tác động của môi trường văn hóa các nước đến hoạt động kinh doanh
Trang 1Văn hóa ở đây được hiểu như là các giá trị, thái độ và hành vi của phần lớn thànhviên trong một cộng đồng giúp phân biệt với cộng đồng khác Hiểu như vậy cũng
có nghĩa là không có chuyện đúng - sai, tốt - xấu của nền văn hóa này so với nềnvăn hóa khác, chỉ có sự khác biệt giữa các nền văn hóa và sự khác biệt này thể hiện
rõ nhất qua các hành vi giao tiếp, ứng xử thường ngày Trong lĩnh vực kinh doanh,
sự khác biệt về văn hóa cũng thể hiện trong cách tổ chức, điều hành một doanhnghiệp, cũng như trong quan hệ giữa các cá nhân với nhau và giữa nhà quản lý vớinhân viên thuộc quyền Điều này sẽ được thể hiện cụ thể thông qua bài tiểu luậnphân tích văn hóa Singapore và Thái Lan Hai quốc gia này đều mang nhiều néttương đồng, tiêu biểu cho văn hóa kinh doanh châu Á Tuy nhiên mỗi quốc gialuôn có những đặc trưng riêng mà bất cứ công ty đa quốc gia nào cũng cần phảilưu ý nếu muốn thành công trong việc tiếp cận 2 thị trường này
Trang 2I MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA HÌNH THÀNH VĂN HÓA KINH DOANH:
1 TÔN GIÁO:
Phật giáo Tiểu Thừa được coi là quốc giáo ở Thái Lan với tỉ lệ người theo đạo trên là 94.7%, là 1 trong những quốc gia Phật giáo lớn nhất thế giới theo tỉ lệ dân
số Hồi giáo chiếm 4,6% dân số và các tôn giáo khác chiếm 0,7% dân số
Phật giáo đóng một vai trò quan trọng trong hành xử của người Thái Người
Thái thường đưa ra quyết định dựa trên cảm xúc chủ quan, nhuốm màu sắc tiềnđịnh, duyên phận…xuất phát từ cội nguồn Phật giáo tiểu thừa (kiểu như: tôi cảmthấy việc này hoặc người này rất “hạp” với tôi…) Tuy vậy, tầng lớp trí thức hấpthụ văn hoá Tây phương thì vẫn đặt niềm tin vào tính duy lý, các phân tích và sốliệu khách quan
Thái Lan là nước duy nhất trên thế giới trong đó hiến pháp đòi hỏi nhà vua phải làtín đồ Phật giáo và là người trụ cột cho niềm tin của tôn giáo này Vị trí của Phậtgiáo ở đây có thể coi là độc tôn qua mối quan hệ đối với nhà nước
Nếu được đối tác kinh doanh mời đến những nơi linh thiêng như chùa chiền, bạnnên ăn mặc lịch sự, nếu là nữ không nên chạm vào người nhà sư, nếu muốn đưa vật
gì thì bạn phải đưa thông qua 1 người đàn ông
Đạo Phật là linh hồn của người Thái Biểu tượng đức Phật chỉ được giữ ở một nơi thờ phụng như đền, chùa Do đó, không được sử dụng hình đức Phật như là một phần của đồ nội thất, đồ trang trí, hoặc để quảng cáo thương mại Tư tưởng Phật Giáo cũng được hình thành ở các nếp sống của
người Thái, các thói quen trong sinh hoạt và các điều được coi là cấm kị
Người Thái chỉ dùng ngón tay chỉ vào vật không có sự sống Họ dùng tay phải đểđưa đồ vật cho người khác vì theo họ tay trái dùng để kỳ rửa thân thể
Theo quan niệm của người Thái, chân bao giờ cũng bẩn còn đầu thì bao giờ cũngsạch Vì vậy, không nên xoa đầu người Thái (ngay cả xoa đầu trẻ em) vì đối với họđầu là nơi thiêng liêng
