nhận thức như thế nào về vấn đề này? Chúng ta hãy tìmhiểu về điều đó qua hai chương tiểu luận sau:
Chương I.Khái quát đặc điểm của nền kinh tế tri thức
Chương II.Nhận thức của lãnh đạo trường ĐH KD&CNHN về nềnKTTT
Trước khi tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề trên, em xin chân thành cảm ơn
sự hướng dẫn tận tình của thầy cô để em có thể hoàn thành được bài tiểuluận này.Vì sự hiểu biết của em có hạn nên bài tiểu luận này còn có nhiều
Trang 2thiếu sót.Em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ phíathầy cô.
Em xin chân thành cảm ơn
Chương I.Khái quát đặc điểm của nền kinh tế tri thức.
I.Kinh tế tri thức là gì.
1 Định hướng đổi mới tư duy.
Mặc dù sách báo,ti vi nói không ít về phát triển khoa học và công nghệ
nhưng trên thực tế-mà điều này phụ thuộc trước hết vào nhận thức của cácngành,các cấp rằng do chúng ta đang ở trình độ phát triển thấp nên dườngnhư chỉ có thể ứng dụng sớm các công nghệ “hạng hai” được các nướcphát triển “chuyển giao”.Còn các công nghệ cao thì chỉ là câu nói cho vừalòng hơn là hành động cụ thể.Nhưng chúng ta phải thấy rằng,con ngườiViệt Nam ta,dù còn nhiều nhược điểm phải khắc phục khi đi vào côngnghiệp hóa,hiện đại hóa,vẫn hoàn toàn có thể thích nghi nhanh với côngnghệ hiện đại.Một thực tế lịch sử là 200 nghìn người Mỹ gốc Việt đangsinh sống và làm việc tại Bang Calìfonia đã có những đóng góp quan trọng
suốt 1/4 thế kỷ qua vào việc hình thành và phát triển nhanh chóng của
thung lũng điện tử thần kỳ Silicon Valley
Chúng ta cũng không cần phải đi xa sang bên kia đại dương Những
gì mà Trung Quốc đã đạt được tại vùng ven biển phía đông, nhất là tại đặckhu Thẩm Quyến rất có sức thuyết phục mọi người có dịp nghiên cứu kinhnghiệm 10 năm gần đây của Trung Quốc Và nếu ai có dịp một lần ghé qua
Pu Dong của Thượng Hải và xem kế hoạch phát triển thành phố củaThượng Hải thì không chỉ vững tin vào tương lai phát triển của thành phốcửa ngõ của Trung Quốc tiến ra Châu Á - Thái Bình Dương trong thế kỷXXI, mà còn có niềm tin, có cơ sở thực tiễn vào tác động kỳ diệu của cái
Trang 3gọi là nền kinh tế tri thức (KTTT) ngay tại một vùng mà cách đây khônglâu được gọi là đất nước “một nghèo, hai khổ”, cách đây 20 năm, thậm chí
10 năm thì chẳng có gì nổi trội hơn so với chúng ta hiện nay Vậy vấn đềchính là có quan điểm đúng về phát triển, dồn sức vào phát triển Và ngaytại nước ta cũng đã có những điển hình tốt như sự phát triển của BìnhDương, Đồng Nai chỉ trong 10 năm đã tạo nên sự chuyển dịch cơ cấungành rất ngoạn mục nhờ đẩy mạnh sự nghiệp phát triển (từ mức nôngnghiệp trên 50% đã chuyển thành tỉnh có tỷ trọng công nghiệp trên 50%GDP), đưa tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm của tỉnh vượt trên 100% GDP, màkhông phải là dựa trên khai thác thô tài nguyên thiên nhiên Tất nhiên quanđiểm về KTTT chỉ là một điểm cần nghiên cứu, khẳng định, nhưng cũng làquan điểm khá quan trọng để không bị đi chệch hướng của tiến bộ KHCN,không để bỏ lỡ thời cơ lớn của nhân loại khi bước vào thế kỷ XXI Và nócũng sẽ là phương tiện để chủ động hội nhập, từng bước khắc phục nguy
cơ tụt hậu
