tìm hiểu về các loại hình thiết bị của ngàng thông tin tín hiệu đường sắt , đường bộ hiện nay

Thực hiện chương trình giáo dục đào tạo của trường Đại học Giao thông vận tải phối hợp với công ty Thông tin tín hiệu đường sắt . Tôi được phân công thực tập tại công ty , nhằm tìm hiểu các loại hình thiết bị qua các kiến thức đã học được ở trường. Công ty thông tin tín hiệu đường sắt được thành lập từ năm 1969 , nhiệm vụ của công ty là xây dựng các công trình thông tin tín hiệu đường sắt , các công trình điện hạ thế , sản xuất các phụ tùng thiết bị thông tin và tín hiệu . Trong thời kỳ xây dựng và phát triển của ngành , công ty đã thi công nhiều công trình thông tin tín hiệu có yêu cầu kỹ thuật cao . Ban lãnh đạo và các phòng ban nghiệp vụ chuyên nghiên cứu về thiết kế các đề tài khoa học nhằm điều hành sản xuất và kinh doanh ở dưới gồm có xưởng sản xuất , phụ tùng thiết bị , trạm lắp đặt và đo thử thiết bị điện điều khiển đường sắt có 4 đội chuyên xây lắp công trình và 1 đội kiến trúc chuyên sản xuất các phụ kiện bê tông nhằm phục vụ xây dựng các công trình trong thời gian thực tập tôi có đi tìm hiểu tại các cơ sở của công ty để nắm bắt các nội dung của thiết bị . Tại xưởng cơ khí : tìm hiểu máy thẻ đường , ghi đuôi cá , ghi điện , ghi động cơ , đài khống chế tay bẻ và đài khống chế nút ấn . Tại Đội 6 tìm hiểu về tín hiệu đèn màu , thiết bị điện khí tập trung ga Phủ Lý và tín hiệu đường ngang km 2 + 229 trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Ngoài ra còn tìm hiểu ga tín hiệu cánh ga Cầu Bây trên tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng . Trong quá trình thực tập các nội dung đề ra nhiều , được sự quan tâm giúp đỡ của ban lãnh đạo cơ quan hướng dẫn trong quá trình thực tập . Tôi đã tìm hiểu được một số nội dung song vì thời gian có hạn còn một số nội dung bản thân tôi chưa nắm bắt hết được . Rất mong được sự hướng dẫn thêm của ban lãnh đạo công ty và thầy cô giáo trường đại học Giao Thông Vận Tải .

LỜI MỞ ĐẦU

Thực hiện chương trình giáo dục đào tạo của trường Đại học Giao thông vậntải phối hợp với công ty Thông tin tín hiệu đường sắt Tôi được phân công thựctập tại công ty , nhằm tìm hiểu các loại hình thiết bị qua các kiến thức đã họcđược ở trường

Công ty thông tin tín hiệu đường sắt được thành lập từ năm 1969 , nhiệm vụcủa công ty là xây dựng các công trình thông tin tín hiệu đường sắt , các côngtrình điện hạ thế , sản xuất các phụ tùng thiết bị thông tin và tín hiệu Trong thời

kỳ xây dựng và phát triển của ngành , công ty đã thi công nhiều công trình thôngtin tín hiệu có yêu cầu kỹ thuật cao Ban lãnh đạo và các phòng ban nghiệp vụchuyên nghiên cứu về thiết kế các đề tài khoa học nhằm điều hành sản xuất vàkinh doanh ở dưới gồm có xưởng sản xuất , phụ tùng thiết bị , trạm lắp đặt và đothử thiết bị điện điều khiển đường sắt có 4 đội chuyên xây lắp công trình và 1 độikiến trúc chuyên sản xuất các phụ kiện bê tông nhằm phục vụ xây dựng các côngtrình trong thời gian thực tập tôi có đi tìm hiểu tại các cơ sở của công ty để nắmbắt các nội dung của thiết bị

Tại xưởng cơ khí : tìm hiểu máy thẻ đường , ghi đuôi cá , ghi điện , ghi động

cơ , đài khống chế tay bẻ và đài khống chế nút ấn

Tại Đội 6 tìm hiểu về tín hiệu đèn màu , thiết bị điện khí tập trung ga Phủ Lý

và tín hiệu đường ngang km 2 + 229 trên tuyến đường sắt Bắc - Nam

Ngoài ra còn tìm hiểu ga tín hiệu cánh ga Cầu Bây trên tuyến đường sắt HàNội - Hải Phòng

Trong quá trình thực tập các nội dung đề ra nhiều , được sự quan tâm giúp

đỡ của ban lãnh đạo cơ quan hướng dẫn trong quá trình thực tập Tôi đã tìm hiểuđược một số nội dung song vì thời gian có hạn còn một số nội dung bản thân tôichưa nắm bắt hết được Rất mong được sự hướng dẫn thêm của ban lãnh đạocông ty và thầy cô giáo trường đại học Giao Thông Vận Tải

PHẦN I MÁY THẺ ĐƯỜNG

I - CẤU TẠO MÁY THẺ ĐƯỜNG.

