ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG TUỔI HỌC TỐT HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN

Tôi cố gắng mọi lúc, mọi nơi, gần gũi với trẻ, cho trẻ xem băng hình có những hình ảnh, con vật mà giống trong những câu chuyện làm những nhân vật rối, khâu rối, chuẩn bị tốt mọi điều ki

ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG

TUỔI HỌC TỐT HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

- Lý do chọn đề tài:

Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới, chương trình giáo dục mầm non, trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp sự phát triển của từng trẻ, lấy trẻ làm trung tâm, khuyến khích trẻ hoạt động tích cực, hồn nhiên vui tươi Đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm “ Học

mà chơi – chơi mà học” đáp ứng mục tiêu phát triển của trẻ một cách toàn diện

về mọi mặt

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng trong trương trình giáo dục toàn diện trẻ Hiện nay việc trẻ em của chúng ta nói trống không, không đủ câu, trọn nghĩa chiếm một lượng không nhỏ và rất khó cho việc tiếp cận với những câu chuyện bởi vì trẻ một phần nghèo nàn về vốn từ, một phần trẻ không biết diễn đạt sao cho mạch lạc, thông qua các câu chuyện, các nhân vật,

sự vật hiện tượng gần gũi giúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận và nhận biết thế giới vạn vật xung quanh phát triển óc tư duy sáng tạo, trí tò mò kích thích sự khám phá từ

đó nảy sinh trong trẻ những nhận thức tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mĩ, yêu quí ông, bà, cha, mẹ, thầy, cô.Yêu quí loài vật, yêu thiên nhiên cỏ cây, hoa, lá Làm cho tâm hồn trẻ ngày thêm hướng thiện

Kể chuyện cho trẻ nghe còn giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn từ ngữ phong phú đa dạng, giúp trẻ nói rõ, nói chuẩn tiếng việt, khả năng nói sõi, diễn đạt ngôn ngữ được mạch lạc rõ ràng hơn

Nhưng qua thực tế tôi thấy, đặc điểm tâm sinh lí nhận thức của trẻ ở độ tuổi nhà trẻ còn rất nhiều hạn chế do các cơ quan và bộ máy phát âm của trẻ chưa được hoàn thiện Trẻ mới học nói, nói ngọng, nói chưa đúng, nói chưa đủ câu nên khả năng diễn đạt ngôn ngữ, câu từ chưa được rõ ràng, mạch lạc Trẻ hiếu động không chịu ngồi yên, hay đùa nghịch, nói tự do không tập trung chú ý

nghe cô kể chuyện Cho nên việc tổ chức “Gây hứng thú giúp trẻ 24-36 tháng tuổi học tốt hoạt động kể chuyện” ngay từ ban đầu là rất quan trọng và góp phần

nâng cao chất lượng kể chuyện cho trẻ nghe Chính vì lí do trên mà tôi quyết định chọn đề tài này Nhận thức rõ mục đích và ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng giờ kể chuyện cho trẻ nghe từ 24-36 tháng tuổi Là giáo viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ tôi nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lí

của trẻ cũng như nắm chắc phương pháp hữu ích phù hợp với trình độ nhận thức: Tôi giành nhiều thời gian nghiên cứu tài liệu, học hỏi áp dụng những phương pháp phù hợp với tâm sinh lí của trẻ Tôi cố gắng mọi lúc, mọi nơi, gần gũi với trẻ, cho trẻ xem băng hình có những hình ảnh, con vật mà giống trong những câu chuyện làm những nhân vật rối, khâu rối, chuẩn bị tốt mọi điều kiện phục vụ cho tiết học phù hợp với thực tế và tình hình của nhóm trẻ từ 24-36

tháng tuổi học tốt hơn hoạt động kể chuyện

- Mục đích nghiên cứu:

Tìm ra được những biện pháp hiệu quả nhất nhằm giúp trẻ 24 – 36 tháng tuổi tham gia tốt vào hoạt động kể chuyện và phát triển ngôn ngữ

- Đối tượng của nghiên cứu: Trẻ nhóm 24 – 36 tháng tuổi - lớp A2 trường Mầm non Thanh Sơn

- Phương pháp nghiên cứu:

Để nghiên cứu đề tài này, tôi đã sử dụng phương pháp sau:

+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp quan sát

+ Phương pháp đàm thoại

+ Phương pháp trò chơi

- Giới hạn phạm vi nghiên cứu: Biện pháp gây hứng thú cho trẻ 24-36 tháng tuổi lớp A2 - trường mầm non Thanh Sơn học tốt hoạt động kể chuyện