Trang 3Không được dùng chân để chỉ vật gì hay chạm vào thân thể người khác vì điều này
bị xem là thô lỗ Khi ngồi tréo chân nhất thiết không được để chân hướng về phía
ai đó, đặc biệt là tượng Phật hay ảnh Vua và không được để chân lên bàn
Trong khi Phật giáo chiếm vị trí độc tôn ở Thái Lan, Singapore lại là một quốc gia đa tôn giáo Đây là hệ quả của nhiều sắc tộc cùng sinh sống trên đảo
quốc này Theo thống kê năm 2010, khoảng 33.3% dân số Singapore theo PhậtGiáo,10.9% theo Đạo Giáo, 18.3% dân số (chủ yếu là người Hoa, người gốc Âu,
và người Ấn Độ) là tín đồ Đạo Cơ Đốc Hồi Giáo chiếm khoảng 14.7% dân số, chủyếu tồn tại trong các cộng đồng người Mã Lai, người Ấn Độ theo Hồi giáo, vàngười Hồi (người Hoa theo Hồi giáo) Có khỏang 17% dân số Singapore tuyên bố
họ không có tôn giáo, các tôn giáo khác không đáng kể
Vì là một quốc gia đa tôn giáo, khi làm ăn ở Singapore, cần phải có những hiểu biết nhất định về tôn giáo của đối tác để tránh phải những điều cấm kỵ hay xúc phạm đến tín ngưỡng của họ
Ví dụ đối với đối tác người Mã Lai theo đạo Hồi, không nên tặng quà là đồ uống có cồn, hoặc đối với người Ấn Độ, không nên tặng hoa sứ vì nó chỉ dùng trong đám tang.
2 NGÔN NGỮ:
Ở Singapore, có 4 ngôn ngữ chính thức đại diện cho 4 dân tộc chính ở đây: tiếng Anh, tiếng Hoa, tiếng Mã Lai và tiếng Tamil Hầu hết người dân ở đây đều có thể nói nhiều hơn một thứ tiếng, chủ yếu là tiếng Anh và tiếng Hoa Ngoài ra, có nhiều người nói được 3,4 thứ tiếng Trẻ em được giáo dục trong môi trường song ngữ từ nhỏ nên tiếng Anh rất lưu loát Đây là một lợi thế cạnh tranh rất lớn của người Singapore trong quan hệ làm ăn với đối tác nước ngoài cũng như là lợi thế của người nước ngoài khi muốn làm ăn ở đây Tuy nhiên người nước ngoài lần đầu đến đây có thể gặp phải một vấn đề vì
Trang 4nhiều người Singapore sử dụng Singlish- một dạng tiếng Anh lai tiếng địa phương.
Tiếng Thái là ngôn ngữ hành chính tại Thái Lan Trong kinh doanh tiếng Anh cũng được hiểu biết một cách rộng rãi và là ngôn ngữ thương mại chính ở Bangkok Tuy nhiên, mức độ thành thạo không bằng người Singapore, đôi khi cũng cần người phiên dịch.
3 GIÁ TRỊ, THÁI ĐỘ, THÓI QUEN VÀ CÁCH ỨNG XỬ:
Đặc tính tuân thủ tôn ti trật tự của người Thái khá kiên định, nên các thông tin truyền đạt thường phải đi qua nhiều tầng nấc trước khi đến nơi cao nhất,
do vậy cần phải biết mềm dẻo và kiên nhẫn trong thương lượng
Ở Singapore, nếu bạn là thành viên của một đoàn đại biểu, thì thành viênquan trọng nhất( người có chức vụ cao nhất) phải được giới thiệu đầu tiên
Hoặc khi bước vào một căn phòng, mọi người thường có xu hướng chờ cho đếnkhi được chỉ dẫn là phải ngồi ở đâu và điều này phụ thuộc vào chức vị của người
đó.Trong một doanh nghiệp thì những quyết định quan trọng gần như phụ
Trang 5thuộc hoàn toàn vào những người quản lý cấp cao, những người dưới quyền thường tránh đặt câu hỏi và phán xét quyết định của cấp trên của họ.