- Bộ khoá từ : dùng để khoá không cho lấy thẻ ra khi không có điện

- Cần tiếp điện : dùng để tiếp điện nối thông cho tiếp điểm vành đồng bánnguyệt với cuộn dây khoá từ

- Đồng hồ mili Ampe kế : để biểu thị dòng điện phát

- Thẻ đường: là bằng chứng chạy tầu khi được lện xin và cho đường

- Bộ chuyển cực ( tiếp điểm vành đồng bán nguyệt ) dùng để thay đổi kiểudòng điện đi vào cuộn dây khoá từ để đảm bảo chỉ lấy được một thẻ chứ khônglấy được thẻ thứ hai

II - CẤU TẠO MÁY PHÁT ĐIỆN MỘT CHIỀU

Gồm có cuộn Roto quay quanh từ trường và nam châm điện , loại máy phátnày chỉ phát điện một chiều nhất định , nó cấp điện cho khoá từ làm việc

Tay gạt chỉnh lưu dùng để chuyển mạch thông thoại

III - MẠCH ĐIỆN MÁY THẺ ĐƯỜNG.

Khi thao tác hai máy của hai ga có liên quan với nhau:

- Bình thường khu gian giữa hai ga không có tầu chiếm dụng thì tổng số thẻcủa hai hòm thẻ là số chẵn , tay gạt chỉnh lưu để ở giữa nối thông mạch thôngthoại

- Vành đồng bán nguyệt cùng hướng

- Nếu ga A quay máy phát điện , chuông điện thoại ga B sẽ kêu nhấc máylên thì hai ga thông thoại với nhau Nừu trực ban ga B cho đường ga A thì trựcban ga B bẻ tay gạt chỉnh lưu về phía ga A để nối thông mạch lất thẻ , khi đóquay máy phát điện một chiều lúc này trực ban ga A chuẩn bị thẻ đưa lên mángthẻ cần tiếp điện tự động tiếp lên phía trên mạch như sau :

(+) máy phát điện ga B 2 chỉnh lưu mA 3 2(đất) sang đất2ga A 3 mA (+) cuộn dây khoá từ (-) cuộn dây khoá từ 41dây trời ga A 1dây trời ga B 4 4(chỉnh lưu) (-)máy phátđiện.

Lúc này trực ban ga A quay vôlăng và lấy thẻ ra khỏi máy thẻ đường cho tầuchạy

Sau khi tầu đến ga B trực ban bỏ thẻ vào hòm thẻ lúc này vành đồng bánnguyệt của hai ga cùng hướng

IV- MỘT SỐ TRỞ NGẠI THƯỜNG GẶP.

Những trở ngại thông thường khi khai thác thiết bị thẻ đường, phuc vụ côngtác chạy tầu hiện nay được xác định như sau

1 - Trở ngại khi lấy thẻ

Khi hai ga làm thủ tục xin đường :

* Ga A và ga B không lấy được thẻ cũng không thông thoại được, có 2 trởngại đó là: bị chập dây hoặc đứt dây

- Trở ngại chập dây thì khi quay máy phát điện thấy nặng, đồng thời báo chỉ

số lớn ( nếu chập dây phía ngoài đồng hồ ), đồng hồ không chỉ ( nếu chập phíatrong đồng hồ )

- Trở ngại đứt dây: thì khi quay máy phát điện thấy nhẹ, đồng hồ không biểuthị

* Hai ga dẫn thông thoại được nhưng không lấy được thẻ, nguyên nhân là dophần cơ khí hoặc điện khí

* Hai ga lần lượt lấy hết được thẻ đường, thông thoại vẫn tốt Trở ngại donguyên nhân: cuộn dây khoá từ đấu ngược, lắp ngược cực nam châm khoá điện

từ, lắp sai cực nam châm của máy phát điện một chiều

* Hai ga thông thoại và lấy thẻ tốt song cho thẻ vào máy không được nguyênnhân do bộ phận cơ khí bị hỏng

* Phát điện lấy thẻ dòng điện yếu, là do nguyên nhân máy phát điện kémhoặc cần tiếp điện tự động bị kẹt không trở về vị trí định vị, nên dòng điện lấy thẻ

bị phân mạch

*Khi lấy thẻ bị giật, là do dây dẫn bị chậm ra vỏ máy

2 - Trở ngại khi thông thoại.

Khi hai ga liên lạc điện thoại:

* Hai ga gọi chuông và thông thoại không được:

Nguyên nhân do bộ phận chung của mạch điện thoại gọi chuông và thôngthoại bị chập hoặc đứt dây gây nên hai trường hợp:

- Hai ga không thông thoại được cũng không lấy được thẻ

- Hai ga vẫn thông thường lấy được thẻ nhưng thông thoại và gọi chuôngkhông được

Nếu chập dây quay máy phát điện gọi chuông thấy nặng

Nếu đứt dây, quay máy phát điện gọi chuông thấy nhẹ hoặc các tiếp điểmtiếp không tốt

* Hiện tượng đổ chuông nhầm hoặc hai ga thông thoại nhưng nghe lẫn tiếngcủa ga khác, nguyên nhân do dây ngoài trời hai khu gian bị chập vào nhau gâynên hoặc chỉnh lưu một chiều mất tác dụng