II NỘI DUNG:

1 Cơ sở lý luận:

Hoạt động kể chuyện là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ nhà trẻ, góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề cho trẻ làm quen với văn học Trẻ được tiếp xúc cẩm nhận được sự vật, hiện tượng, những cái hay, cái đẹp của thế giới xung quanh trẻ, trẻ khám phá những điều mới lạ mà trẻ chưa được làm quen Hoạt động kể chuyện là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, thẩm

mĩ, trí tuệ, thể chất và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo

=>Thật vậy, chỉ có thông qua hoạt động kể chuyện thì phát triển ngôn ngữ và

tư duy của trẻ mới được phát triển Đó là cơ sở ban đầu đặt nền móng cho sự hình thành và triển nhân cách của con người mới đáp ứng thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

2 Cơ sở thực tiễn.

Năm học 2016-2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 24-36 tháng tuổi,

lớp tôi có 30 cháu, trong đó 19 trẻ lần đầu tiên đến trường Trong quá trình tổ chức hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe, tôi gặp không ít thuận lợi, khó khăn:

* Thuận lợi:

- Trẻ đi học chăm đạt tỉ lệ chuyên cần cao

- Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động

- Được sự quan tâm chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn, cũng như sự bảo ban tận tâm của chị em đồng nghiệp

- Được phụ huynh nhiệt tình giúp đỡ: Cho con đi học đều, ủng hộ nguyên vật liệu phế phẩm để làm đồ dùng đồ chơi thêm phong phú

- Về cơ sở vật chất: Phòng học thoáng mát đúng diện tích theo yêu cầu

Đồ dùng, đồ chơi được trang bị tương đối đầy đủ

- Bản thân là một giáo viên nắm chắc chuyên môn, nhiệt tình, năng động, sáng tạo

* Khó khăn

- Đồ dùng dạy học chưa phong phú, chưa đầy đủ theo thông tư 02 và thông tư 34

- Trẻ của lớp đông, sự nhận thức giữa các trẻ trong nhóm không đồng đều

- Một số trẻ thì quá hiếu động, hay nghịch nghợm, không chú ý trong giờ học còn một số trẻ lại quá nhút nhát

- Việc quan tâm chăm sóc giáo dục con em của một số phụ huynh chưa thực sự tốt, ít có thời gian trò chuyện, kể chuyện cho trẻ nghe

- Khi tổ chức hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe còn cứng nhắc, những nhân vật trong truyện chưa rõ ràng, chưa lôi cuốn trẻ

- Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài:

STT Kỹ năng phát triển ngôn ngữ qua

hoạt động kể chuyện

Kết quả

Số trẻ Tỷ lệ (%)

- Trên cơ sở tìm ra những tồn tại, tôi đã rút ra một số biện pháp gây hứng thú giúp trẻ 24 - 36 tháng tuổi học tốt hoạt động kể chuyện

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.

* Biện pháp1: Xây dựng kế hoạch.

- Do nắm bắt được tâm sinh lý của trẻ và biết được những nỗi mà trẻ hay mắc phải khi nghe cô kê chuyện, tôi đã xây dựng kế hoạch cho trẻ theo từng chủ

đề xuyên suốt trong năm học

+ Với chủ đề: “ Trường mầm non”

Ở giai đoạn này trẻ mới đến trường, tâm sinh lý chưa ổn định, tôi chọn những đề tài đơn giản, gần gũi, quen thuộc kể cho trẻ nghe

Ví dụ: Truyện: “ Bé làm được việc gì” rồi đàm thoại theo nội dung câu chuyện cũng như hỏi trẻ ở nhà bé làm được những việc gì? để trẻ trò chuyện, gần gũi giữa cô và trẻ

+ Với chủ đề tiếp theo, tôi dùng mọi biện pháp để tăng dần mức độ phức tạp và đa dạng của những câu chuyện

Ví dụ: Với những câu hỏi phát triển tư duy: Ò ó o là con gì? Nhà con có những con vật gì?

Với những câu hỏi về trình tự thời gian: Sáng ai đưa con đi học? Tối ai tắm cho con?