Ngày nay cùng với sự ra đời của nền kinh tế tri thức người ta phânbiệt rõ ba phạm trù: dữ liệu, thông tin và tri thức trong nền kinh tế mới.Nềnkinh tế tri thức,thời đại thông tin đòi hỏi phải có một cách nhìn mới đối vớigiáo dục, đề xuất ra các phương hướng mới để phát triển giáo dục.Câuchuyện có thể bắt đầu từ cách hiểu với 3 phạm trù này,theo Stan Đê-vít vàGim Bốt-kin: dữ liệu là những khối cơ bản trong kinh tế thông tin cònthông tin là dữ liệu được xếp thành mẫu hình có ý nghĩa và tri thức là ápdụng,sử dụng một cách có ích thông tin (Trích theo “Nền kinh tế tri thức”,Viện QLKTTW,NXB Thống kê,Hà Nội,2000 tr.35-36)
Như vậy vấn đề đặt ra là tri thức phải thành kỹ năng,tri thức phảithành trí lực,và suy rộng ra dân trí phải trở thành nhân lực ; và cả nhân tàinữa,nhân tài phải là một bộ phận chất lượng cao của nhân lực và được coinhư là đầu tầu của đoàn tầu nhân lực Đó là hướng tổng quát nhất của nền
Trang 4giáo dục đi vào phục vụ nền kinh tế tri thức.Qua các trường hợp của một
số nước đã đi vào nền KTTT ta thấy vai trò cực kỳ quan trọng của giáo dụcđối với nền KTTT nói riêng và đối với thời đại thông tin nói chung ÔngRi-sác Ri-lây,Bộ trưởng giáo dục Mỹ trong bài “Một pô ảnh chụp chớpnhoáng nền giáo dục Mỹ” vừa đăng tải trong Tạp chí điện tử tháng 6/2000
đã viết: phải nâng cao vị trí của giáo dục,giáo dục quyết định sức mạnh củanước Mỹ,thịnh vượng của nước Mỹ và tương lai tươi sáng của nướcMỹ.Bản tổng kết của uỷ ban giáo dục đi vào thế kỷ XXI do UNESCO tổchức,Giắc Đờ-lo làm chủ tịch,hoàn thành năm 1995 đã lấy tên là “Giáo dục
là của cải nội sinh”,tức là kết quả giáo dục đối với mỗi người phải thànhnội lực của mỗi người,và hơn nữa nội lực này phải có khả năng tạo ra củacải,ra phúc lợi cho mỗi người và cả xã hội.Báo cáo này nêu ra nguyên lý
“học để biết” phải cùng với “học để làm”-nói theo ngôn ngữ của lý luận vềnền kinh tế tri thức-là giáo dục phải tạo nên vốn dữ liệu và phải chuyển tảithành thông tin,thành tri thức,tức là thành công nghệ,,vào sản xuất
Đây là một quan niệm mới về tri thức,khác với cách hiểu tri thứctrước đây chỉ là tri thức sách vở của nền “giáo dục hư văn” (Phạm VănĐồng),nền giáo dục khoa cử theo kiểu cổ xưa cũ kỹ đang thịnh hành ởnước ta.Với nền kinh tế tri thức giáo dục thông qua phạm trù tri thức đốivới mỗ i người,cũng như đối với cộng đồng,với xã hội phải đem lại mộtgiá trị thực,và hơn thế nữa,một giá trị sống còn.Nhưng nói như vậy hoàntoàn không có nghĩa là coi thường tri thức sách vở.Ngược lại,phải bắt đầu
từ đây,nhưng tri thức sách vở trong sứ mệnh phục vụ nền kinh tế tri thứcmới được coi là dữ liệu.Nền giáo dục trong thời đại kinh tế tri thức khôngdừng ở đấy,mà phải tạo ra giá trị mới-giá trị thông tin,giá trị công nghệ-từ
đó mới có giá trị vật chất,giá trị tinh thần cho cuộc đời,cho con người.Suyrộng ra,thời đại mới với nền kinh tế tri thức đòi hỏi một cách tiếp cận mớiđối với giáo dục và đào tạo.Ở Mỹ có ý kiến lấy cách tiếp cận “văn hoá tri
Trang 5thức”,như Giô-dép Stai-lai đã đề xuất (“Nền kinh tế tri thức”,tr.75).Cáchtiếp cận này khẳng định “vai trò trung tâm của tri thức và giáo dục nóichung và của khoa học,công nghệ nói riêng”.Vai trò đó thể hiện ở chỗ phảilàm cho “những tiến bộ trong ý tưởng thành sản phẩm mới và các hoạtđộng kinh doanh mới” và “trọng tâm ở đây là nhằm vào sự sáng tạo và sựtạo ra của cải”.Nền giáo dục ngày nay phải chuyển tri thức thành trí lực vàphương pháp luận tổng quát chỉ đạo sự phát triển giáo dục-đào tạo là cảdân trí và nhân tài phải trở thành nhân lực trên cơ sở giáo dục nhân cách.
