ĐỀ XUẤT TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC THỐNG KẾ CHO BỘ TÀI CHÍNH

Trang III DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT CO Cục Hải quan DDTA Cục kê khai và kế toán thuế DFIS Cục tin học và thống kê tài chính DTE Ban dự toán thu thuế TWG-HRD Nhóm kỹ thuật về phát triển

ĐỀ XUẤT TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC THỐNG KẾ CHO BỘ TÀI CHÍNH

Nguyễn Thị Kim Dung, Chuyên gia trong nước Nguyễn Thị Lan Anh, Chuyên gia của đầu mối dự án thuộc Bộ Tài chính

Josie B Perez, Chuyên gia quốc tế

28 tháng 11 năm 2007

Báo cáo của Dự án 00040722

"Hỗ trợ Giám sát phát triển kinh tế-xã hội "

Tổng cục Thống kê- Hà Nội

Trang I

NỘI DUNG

Trang

I Phần giới thiệu……… 1

II Đánh giá thực trạng cơ cấu tổ chức thống kê ……… 3

2.1 Chức năng, nhiệm vụ và hoạt động hiện nay……… 3

2.2 Đề xuất giải pháp 4

III Đánh giá về công tác thống kê của Bộ ……… 4

3.1 Tình hình xây dựng và quản lý các bảng danh mục dùng chung 7

3.2 Về các chế độ thông tin báo cáo 7

3.3 Các cơ sở dữ liệu phục vụ công tác thống kê……… 8

3.4 Mức độ ứng dụng CNTT vào công tác thống kê: ……… 8

3.5 Thống kê về các doanh nghiệp nhà nước………

3.6 Những giải pháp đề xuất nhằm cải thiện tình hình 9

IV Đánh giá các Chỉ tiêu Tài chính liên quan đến Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc gia/Chương trình Điều tra Quốc gia ……… 10

4.1 Các bước đề xuất V Đánh giá về việc bố trí Cán bộ và Trình độ kỹ năng của đội ngũ cán bộ phụ trách công tác thống kê tài chính ……… 10

5.1 Tình hình Cán bộ thống kê tài chính hiện nay ……… 10

5.2 Các đề xuất nhằm tăng cường Kỹ năng thống kê của các cán bộ VI Tóm tắt kết quả nghiên cứu, kết luận và đề xuất giải pháp ……… 11

Phụ lục A: Hệ thống chỉ tiêu thống kê tài chính và báo cáo thống kê (theo bản tính Excel) 18

Phụ lục B: Kết quả điều tra được tiến hành ở các đơn vị 27

Trang III

DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT

CO Cục Hải quan

DDTA Cục kê khai và kế toán thuế

DFIS Cục tin học và thống kê tài chính

DTE Ban dự toán thu thuế

TWG-HRD Nhóm kỹ thuật về phát triển nguồn nhân lực con người

TWG-DPDS Nhóm kỹ thuật về xử lý số liệu và hệ thống cơ sở dữ liệu

TWG-QDA Nhóm kỹ thuật về chất lượng số liệu và phân tích

TWG-SS Nhóm kỹ thuật về tiêu chuẩn thống kê

Trang 1

Thực hiện Luật Thống kê được Quốc hội thông qua trong kỳ họp thứ 3 ngày 17/06/2003, chính phủ đã ban hành Quyết định số 77/ND-CP ngày 1/7/2003 qui định quyền hạn, trách nhiệm và cơ cấu tổ chức Bộ tài chính

Theo Nghị định số 77/NĐ-CP ngày 1/7/2003 của Chính phủ thì Bộ Tài chính là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính, ngân sách nhà nước, thuế, phí, lệ phí và thu khác của ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước, đầu tư tài chính, tài chính doanh nghiệp và hoạt động dịch vụ tài chính (gọi chung là lĩnh vực tài chính - ngân sách), hải quan, kế toán, kiểm toán độc lập và giá cả trong phạm vi cả nước; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong lĩnh vực tài chính - ngân sách, hải quan, kế toán, kiểm toán độc lập và giá cả; thực hiện đại diện chủ sở hữu phần vốn của nhà nước tại doanh nghiệp theo quy định của pháp luật Nghị định đã bổ sung nhiệm vụ thống kê tài chính - ngân sách Nhà nước thuộc chức năng quản lý Nhà nước của Bộ Tài chính và thành lập Cục Tin học và Thống kê Tài chính có chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thống nhất quản lý hoạt động, phát triển và ứng dụng công nghệ tin học; quản lý công tác thống kê trong toàn ngành và tổ chức thực hiện công tác thống kê tài chính

Cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính bao gồm 14 Vụ hoạt động với tư cách là bộ máy giúp việc cho bộ trưởng và 10 tổ chức chuyên ngành Ngoài Cục Tin học và Thống kê Tài chính, cơ quan đầu mối về thống kê tài chính trong bộ, hiện nay còn có 6 đơn vị đã tổ chức công tác thống kê và có bộ phận làm công tác thống kê đó là Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải Quan, Cục Quản lý giá, Kho bạc NN, Uỷ ban Chứng khoán và Vụ Ngân sách NN Đối với các đơn vị còn lại thuộc bộ, việc tổ chức công tác thống kê được thực hiện đơn lẻ theo yêu cầu tác nghiệp của các cán bộ nghiệp vụ

Sơ đồ 1 trong bảng tiếp theo sẽ trình bày về cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính

Trang 2

Sơ đồ 1 – Sơ đồ tổ chức của Bộ Tài chính

II Đánh giá các cơ quan tổ chức liên quan đến công tác thống kê

2.1 Chức năng và nhiệm vụ hiện nay

Chức năng và nhiệm vụ hiện nay của Cục Tin học và Thống kê Tài chính và 6 đơn vị nắm giữ công tác thống kê tài chính sẽ được đề cập trong phần này của báo cáo

2.1.1 Cục Tin học và Thống kê Tài chính

Cục Tin học và Thống Kê tài chính là tổ chức thuộc bộ máy quản lý Nhà nước của

Bộ Tài chính (Theo quyết định số 117/2003/QĐ-BTC ngày 29/07/2003 của Bộ Tài chính), có chức năng giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thống nhất quản lý hoạt động, phát triển và ứng dụng công nghệ tin học.Tin học theo định nghĩa của từ điển khoa học là thu thập, tính toán, lưu trữ, khôi phục và phân loại thông tin đã ghi chép được Cục Tin học và Thống kê Tài

chính có nhiệm vụ “quản lý công tác thống kê và tổ chức thực hiện công tác thống kê ” trong

ngành tài chính Các hoạt động thống kê bao gồm quản lý hệ thống chỉ tiêu thống kê, báo cáo, phát triển hệ thống bảng phân loại thống kê, chủ trì và phối hợp với đơn vị, tổ chức

thuộc Bộ, tiến hành thực hiện công tác thống kê tài chính, phân tích và dự báo theo quy định của Bộ, xuất bản Niên giám thống kê tài chính và các ấn phẩm thống kê tài chính khác Trực thuộc Cục Tin học và Thống kê Tài chính là Phòng thống kê và phân tích dự báo, lực lượng thống kê của ngành Hiện nay 7 trong số 100 cán bộ trực thuộc Cục Tin học và Thống