+ Giai đoạn cuối năm, khi ngôn ngữ của trẻ phát triển ở mức độ cao hơn tôi kể những câu chuyện dài hơn, nội dung phức tạp hơn, đặt những câu hỏi đàm thoại dài hơn phức tạp hơn Hay cho trẻ kể những câu chuyện ngắn, kể theo tranh, kể theo cô

* Biện pháp2: Trang trí lớp theo từng chủ đề phong phú, bắt mắt và hấp dẫn trẻ

Dùng xốp cắt tỉa thành các nhân vật trong truyện tôi dán trang trí xung quanh góc thư viện vừa tầm nhìn của trẻ

Ví dụ: Chủ đề: “ Động vật” tôi dùng các xốp màu cắt tỉa thành các hình con vật ngộ nghĩnh, bắt mắt của truyện: “ Vì sao thỏ cụt đuôi”

Hình ảnh minh hoạ: Truyện “Vì sao thỏ cụt đuôi”

Tôi thu lượm những bìa cứng, que kem đã qua sử dụng, cúc áo, bông hoa vải đã qua sử dụng tạo thành những khung ảnh có những con vật ngộ nghĩnh hay những phương tiện giao thông, những bông hoa đẹp, hình ảnh những người thân yêu của trẻ

Hình ảnh minh hoạ: Khung ảnh tự làm

* Biện pháp3: Tìm hiểu đặc điểm tâm lý của trẻ:

Đối với trẻ 24-36 tháng tuổi tư duy của trẻ phát triển rất mạnh, nhưng ngôn ngữ của trẻ phát âm chưa chuẩn, chưa tròn tiếng mẹ đẻ

Nhóm trẻ 24-36 tháng tôi phụ trách có 30 cháu nhưng chỉ có 14 cháu là nói tương đối tốt, còn 16 cháu nói ngọng Vì vậy muốn khắc phục được khó khăn đó tôi phải thường xuyên gần gũi trẻ, nhẹ nhàng âu yếm trò chuyện với trẻ,

để trẻ bộc lộ tình cảm với các bạn xung quanh

Từ đó tôi mới hiểu được tâm lý của trẻ và dần dần sửa những lỗi trong phát âm Khi đó tôi mới lên kế hoạch để dạy trẻ, như giờ kể chuyện khi bước vào giờ học cô cùng trò chuyện với trẻ về những gì có liên quan đến giờ học, để trẻ bộc lộ tình cảm và khả năng phát triển ngôn ngữ

Ví du: Đối với tiết kể chuyện: “Quả trứng” Trước khi vào tiết học tôi cùng trẻ hát bài “Một con vịt” để gây sự tập trung cho trẻ khi vào bài, khi trẻ đã

tập chung chú ý tôi trò chuyện cùng trẻ :

+ Cô cháu mình vừa hát bài gì ?

+Trong bài hát có nhắc đến con vật gì ?

+Con vịt kêu như thế nào ?

+Vịt được nuôi ở đâu?

+ Bạn nào giỏi kể tên những con vật trong gia đình nhà mình nào?

Ví dụ: Đối với tiết truyện: “ Cây táo” Tôi lại dẫn dắt trước khi vào bài cùng trẻ hát bài “ Quả” đi thăm vườn cây ăn quả cho trẻ quan sát để trẻ nhận biết được các loại cây và dẫn dắt trẻ vào bài dễ dàng, thu hút trẻ hơn

Như vậy trẻ sẽ nêu ra được ý kiến của mình, phát triển tư duy cho trẻ và trẻ hứng thú học bài

Khi cô kể chuyện cho trẻ nghe cô kết hợp cho trẻ xem tranh, ảnh để trẻ tiếp xúc với hình ảnh trên bức tranh, khi cô kể chuyện cho trẻ nghe cô phải kể diễn cảm nhấn mạnh vào những câu từ của nhân vật, làm điệu bộ, giọng kể của từng nhân vật khác nhau để cuốn hút trẻ

Tranh truyện: “Quả trứng”

Đối với trẻ học tốt, phát âm rõ, cô khuyến khích trẻ phải diễn cảm và thể hiện được cử chỉ, điệu bộ

Đối với trẻ nói ngọng, cô lưu ý sửa sai cho trẻ ngay, không những sửa

trong giờ học mà còn sửa ở mọi lúc, mọi nơi.