Có thể nói đến các cách tiếp cận khác nữa.Khái quát lại, đi vào nềnkinh tế tri thức người ta nói đến yêu cầu “phải định hình lại giáo dục”,thậmchí nói đến phải có “một cuộc cách mạng trong giáo dục” (Pê-te-xơn.Conđường dẫn đến năm 2015.NXB Chính trị quốc gia,Hà Nội,2000.Lời tựacủa Phạm Minh Hạc);cũng có người muốn dùng một tên gọi quen thuộchơn,khiêm tốn hơn:cải cách giáo dục hay đổi mới giáo dục,như Giôn Gút-lết,giáo sư công huân Đại học Ca-li-phoóc-ni-a Lốt Ăng-giơ-lét và Đại họcOa-sinh-tơn,trả lời phỏng vấn về giáo dục thế kỷ XXI, đăng trên Chân trờigiáo dục,9-1999 (tài liệu của Trung tâm thông tin Đại sứ quán Mỹ tại HàNội).Nói chung,tại hầu hết các tài liệu viết trong ít năm gần đây nói vềgiáo dục đều đòi hỏi phải đổi mới tư duy để có một tư duy mới nóichung,tư duy mới về cách phát triển giáo dục-đào tạo nói riêng trong thờinay.Nước ta phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy giáo dục cũng như cáchlàm giáo dục theo tinh thần Đại hội VI và Hội nghị TW2(Khóa VIII).Theo
xu thế đổi mới tư duy,Trung Quốc đề ra 5 phương hướng chỉ đạo phát triểngiáo dục: hiện đại hoá,hướng ra thế giới,hướng tới tương lai,nâng cao tốchất con người và phục vụ phát triển kinh tế xã hội.Hay Pháp đề ra 49nguyên tắc rất cụ thể phát triển giáo dục:chú trọng giáo dục óc phêphán,chương trình các môn học ở phổ thông phải đi theo hướng chuyênmôn hóa cao kết hợp với nghề nghiệp ở giai đoạn cuối,trên cái nền văn hóa
Trang 6chung,chú trọng giáo dục hướng nghiệp,giáo dục gắn bó với việc làm,tăngcường phát triển trung học và cao đẳng nghề v.v Mỹ có 10 tư tưởng chỉđạo phát triển giáo dục do Tổng thống công bố:tăng cường dạy tiếng mẹ đẻ
ở cấp tiểu học,toán ở phổ thông,mọi học sinh đạt chuẩn kiến thức,cha mẹvào cuộc,an toàn,kỷ luật,không có ma túy trong trường,duy trì giá trịMỹ,giáo dục cho mọi người,hiện đại hóa cơ sở vật chất v v….(Theo tàiliệu của Trung tâm thông tin,Ban KGTW,2000)
2.Kinh tế tri thức là gì.