Kê tài chính làm việc tại Phòng thống kê và phân tích dự báo

Trang 3

2.12 Tổng cục Hải quan

Tổng cục Hải quan là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, có chức năng giúp Bộ trưởng

Bộ Tài chính thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan, luật hải quan trên cả nước

Một trong những nhiệm vụ của TCHQ là chịu trách nhiệm thông tin về hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, được coi là dữ liệu cần thiết phục vụ cho việc phân tích kinh tế vĩ mô, xây dựng chính sách thương mại quốc gia, giám sát thị trường, ký kết các hiệp định thương mại song phương cũng như đa phương; đàm phán và giải quyết tranh chấp trong thương mại quốc tế, xây dựng hệ thống tài khoản quốc gia và cán cân thương mại, lên kế hoạch xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng

Ngay từ những năm đầu của thập kỷ 90, máy tính đã được ứng dụng vào công tác thống kê thông tin về hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thông qua phần mềm được viết bằng ngôn ngữ OA-II Nhưng việc ứng dụng CNTT một cách đầy đủ chỉ được tiến hành khi Chính Phủ ban hành Nghị định 89CP/1995/NĐ-CP, chính thức giao cho Tổng cục Hải quan tiến hành thu thập, tổng hợp và báo cáo thông tin về hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu

Tổng cục Hải quan thu thập số liệu ban đầu từ tờ khai hải quan, kết quả thu thập số liệu đảm bảo, phù hợp với phương pháp thống kê quốc tế Cùng với sự phát triển hệ thống tin học chung của Ngành tài chính, hệ thống thông tin thống kê Hải quan cũng có những bước tiến đảm bảo thu thập, xử lý, phân tích, lưu trữ số liệu nhanh chóng, chính xác Thực hiện tốt chức năng Thống kê Nhà nước về Hải quan, Tổng cục Hải quan đã kịp thời báo cáo đến Lãnh đạo Đảng, Nhà nước mọi diễn biến về tình hình hàng hóa xuất nhập khẩu, đảm bảo cho điều hành tốt vĩ mô nền kinh tế

2.1.4 Vụ Ngân sách nhà nước (151/2003/QĐ-BTC)

Phòng thống kê trực thuộc Vụ Ngân sách nhà nước thực hiện thống kê ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật; tổ chức phân tích dự báo về ngân sách nhà nước Đồng thời thực hiện cung cấp số liệu thống kê ngân sách nhà nước cho các tổ chức, cơ

quan trong và ngoài nước theo quy định của Bộ Chủ trì phối hợp các đơn vị có liên quan tổ chức thực hiện công tác phân tích dự báo tổng hợp về ngân sách nhà nước và tài chính quốc gia

Trang 4

2.1.5 Uỷ ban chứng khoán nhà nước

Trung tâm Tin học và Thống kê thuộc Uỷ ban chứng khoán nhà nước chịu trách nhiệm tổ chức công tác phân tích dự báo, thông tin, tuyên truyền, phổ cập kiến thức, đào tạo và bồi dưỡng về chứng khoán và thị trường chứng khoán cho các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trên thị trường chứng khoán Trung tâm Tin học và Thống kê chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành Trung tâm Tích hợp Dữ liệu của Uỷ ban; tổ chức thu thập, lưu trữ, xử lý và khai thác dữ liệu thông tin ngành chứng khoán; thực hiện công tác bảo đảm

an toàn và bảo mật hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thông tin điện tử của Uỷ ban

2.1.6 Cục quản lý giá

Cục quản lý giá chủ trì phối hợp với các đơn vị tổ chức thu nhập thông tin, phân tích tình hình giá cả và sự biến động giá cả; dự báo xu hướng diễn biến chỉ số giá thị trường trong và ngoài nước và đề xuất các giải pháp bình ổn giá;

Kho bạc nhà nước tổ chức thực hiện công tác thống kê Kho bạc Nhà nước và chế

độ báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật

Bảy đơn vị trên sẽ có cán bộ làm công tác thống kê chuyên trách hoặc kiêm nhiệm thu thập và tổng hợp số liệu để lập báo cáo

2.2 Đề xuất giải pháp

Nâng cao chất lượng số liệu thống kê tài chính và sử dụng số liệu thống kê tài chính

để phục vụ cho công tác của Bộ là một trong những lý do chính dẫn đến sự ra đời của Cục tin học và Thống kê Tài chính Do đó, Phòng thống kê và phân tích dự báo cần phải là đơn

vị chính hỗ trợ hoạt động thống kê Phòng thống kê và phân tích dự báo cần phải được tăng cường bằng cách tăng thêm cán bộ và nên đi đầu trong việc hoàn thành tất cả các chức năng và nhiệm vụ của Cục tin học và Thống kê Tài chính Nếu không có số liệu thống kê tài chính thì các đầu ra về công nghệ thông tin sẽ không được sử dụng và sẽ không thể xuất bản được các xuất bản phẩm Công tác thu thập và tổng hợp số liệu vẫn phải được tiếp tục trong khi các hoạt động tin học khác, một khi đã được thiết lập chi đóng vai trò duy trì và lặp lại

Ở một số nước, tổ chức/cơ quan thống kê của các bộ ngành thường đóng vai trò chính trong việc thực hiện các hoạt động thống kê Tổ chức thống kê hầu hết thường được đặt ở cấp vụ/cục để có cùng một cấp với các đối tác trong cơ quan thống kê quốc gia Trong Vụ/cục này có một bộ phận CNTT và các đơn vị khác để hỗ trợ cho hoạt động thống kê chẳng hạn như bộ phận xuất bản, hành chính… Các cán bộ thống kê tham gia vào tất cả các lĩnh vực của công tác thống kê từ lập kế hoạch và chuẩn vị các công cụ thu thập số liệu (biểu mẫu hay là bảng hỏi), các qui trình thu thập số liệu và hiệu đính, lập biểu, tổng hợp, tính toán và ước tính; phối hợp giữa công tác xử lý số liệu với xây dựng các chỉ tiêu ở các

bộ phận CNTT; phân tích các chỉ tiêu tổng hợp; phổ biến và xuất bản thông tin đến các nhà dùng tin chính và các đối tượng dùng tin khác