Tư tưởng về thể diện đều rất quan trọng ở Singapore và Thái Lan Để
tránh bị mất mặt, người Singapore luôn kiểm soát hành vi và cảm xúc nơi côngcộng Tương tự như vậy, người Thái luôn tránh đối đầu trực tiếp và cố gắng đểkhông làm bản thân mình cũng như những người khác rơi vào tình huống ngượngnghịu, bẽ mặt Họ luôn tránh nói về những chủ đề tiêu cực, những cuộc tranh cãihoặc nói chuyện một cách hung hăng
Do đó, khi đàm phán làm ăn ở Singapore hoặc Thái Lan, nên đối thoại một cách nhẹ nhàng từ tốn, không cao giọng và nhất là giữ thái độ đúng mực để giữ thể diện cho bản thân và cả đối tác Khi giao tiếp nên chú ý đến ngôn ngữ
cơ thể và biểu hiện khuôn mặt.
Ngoài ra, không nên phê bình, phán xét thẳng thắn ý kiến của người khác, nhất làđối với người có chức vị cao hơn mình
Người Thái và Singapore thường tránh đối đầu Thay vì từ chối thẳng thừng bằng chữ “không”, họ thường dùng một cái cớ không thật hoặc giả vờ không hiểu rõ tiếng Anh Đôi khi họ thoái thác bằng cách nói cần phải xin ý kiến cấp trên nhưng cấp trên đó không bao giờ có thật Nói chung, họ thấy bất tiện khi từ chối trực tiếp một ai đó.
Riêng đối với Thái Lan, cãi vả hay tức giận là điều kiên cử trong văn hóa Thái nêncảm xúc trên khuôn mặt là rất quan trọng vì vậy chúng ta nên tránh xung đột giận
dữ hay khiến cho người Thái thay đổi nét mặt Sự không đồng tình hay hoặc cáccuộc tranh chấp nên được giải quyết bằng nụ cười và không nên cố trách mắng đốiphương.Thường thì người Thái giải quyết sự bất đồng hay xui xẻo bằng cách nói
“mai pen rai” nghĩa là “không có gì đâu mà”, việc sử dụng các câu thành ngữ này ởThái thể hiện tính hữu ích của nó với vai trò giảm thiểu các xung đột, các mối bất
Trang 6hòa than phiền khi nói câu thành ngữ như vậy thì mọi việc đều diễn ra như khôngquan trọng và do đó thì họ sẽ không thay đổi nét mặt và tránh sự va chạm.
Trong khi trò chuyện, họ có thể hỏi đối tác những câu hỏi riêng tư về hôn nhân hay thu nhập Bạn có thể từ chối trả lời một cách lịch sự, song nếu không trả lời những câu hỏi như vậy thì mối quan hệ có thể kém đi.
Khi ngồi nói chuyện với đối tác không nên ngồi chéo chân Vì ở Singapore, để lộ lòng bàn chân hoặc đế giày có thể bị xem là thô lỗ hoặc thiếu tôn trọng người khác Còn ở Thái Lan, chân được xem là bộ phận thấp kém nhất trên cơ thể và không được sạch sẽ, nếu ngồi chéo chân, chân bạn có thể
sẽ vô tình chĩa về phía đối tác hoặc hình tượng Phật, đức Vua- những gì mà người Thái xem là rất thiêng liêng và kính trọng Ngoài ra, đối với người Thái,
cử chỉ tối kỵ là hất hàm hay dùng chân, cũng như việc vỗ tay lên đầu người khác
Danh thiếp được trao vào lúc đầu gặp mặt, ngay sau khi giới thiệu và được in ở cả hai mặt: thường in bằng tiếng Trung (ở Singapore) và in bằng tiếng Thái (ở Thái Lan), mặt còn lại in bằng tiếng Anh.
Khi nhận danh thiếp, nên xem một cách cẩn thận trước khi cất nó đi Sẽ là một ý kiến hay nếu một mặt danh thiếp được in bằng tiếng Trung hoặc tiếng Thái và mặt còn lại in bằng tiếng Anh nếu làm ăn ở hai quốc gia này.