Trong thập kỷ cuối cùng của thể kỷ XX có một sản phẩm mới cực kỳ
quan trọng,có thể nói là hết sức cơ bản,của thời đại thông tin là nền kinh tếtri thức.Nền kinh tế này tạo ra những biến đổi to lớn trong mọi mặt hoạtđộng của con người và xã hội: đó là cơ sở hạ tầng mới của xã hội mới-xãhội thông tin,khác hẳn nền kinh tế sức người và nền kinh tế tài nguyêntrong xã hội nông nghiệp và xã hội công nghiệp.Nền kinh tế tri thức là nềnkinh tế dựa trên công nghệ cao, đó là nét đặc trưng rất tiêu biểu của nềnvăn minh thông tin-sản phẩm của cách mạng thông tin,cách mạng trithức.Nói đến tri thức-sáng tạo tri thức,phổ biến,truyền thụ tri thức,học tập
và lĩnh hội tri thức, ứng dụng tri thức-không thể không nói đến khoahọc,công nghệ và giáo dục-đào tạo
Tổ chức hợp tác và phát triển (OECD) của Liên hiệp quốc định nghĩakinh tế tri thức là kinh tế được xây dựng trên cơ sở sản xuất,phân phối, sửdụng tri thức và thông tin.Nói đơn giản, đó là nền kinh tế dựa vào tri thức
“Các ngành sản xuất và dịch vụ mới do công nghệ cao tạo ra như các dịch
vụ khoa học công nghệ,các dịch vụ tin học,các ngành công nghiệp côngnghệ cao…được gọi là ngành kinh tế tri thức.Các ngành truyền thống nhưcông nghiệp,nông nghiệp,nếu được cải tạo bằng công nghệ cao,mà giá trị
Trang 7do tri thức mới,công nghệ mới đem lại chiếm trên hai phần ba tổng giátrị,thì những ngành ấy cũng là ngành kinh tế tri thức.Nền kinh tế gồm chủyếu các ngành kinh tế tri thức gọi là nền kinh tế tri thức”(Trích theoGS.VS.Đặng Hữu (chủ biên) “Cách mạng khoa học-công nghệ hiện đại và
sự xuất hiện nền kinh tế tri thức”,Hà Nội,1999,tr.32)
Ta có thể khái niệm kinh tế tri thức như sau: “Kinh tế tri thức là nềnkinh tế trong đó sự sản sinh,phổ cập và sử dụng tri thức giữ vai trò quyếtđịnh nhất đối với sự phát triển kinh tế,tạo ra của cải,nâng cao chất lượngcuộc sống.”( Theo BTTH Triết học Mác-Lênin,tr.82)
II Đặc trưng của nền kinh tế tri thức.
1 Áp dụng rộng rãi công nghệ thông tin.
Trong nền kinh tế tri thức,thông tin trở thành tài nguyên quan trọngnhất.Mọi người đều có nhu cầu thông tin và được truy nhập vào các khothông tin cần thiết cho mình.Mọi lĩnh vực hoạt động trong xã hội đều cótác động của công nghệ thông tin để nâng cao năng suất,chất lượng,hiệuquả,cũng chính vì vậy nhiều người gọi nền kinh tế tri thức là nền kinh tế sốhay kinh tế mạng
Thương mại điện tử,thị trường ảo,xí nghiệp ảo,làm việc từ xa…đượcthiết lập làm cho các hoạt động sản xuất kinh doanh rất nhanh nhạy,linhhoạt,khoảng cách bị xoá dần,ý nghĩa của vị trí địa lý giảm đi
2.Lao động sáng tạo.
Sản xuất công nghệ trở thành loại hình sản xuất quan trọng nhất,tiên
tiến nhất,tiêu biểu nhất của nền kinh tế tri thức.Các ngành kinh tế tri thứcđều phải dựa vào công nghệ mới để đổi mới và phát triển.Các doanhnghiệp đều có sản xuất công nghệ, đồng thời có nhiều doanh nghiệpchuyên sản xuất công nghệ,có thể gọi là doanh nghiệp tri thức,trong đókhoa học và sản xuất được nhất thể hóa,không còn phân biệt phòng thí
Trang 8nghiệm với công xưởng,những người làm việc trong đó là công nhân trithức,họ vừa nghiên cứu vừa sản xuất.
Hiện nay trên lĩnh vực công nghệ thông tin các doanh nghiệp tri thứcphát triển rất nhanh chóng vượt xa những doanh nghiệp truyền thống cótên tuổi,có lịch sử lâu đời.Microsoft của Billgate cũng chỉ mới 20năm.Trong số các doanh nghiệp lớn nhất thế giới các doanh nghiệp côngnghệ thông tin chiếm đa số
3.Phát triển bền vững.