Bằng biện pháp sau mỗi giờ học, buổi học tôi cảm thấy trẻ phát âm những

từ, những câu được chuẩn hơn, rõ ràng hơn, Trẻ đã từng bước sửa được lỗi sai của mình Cô cùng các bạn tuyên dương trẻ Như vậy trẻ sẽ hứng thú, tự tin, tham gia vào hoạt động tích cực hơn

Ví dụ: Mỗi khi trẻ kể ngọng, cô mời trẻ kể lại, trẻ không tự tin và không dám kể hoặc kể bé, cô kể cho trẻ nghe nhiều lần rồi từ đó trẻ kể được tốt hơn

Khi chuyển tiếp câu chuyện sang hình thức khác cô cho trẻ chơi trò chơi hay hát vận động để trẻ đỡ chán

Ví dụ: Chuyển tiếp câu chuyện “Quả trứng” sang sân khấu rối cô cho trẻ chơi trò chơi “Chú vịt con”

Ảnh: Trẻ tham gia trò chơi: “ Chú Vịt con”

Kết thúc tiết học cô cho trẻ chơi trò chơi hay vận động bài múa để trẻ đỡ mệt mỏi

Ví dụ : Kết thúc câu chuyện “Quả trứng” cô cho trẻ hát và vận động bài: “Đàn vịt con”

Đối với trẻ ở lứa tuổi này trẻ rất ương bướng nên cô không gò ép trẻ mà chỉ động viên hoặc gây hứng thú để trẻ tập trung dần Như vậy giờ học mới đạt kết quả cao

* Biện pháp 3: Gây hứng thú, thu hút trẻ vào hoạt động thông qua đồ dùng,

đồ chơi:

Để giờ kể chuyện đạt kết quả cao thì khâu chuẩn bị đồ dùng cho việc dạy học vô cùng quan trọng Qua thực tế giảng dạy và tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí, nhận thức của trẻ từ 24-36 tháng tuổi là lối tư duy trực quan hình tượng, nên tôi

đã sáng tạo tự thiết kế làm ra một số đồ dùng, đồ chơi màu sắc đa dạng, phong phú phù hợp với từng nội dung câu chuyện cần kể, để giới thiệu cho trẻ, giúp cho trẻ có những cảm xúc và những ấn tượng tốt về đồ vật, sự vật đó Ngay từ ban đầu tôi đã tận dụng những đồ dùng, phế liệu qua đời sống sinh hoạt hàng ngày nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và an toàn để làm đồ dùng, đồ chơi phục

vụ cho giờ dạy

Ví dụ : Tôi đã dùng bìa cứng, vải dạ, vải vụn, kéo, keo nến…khéo léo cắt tỉa, khâu tạo thành những nhân vật trong truyện để làm đồ dùng trực quan kể cho trẻ nghe

Khi kể chuyện “Quả trứng” cho trẻ nghe tôi dùng bìa cứng, giấy bóng kính…cắt tỉa tạo thành những nhân vật như : Gà trống, Lợn con, quả trứng giống y như những con vật trong chuyện kể, để làm rối bóng diễn cho trẻ xem

Ảnh: Rối bóng truyện: “Quả trứng”

Với câu chuyện “Thỏ ngoan” tôi dùng vải vụn, bông, hột, hạt…khâu

những nhân vật rối như Thỏ, Cáo, bác Gấu để diễn rối tay cho trẻ xem, trẻ rất thích thú chỉ và gọi tên nhân vật đó, trẻ tưởng như các nhân vật đó từ trong tranh truyện bước ra thật gần gũi, ngộ nghĩnh và đáng yêu

Ảnh: Rối tay truyện: “Thỏ ngoan”

Với những đồ dùng tự tạo trên tôi chú ý đến việc sử dụng đưa ra giới thiệu cho trẻ bằng nhiều cách khác nhau để dẫn dắt gây hứng thú vào bài Ngoài ra tôi còn khéo léo cắt tỉa tạo thành những cái mũ xinh xắn có gắn những nhân vật mà trẻ yêu thích, tận dụng vải vụn khâu thành những con thú nhồi bông ngộ nghĩnh đẹp đẽ để làm phần thưởng khi trẻ hoạt động, vừa động viên khuyến khích trẻ, vừa giúp trẻ tham gia vào các trò chơi

Ví dụ : Cô làm những chiếc mũ thỏ để thưởng cho trẻ chơi vận động :

“Trời nắng - Trời mưa” Sau khi học xong truyện : “Thỏ con không vâng lời”

hay khâu những chú Chim, Mèo hoa, Gà con, mây để làm phần thưởng, quà tặng, đồ chơi cho trẻ trong các tiết kể chuyện làm cho trẻ rất phấn khởi hứng thú

Ảnh: Thú nhồi bông

* Biện pháp 4: Gây hứng thú giúp trẻ học tốt hoạt động “Kể chuyện”

qua ứng dụng công nghệ thông tin:

Mỗi một câu chuyện kể cho trẻ nghe tôi sưu tầm, lựa chọn, chuẩn bị các hình ảnh phù hợp để trình chiếu powerpoint cho trẻ xem lúc đàm thoại, gây hứng thú tôi cũng cho trẻ quan sát trên màn hình để thu hút sự chú ý của trẻ

Ví dụ: Trong nội dung câu chuyện “Quả trứng” tôi đã chọn hình ảnh có các con vật như Gà con, Vịt con, Gà trống, Lợn con Tôi thấy trẻ rất hào hứng xem các hình ảnh đó Khi gợi cảm xúc trước khi kể chuyện từ những hình ảnh

đó trẻ đã học hỏi được nhiều điều và phần nào hiểu được nội dung câu chuyện

Đàm thoại trên powerpoint với những hình ảnh động tạo cho trẻ hào hứng hơn khi đàm thoại bằng tranh hay bằng lời

* Biện pháp 5: Gây hứng thú thu hút trẻ vào hoạt động qua các thủ pháp nghệ thuật:

Muốn cho giờ kể chuyện đạt kết quả cao, thì trước khi vào tiết học cô tạo cho trẻ không khí vui tươi thoải mái, tìm ra những thủ thuật để đưa trẻ vào tiết học nhẹ nhàng

Ngoài biện pháp sử dụng đồ dùng đồ chơi đưa công nghệ thông tin vào các tiết dạy thì việc sử dụng thủ pháp nghệ thuật, cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt, nét

mặt, giọng kể để trẻ làm quen với các nhân vật trong câu chuyện là rất cần thiết Trong tiết học cô phải xen kẽ, kết hợp cho trẻ tiếp xúc với nhiều loại đồ dùng như xem tranh, mô hình, sa bàn để tránh sự nhàm chán dẫn đến việc trẻ làm việc riêng không tập trung chú ý

Ví dụ: Trong câu chuyện “Chiếc ô của thỏ trắng” tôi dùng máy tính, ti vi ghi âm tiếng mưa rơi, tiếng gió thổi ào ào…bật mở cho trẻ nghe để dẫn dắt vào câu chuyện, trẻ xem trẻ rất thích thú và gọi tên những nhân vật đó Trong khi tôi

kể chuyện, tôi thể hiện đúng ngữ giọng điệu của bài

Khi trẻ được xem hình ảnh, những video có tiếng động tôi thấy trẻ rất hứng thú, chăm chú theo dõi từng nhân vật, thấy trẻ rất hiểu bài và tích cực trả lời các câu hỏi đàm thoại của cô đưa ra

Cô động viên, tuyên dương khen thưởng trẻ kịp thời sẽ gây sự hứng thú, vui tươi và tự tin Qua tiết chuyện tôi có thể tích hợp dạy trẻ các môn học khác,

để tiết học thêm sinh động, hứng thú vào giờ học sau

* Biện pháp 6: Gây hứng thú thông qua các trò chơi

Để tránh tình trạng trẻ bị nhàm chán mệt mỏi khi nghe cô kể chuyện tôi luôn tổ chức đan xen những trò chơi vận động để nhằm thay đổi trạng thái giữa động và tĩnh cho trẻ Từ nội dung của các mẩu chuyện tôi chuyển sang trò chơi một cách nhẹ nhàng để trẻ thông qua “Chơi mà học, học mà chơi”

Ví dụ: Trong câu chuyện: “Quả trứng” cô cho trẻ chơi trò chơi “Chú vịt con” vừa tránh được sự nhàm chán vừa để cho cô phụ mang những đồ dùng cần thiết cho hoạt động tiếp theo và cho trẻ chơi trò chơi khác như nặn thức ăn cho vịt hoặc dùng khối hộp để xây chuồng cho vịt con ở, tôi thấy trẻ rất thích thú

và hăng hái tích cực tham gia và hoạt động mà ý nghĩa giáo dục của câu chuyện được khắc sâu hơn

* Biện pháp 8: Phương pháp lồng ghép, tích hợp kể chuyện cho trẻ nghe vào các hoạt động khác

Trong dạy học không có môn học nào, không có phương pháp nào là duy nhất mà để đạt được hiệu quả giáo dục cần phải phối hợp lồng ghép giữa các lĩnh vực, các phương pháp mới có được hiệu quả tốt nhất với người học Hiểu được vấn đề ấy trong các giờ hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe tôi thường xuyên lồng ghép vào các môn học khác như âm nhạc, toán, tạo hình hoặc trước các giờ ăn, ngủ, vệ sinh

Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình trẻ học bài: “ Tô màu quả táo”