* Máy xin đường và máy điện báo bị chập nhau

Khi làm việc nghe thấy tiếng máy điện báo hoặc đồng hồ máy điện điện báochỉ thị lớn Khi phát điện máy thẻ đường, máy điện báo không thể làm việc được -chứng tỏ đường dây ngoài của MTĐ và MĐB chập nhau

PHẦN II

CẤU TẠO VÀ LẮP ĐẶT GHI

I - TAY QUAY GHI ĐUÔI CÁ

1- Cấu tạo ghi

Tay quay ghi đuôi cá được cấu tạo bằng vật liệu gang và sắt , bao gồm cácchi tiết :

- Bệ quay ghi ( đế ghi )

- Trụ tay quay ghi được quay trơn trong lỗ của bệ ghi

- Biển ghi được lắp trên trụ tay quay ghi dùng để biểu thị trạng thái ghi

- Vít điều chỉnh được liên kết với trụ quay để điều chỉnh lưỡi ghi

- Tay quay ghi dùng để điều khiển lưỡi ghi và được liên kết với trụ

2- Bộ phận khoá ghi.

Dùng để liên khoá giữa ghi và tín hiệu bao gồm :

- Ổ khoá cơ khí được lắp vào bộ bàn trượt để khoá ghi

- Bộ trang trí ghi ( Bộ bàn trượt ) lắp liên kết với ổ khoá cơ khí để khoá ghi

II - GHI ĐIỆN

Thiết bị quay ghi hộp khoá điện là một thiết bị tiên tiến khống chế bằng điệntập trung , dùng để chuyển trạng thái ghi

1- Cấu tạo tay bẻ ghi Gồm các chi tiết :

- Đế ghi : dùng để lắp các chi tiết vào đế và được bắt vào móng bê tông

- Tay bẻ : dùng để quay ghi và được lắp với đế ghi

- Khung trượt : được lắp vào bệ ghi và có liên kết vào chốt chữ T và cần liênkết để tác động đến bản khoá hình quạt khi chuyển khoá trên hộp khoá điện

- Cần liên kết : được lắp giữa mấu hãm và ốc điều chỉnh của bản khoá hìnhquạt hộp khoá điện

- Chốt chữ T : được liên kết giữa tay hãm và khung trượt để tác động vàobản khoá hộp khoá điện ( khi bóp tay bóp làm bản khoá quay nếu có điện mởkhoá )

- Công tắc đạp chân : là công tắc điện để cấp điện cho hộp khoá điện để mởkhoá ( bình thường cắt điện của hộp khoá điện khi đạp công tắc hộp khoá điệnđược cấp điện và mở khoá )

2- Cấu tạo hộp khoá điện

Dùng để nối thông hay lắp mạch điện tuỳ theo yêu cầu của trạng thái ghi Đồng thời thực hiện việc liên khoá giữa ghi và tín hiệu Hộp khoá điện gồm cócác chi tíết : Nam châm điện , bản khoá , cần khoá và hệ thống tiếp điểm

3- Bộ phận chuyển động.

Được lắp giữa tay bẻ ghi và lưỡi ghi nhằm để điều khiển lưỡi ghi baogồm : các cần liên kết , các chốt và hệ thống ống đạo quản

4- Bộ chuyển và khoá ghi

Là thiết bị dùng để chuyển đổi vị trí của ghi gọi là bộ chuyển ghi Nếu nóvừa có tác dụng chuyển đổi vừa có tác dụng khoá ghi thì được gọi là bộ chuyển

và khoá ghi bao gồm các thiết bị : cần điều chỉnh lưỡi ghi , bộ chuyển ghi ( cánhkhuỷu vuông góc hoặc cánh khuỷu thẳng ) , bộ chuyển khoá ghi là bộ vừa chuyểnghi vừa khoá ghi

III - MÁY QUAY GHI ĐỘNG CƠ ĐIỆN

A - CẤU TẠO VÀ TÁC DỤNG CỦA MÁY QUAY GHI :CII - 6.

1 - Cấu tạo động cơ điện

Động cơ điện dùng quay máy quay ghi phải có những điều kiện sau:

- Mô men khởi động lớn

- Thay đổi được hướng chuyển động

- Tiêu hao ít điện năng ( dòng một chiều công suất của động cơ P = 1000W).

2- Hệ thống truyền động.

Tác dụng của hệ thống truyền động là giảm tốc độ quay của động cơ đếntrục quay ghi , đồng thời biến chuyển động cơ quay thành chuyển động thẳng đểđiều khiển lưỡi ghi

Gồm có 12 tổ tiếp điểm phân đều ra hai bên , tác dụng của cả hệ thống để

bẻ ghi và biểu thị trạng thái ghi

6 - Cần biểu thị

Được nối vào lưỡi ghi và nằm dưới tổ tiếp điểm , cần được liên kết cơ khívới cánh khuỷu ở tổ tiếp điểm Để tránh biểu thị không chính xác nên có khắc lỗkhuyết trên cần biểu thị Khi ghi định vị hay phản vị khuỷu đều rơi vào lỗkhuyết và nối thông mạch biểu thị

Khi bị chẻ ghi hệ thống tiếp điểm ở vị trí trung gian không tiếp xúc , mạchbiểu thị bị cắt

RKA để nối thông mạch điện động cơ ghi làm cho ghi quay về phản vị , nhưmạch sau:

-06 X4 RKA22 RKB123 AG 220.