Trong nền kinh tế tri thức-xã hội thông tin,văn hóa có điều kiện phát
triển nhanh và văn hóa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội.Dothông tin,tri thức bùng nổ,trình độ nền văn hóa ngày nâng cao,nội dung vàhình thức các hoạt động văn hóa phong phú đa dạng.Nhu cầu thưởng thứcvăn hoá của người dân lên cao.Nhờ các phương tiện truyền thông tứcthời,nhất là internet,một sang tác ra đời tức thời lan truyền đến khắp mọinơi trên thế giới.Giao lưu văn hóa hết sức thuận lợi,tạo điều kiện cho cácnền văn hoá có thể tiếp thu các tinh hoa của nhân loại để phát triển nền vănhóa của mình.Nhưng mặt khác,các nền văn hóa đứng trước những rủi ro rấtlớn:bị pha tạp,dễ mất bản sắc,dễ bị các sản phẩm văn hóa độc hại tấn côngphá hoại,mà không có cách gì ngăn chặn được.Nền văn hóa bị pha tạpkhông còn là chính mình nữa thì rất dễ bị suy thoái,tiêu tan.Nhiệm vụ giữgìn,phát huy bản sắc văn hóa mỗi dân tộc là rất nặng nề.Cái chính là phảigiáo dục văn hóa truyền thống,phát huy các giá trị truyền thống,xây dựng
và phát triển nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc
4.Toàn cầu hóa.
Thị trường và sản phẩm mang tính toàn cầu ,một sản phẩm sản xuất ởbất kỳ nơi nào cũng có thể nhanh chóng có mặt ở khắp mọi nơi trên thếgiới;rất ít sản phẩm do một nước làm ra,mà phần nhiều là kết quả của sựtập hợp các phần việc được thực hiện từ nhiều nơi trên thế giới,kết quả của
Trang 9công ty ảo,xí nghiệp ảo,làm việc từ xa…Quá trình toàn cầu hoá cũng làquá trình chuyển sang nền kinh tế tri thức,toàn cầu hóa và kinh tế tri thứcthúc đẩy nhau,gắn quyện với nhau,là hai anh em sinh đôi của cuộc cáchmạng khoa học công nghệ hiện đại.Hiện đại hóa một mặt tạo thuận lợi cho
sự phát triển nhanh kinh tế tri thức ở các nước,nhưng đồng thời cũng đặtnhiều thách thức rủi ro.Cho tới nay thì khoảng cách giàu nghèo đang tăngnhanh,do chênh lệch nhiều về tri thức,nếu rút ngắn được khoảng cách về trithức thì sẽ thu hẹp được khoảng cách giàu nghèo
5.Thúc đẩy quá trình dân chủ.
Xã hội thông tin thúc đẩy sự dân chủ hoá.Thông tin đến với mọi
người.Mọi người đều dễ dàng truy cập đến các thông tin cần thiết.Do đóđặt ra vấn đề là phải dân chủ hóa các hoạt động và tổ chức điều hành trong
xã hội.Người dân nào cũng có được thông tin kịp thời về các quyết địnhcủa nhà nước,cơ quan nhà nước,của tổ chức có liên quan đến họ có thể có
ý kiến ngay nếu thấy không phù hợp.Không thể bưng bít thông tinđược.Do đó phải tạo ra không khí dân chủ,cách làm việc dân chủ.Khichuẩn bị các quyết định,các chính sách,luật pháp của cơ quan nhà nước,rất
dễ dàng đưa ra lấy ý kiến nhân dân.Việc tập hợp ý kiến,nguyện vọng củanhân dân cũng rất dễ dàng,thuận tiện.Nguyên tắc “dân biết,dân bàn,dânlàm,dân kiểm tra” sẽ được thực hiện đầy đủ nhất.Cho nên công nghệ thôngtin thúc đẩy sự phát triển dân chủ.Có dân chủ mới phát huy được khả năngsáng tạo của mọi người
Cách tổ chức quản lý cũng sẽ thay đổi nhiều.Trong thời đại thôngtin,mô hình chỉ huy tập trung,có đẳng cấp không còn là mô hình duy nhấtphù hợp nữa,mà phải coi trọng cả mô hình phi đẳng cấp,phi tập trung,môhình mạng,trong đó tận dụng các quan hệ ngang; để thông tin đến đượcmột cách thuận lợi,nhanh chóng tất cả mọi nơi,không đi qua các nút xử lý
Trang 10trung gian Đó là mô hình tổ chức dân chủ,nó linh hoạt trong điều hành,dễthích nghi với đổi mới,khơi dậy sự năng động và sáng tạo của mọi người.