Bộ phận Thống kê tin học nên được nâng tầm lên thành cấp vụ/cục để có cùng cấo với đối tác của họ tại TCTK Nếu điều này không thể thực hiện được thì Bộ phận Thống kê- tin học nên được củng cố về số lượng cán bộ để bộ phận này có thể tham dự và hỗ trợ công tác thống kê của các vụ khác trong bộ

Vạch rõ chức năng phối hợp của Cục tin học và Thống kê Tài chính, phối hợp với các đơn vị tổ chức khác trong Bộ trong tất cả các giai đoạn tiến hành công tác thống kê, đặc biệt là trao đổi thông tin Ngoài ra Cục Tin học và Thống kê Tài chính còn được giao nhiệm

vụ lưu trữ và khôi phục dữ liệu tài chính (trong thời gian qua và hiện nay) cũng như việc lưu trữ các dữ liệu này thành một hệ thống Cục tin học và Thống kê Tài chính đang duy trì miịt

cơ sở dữ liệu chỉ bao gồm số liệu về ngân sách nhà nước nhưng các số liệu thống kê tài chính khác lại nằm rải rác ở các bộ phận khác nhau Cơ sở dữ liệu của Cục tin học và Thống kê Tài chính cần phải là nơi lưu trữ tất cả các số liệu thống kê tài chính của Bộ Tài chính Cần có một hệ thống để kết nối cơ sở dữ liệu chính này với tất cả các cơ sở dữ liệu

ở các bộ phận khác nhau trong bộ cũng như với vvăn phòng Bộ trưởng và các Thứ trưởng

Hệ thống cơ sở dữ liệu này ở Cục Tin học và Thống kê Tài chính cũng như ở các đơn vị khác của Bộ Tài chính cần được duy trì và cải tiến khi nhu cầu thông tin của bộ tăng lên nhằm bảo đảm hiệu quả và tính tiện lợi cho việc truy cập và khai thác số liệu thống kê tài chính trong khi vẫn bảo đảm được các qui định về an toàn thông tin

Trong những năm gần đây, khi xây dựng kế hoạch hoạt động hàng năm, Cục Tin học và Thống kê Tài chính đôi khi cũng đã lập kế hoạch và triển khai đề án xây dựng năng lực thống kê hàng năm và cập nhật các chương trình cho cán bộ thống kê thuộc bộ và các

Sở Tài chính Những chương trình này chủ yếu tập trung vào cung cấp các kháo đào tạo về thống kê cơ bản, tài khoản quốc gia và các kiến thức lý thuyết cơ bản về thống kê tài chính chính phủ Đây là những hoạt động rất quan trọng có thể thực hiện hàng năm Tuy nhiên, những hoạt động này vẫn chưa đủ để tăng cường năng lực thống kê cho các cán bộ Cục Tin học và Thống kê Tài chính nên mở rộng các chương trình này bằng cách xác định nhu cầu đào tạo của các cán bộ thống kê Dựa trên những yêu cầu này mà Cục Tin học và Thống kê Tài chính lập kế hoạch và chuẩn bị chương trình đào tạo về thống kê hàng năm

và tiến hành triển khai Việc triển khai các chương trình đào tạo thuộc dạng này không có nghĩa là giảng viên phải là các cán bộ của Cục Tin học và Thống kê Tài chính Đối với các khóa đào tạo trong nước do bộ triển khau, Bộ có thể mời giảng viên từ các bộ ngành khác hoặc từ các trường đại học trong nước chẳng hạn như từ TCTK Bộ cũng có thể cử cán bộ tham gia vào các khóa đào tạo do TCTK hoặc các bộ ngành/công ty tư nhân tổ chức hoặc tham gia vào các khóa đào tạo do các cơ quan quốc tế ở các nước khác tổ chức

III Đánh giá về công tác thống kê của Bộ

Thống kê tài chính là một bộ phận quan trọng của hệ thống thống kê quốc gia Thống kê tài chính là một trong những công cụ sắc bén để nhận thức, đánh giá hoạt động tài chính của một nước Thực hiện công tác thống kê tài chính Chính phủ là thực hiện công tác thu thập xử lý và tổng hợp thông tin từ các lĩnh vực khác của ngành Tài chính:

- Thống kê Ngân sách Nhà nước (bao gồm cả thuế),

- Thống kê dự trữ quốc gia,

- Thống kê tài sản công,

- Thống kê nợ (trong nước và nước ngoài) của Chính phủ,

- Thống kê tài chính doanh nghiệp,

Trang 5

- Thống kê trong lĩnh vực Hải quan,

- Thống kê tài chính ngân hàng

- Thống kê về giá,

- Thống kê về thị trường vốn (bảo hiểm, chứng khoán)

- Thống kê các quỹ ngân sách

Biểu 2 ở trang sau chỉ rõ công tác thống kê của ngành tài chính Ngành tài chính sẽ phân tích, tiến hành dự báo và xuất bản niên giám thống kê Các tài liệu này chủ yếu để Bộ Tài chính cũng như chính phủ, các cơ quan Đảng và nhà nước sử dụng Ngoài ra các tài liệu này còn được phổ biến cho các đơn vị sử dụng khác như các tổ chức quốc tế, các viện nghiên cứu, các doanh nghiệp v.v Là đơn vị chủ chốt thực hiện công tác thống kê của ngành tài chính, Cục Tin học và Thống kê Tài chính chủ trì phối hợp và trao đổi dữ liệu với các đơn vị thống kê khác trong cùng ngành Đồng thời Cục Tin học và Thống kê Tài chính phối hợp, chia sẻ và trao đổi dữ liệu với Tổng cục Thống kê và các đơn vị thống kê ở các ngành khác

Trang 5

Sơ đồ 2 – Đường đi của các hoạt động thống kê ngành tài chính

Phòng Tin hoc Thống

dữ liệu

Cung cấp

Chỉ đạo Trao đổi Trao đổi

Trang 7

3.1 Tình hình xây dựng và quản lý các bảng danh mục dùng chung

Xuất phát từ yêu cầu của công tác quản lý, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 888/QĐ – BTC ngày 23 tháng 03 năm 2004 Quy định về “Hệ thống danh mục điện tử dùng chung ngành tài chính” Theo Quyết định này, các đơn vị trong ngành tài chính bao gồm Vụ Ngân sách, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải Quan, Kho bạc Nhà nuớc, Cục Tin học và Thống kê Tài chính, các Sở Tài chính có trách nhiệm xây dựng trình lãnh đạo Bộ ban hành và cung cấp cho các đơn vị khác “Hệ thống danh mục dùng chung ngành tài chính” Bao gồm 15 danh mục sau: Danh mục Mục lục Ngân sách, Danh mục Địa bàn hành chính, danh mục Đơn vị sử dụng ngân sách, Danh mục Đối tượng nộp thuế, Danh mục Chỉ tiêu thu

và chi ngân sách, Danh mục Tỷ lệ phần trăm phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách, Danh mục Hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu, Danh mục Cơ quan Thuế, Danh mục Cơ quan tài chính, Danh mục Cơ quan kho bạc, Danh mục Các công trình đầu tư xây dựng cơ bản, Danh mục Chủ đầu tư và ban quản lý dự án, Danh mục Nguồn vốn, Danh mục Chương trình mục tiêu, Danh mục Điểm thu