Khi ghi quay bộ chuyển mạch ghi hàng số 3 cắt , hàng tiếp điểm số 4 nốithông trong quá trình động cơ quay 1- 2 của RKA tiếp tục có điện do rơ le RKAvẫn tự giữ , khi ghi quay đến phản vị hàng tiếp điểm số 1 của bộ chuyển mạchcắt hàng tiếp điểm số 2 nối thông do tiếp điểm 11- 12 cắt làm động cơ ngừngquay và rơ le RKA rơi xuống , lúc này mạch biểu thị được nối thông

Trên đây là quá trình quay ghi từ định vị sang phản vị

PHẦN III

THIẾT BỊ LIÊN KHOÁ GHI HKĐ- TÍN HIỆU CÁCH

I - GIỚI THIỆU THIỆU THIẾT BỊ

Giới thiệu thiết bị liên khoá ghi HKĐ- Tín hiệu cách có 2 phần :

A- THIẾT BỊ PHÒNG TRỰC BAN.

- Đầu khống chế kiểu tay bẻ

- Giá rơ le

- Máy đóng đường

- Thiết bị nguồn

- Máy điện thoại

B- THIẾT BỊ NGOÀI TRỜI.

- Cột tín hiệu báo trước: thường dùng động cơ quay cách tín hiệu

- Cột tín hiệu vào ga: có 2 loại hình thiết bị là:

+ Điều khiển bằng tín hiệu 2 dây kéo có lắp tuyển biệt khí và tiếp xúc khí

- Tay kéo tín hiệu

+ Tay kéo tín hiệu vào ga có lắp HKĐ để khống chế tín hiệu

+ Tay kéo tín hiệu ra ga không có HKĐ

- Cột tín hiệu ra ga , mỗi đường gửi tầu có lắp một tín hiệu cánh

- Tay bẻ ghi HKĐ + thiết bị quay ghi

- Mạch điện đường ray

- Mạng cáp + hộp cáp , hòm biến thế

- Bộ ắc quy

II - BẢNG LIÊN KHOÁ Sơ đồ bố trí thiết bị ga tín hiệu cánh và bảng

liên khoá như sau :

Tín Tên

hiệu Biểu thị

Trạng thái ghi

Đường chạy đối lập

Thông qua đường II

đi Sài Gòn

2/8 L/L II 1-1 1.3 4.(2) 1 3 4 5 6 7 9 10 11 12

Vào đường số 1 1 L (1) 2 3 4 5 6 - 8 9 10 11 12

Vào đường số II 2 L 1 3 1 3 4 5 6 7 - 9 10 11 12 Vào đường số 3 3 L 1.(3) 1 2 4 5 6 7 8 - 10 11 12

Thông qua đường

II đi Hà Nội

III- CẤU TẠO VÀ TÁC DỤNG MỘT SỐ THIẾT BỊ CHÍNH.

Đài khống chế : để trực ban kiểm tra , khống chế ghi , tín hiệu và làm các tác

nghiệp đón , gửi tầu

- Thực hiện liên khoá ghi và tín hiệu liên khoá giữa đường chạy đối nghịch

1- Phần mặt đài :

- Có sơ đồ thu nhỏ của ga , mỗi hướng có một cột tín hiệu vào ga và mỗi

đường gửi tầu có 1 cột tín hiệu ra ga

- Các tay bẻ mỗi hướng đón gửi tầu, mỗi đường đón gửi có một tay bẻ, bình

thường tay bẻ ở vị trí trung gian khi đón tầu thì bẻ về phía đón và khi gửi tầu thì

bẻ về phía gửi, hướng của sơ đồ phù hợp với hướng thực tế

-Đèn biểu thị : Cạnh mô hình cột đón tàu có một đèn biểu thị “ Trạng thái

mở “, tín hiệu đón tàu bình thường không sáng , khi mở tín hiệu đón nếu cứ kiểm

tra tín hiệu thì đèn sáng lục , mỗi hướng gửi tàu , mỗi đường gửi tàu có một đèn

biểu thị đường chạy bình thường không sáng , khi khai thông đường nào thì ấn

nút kiểm tra đường chạy thì đèn biểu thị tương đối sáng trắng , và nút kiểm tra

được bố trí mỗi hướng một nút loại hai vị trí , mỗi hướng đón gửi tàu có một nút

ấn kiểm tra tín hiệu đón Ngoài ra trên mặt đài còn có nút biểu thị đóng đường

2- Phần trong đài :

- Có các tiếp điểm của tay bẻ đón gửi tàu và có tiếp điểm của nút ấn để hình

thành mạch điện

- Có bộ phân khoá cơ khí tay bẻ để thực hiện liên khoá giữa các tay bẻ đón

gửi và giữa các đường chạy đối lập

3- Bảng khoá :

Bảng khoá được quy định việc bố trí các miếng khoá 30 , 31 , liên tục các

tay bẻ và các đinh chốt khoá trên các thanh khoá của bộ phận khoá cơ khí trên các

Khi đạp công tắc đạp chân công tắc các ghi có thể quay tự do , mạch điệnnhư sau:

LĐ 3 (151 -153) CG 3 (251 -253 ) LNKT ( 23 - 21 ) AK.

