đại CƯƠNG về công nghệ sinh học-KTSXDP

ĐẠI CƯƠNG VỀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC... Trình bày được vai trò của vi sinh vật trong CNSH 3.. Trình bày được 2 phương pháp phân loại sản phẩm của Công nghệ VSV 4.. Kể tên các sp chủ yếu của

ĐẠI CƯƠNG VỀ CÔNG

NGHỆ SINH HỌC

Mục tiêu học tập

1 Trình bày được định nghĩa CNSH và

các lĩnh vực của CNSH

2 Trình bày được vai trò của vi sinh vật

trong CNSH

3 Trình bày được 2 phương pháp phân

loại sản phẩm của Công nghệ VSV

4 Kể tên các sp chủ yếu của ngành CN

vi sinh vật

ĐỊNH NGHĨA CÔNG NGHỆ SINH HỌC

• CNSH là tập hợp các KT khác nhau của các ngành khoa học về sự sống ( sinh

học, hóa sinh học, vi sinh vật học, tế bào học, SH phân tử…) nhằm tạo ra các sản

• CNSH là công nghệ sử dụng các hiện

tượng sinh học để sao chép và sản xuất

ra những vật phẩm hữu ích.

CNSH- Một sự theo đuổi đa ngành

PHÂN LOẠI CÔNG NGHỆ SINH HỌC

CNSH truyền thống:

 Thực phẩm lên men truyền thống

 Công nghệ lên men vi sinh vật

 SX phân bón và thuốc trừ sâu vi sinh vật

 SX sinh khối giàu protein

 Nhân giống vô tính bằng nuôi cấy mô và

tế bào thực vật

 Thụ tinh nhân tạo

PHÂN LOẠI CÔNG NGHỆ SINH HỌC

CNSH hiện đại:

 Nghiên cứu gen

 Thực vật và động vật chuyển gen

 Động vật nhân bản

 Chip AND

 Liệu pháp tế bào gen

 Protein trị liệu

 Tin sinh học

 Công nghệ sinh học nano

 Hoạt chất sinh học

PHÂN LOẠI CÔNG NGHỆ SINH HỌC

Phân loại theo tác nhân sinh học tham gia vào quá trình CNSH :

 CNSH vi sinh vật

 CNSH động vật

 CNSH thực vật

 CNSH enzym

 Công nghệ protein (protein engineering)

 Công nghệ gen (gene engineering)

PHÂN LOẠI CÔNG NGHỆ SINH HỌC

Phân loại theo đối tượng phục vụ của CNSH:

CNSH y dược (CN đỏ)

CNSH nông nghiệp (CN xanh)

CNSH hóa học (CN trắng)

CNSH chế biến thực phẩm

CNSH môi trường

CNSH vật liệu

CNSH năng lượng…

CNSH … ( CN lam)

Một số lĩnh vực hoạt động của CNSH

Đầu tư vào CNSH sẽ được hưởng lợi lâu dài.

thực phẩm, môi trường, nông nghiệp

- Nông lâm nghiệp: giống mới, thuốc trừ sâu, phân bón…

- Môi trường: xử lý chất thải, sx năng lượng…

- Hóa chất trung gian: enzym, AND, ARN…

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA CNSH

Giai đoạn cận đại: Đến nửa sau TK 20

Gđ của các qt lên men liên tục

Giữa TK 19- Pasteur tìm ra bản chất

của sự lên men (khoảng 1854)

1928- A.Fleming tìm ra Penicillin=>

thế chiến 2 thúc đẩy CNKS (1947)

Các s.phẩm của lên men liên tục:

Kháng sinh, acid amin, vaccin,

vitamin…

Chọn lọc các thể đột biến từ VSV

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA CNSH

Giai đoạn hiện đại:

Các enzym giới hạn, plasmit

Công nghệ nano

chẩn đoán…

Cây trồng tự cố định đạm

Cây mang gen chịu khô

hạn, kháng sâu rầy, cây

cho quả năng suất cao…

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA CNSH

• Giai đoạn hiện đại:

• 1976: insulin tái tổ

hợp trong E coli

• 1997: Cừu Doly ( CN

tế bào gốc)

• 2003: Giải mã bộ gen

người hoàn chỉnh

• Gần đây: Di truyền

VI SINH VẬT – ĐỐI TƯỢNG CỦA CNSH

• Xuất hiện sớm nhất – 3,5 tỷ năm về trước

• Phát hiện muộn nhất < 400 năm (1683)

• Phân bố rộng rãi (1g đất có từ 1-22 tỷ VK, 3-50 triệu XK, 0,5-14 triệu vi nấm, 39 nghìn

tỷ VK/ body…)

• Phân loại: VK, nấm, xạ khuẩn, virus

• Đặc điểm:

Sinh sản nhanh

Dễ thích nghi