Trong số những danh mục được Quy định trong Quyết định, hiện đã có bốn danh mục được ban hành và tổ chức thành các cơ sở dữ liệu Với trách nhiệm là đơn vị xây dựng

và cung cấp cho các đơn vị sử dụng “Hệ thống danh mục điện tử dùng chung ngành tài chính” Cục Tin học và Thống kê Tài chính đã xây dựng xong 4 danh mục và cung cấp trên mạng cho các đơn vị sử dụng gồm các danh mục sau: Danh mục Đối tượng nộp thuế, Danh mục Đơn vị sử dụng ngân sách, Danh mục Mục lục ngân sách, Danh mục Địa bàn hành

chính Đối với những danh mục Quy định trong Quyết định nhưng tại thời điểm hiện này

chưa xây dựng xong, Cục Tin học và Thống kê Tài chính sẽ phối hợp cùng các đơn vị liên quan xây dựng và cung cấp cho các đơn vị sử dụng

Trong những năm qua, các phần mềm ứng dụng vào hoạt động nghiệp vụ của các đơn vị trong ngành tài chính như: Kế toán kho bạc của cơ quan Kho bạc nhà nước, Quản lý ngân sách của cơ quan Tài chính, Quản lý thuế của cơ quan Thuế … đều sử dụng các bộ

mã danh mục trên Tuy nhiên việc ứng dụng các bộ mã danh mục này đối với từng cơ quan mức độ có khác nhau Ví dụ danh mục địa bàn hành chính do Tổng cục thống kê ban hành mới chỉ được sử dụng tại cơ quan Thuế và cơ quan Tài chính còn cơ quan Kho bạc; hoặc chương trình quản lý công sản (đã phát triển trước năm 2001) vẫn chưa sử dụng bảng mã cho đơn vị sử dụng ngân sách trong khi hệ thống Kho bạc và Ngân sách đã sử dụng bảng

mã danh mục này

Đến nay, các đơn vị đã từng bước chuẩn hoá, hoàn chỉnh và đưa vào sử dụng thống nhất hệ thống danh mục dùng chung trong các phần mềm ứng dụng của ngành tài chính đáp ứng theo yêu cầu của Luật Ngân sách Nhà nước sửa đổi Điều này đã tạo tiền đề để triển khai các dự án trao đổi thông tin giữa các hệ thống

Trang 8

3.2 Về các chế độ thông tin báo cáo.

Nhằm đáp ứng yêu cầu thông tin của Lãnh đạo Bộ, ngày 17 tháng 11 năm 2000, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 185/2000/QĐ-BTC về chế độ thông tin báo cáo trong cơ quan Bộ Tài chính Hệ thống báo cáo này gồm 17 biểu mẫu được thu thập từ Tổng cục Thuế, Kho bạc Nhà nước TW, Vụ Tài chính Đối ngoại…và được cung cấp thông qua hệ thống mạng máy tính của Bộ Để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin để phục vụ

cho công tác quản lý của Bộ Tài chính, ngày 17 tháng 2 năm 2005, Bộ trưởng Bộ Tài chính

đã ban hành Quyết định số 616/QĐ-BTC về chế độ báo cáo thống kê phục vụ cho công tác quản lý của Bộ Tài chính thay thế cho quyết định số 185/2000/QĐ-BTC Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng đã ban hành Quyết định số 148/QĐ-BTC ngày 12/01/2007 qui định về chế độ báo cáo thống kê tài chính trong NSIS để thu thập và cung cấp thông tin cho NSIS và phục

vụ công tác quản lý và điều hành của Chính phủ và các bộ ngành có liên quan khác Quyết định này được thực hiện dựa trên Quyết định số 305/2005/QĐ-TTg ngày 24/11/2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia

Mặc dù một số đơn vị trong bộ chưa làm và nộp báo cáo đúng thời hạn nhưng những đơn vị này đã thực hiện tốt chế độ báo cáo và phần nào đáp ứng được nhu cầu thông tin phục vụ công tác quản lý và điều hành của lãnh đạo Bộ Để thực hiện chế độ báo cáo thống kê tài chính và đáp ứng được yêu cầu quản lý, hầu hết các đơn vị trực thuộc bộ như Tổng cục Hải quan, Vụ Bảo hiểm, Vụ Tài chính đối ngoại đã ban hành hệ thống báo cáo của mình

Nhìn chung vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề trong hệ thống báo cáo thống kê của bộ như:

• Loại hình cung cấp thông tin chưa đa dạng, chủ yếu bằng các báo cáo định kỳ Thông tin chủ yếu mới là các số liệu thô ban đầu, hàm lượng thông tin được phân tích còn hạn chế;

• Sự phối hợp trong việc trao đổi, cung cấp thông tin giữa các đơn vị thuộc Bộ cũng như giữa Bộ Tài chính với các bộ, ngành khác và các địa phương còn nhiều hạn chế và cấu trúc sắp xếp chưa được xây dựng một cách rõ ràng

3.3 Các cơ sở dữ liệu phục vụ công tác thống kê

Sau khi Đề án “Thiết kế khả thi CSDL quốc gia Tài chính ngân sách“ được phê duyệt, từ năm 1999 đến nay, Bộ Tài chính (Cụ thể là Cục Tin học và Thống kê Tài chính) đã tập trung triển khai các nội dung của Đề án Đó là triển khai chuẩn hoá các nguồn thông tin

về tài chính, ngân sách; xây dựng các CSDL chủ đề cần thiết theo thứ tự ưu tiên; và xây dựng các phần mềm ứng dụng để phục vụ khai thác các CSDL Theo đánh giá thì các dữ liệu hiện có chỉ phục vụ đơn thuần cho công tác quản lý và điều hành của ngành hẹp Ngoài các dữ liệu đã được tổ chức, lưu trữ dưới dạng cơ sở dữ liệu, còn lại hầu hết các đơn vị dữ liệu thông tin báo cáo được lưu trữ dưới dạng văn bản, hoặc lưu trữ rải rác trên máy tính cá nhân dưới dạng các file doc, excel,…

3.4 Mức độ ứng dụng CNTT vào công tác thống kê:

Ngoại trừ Tổng cục Hải quan và Tổng cục Thuế là đơn vị đã thực hiện việc ứng dụng CNTT vào công tác thống kê, thu thập, xử lý dữ liệu phát sinh tại cơ sở, hầu hết các đơn vị đều chưa sử dụng bất kỳ một phần mềm ứng dụng CNTT nào để thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu Công tác tổng hợp dữ liệu được thực hiện thủ công thông qua chương trình Excel dưới dạng các mẫu biểu xây dựng sẵn