Khi tay bẻ đón hoặc gửi tầu ở phản vị , tiếp điểm định vị của nó ngắt mạchđiện cấp cho hộp khoá điện bị khoá

b) Mạch khống chế tay bẻ đón tàu đường chính và đường phụ : là thực

hiện việc khống chế hộp khoá điện ở tay kéo tàu đường chính và tay kéo tàuđường phụ

Hộp khoá điện có điện khi : tay bẻ đón tàu ở trạng thái định vị các ghi liênquan đến đường chạy đón tàu ở vị trí phù hợp với tay bẻ đón tàu đã phản vị cáctiếp điểm tương ứng đã nối thông , mạch điện cụ thể như hình vẽ số 1

Bình thường tiếp điểm phản vị của tay bẻ đón đang ở định vị cắt mạchđiện cấp hộp ở hộp khoá điện tay kéo đón chính và phụ

2- Mạch kiểm tra đường chạy và kiểm tra tín hiệu đón

a) Mạch điện kiểm tra đường chạy.

- Để kiểm tra việc khai thông đường chạy

- Đèn biểu thị đường chạy sáng khi có các điều kiện:

+ Tiếp điểm định vị của tay bẻ đón gửi có liên quan

+ Tiếp điểm định vị hộp khoá điện tay kéo tín hiệu đón tàu đường chính vàđường phụ

+ Tiếp điểm định vị hay phản vị hộp khoá điện các ghi liên quan đến đườngchạy.

+ Tiếp điểm phản vị của nút kiểm tra đường chạy

Mỗi hướng đón gửi tàu ở mỗi đường có một đèn biểu thị đường chạy, bìnhthường không sáng khi ấn nút kiểm tra đường chạy ghi khác thông đường nào thìđèn đường chạy sáng đường đó

b) Mạch điện kiểm tra tín hiệu đón tầu mở.

- Để kiểm tra tín hiệu vào ga đã mở , khi đèn biểu thị tín hiệu đón mở(ĐBĐ)sáng khi:

+ Tín hiệu đón đã mở , tiếp điểm phản vị đã nối thông

+ Tiếp điểm tay bẻ đón phản vị

Lúc này ấn nút kiểm tra đón ( NĐ) đèn lục sáng theo mạch , như hình vẽ số1

Ví dụ khi đã mở tín hiệu đón tàu đường số II phía lẻ :

DB LNĐ(12-11) LĐBĐ(2-1) LTXK (4 -3 ) LĐ 1 (121-123 )

3- Mạch khống chế đón và đón tàu thông qua

a) Mạch điện mở tín hiệu đón tàu:

- Để thực hiện khống chế cánh 1 ở cột tín hiệu đón tàu

- Tuyển biệt khí cánh 1 có điện khi có đủ các điều kiện :

+ Tay bẻ đón trên đài vị trí phản vị tiếp điểm của nó nối thông

+ Các ghi liên quan đã đóng vị trí khai thông đường chạy đón tàu

+ Tiếp điểm phân vị của tay kéo tín hiệu đường chính hoặc đường phụ nốithông

Ví dụ : đón tàu đường II phía lẻ

- Khi xác định đường chạy II đã khai thông qua nút kiểm tra đường chạy bẻtay bẻ đón tàu đường II cắt nguồn HKĐ ghi yết hầu phía lẻ Đồng thời nối thôngnguồn cho HKĐ tay kéo đón tàu đường chính Bẻ tay kéo tín hiệu ( lúc này tuyển

biệt khí được cấp điện) Thông qua tiếp xúc khí nối thông mạch điện biểu thịđóng mở

- Nếu đón tầu vào đường phụ mạch cấp nguồn cho TBK tương tự tín hiệuđược mở ở cánh 1 và cánh 3 cột hiệu vào ga

b ) Mạch đón tàu thông qua:

- Tác nghiệp thông qua chỉ trên đường chính

- Để mở tín hiệu thông qua thì tín hiệu gửi tàu đường chính phải mở

* Mạch điện hình thành trên cơ sở :

+ Mạch cấp nguồn cho TBK gửi tàu đường chính

+ Mạch cấp nguồn cho TBK cánh 1 cột đón cùng hướng

+ Mạch cấp nguồn cho TBK cánh II cột đón cùng hướng

Ví dụ đón tàu thông qua đường hai phía lẻ

* Sau khi làm thủ tục đóng đường xong chuẩn bị xong đường chạy gửi tàu số

II phía lẻ , bẻ tay bẻ gửi tàu đường II phía lẻ thì TBK cột gửi cùng chiều có điện( L II ) , Mạch điện như hình vẽ số 1

DK RMĐ(52-51) RLC(53-51) LGII (172-171) Ghi 2 (P) 7

Ghi 4 (Đ) 2 TBK cột L II LG II (111-112 ) AK

Tín hiệu ra ga đường hai mở tiếp xúc khi nối thông mạch cho tuyển biệt khícánh II cột vào ga cùng hướng , Mạch điện như hình vẽ số 01, mạch cụ thể nhưsau:

4- Mạch điện tín hiệu gửi

Sau khi làm thủ tục đóng đường RMĐ dùng tiếp điểm nối thông cho mạch

mở tín hiệu gửi tầu

- Nhằm thực hiện khống chế cánh tín hiệu của các cột tín hiệu gửi tàu

- Cuộn dây TBK cột gửi có điện khi : bẻ tay , bẻ gửi , vị trí các ghi khaithông đóng đường và rơ le mở đường RMĐ , RLC

Ví dụ khi đã làm thủ tục đóng đường chuẩn bị xong đường chạy gửi tàusố

II , bẻ tay bẻ gửi đường II thì cắt nguồn HKĐ ghi , cấp nguồn cho TBK cột gửitàu đường II theo mạch ( cột C II )

DK RMĐ (52-51) RLC(53-51) CGII (272-271) Ghi 1 (Đ) 3

Ghi 3 (Đ) 2 TBK cột C II LGII (211-212) AK

Khi này bẻ tay bẻ đường II thì tín hiệu mở cho phép gửi

PHẦN IV

THIẾT BỊ QUAY GHI KHOÁ ĐIỆN TÍN HIỆU ĐÈN MÀU

I- KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THIẾT BỊ TÍN HIỆU VÀ LIÊN KHOÁ

Để đảm bảo an toàn chạy tầu trong ga phải giải quyết quan hệ khoá lẫn nhaugiữa ghi và tín hiệu Ưu điểm của thiết bị quay ghi khoá điện tín hiệu đèn màu

- Do không sử dụng cột tín hiệu cánh , không có đường dây kéo điều khiểntín hiệu phù hợp với nhiều đường đón gửi

- Thao tác đóng mở các cột tín hiệu vào ga , ra ga , do trực ban ga trực tiếpthực hiện do vậy rút ngắn được thời gian đón gửi tàu , tăng được năng lực thôngqua đồng thời giảm nhẹ được cường độ lao động của nhân viên gác ghi

- Kết cấu mạch điện chặt chẽ nên an toàn hơn

- Sử dụng cột tín hiệu đèn màu và thực hiện điều khiển khoá bằng rơ le nênkhi cải tạo nâng cấp thiết bị tiên tiến hơn như đóng đường tự động , điện khí tậptrung vẫn sử dụng được

- Quá trình sử dụng ít trở ngại , chi phí duy tu bảo dưỡng chi phí thấp

- Giá thành xây dựng cao hơn thiết bị quay khoá ghi tín hiệu cánh

II - BẢNG LIÊN KHOÁ:

cdjsaaaaa vc

Phía Tên đường

chạy

S.H đường chạy

Tín Tên

hiệu Biểu thị

Trạng thái ghi

Đường chạy đối lập

Thông qua đường II

đi Sài Gòn

2/8 L T /L/L II 0/ 0/ 0 1.3 4.(2) 1 3 4 5 6 7 9 10 11 12

Vào đường số 1 1 L T / L 0/ 0/ 0 1.(3) 2 3 4 5 6 - 8 9 10 11 12 Vào đường số II 2 L T / L 0/ 0 1.3 1 3 4 5 6 7 - 9 10 11 12 Vào đường số 3 3 L T / L 0/ 0 0 (1) 1 2 4 5 6 7 8 -10 11 12

Ga thiết bị tay quay ghi khoá tín hiệu đèn màu có bố trí các thiết bị sau:

- Trong phòng trực ban ga: có lắp đặt đài khống chế nút ấn kiểu Đ92-Tại các bộ ghi trên đường đón gửi tầu lắp tay quay ghi khoá điện

- Mỗi hướng gửi tầu lắp 1 cột tín hiệu vào ga loại đèn mầu có 5 biểu thị :vàng 1 , lục ,đỏ ,vàng 2 , trắng.

- Phía trước các cột tín hiệu vào ga có lắp cột tín hiệu báo trước loại thấukính có 2 biểu thị lục , vàng

- Mỗi đường gửi tầu lắp một cột tín hiệu gửi tầu đèn mầu 2 biểu thị lục ,đỏ.Cột tín hiệu gửi tầu đường chính là cột cao còn các cột gửi tầu khác là cột thấp

- Thiết bị điều khiển gồm các rơ le được lắp đặt trên giá rơ le đặt trongphòng rơ le (đặt cạnh phòng trực ban ) và các tủ rơ le đặt cạnh các cột tín hiệu ravào ga

- Thiết bị nguồn điện gồm nguồn xoay chiều, ắc qui, các thiết bị biến áp nắndòng

- Hệ thống cáp nối giữa các cột tín hiệu, bộ ghi , đài khống chế, nguồn điện

và các thiết bị điều khiển

Thuyết minh một số thiết bị chính

a- Đài khống chế : Trên đài khống chế có sơ đồ ga , cột tín hiệu , các đài

biểu thị , các nút ấn

- Để thực hiện việc liên khoá giữa ghi và tín hiệu trong ga và kiểm tra cáctrạng thái của ghi và tín hiệu

- Để thực hiện việc làm thủ tục đón gửi tầu vối ga bên

b- Các chức năng của thiết bị trên đài khống chế

+ Đèn biểu thị đường chạy: Đèn mầu trắng hoặc vàng mỗi hướng đón gửitầu có 1 đèn , khi khai thông vào đường nào đèn đường đó sáng mầu trắng

+ Đèn biểu thị cột tín hiệu vào ga có 3 đèn màu đỏ , màu lục và màu trắng.Khi cột tín hiệu vào ga ở trạng thái đóng : đèn màu đỏ sáng

Khi cột tín hiệu vào ga ở trạng thái đón tầu: đèn mầu lục sáng

Khi cột tín hiệu vào ga ở trạng thái dẫn đường : đèn mầu đỏ và đèn trắngsáng

+ Đèn biểu thị khoá đón: đèn mầu trắng mỗi hướng đón gửi tầu có một đènkhi tổ chức đón hoặc gửi tầu Đèn biểu thị khoá mầu trắng sáng biểu thị các ghiliên quan được khoá.