Chương II.Nhận thức của lãnh đạo trường ĐH Kinh Doanh & Công Nghệ Hà Nội về nền kinh tế tri thức.
I.Quan điểm và chính sách phát triển kinh tế tri thức ở nước ta.
1.Về quan điểm phát triển.
Nước ta hiện nay,GDP bình quân đầu người chỉ bằng 1/12 bình quân
thế giới,xếp thứ 180 trong 210 nước (nếu theo PPP thì thứ 164) thuộcnhóm những nước nghèo nhất,không có cách nào để đuổi kịp các nước vềGDP,nhưng phải phấn đấu để nâng cao nhanh chóng trình độ tri thức,tăngcường năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ,nắm bắt và vận dụng cóhiệu quả các thành tựu khoa học,công nghệ mới nhất để hoàn thành thắnglợi công nghiệp hóa,hiện đại hóa,thực hiện được mục tiêu dân giàu,nướcmanh,xã hội công bằng,dân chủ,văn minh
Chúng ta có thế mạnh về tiềm năng con người,chỉ số phát triển conngười (HDI) nước ta đứng thứ 110 và thuộc nhóm nước trung bình của thế
Trang 11giới.Thực tế đã chứng minh người Việt Nam nắm bắt và làm chủ nhanhcác tri thức mới và các công nghệ hiện đại.Nhiều ngành mới xây dựng nhờ
sử dụng các công nghệ mới, đã theo kịp trình độ các nước trong khu vực(bưu chính viễn thông,năng lượng,dầu khí,cầu đường…).Cho nên chúng tacần thực hiện một chính sách phát triển bằng và dựa vào con người vàkhoa học công nghệ như Nghị quyết TW2(khóa VIII) đã chỉ ra.Chiến lượcphát triển đất nước ta là chiến lược dựa vào tri thức và thông tin,chiến lược
đi tắt,đón đầu với mũi nhọn là công nghệ thông tin
Về công nghệ thông tin,ngành đang là động lực chủ yếu thúc đẩyphát triển nền kinh tế tri thức và xã hội thông tin,thì người Việt Nam cónhiều khả năng.Những học sinh Việt Nam thi tin học quốc tế đoạt giải rấtcao,lực lượng người Việt Nam ở nước ngoài làm tin học khá đông và giữnhiều vị trí quan trọng.Riêng tại thung lũng Silicon hiện có hơn mườinghìn người làm công nghệ thông tin.Việt Nam cần tập trung phát triểncông nghệ thông tin để thúc đẩy phát triển và hiện đại hóa các ngành,cáclĩnh vực sản xuất dịch vụ,nâng cao hiệu quả tổ chức và quản lý, đồng thời
để phát triển các ngành công nghiệp thông tin là những ngành có giá trị giatăng cao nhất,những ngành trụ cột trong xã hội tương lai.Công nghệ thôngtin trở thành ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển nước ta
Nền kinh tế nước ta phải phát triển theo mô hình hai tốc độ:một mặtphải lo phát triển nông nghiệp,nâng cao năng lực sản xuất những ngành cơbản,lo giải quyết những nhu cầu cơ bản và bức xúc của người dân;mặtkhác đồng thời phải phát triển nhanh những ngành kinh tế dựa vào tri thức
và công nghệ cao,nhất là công nghệ thông tin để hiện đại hóa và nâng caonăng lực cạnh tranh của nền kinh tế,tạo ngành nghề mới,việc làm mới, đạttốc độ tăng trưởng cao,hội nhập có hiệu quả với nền kinh tế thế giới.Khôngthể làm đồng loạt,dàn hàng ngang cùng tiến