Trang 9

Công tác phân tích và đặc biệt công tác dự báo còn yếu, chủ yếu theo phương pháp định tính, tự phát, chưa sử dụng các công cụ tin học và mô hình phân tích, dự báo hiện đại Thời gian qua các nhà tài trợ quốc tế đã tài trợ cho Bộ Tài chính 02 chương trình phần mềm

về các mô hình phân tích dự báo, đó là: mô hình kinh tế vĩ mô, mô hình cân bằng (phần mềm Eviews); hiện tại các phần mềm này đã được sử dụng tại Viện khoa học Tài chính, Vụ Chính sách thuế nhưng vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm

3.5 Số liệu về các doanh nghiệp nhà nước

Việc tổng hợp số liệu về các doanh nghiệp nhà nước trung ương vẫn còn yếu do các đơn vị chuyên ngành chưa thực hiện đầy đủ Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp nhà nước không thể thực hiện được do các tổng công ty chưa tuân thủ, điều này đã gây khó khăn lớn cho các hệ thống chỉ tiêu phức tạp và do thiếu luật qui định Chương trình ứng dụng từ kết quả của dự án VIE 97028 khá tốt nhưng chưa được triển khai

3.6 Những giải pháp đề xuất nhằm cải thiện tình hình

Bộ nên tổ chức gặp mặt thường xuyên để thảo luận và giải quyết các vấn đề và tồn tại

có liên quan đến thống kê tài chính nhất là các vấn đề đã đề cập đến trong những phần trước Cục Tin học và Thống kê Tài chính, với vai trò đầu mối trong hoạt động thống kê tài chính của Bộ, có thể khởi xướng lập ra Ban Kỹ thuật Thống kê Tài chính, có thể do Bộ trưởng Bộ Tài chính ký và ban hành Quyết định thành lập nhằm thu nhậ được sự đồng thuận của tất cả các vụ/cục trong bộ và củng cố hoạt động của Ủy ban này Ban Kỹ thuật Thống kê Tài chính sẽ bao gồm các Cục/vụ trưởng của các Cục/vụ sản xuất ra các chỉ tiêu/dữ liệu thống kê, kể cả các Cục/Vụ sản xuất số liệu thống kê không thường xuyên Ban

Kỹ thuật cũng có thể mời các bộ ngành (không thuộc Bộ Tài chính) có số liệu thống kê tài chính như Tổng Cục Thống kê và Bộ Kế hoạch Đầu tư cùng tham gia nếu thấy sự hiện diện của họ là cần thiết để giải quyết các vấn đề này Một trong các thứ trưởng của Bộ Tài chính, hoặc nếu người này vắng mặt thì Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính có thể đóng vai trò là chủ tịch của Ban kỹ thuật về thống kê tài chính Đồng chủ tịch có thể được chọn từ các vụ khác Ban này cần họp thường xuyên Chức năng chính của Ban này là thảo luận và tìm cách giải quyết các vấn đề có tính kỹ thuật nảy sinh trong quá trình sản xuất số liệu thống kê tài chính như cải tiến chế độ báo cáo, chia sẻ thông tin, tính chính xác của việc phân tích và các chỉ tiêu tính toán… Cần có biên bản ghi chép lại phần thảo luận và giải pháp đưa ra trong từng cuộc họp

Dưới Ban Kỹ thuật Thống kê Tài chính là các Nhóm Kỹ thuật Các Nhóm Kỹ thuật được phân chia phụ trách các hoạt động như sau:

• Các chuẩn Thống kê – định nghĩa, phân loại, mã hóa, chia sẻ số liệu, làm báo cáo, các quy trình áp dụng, công cụ/qui trình thu thập số liệu (bảng hỏi/biểu mẫu và tài liệu hướng dẫn) và hướng dẫn chuẩn bị, v v

• Chất lượng số liệu/chỉ tiêu/phân tích- tính chính xác và tính tin cậy của hệ thống chỉ tiêu tài chính, phương pháp luận sử dụng, phần mềm phân tích, tổng hợp số liệu, làm báo cáo, phân tích và dự báo, v v

• Xử lý số liệu và Xây dựng/bảo dưỡng Hệ thống cơ sở dữ liệu- quy trình biên tập, lưu trữ số liệu, phần mềm sử dụng cho xử lý và hệ thống cơ sở

dữ liệu, tính đầy đủ của số liệu trong hệ thống cơ sở dữ liệu, bảo dưỡng

và nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu, cập nhật và lưu trữ số liệu, bảo dưỡng trang web về thống kê tài chính v v

• Phổ biến số liệu- các loại xuất bản phẩm, gặp mặt/tham vấn người dùng tin, cập nhật số liệu…

• Phát triển nguồn nhân lực- đào tạo (kỹ thuật và đào tạo từ công việc), các khóa đào tạo thêm, hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm, học tập kinh nghiệm

Đối với những vấn đề liên quan đến CSDL và ứng dụng CNTT, phân tích và dự báo,

Bộ Tài chính nên đầu tư nâng cấp trang thiết bị và đầu tư đào tạo cho đội ngũ cán bộ Bộ nên có ít nhất một máy vi tính và phần mềm được cấp phép để phát triển/lưu trữ hệ thống

CSDL tại Cục Tin học và Thống kê Tài chính Các vụ/đơn vị khác cũng nên được cấp máy

tính và phần mềm được cấp phép cho cơ sở dữ liệu của mình Và để bảo vệ khỏi sự thất

thoát thông tin, mỗi vụ nên có phần mềm chống vi rút Mỗi hồ sơ và dữ liệu đều nên gởi cho

Cục Tin học và Thống kê Tài chính một bản, làm kho dự trữ tất cả các thông tin Máy chủ tại

Cục Tin học và Thống kê Tài chính nên tích hợp được tất cả các file Hệ thống cơ sở dữ liệu

của Cục Tin học và Thống kê Tài chính nên là hệ thống chính kết nối với hệ thống cơ sở dữ

liệu của các vụ khác nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao và lưu trữ số liệu

Ngoài ra, các yêu cầu và nguyên tắc có liên quan đến biên tập và lưu trữ thông tin ở từng vụ

nên được qui định rõ trong một quyết định do Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành Biên bản

hoặc quyết định nên đưa ra các qui định không được đề cập đến trong luật

Trang 10

Đối với việc chia sẻ thông tin, vấn đề này có thể là một trong những đề tài cần được

thảo luận ngay trong Ban Kỹ thuật về thống kê tài chính nhằm đưa ra được các hướng dẫn

(hướng dẫn này có thể do Nhóm kỹ thuâth về chuẩn thống kê Để củng cố việc thực hiện

các hướng dẫn này cần có một quyết định do Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành

Tương tự, cần có một quyết định do Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành để các

doanh nghiệp nhà nước tuân thủ việc cung cấp thông tin nhằm cải tiến công tác thu thập và

tổng hợp số liệu về các doanh nghiệp nhà nước Các qui trình tuân thủ nên do Nhóm kỹ

thuật về chuẩn thống kê biên soạn dựa trên Luật Thống kê và các luật khác có liên quan Hệ

thống chỉ tiêu về doanh nghiệp và tổng công tu có thể được cải thiện bằng cách sử dụng số

liệu từ các cuộc điều tra doanh nghiệp do TCTK triển khai

IV Đánh giá các Chỉ tiêu Tài chính liên quan đến Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc

gia/ Chương trình Điều tra Quốc gia

Ngành tài chính có 25 chỉ tiêu, trong đó 15 chỉ tiêu nằm trong Hệ thống Chỉ tiêu

Thống kê Quốc gia 9 trong số 15 chỉ tiêu đó cũng được giám sát trong các Kế hoạch Phát

triển 5 năm Mười một Cục và Vụ trực thuộc Bộ Tài chính có trách nhiệm thu thập, ước tính,

và báo cáo những chỉ tiêu được giao với bộ và với Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc gia,

cũng như với SEDP Các chỉ tiêu này được phân chia ra 84 chỉ tiêu cụ thể (xem Phụ lục A)

Điều này có nghĩa là Bộ Tài chính đã có nhiều nỗ lực khi đưa ra các chỉ tiêu tài chính sẵn có

trong Hệ thống Chỉ tiêu Thống kê Quốc gia và SEDP cho những người sử dụng dữ liệu vào

từng thời điểm cụ thể mà thông tin được công bố

Tuy nhiên hoạt động thống kê ở một số vụ/đơn vị chưa được lập kế hoạch đầy đủ và

đôi khi không phải là để phục vụ cho lợi ích của bộ hoặc của đất nước mà chỉ để đáp ứng

một số yêu cầu nào đó Điều này dẫn đến việc một số chỉ tiêu/số liệu thống kê không được

đưa vào hệ thống chỉ tiêu Trong khi đó ở một số vụ, hệ thống chỉ tiêu chưa được chuẩn hóa

hoặc chưa thống nhất theo thời gian Chưa có tổng hợp phân tích số liệu và chưa có cơ sở

pháp lý qui định về tính chính xác của nó

4.1 Các bước đề xuất

Cục Tin học và Thống kê Tài chính đã bắt đầu chuẩn hóa định nghĩa các khái niệm

và thuật ngữ và công thức tính toán các chỉ tiêu, do đó Cục Tin học và Thống kê Tài chính

nên đưa cả phần giải thích và cách sử dụng của từng chỉ tiêu và so sánh tất cả hoặc một số

các chỉ tiêu này với các chỉ tiêu tài chính của các nước khác thuộc khu vực châu Á

Đối với hệ thống chỉ tiêu của một số vụ khác trong bộ gặp vấn đề về chuẩn hóa và

thống nhất các chỉ tiêu, Cục Tin học và Thống kê Tài chính nên hỗ trợ họ đánh giá lại các

chỉ tiêu khác nhau về mặt định nghĩa các khái niệm, nguồn số liệu, mục đích thu thập, chuẩn

hóa phương pháp sử dụng để tính toán và tổng hợp, so sánh các chuỗi số liệu của cùng chỉ

tiêu từ những số liệu được sản xuất từ thuở ban đầu cho đến hiện tại Tất cả các vấn đề có

liên quan đến công tác thống kê ở tất cả các vụ thuộc bộ có thể được giải quyết/giảm thiểu

tối đa nếu Ban Kỹ thuật về số liệu thống kê tài chính được thành lập

Trong quá trình thực hiện chương trình điều tra thống kê quốc gia, Cục Tin học và

Thống kê Tài chính (thông qua phòng Thống kê, phân tích và dự báo) nên tham gia tích cực

vào các cuộc điều tra hoặc quá trình thu thập số liệu có liên quan đến thống kê tài chính

Tham gia tích cực ở đây có nghĩa là nên tham gia trực tiếp vào quá trình thu thập, tổng hợp

và phổ biến số liệu thống kê tài chính, cũng như nên tham gia gián tiếp với tư cách là người

dùng tin chính Cần tham khảo ý kiến của họ trong việc sử dụng số liệu thống kê tài chính và

nhu cầu thông tin của họ cũng nên được xem xét để bất kỳ một số liệu thống kê tài chính

nào cũng sẽ được sử dụng đầy đủ

V Đánh giá về việc Bố trí Cán bộ và Trình độ kỹ năng của đội ngũ cán bộ phụ trách

công tác thống kê tài chính

5.1 Tình hình Cán bộ thống kê tài chính hiện nay

Tính chuyên nghiệp trong công tác thống kê tài chính không cao Tại nhiều đơn vị thuộc bộ, cán bộ

làm công tác thống kê chỉ là kiêm nhiệm Trong một số trường hợp, công tác thống kê được thực hiện đơn lẻ, tự phát theo các yêu cầu tác nghiệp Công tác thống kê trong ngành tài chính không có

hệ thống Hầu hết các cán bộ làm công tác thống kê chỉ được đào tạo về: tăng cường năng lực thống kê tài chính, kế toán hay nghiệp vụ thuế Biểu 1 sau đây tổng hợp về trình độ cao nhất mà các cán bộ thống kê đạt được

Biểu 1 – Số lượng cán bộ thống kê trong Bộ Tài chính, phân theo trình độ cao nhất và Đơn vị thống kê

Trình độ học vấn cao nhất

sĩ Tên đơn vị

Cục Tài chính Doanh nghiệp 1 1 1

Trang 11

Đội ngũ cán bộ thống kê trong ngành tài chính vừa thiếu về số lượng vừa không được đào tạo bổ sung để bổ sung, cập nhật những kiến thức, phương pháp thống kê tiên tiến Các đơn vị khác chỉ có cán bộ kiêm nhiệm Đội ngũ cán bộ này chịu trách nhiệm thu thập và tổng hợp dữ liệu trong lĩnh vực được giao Chưa có lực lượng cộng tác viên làm nhiệm vụ điều tra, thu thập số liệu tại các ngành, lĩnh vực liên quan và các địa bàn trọng điểm. 