+ Đèn biểu thị trở ngại đèn màu đỏ , mỗi hướng đón gửi tàu có một đèn ,khi thiết bị không bình thường như sợi tóc chính của bóng đèn ở cột hiệu vào gahoặc cột tín hiệu ra ga đường chính bị đứt , tủ ra vào ga mất điện xoay chiều thìđèn biểu thị trở ngại sáng màu đỏ

+ Đèn biểu thị mất điện xoay chiều đèn màu đỏ khi phòng trực ban mất điệnxoay chiều đèn biểu thị mất điện xoay chiều sáng màu đỏ

+ Các đèn biểu thị của thiết bị đóng đường nửa tự động

Đối với ga đóng đường nửa tự động có :

- Biểu thị đóng đường đón tầu có 3 đèn : mầu đỏ , mầu vàng và mầu lục

- Biểu thị đóng đường gửi tầu cũng có 3 đèn : mầu đỏ , mầu vàng và mầulục, bình thường các đèn màu không sáng chỉ khi làm thủ tục đón gửi tầu thì các

đèn tương ứng sáng

c) Nút ấn các loại : Để điều khiển tín hiệu ta có thể sử dụng một số nút ấn :

- Nút tín hiệu đón tầu ( NĐ ) loại 3 vị trí tự trả

- Nút tín hiệu gửi tầu ( NG) loại 3 vị trí tự trả

- Nút tín hiệu dẫn đường ( NZ) loại 3 vị trí tự trả

- Nút mở khoá ngoại lệ ( NMN ) loại 2 vị trí tự trả

d) Các loại rơ le: Để kiểm tra , khống chế và thực hiện liên khoá đều thông

qua các rơ le , trong mạch điện tín hiệu ga đèn mầu đã sử dụng các loại rơ le sau :

IV- PHÂN TÍCH MẠCH ĐIỆN

Để thực hiện việc liên khoá tín hiệu và kiểm tra hoạt động của thiết bị Nếuthông qua hệ thống rơ le để đảm bảo an toàn cho việc chạy tầu trên đường sắt ,hiện nay ngành đướng sắt có sử dụng các mạch tín hiệu đảm bảo độ an toàn

1 - Mạch điện khống chế ghi

Trạng thái bình thường không đón gửi và dẫn tầu thì rơle khoá đón(RKĐ )

và rơ le khoá gửi ( RKG ) hút sườn hút Khi ấn công tắc đạp chân ở ghi thì ghi

mở khoá quay được bình thường

Mạch điện như hình vẽ sau:

2- Mạch điện rơ le chạy và rơ le lặp lại đường chạy ( RĐ và RĐL )

Khi các ghi khai thông vào đường đón gửi nào thì rơ le đường chạy( RĐ) của đường đó hút

Khi rơ le lặp lại đường chạy II phía lẻ hút sườn hút (LRĐII L ) Đèn biểu thịđường II phía lẻ trên đài khống chế sáng mầu trắng

Mạch điện như sau:

3 - Mạch điện rơ le thông qua ( RĐQ).

Để thực hiện đón tầu thông qua thì vị trí ghi cả hai hướng phải cùng khaithông vào cùng một đường.Vậy rơ le lặp lại đường chạy cả hai hướng chẵn và lẻđều hút lúc đó rơ le đường thông qua mới được cấp điện , như hình sau:

Ví dụ : thông qua đường hai :

4- Mạch điện rơ le tín hiệu đón ( RTĐ).

Mỗi hướng đón tầu có một rơ le tín hiệu đón tầu ( RTĐ ) , Rơ le tín hiệuđón nhận thao tác của người trực ban điều khiển.Mạch điện rơ le tín hiệu đónnhư sau:

Điều kiện cho rơ le tín hiệu đón hướng lẻ hút ( LRTĐ ) thì trạng thái của rơ

le như sau:

- Trực ban ấn nút đón tầu hướng lẻ ( LNĐ)

- Rơ le biểu thị đèn đỏ hướng lẻ hút ( LRBĐĐ ) để khi cần đóng tín hiệu thìđèn đỏ sáng

- Khi tầu thông qua ( LRKG ) thì RQĐ hút sườn hút

- Nếu không thao tác gửi tầu ngược chiều (CRTG )không hút sườn hút

- Cột gửi tầu ngược chiều đóng thì (CRBCG ) không hút sườn hút

- Không thao tác dẫn tầu hướng lẻ thì (LRKZ ) không hút sườn hút

- Không thao tác đón hoặc dẫn tầu hướng chắn thì(CRKĐ) hút sườn hút Nếu đủ các điều kiện trên thì ấn nút đón tầu hướng lẻ ( LNĐ ) tiếp điểm