Những nét khác biệt:
Quan niệm về thời gian:
Người Thái Lan thường chậm trễ, không đúng giờ, họ cũng không ngại chờ đợi Khi vào nhà hàng với sự phục vụ chậm trễ, chúng ta có thể thấy sự tức giận,
bực bội ở rất nhiều người ở các nước khác trên thế giới, nhưng với người Thái Lan,
họ hầu như không tỏ ra khó chịu về vấn đề này Cách ước tính thời gian của
Trang 7người Thái cũng không chính xác Nếu như bạn nghe họ nói làm gì “trong vòng
mười phút nữa”, điều này có thể có nghĩa là “ngay lập tức” hoặc “trong vòng nửatiếng nữa”
Khác với người Thái, người Singapore có tác phong rất đúng giờ, họ rất quý trọng thời gian.
Do đó, khi có hẹn với đối tác người Singapore, phải luôn luôn đúng giờ Mặc
dù người Thái không có quan niệm chặt chẽ về thời gian nhưng cần phải đến các cuộc hẹn đúng giờ để thể hiện sự tôn trọng của mình, tuy nhiên việc chậm trễ khoảng năm, mười phút vẫn có thể chấp nhận được vì ở Bangkok rất thường xảy ra kẹt xe và tốt nhất là gọi điện thông báo cho đối tác nếu bạn có thể đến muộn.
Singapore nguyên là thuộc địa của Anh, và giao lưu văn hóa với châu
Âu sớm nên người Singapore có phong cách giao tiếp gần với châu Âu Họ bắt tay theo phong cách Âu.
Người Thái ít có thói quen bắt tay, đối với họ chấp tay trước ngực là lịch sự nhất , nếu nam và nam thì còn được chứ nam và nữ thì người nữ rất ngần ngại trừ trường hợp người quen giao tiếp quốc tế Không nên bắt tay với phụ
nữ Thái nếu như họ không chìa tay ra trước
Người Singapore trao đổi danh thiếp bằng 2 tay trong khi người Thái chỉ sử dụng tay phải để trao và nhận danh thiếp.
Ở Thái Lan, quan hệ giao tiếp kinh doanh được thiết lập chủ yếu dựa trên nền tảng quan hệ cá nhân, xã hội, gia đình hay bạn bè Người Thái sẽ trở nên dễ lĩnh hội hơn và khách quan hơn nếu như bạn tới một cơ quan nào đó
mà có sự giới thiệu hay thư của một quan chức chính phủ hay của giới kinh doanh có tiếng tăm Người Singapore cũng trung thành với nhóm đất nước, công ty và nhóm xã hội của họ nhưng các mối quan hệ thì không đặt nặng
Trang 8trên sự quen biết cá nhân Họ đánh giá sự vật hoặc đối tượng thông qua kinh nghiệm trực tiếp và các bằng chứng cụ thể chứ không qua diễn giải của người khác Điều này có lẽ xuất phát từ kinh nghiệm lịch sử của bản thân quốc gia và ý
thức ngày càng cao về những sự thật khách quan Trong xã hội này mọi người chủyếu được đánh giá dựa trên những phẩm chất nổi trội, tinh thần đồng đội và nănglực cá nhân
Ngoài những nét tương đồng và khác biệt như trên, Thái Lan và Singapore còn cónhững đặc trưng riêng trong thái độ và cách ứng xử, hiểu biết những nét văn hóanày sẽ giúp ích cho việc kinh doanh tại đây:
Thái Lan:
Người Thái rất tôn kính Vua, Hoàng Hậu và Hoàng gia Vì vậy trong quá trình giao tiếp với đối tác là người Thái không nên có thái độ bất kính hoặc đùa cợt về Vua hay Hoàng hậu của họ Nên nhớ rằng Hoàng cung là đề tài cấm kỵ, tốt nhất tránh trao đổi về vấn đề này
Ví dụ: Năm 2006 có một thanh niên người Hy Lạp tên Oliver đã dùng bình xịt màulên bức ảnh của Quốc Vương, nên đã bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ và tuyên phạt 15năm tù giam vì 2 tội : Xúc phạm đến Quốc Vương và phá hoại tài sản công
Trong quan hệ kinh doanh, người Thái đánh giá cao sự khiêm tốn và kiên nhẫn Trong khi tính toán để quyết định, người Thái có phần do dự và thường tham khảo ý kiến của nhiều người trước khi đưa ra quyết định cuối cùng nên thường mất nhiều thời gian Vì vậy không nên nóng vội khi hợp tác với người Thái, tính kiên nhẫn là chìa khóa của sự thành công Đừng bao giờ mất tự chủ, đừng biểu lộ quá đáng các cảm xúc, đừng tỏ ra quá kiên định Người Thái thường không thích các biểu cảm quá mạnh này.