Bảng 1 cho thấy số cán bộ thống kê trong ngành tài chính, xếp theo trình độ học vấn cao nhất và đơn vị thống kê Trong tổng số 39 người, chỉ có hai người chưa có bằng đại học Khoảng 95% số cán bộ thống kê có bằng cử nhân, được xem là mức tối thiểu cần đạt được đối với nguồn nhân lực trong lĩnh vực thống kê Chương trình đào tạo của các trường đại học đều có môn toán hoặc môn thống kê cơ bản; vì thế, mặc dù đội ngũ nhân viên chưa được đào tạo chính thức trong lĩnh vực thống kê, họ vẫn có kiến thức toán học đủ để làm công tác thống kê Nếu phần lớn cán bộ thống kê có bằng cấp kế toán, tài chính, ngân hàng hoặc các lĩnh vực tương tự thì đều có liên quan đến toán học và thống kê

Tính chuyên nghiệp trong hoạt công tác thống kê không những giúp có được đội ngũ nhân viên có kiến thức tốt hoặc được đào tạo về lĩnh vực thống kê, mà còn giúp đội ngũ cán

bộ tin tưởng rằng họ hiểu được công tác thống kê tài chính, mục đích và việc sử dụng kết quả đó đối với bộ và đối với quốc gia Thống kê tài chính có sự khác biệt vì nó có các thủ tục tính toán riêng, do đội ngũ thống kê chuyên nghiệp của Bộ Tài chính xây dựng.

Tương tự như các bộ ngành khác, hầu hết các vụ thuộc Bộ Tài chính thiếu cán bộ làm công tác thống kê hoặc nếu không thiếu thì các cán bộ cũng phải làm kiêm nhiệm nhiều việc Những cán bộ này đã được đào tạo về thống kê cơ bản

5.2 Đề xuất tăng cường kỹ năng thống kê của các cán bộ

Để xây dựng được lòng tin cho đội ngũ cán bộ làm công tác thống kê, Cục Tin học

và Thống kê Tài chính (thông qua phòng Thống kê, và phân tích dự báo) nên tổ chức các cuộc họp thường xuyên, có thể sử dụng một trong các Nhóm Kỹ thuật như là nơi gặp mặt

để thảo luận những kinh nghiệm trong công tác thống kê và các vấn đề khác Cục Tin học

và Thống kê Tài chính cũng nên tổ chức và triển khai các chương trình đào tạo hàng năm cho các cán bộ thống kê cũng như cho các cán bộ CNTT khác

Để duy trì và nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ, Bộ cần cử một hoặc hai cán

bộ tham gia vào các khóa đào tạo về chỉnh sửa, lưu trữ phục hồi số liệu ở trong nước hoặc

ở các nước Châu á láng giềng Cán bộ về CNTT cũng có thể tham dự một số khóa đào tạo

về xây dựng hoặc hoàn thiện trang web của ngành tài chính Mặt khác, để cải tiến công tác viết báo cáo, phân tích và kỹ năng thiết kế điều tra cho các cán bộ thống kê, cũng xin đề xuất một số khóa đào tạo sau:

• Viết báo cáo kỹ thuật/phân tích

• Phân tích theo chuỗi thời gian

• Sử dụng các phần mềm phân tích như SPSS và STATA

• Kinh tế lượng

Bộ có thể cử nhiều nhất là hai cán bộ thống kê đi đào tạo trong nước hoặc nếu có ngân sách thì đi đào tạo ở bất kỳ một nước châu á nào có tổ chức các khóa đào tạo nói trên Nếu ngân sách quá eo hẹp thì bộ có thể thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với TCTK hoặc bất kỳ trường đại học trong nước nào có khả năng cung cấp các khóa đào tạo thuộc loại này Cũng có những phần mềm có thể tải từ internet hoặc có thể mua Những phần mềm

này có thể dùng để xác định xu thế hoặc tính chất theo mùa của các số liệu chuỗi thời gian Xin xem phần phụ lục C để biết các thông tin về các phần mềm này

Sử dụng chương trình phần mềm SPSS (từ trang web của SPSS), ta có thể:

ƒ Truy cập và tổng hợp số liệu từ các nguồn khác nhau

ƒ Thu thập một cách hiệu quả số liệu mới

ƒ Khám phá ra các mô hình ngay cả với một lượng số liệu rất lớn

ƒ Trình bày thông tin dưới dạng đồ họa nhằm giúp hiểu số liệu được dễ dàng hơn

ƒ Chia sẻ thông tin một cách an toàn với các vụ/cơ quan khác

ƒ Quản lý các mô hình dự báo như tài sản thông tin

Ngoài ra STATA là một phần mềm thống kê hoàn thiện có thể cung cấp mọi điều mà

bộ cần về phân tích số liệu, quản lý số liệu và đồ họa

Cả hai phần mềm này đều có công cụ để phân tích theo chuỗi thời gian Cũng có những phần mềm khác có thể sử dụng cho các cuộc điều tra/phân tích số liệu thu thập được

Bộ cũng có thể cử các cán bộ thống kê theo học các khóa bồi dưỡng thêm về thống

kê tài chính hoặc kinh tế hoặc các khóa đào tạo khác bằng cách cấp học bổng hoặc cho phép các cán bộ có thể tự đài thọ kinh phí đi học được miễn làm công việc ở cơ quan nhưng vẫn được hưởng lương để đi học Bộ có thể thiết lập mối quan hệ với một trong các trường đại học trong nước để xây dựng chương trình lấy bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ về thống

kê tài chính

Đối với việc thiếu các cán bộ làm công tác thống kê ở hầu hết các vụ trong bộ, khối lương công việc của các cán bộ thống kê hiện nay nên được phân tích và đánh giá Nếu khối lượng công việc quá nhiều và có ảnh hưởng đến việc công bố số liệu và ảnh hưởng đến tính chính xác thì bộ nên thuê thêm cán bộ để làm công tác thống kê Khi thuê thêm cán

bộ Bộ nên tính đến việc thuê những người có trình độ về toán và thống kê để họ có thể giúp hoàn thành các nhiệm vụ thống kê được giao

Trang 12

VI Tóm tắt kết quả nghiên cứu, kết luận và đề xuất

Về cơ bản, công tác thống kê của ngành tài chính đã được tổ chức và quản lý tốt, nhờ vào việc Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thành lập hệ thống thống kê tài chính thông qua Cục Tin học và Thống kê Tài chính và các đơn vị / cục khác Tuy nhiên, hệ thống thống kê

và công tác thống kê vẫn chưa hoàn hảo Luôn có những vấn đề nảy sinh do nhu cầu số liệu gia tăng

Bức tranh tổng thể của đề xuất tăng cường năng lực thống kê của Bộ Tài chính bao gồm:

Bộ phận Thống kê, phân tích và dự báo cần củng cố lại và thực hiện các chức năng

và nhiệm vụ của Cục Tin học và Thống kê Tài chính trong khi các bộ phận khác thuộc vụ này cần hỗ trợ cho Bộ phận Thống kê, phân tích và dự báo Bộ phận này cũng đóng vai trò dẫn đầu trong chức năng phối hợp nhằm thu hút được toàn bộ sự hợp tác của các vụ/đơn vị khác trong bộ; đi đầu trong việc lưu trữ, phục hồi số liệu để đẩy mạnh việc sử dụng và kết nối các cơ sở dữ liệu nằm ở các đơn vị trong bộ; chuẩn bị và triển khai các chương trình