điểm LRBCĐ hút sườn hút để đảm bảo tín hiệu đón tầu

Nếu rơ le tín hiệu cho phép đón nhả sườn hút thì mạch tự giữ cũng bị ngắt Yêu cầu chống lặp lại thì phải thao tác đón tầu lại thì tín hiệu mới được mở

5 - Mạch rơ le tín hiệu đón tầu đường chính và rơ le tín hiệu thông qua

Mỗi hướng đón tầu có lắp đặt 1 rơ le tín hiệu đón đường chính và một rơ letín hiệu thông qua và được mắc nối tiếp

Mạch điện rơ le đón tầu đường chính và rơ le thông qua phía lẻ như sau:

Ví dụ : Khi đón tầu hướng lẻ vào đường II.

- Khi các ghi yết hầu khai thông đường số II rơ le đường chạy II hướng lẻ

- Ấn nút đón tầu phía lẻ thì LRTĐ , LRKĐ , LRTZ ,khi tầu phía lẻ vào

ga dừng lại ở đường chính trong ga thì LRBCG lúc này dòng điện đi qua cuộndây LRTĐC theo hướng 1- 3 đến 2-4 còn rơ le thông qua dòng đi qua cuộn dâytheo hướng 2-4 đến 1-3 , lúc này LRTĐC và LRTQ

Mạch cụ thể như sau:

D LRKĐ2 LRTĐ1 CRĐIIL6 LRĐIIL4 LRĐIL4 LRĐ3 5 LRĐII 5 LRTZ1 Đ 3 1 3 42 Đ II

2

khi yết hầu phía chẵn khai thông đường II và cột tín hiệu gửi tầu đường II phía lẻ

mở ( LRBCG )

Mạch cụ thể như sau:

D LRKĐ2 LRTĐ LRBCG CRĐII LRĐIIL LRĐIL LRĐ3 LRĐII 1 3 24 Đ I 1

3 24

Lúc này biểu thị tín hiệu vàng sáng lục sáng

6- Mạch điện rơ le tín hiệu đón tầu đường phụ RTĐP.

Điều kiện làm việc của rơ le tín hiệu đón đường phụ cũng tương tự như rơ le

thông qua nếu trong mạc này không cần nôí thông mạch qua tiếp điểm CRĐIIL vàLRBCG

7- Mạch tín hiệu dẫn đường

Khi không đủ điều kiện an toàn để đón tầu bình thưòng hoặc do mạch điệnđón tầu bị trở ngại thì có thể đón tầu bằng tín hiệu dẫn đường

Mạch điện rơ le tín hiệu dẫn đường như sau:

Khi ấn nút dẫn đường thì rơ le khống chế tín hiệu dẫn đường hút sườnhút( RKZ ) Rơ le này được tự giữ khi tín hiệu dẫn đã mở ( RBZ ) dẫn đến rơ

le tín hiệu dẫn hút sườn hút lúc đó đèn tín hiệu dẫn đường sáng màu trắng

Khi kéo nút đóng tín hiệu dẫn thì RKZ , RTZ đèn tín hiệu dẫn tắt

8- Mạch tín hiệu gửi tầu: RTG

Mỗi hướng gửi tầu có một rơ le tín hiệu gửi tầu RTG để tạo điều kiện choRTĐC hoặc RTĐP , Mạch tín hiệu gửi tầu như sau:

Sau khi tín hiệu gửi hút sườn hút , rơ le tín hiệu gửi tầu đường chính hoặc rơ

le tín hiệu gửi tầu đường phụ cũng hút sườn hút lúc đó cột tín hiệu sáng mầu lục ,khi đó mạch tự giữ làm việc qua rơ le biểu thị cho phép gửi hút ( RBCG ) khi đãgửi tàu xong, kéo nút gửi tàu ra thì RBCG CRTG cột tín hiệu trở về trạngthái đóng

9- Mạch điện rơ le gửi tầu đường chính

Rơ le tín hiệu gửi tàu đường chính để khống chế tín hiệu gửi tàu đườngchính , rơ le tín hiệu gửi tàu đường phụ để khống chế tín hiệu gửi tàu đườngphụ Rơ le tín hiệu gửi tàu đường chính (CRTGC ) hút sườn hút cần có điềukiện LRĐII , LRĐ1 , LRĐ3 , CRKG

10 - Mạch tín hiệu gửi tầu đường phụ :

Khác tín hiệu gửi tàu đường chính là không cần kiểm tra sợi đốt đèn đỏ cộtgửi tàu

11- Mạch điện rơ le khoá :

Gồm có rơ le khoá đón tàu (RKĐ) và rơ le khoá gưỉ tàu (RKG)

a- Rơ le khoá đón tàu : RKĐ

Bình thường RKĐ tự gửi qua các điều kiện không đón và không dẫn tàu

D LRKĐ LRTĐ LRBCĐ LRKZ 1 4 A.Khi thực hiện chức năng khoá RKĐ rời sườn hút , khi mở khoá bình thườngkéo nút NĐ để đóng tín hiệu và đồng thời nối thông mạch gây từ cho rơ le khoáđón