Trang 9 Cởi giày dép vào nhà hay vào những nơi linh thiêng ở các đền chùa cũng làphong tục ,và củng không được giẩm chân lên bậc cửa.
Phụ nữ Thái rất kín đáo Vì vậy, đừng chạm vào người họ khi không đượcphép và không nhìn vào phụ nữ quá 2 giây vì như thế người Thái sẽ cho là khiếmnhã
Trong một buổi họp thương lượng làm ăn, nếu một đối tác Thái bắt đầu mỉmcười mà không có lý do rõ ràng, bạn hãy mau đổi đề tài, bởi biểu hiện đó cho thấyđối tác đã bắt đầu cảm thấy khó chịu về đề tài bạn đang nói
có thể bỏ qua câu trả lời của họ
Người Singapore hầu hết giao tiếp cách nhẹ nhàng và họ tin rằng thái
độ điềm tĩnh sẽ tốt hơn là phong cách năng nổ.
Người singapore là những nhà thương lượng rất cứng rắn trong thương lượng về giá cả cũng như thời hạn Tránh việc mất bình tĩnh trong khi thương lượng nếu không có thể bạn sẽ mất mặt và làm ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác giữa hai bên.
Nếu bạn đang kí hợp đồng với người Trung Quốc thì ngày kí kết hợp đồng
có thể sẽ do một nhà chiêm tinh hoặc một thầy phong thủy định ra
Rất ít người Singapore hút thuốc lá
Trang 104 GIÁO DỤC:
• Singapore:
Sau Nhật Bản, giáo dục Singapore đang khẳng định thương hiệu của mình trongkhu vực Nguyên nhân của sự thành công đó chính là tiêu chí giáo dục hướng đếnchất lượng được đặt lên hàng đầu Thế mạnh của hệ thống giáo dục Singapore nằmtrong chính sách song ngữ tiếng Anh và tiếng Malay, hay Quan thoại, hay Tamil vàmột chương trình giảng dạy phong phú, trong đó sự sáng tạo và tính liên kết giữvai trò chủ đạo Tất cả mọi người đòi hỏi phải có những kỹ năng cùng với khảnăng tương xứng để tồn tại trong những môi trường có tính cạnh tranh cao và trang
bị cho một tương lai sáng lạng hơn Điều này góp phần tạo nên một lực lượng laođộng giàu tri thức, sáng tạo và năng động bật nhất trong khu vực Châu Á TháiBình Dương nói riêng và châu Á nói chung Đó là 1 điều kiện thuận lợi đối với nhàđầu tư: nhân viên giàu trình độ, kinh nghiệm, việc công tác huấn luyện không mấtnhiều thời gian thậm chí nhận được nhiều sự hỗ trợ sáng tạo bởi nhân viên Vớinhiều ngành nghề được đào tạo đa dạng, môi trường kinh doanh lý tưởng thích hợpvới việc đầu tư mua bán những sản phẩm ứng dụng kỹ thuật công nghệ cao, nhữngsản phẩm hỗ trợ tiên tiến cho giáo dục (vì Singapore đang hướng đến kinh doanhgiáo dục)
Thái Lan:
Hệ thống giáo dục Thái Lan đã có những cố gắng vượt bậc để nâng cao chất lượngnguồn lao động của quốc gia ở cả 2 lãnh vực nông nghiệp và khoa học công nghệ.Với thế mạnh chú trọng đầu tư nghiên cứu nông nghiệp, bằng chứng là Thái Lan
có 1 nền nông nghiệp phát triển, đây thực sự là 1 thị trường tiềm năng dành chonhững sản phẩm tiên tiến phục vụ cho nông nghiệp như những giống cây trồng,con vật mới; nguồn phân bón mới; những thiết bị và công nghệ tiên tiến phục vụ