đào tạo phù hợp với nhu cầu của các cán bộ thống kê

Nếu thực hiện được điều này thì bộ phận Thống kê, phân tích và dự báo thuộc Cục Tin học và Thống kê tài chính có thể khởi xướng thành lập Ủy ban kỹ thuật về số liệu thống

kê tài chính và các nhóm công tác kỹ thuật để phục vụ như một địa điểm dành cho việc thảo luận các vấn đề có liên quan đến sản xuất số liệu thống kê tài chính và chuẩn bị hướng dẫn, qui trình, đánh giá chất lượng số liệu và phân tích… Để hỗ trợ cho các kết quả đầu ra và các quyết định của Ủy ban này, Bộ cần hỗ trợ Cục Tin học và Thống kê tài chính và các vụ khác trang thiết bị, tài liệu cũng như hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực

Giải pháp đề xuất cho những vấn đề này đã được tóm tắt trong Bảng 2 ở trang sau

Bảng 2– Tăng cường năng lực thống kê dự kiến cho ngành tài chính

Hoạt động dự kiến

1 Bổ sung thêm chức năng cho

Cục Tin học và Thống kê Tài

chính

công tác thống kê trong bộ

• Tăng cường tính thống nhất của các hoạt động thống kê

1 Củng cố Bộ phận Thống kê, phân tích và dự báo bằng cách tăng số lượng cán bộ thống kê và giao cho bộ phận này toàn bộ chức năng và nhiệm vụ của Cục Tin học và Thống kê tài chính

nhấn mạnh sự hợp tác giữa các đơn vị trong bộ; tăng cường các nhiệm vụ lưu trữ và phục hồ số liệu; lên kế hoạch và thực hiện các chương trình đào tạo

2 Trước đây, công tác thống

kê được thực hiện trên cơ

sở tự phát theo nhu cầu số

liệu của công tác quản lý;

các ban chuyên môn; và

yêu cầu của các bộ phận,

v.v Công tác thống kê

được thực hiện chưa có hệ

thống Thông tin thiếu nhất

quán Việc thu thập số liệu

được thực hiện trên cơ chế

• Hỗ trợ các vụ / cục liên quan lên kế hoạch và chuẩn bị cho công tác thống kê đã được xác định

1 Thành lập Ban Kỹ thuật Thống

kê Tài chính và các Nhóm kỹ thuật

• Ban Kỹ thuật Thống kê Tài chính sẽ thảo luận những vấn

đề kỹ thuật liên quan đến công tác thống kê – mục đích của hoạt động và việc sử dụng các

số liệu từ những hoạt động này đối với các vụ/cục liên quan; những thuận lợi và khó khăn đối với việc quản lý những hoạt động này thường xuyên; xác định công tác thống

kê thích hợp cho mỗi vụ/cục liên quan, v.v

• Nhóm kỹ thuật sẽ chuẩn bị tất

cả những tài liệu cần thiết – biểu mẫu thống kê, định nghĩa khái niệm và thuật ngữ sử dụng, những vấn đề gặp phải, v.v

Những thành viên của Ban Kỹ

Trang 13

thuật Thống kê Tài chính sẽ từ Cục Tin học và Thống kê Tài chính (chủ tọa) và từ các vụ/cục liên quan Trong khi đó, Nhóm Kỹ thuật sẽ bao gồm đội ngũ thống

kê của Cục Tin học và Thống kê Tài chính (lãnh đạo) và từ các vụ/cục liên quan

Bảng 2 – Tăng cường năng lực thống kê dự kiến cho ngành tài chính

Hoạt động dự kiến

3 Các số liệu lưu trữ rải rác nhiều

nơi; không có công cụ để lưu

trữ số liệu; các phần mềm ứng

dụng do bộ xây dựng đã được

sử dụng gần đây để lưu trữ

thông tin, nhưng việc lưu trữ và

biên tập thông tin không theo

yêu cầu và nguyên tắc của

Chưa có chương trình thu thập

và lưu trữ thông tin, do đó khả

năng tra cứu, kết xuất thông tin

gặp nhiều khó khăn

Số liệu cơ bản không được lưu

trữ qua nhiều năm (số liệu từ

các địa phương hầu như không

Viện Khoa học Tài chính;

Cục thuế;

Sở Tài chính Hà Nội;

Vụ Tài chính và các vụ / đơn vị khác có thể gặp vấn đề tương tự

1 Lập lại các yêu cầu và nguyên tắc của công tác thống kê, đặc biệt là biên tập và lưu trữ số liệu thông qua các thông báo hoặc quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính

2 Xác định phần mềm sẵn

có tốt nhất để lưu trữ và bảo vệ thông tin do bộ thu thập và ước tính

3 Xác định nhu cầu của mỗi vụ/cục về việc biên tập và lưu trữ số liệu

4 Sử dụng dữ liệu lưu trữ được để sử dụng trong những năm tiếp theo

1 Xem lại các yêu cầu và nguyên tắc của công tác thống kê liên quan đến biên tập và lưu trữ thông tin ở mỗi vụ/ cục dưới hình thức các thông báo hoặc quyết định do Bộ trưởng Bộ Tài chính

ký và ban hành (Thông báo này nên bao gồm cả vấn đề chế tài quy định thực hiện) 2.Cơ sở dữ liệu tại Cục Tin học và Thống kê tài chính nên là kho chứa tất cả các thông tin tài chính, kết nối cơ sở dữ liệu này với tất cả các cơ sở dữ liệu khác trong bộ kể cả văn phòng Bộ trưởng/thứ trưởng; duy trì và cải tiến hệ thống cơ sở dữ liệu khi nhu cầu thông tin của bộ tăng lên

3 Dùng các phần mềm (miễn phí hoặc phải mua) để lưu trữ số liệu hoặc tăng cường sử dụng các chương trình ứng dụng để lưu trữ thông tin do bộ xây dựng

1 Tham gia và đầu tư vào việc lưu trữ và sắp xếp số liệu, Cục Tin học và Thống kê Tài chính nên đóng vai trò là kho chứa tất

cả các thông tin thu thập được

từ mỗi vụ/cục trực thuộc bộ;

2 Đào tạo một hoặc hai cán bộ phụ trách lưu trữ và sắp xếp số liệu, trang bị máy tính có khả năng lưu trữ khối lượng lớn các

số liệu

3 Huấn luyện sử dụng phần mềm CSPro hoặc MS Access hoặc bất cứ phần mềm nào có thể có, thông qua việc kết hợp chặt chẽ với Tổng Cục Thống

kê hoặc các bộ / cục đang sử dụng phần mềm này để quản lý đào tạo